Genie.jpg10de Bataljon Transmissietroepen (10TTr)

10e Bataillon de Transmissions

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Verbindingseenheid

Ontdubbeld van
Regiment Transmissietroepen

Onderdeel van
10de Infanteriedivisie

Bevelhebber
Majoor SBH R. Montlibert

Standplaats
Sterrebeek

Samenstelling
Staf


Compagnie Telegrafisten (Kapitein C. Marteau)


Compagnie Radiotelegrafisten (Luitenant J. Fisette)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

Het 10TTr mobiliseerde te Ath op 1 september 1939 en vertrok vijf dagen later te voet naar zijn eerste oorlogsktonnement te Wambeek. In november 1939 marcheert het bataljon via een tussenstop van een tweetal weken te Sterrebeek naar Westerlo. In april 1940 keert de divisie terug naar Brabant en wordt het 10TTr opnieuw in Sterrebeek gestationeerd. De infanteriedivisie wordt in de sector Leuven van de K.W. Stelling ontplooid.
10mei.jpg
Het bataljon wordt door de divisiestaf gealarmeerd omstreeks 02u00. Drie uur later krijgen de compagnies de opdracht op de communicatienetwerken te activeren:
  • De compagnie telegrafisten sluit het telefoonnetwerk aan: tussen de divisiestaf te Kortenberg en het 10de Regiment Artillerie (10A) te Veltem-Beisem komt een dubbele, directe lijn te liggen en tussen de staven van de divisie en de drie infanterieregimenten (3de, 5de en 6de Regiment Jagers te Voet) loopt een ringvormig enkel net.
  • De radiotelegrafisten vedelen de zenders-ontvangers onder hun eenheden en starten het radionet op dat de staven van de divisie, 10A en 3J, 5J en 6J verbindt.
11mei.jpg
De compagnie telegrafisten dient een nieuwe telefooncentrale te installeren ten oosten van Everberg, waar de staf van de divisie een nieuw onderkomen plant. Kapitein Marteau van die zelfde compagnie meldt tijdens de voormiddag dat alle aansluitingen op het ondergrondse telefoonnet van de K.W. Stelling rond Leuven gerealiseerd zijn en het ganse telefoonnet van de divisie nu volledig in exploitatie is.

De staf van het bataljon blijft te Sterrebeek, waar de nodige wachtposten uitgezet worden om tussen beide te komen bij een mogelijke luchtlanding.
12mei.jpg
Na overleg tussen de Belgen en de Britten is een akkoord gemaakt waarbij de 10de infanteriedivisie de sector Leuven zal overdragen aan de 3rd Infantry Division. De eenheden van de divisie zullen dan ook naar het noorden opschuiven over de komende twee dagen. De staf en de compagnie radiotelegrafisten van 10TTr verplaatsen hun kantonnementen van Sterrebeek naar Nossegem. De compagnie telegrafisten start met het afkoppelen van de telefoonverbindingen tussen de divisie, 10A en 3J, 5J en 6J.

De compagnie telegrafisten bereidt tevens de vernieling voor van de telefoonkabels van het burgernet tussen enerzijds Brussel - Sint-Truiden en Luik en anderzijds Brussel - Tongeren en Luik. Deze vernielingen zullen plaats vinden op de oostgrens van de stad Leuven.
13mei.jpg
Om 09u45 krijgt het bataljon het bevel om zich naar Vilvoorde te begeven. Het installatiepersoneel vertrekt rondom 14u00. De voorbereide vernielingen van de telefoonkabels die te Leuven naar Tongeren en Sint-Truiden vertrekken, worden overgedragen aan de staf van het Cavaleriekorps waarvan de eenheden in aftocht van de Demer/Gete-Stelling zijn. Kolonel Bastin van de staf laat echter weten dat het 10TTr zelf tot de uitvoering dient over te gaan. De beide kabels worden tussen 23u00 en middernacht doorgesneden en vernield.
14mei.jpg
Het bataljon verplaatst zich tijdens de nacht van Nossegem naar Vilvoorde. Een van de officieren van Majoor Montlibert wordt teruggestuurd naar Leuven om de vernieling van de telefoon- en telegraafcentrale van het burgernet te overzien. Deze taak wordt met succes volbracht. Het ondergrondse militaire telefoonnet van de K.W. Stelling rond Leuven wordt overgedragen aan de verbindingstroepen van de Britse 3rd Infantry Division.
15mei.jpg
Het bataljon krijgt Peutie aangewezen als tijdelijke kantonnementsplaats. De 10de infanteriedivisie wordt in reserve van het IIde Legerkorps geplaatst. Het telefoonnetwerk en het radionet worden dan ook niet ontplooid.
16mei.jpg
De geallieerden besluiten om de K.W. Stelling op te geven tijdens de nacht van 16 op 17 mei. De 10de infanteriedivisie zal naar de Bovenschelde teruggetrokken worden. Het 10TTr ontvangt een marsroute voor deze terugtocht en zal zich via Vilvoorde, Wolvertem, Aalst en Oudenaarde naar Wannegem-Lede moeten verplaatsen. De mars vindt plaats tijdens de nacht van 16 op 17 mei.
17mei.jpg
Het bataljon ontvangt voorlopig geen enkele opdracht van de 10de infanteriedivisie. De eenheden kantonneren te Wannegem-Lede.
18mei.jpg
Majoor Montlibert krijgt omstreeks 09u00 de nodige bevelen voor de ontplooiing van de communicatienetten in de nieuwe sector van de divisie aan de Bovenschelde. De 10de infanteriedivisie vormt het zuidelijke sluitstuk van de nieuwe Belgische linies: ten noorden, vanaf Zingem, sluit de 9de infanteriedivisie aan en ten zuiden, vanaf Oudenaarde, is de Britse 44th Infantry Division komen te liggen. Montlibert keert om 13u00 terug naar zijn bataljon en geeft de nodige orders:
  • Er dient een telefoonnet aangelegd te worden tussen de divisiestaf te Kruishoutem, het 6J op het tweede echelon, en de eerste en tweede linies van de beide regimenten op het eerste echelon, het 3J in het noorden en het 5J in het zuiden.
  • De zenders-ontvangers worden eveneens verspreid onder de diverse staven en het radionet wordt terug opgestart.
  • Het bataljon zelf zal te Nokere gaan kantonneren.

Tijdens de nacht van 18 op 19 mei wordt het telefoonnet uitgebreid met directe verbindingen tussen de staven van 3J en 5J en hun voorposten op de oostelijke oever van de Schelde. Tevens wordt een connectie tot stand gebracht tussen de divisiestaf en de staf van de meest noordelijke brigade van de 44th Infantry Division, de 132rd Infantry Brigade.
19mei.jpg
De 10de infanteriedivisie zal tot 22 mei actief blijven in zijn nieuwe sector aan de Bovenschelde. Het 10TTr betreurt een slachtoffer: bij een luchtaanval op de Scheldebrug te Eine tussen 11u00 en 12u00 wordt Korporaal De Clercq gedood.
20mei.jpg
Omstreeks 07u00 draagt de aalmoezenier op de bataljonsstaf te Nokere een misviering op ter nagadachtenis van de gisteren gedode Leo De Clercq.

Tijdens de avond worden de telefoonverbindingen tussen de staven van 6J enerzijds en 3J en 5J anderzijds verdubbeld. De nieuwe connecties zijn omstreeks 23u00 operationeel.
21mei.jpg
Het bataljon verlaat Nokere tijdens de avond en zoekt nieuwe kantonnementen op langsheen de steenweg van Kruishoutem naar Olsene.
22mei.jpg
De 10de divisie wordt herschikt om de zuidflank van de Belgische legersector beter te kunnen afdekken. De zuidelijke as van het telefoonnet wordt opgedoekt. De noordelijke as wordt van twee lijnen op drie lijnen gebracht.

De Bovenschelde wordt aan het eind van de dag ontruimd en het veldleger zal zich naar de Leie terugtrekken. Het bataljon krijgt marsroute toegewezen die over Kruishoutem, Olsene en Dentergem tot in Meulebeke loopt. De aftocht vindt plaats in alle haasten en slechts een klein deel van de telefoonkabels kunnen gerecupereerd worden.
23mei.jpg
Om 17u00 verlaat het bataljon het dorp Meulebeke om zich vervolgens de Ardooie te vestigen. De 10de infanteriedivisie is op het tweede echelon van de zuidelijke Leie stelling te komen liggen. Er wordt een nieuw telefoonnet opgezet tussen de divisiestaf ten zuiden van Ardooie en de staven van het 3J te Izegem en het 5J te Roeselare.
24mei.jpg
Tijdens de nacht wordt het telefoonnet uitgebreid door het aanleggen van verbindingen tussen het artilleriecommando van de 10de divisie enerzijds en de directe steunelementen van 10A die aan het 3J en het 5J toegewezen zijn.

Tijdens de late namiddag wordt de divisie ontplooid met front naar het zuiden om de Duitse doorbraak over de Leie te Kortrijk te helpen afdekken. De divisiestaf wordt opgesteld te Sint-Eloois-Winkel en het bataljon maakt de nodige aanpassingen aan de telefoonverbindingen.
25mei.jpg
De divisiestaf wordt verplaatst naar Vinke en de telefoonverbindingen dienen dan ook opnieuw aangepast te worden.
26mei.jpg
Omstreeks 12u45 volgt een hevige luchtaanval op Ardooie. In het kantonnement van 10TTr raken twee officieren en twee manschappen bij deze beschieting gewond. De commandopost van de divisie wordt nog maar eens verplaatst en bevindt zich nu te Bergmolens.

Het 10TTr krijgt omstreeks 19u00 het bevel om zich naar Gitsberg terug te trekken.
27mei.jpg
Het batajon is aangekomen te Gitsberg en tracht zo snel mogelijk de telefoon- en radioverbindingen binnen de divisie opnieuw tot stand te brengen. Tijdens de namiddag kunnen eindelijk de nodige instructies bevestigd worden, maar even later volgt een bevel tot een nieuwe terugtocht. Het bataljon moet nu naar Hazewindeken, een gehucht ten noorden van Staden.
28mei.jpg
Majoor Montlibert verneemt het nieuws van de overgave omstreeks 06u00. De militairen blijven voorlopig te Hazewindeken. Op 29 mei verplaatst het bataljon zich via Staden, Roeselare, Izegem, Meulebeke en Dentergem naar Grammene. Hier worden de voertuigen overgedragen aan de bezetter. 's Anderendaags sturen de Duitsers het bataljon naar Deinze waar op 31 mei de officieren en de manschappen gescheiden worden. De officieren worden naar de kazerne van de transmissietroepen te Vilvoorde overgebracht. Hier kan Majoor Montlibert op 1 juni ongezien naar buiten glippen en naar huis terugkeren.

Register van Gesneuvelden

Onbekend

DE CLERCQ

Leo, M.

Kpl
Mil
36

28/09/1918

Elversele

19/05

Eine

Gedood in luchtaanval
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

Dossier 10TTr, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere