10de Infanteriedivisie (10Div)

10e Division d'Infanterie

Overzicht op 10 mei 1940

10ID_LtGen_Pire.jpg
Luitenant-Generaal Pire

Type
Infanteriedivisie
Ontdubbeld van
n.v.t.
Onderdeel van
VIde Legerkorps
Bevelhebber
Luitenant-generaal Jules Pire
Commandant Infanterie
Generaal-majoor Joseph Leroy
Commandant Artillerie
Kolonel SBH R. Van Saceghem
Stafchef
Majoor SBH M. Nollet
Intendant
Luitenant M. Pourbaix
Commandant Transportkorps
Majoor R. Bergeron
Commandant Gezondheidsdienst
Geneesheer 1ste Kapitein G. Declercq
Standplaats
Weerstandsstelling (K.W. Stelling)
Sector Leuven
Commandopost te Kortenberg
Samenstelling
Hoofdkwartier

3de Regiment Jagers te Voet

5de Regiment Jagers te Voet

6de Regiment Jagers te Voet

10de Regiment Artillerie

8ste Bataljon Genie

10de Bataljon Transmissietroepen

Eskadron Wielrijders 10ID

Compagnie Getrokken C47 10ID (Kapitein-commandant C. Jorissen)

Compagnie C47 op T13 10ID (Kapitein-commandant M. Wathieu)

Geneeskundig Korps 10ID
Staf


Geneeskundige Versterkingcompagnie (Med Kapt J. Simons)


Lichte Ambulance (Med Lt M. Humblet)


Ambulance Infanteriedivisie (Med Kapt C. Pirson)


Sanitair Treinpeloton (Lt P. Crahay)


Autopeloton der Sanitaire Vervoersformaties (Lt J. Ingels)

Compagnie Intendance 10ID (Luitenant J. Desenepart)

Transportkorps 10ID
Staf


Peloton voor Infanteriemunitie (Lt M. Paternostre)


1ste Autopeloton voor Infanteriemunitie (Lt P. Crahay)


2de Autopeloton voor Infanteriemunitie (Lt A. Leveque)


1ste Autopeloton voor Artilleriemunitie (Lt M. Cosyns)


2de Autopeloton voor Artilleriemunitie (Lt N. Huwart)


Autopeloton voor Ravitaillering (Lt A. Van Langendonck)


Autopeloton voor Materieel


Atelier voor Herstelling van het Wagenpark

Compagnie Luchtafweermitrailleurs (Kapitein-commandant A. Charles)

Provoost

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

Staf 10Div
10ID_Abdij_Kortenberg.jpg
Het HK van de 10Div stond van 12 april tot 10 mei 1940 opgesteld in de oude abdij van Kortenberg.
De 10de Infanteriedivisie, een divisie van Eerste Reserve, werd vanaf 25 augustus 1939 onder de wapens geroepen en kreeg hierbij de regio van Ath en Oudenaarde aangewezen als mobilisatiekantonnement. De volledige mobilisatie van de divisie vond plaats bij de afkondiging van Fase C van het mobilisatieplan op 1 september 1940. Het gros van de aanvullende effectieven werd geput uit de militieklassen 32 tot en met 35. De mobilisatie wordt afgerond op 4 september 1939. Tijdens deze korte mobilisatieperiode worden het 5J en het 6J opgericht als ontdubbelingsregimenten van 2J en 3J en onder bevel van de 10Div geplaatst. Wanneer het 4J, een ontdubbelingsregiment van het 1J, wordt opgericht zal dit regiment het 3J vervangen bij de 5Div waarna het 3J onder bevel geplaatst wordt van de 10Div.

Na te zijn vervolledigd stelt de divisie zich onder het bevel van het Iste Legerkorps (I/CA) en vertrekt naar het westelijke uiteinde van de positie Halle-Ninove. De divisiestaf verblijft dan te Wambeek. Wanneer op 11 november 1939 het I/CA wordt overgeplaatst naar het oostelijk gedeelte van het Albertkanaal in Zuid-Limburg komt de 10Div onder direct bevel van de Generale Staf te staan als algemene reserve van het leger. De divisie wordt door de Generale Staf een eerste keer naar de Sector Leuven van de K.W. Stelling gestuurd. De K.W. Stelling ook wel Weerstandsstelling genoemd bestond uit één of twee rijen gevechtsbunkers en waar mogelijk werden kanalen, spoorwegbermen en overstromingsgebieden geïntegreerd in de stelling. Waar een sterke hindernis voor handen was volstond één rij bunkers, in open terrein waar men geen gebruik kon maken van hindernissen werd een tweede lijn bunkers aangelegd. Belangrijke plaatsen werden met bijkomende gevechtsbunkers beschermd en uitgebouwd tot anti-tankcentra. Een honderdtal meter voor de bunkers werden talrijke hindernissen zoals prikkeldraadversperringen, anti-tankgrachten en Cointot-elementen aangebracht. De constructiewerken op de K.W. Stelling werden voor de oorlog uitgevoerd.

Luitenant-generaal Pire vindt onderdak in de abdij van Kortenberg. Op 27 november stuurt het Groot Hoofdkwartier (GHK) de divisie door naar de Sector Westerlo aan het Albertkanaal. Deze sector ligt binnen de zone van het IIde Legerkorps. Op 10 april 1940 volgt een nieuwe opdracht aan de K.W. Stelling rondom Waver. Dit plan wordt echter tijdens de verplaatsing aangepast zodat op 12 april de divisie opnieuw aankomt in de Sector Leuven. De divisiestaf installeert zich opnieuw in de abdij van Kortenberg en komt nu onder het bevel van het VIde Legerkorps.

Geneeskundig Korps 10Div
Aan de vooravond van de Duitse inval is het Geneeskundig Korps als volgt opgesteld:
  • De staf, versterkingscompagnie, ambulance en de ambulance- en treinpelotons bevinden zich in kantonnementen te Zaventem.
  • De lichte ambulance verblijft te Nossegem.

De eenheden zijn niet ontplooid en bevinden zich in oorlogskantonnementen.
10mei.jpg
Staf 10Div
10Div_10mei_opstelling.jpg
Opstelling van de 10Div te Leuven op 10 mei met van noord naar zuid 3J, 6J en 5J. (bron: CHD).
Om 01u25 belt de staf van het VIde Legerkorps naar Kortenberg om de divisie in staat van alarm te brengen. Op dat ogenblik zijn Kapitein SBH Masson en Luitenant Cartiaux van permanentie. Het bevel wordt onmiddellijk doorgebeld naar de eenheden van de divisie en de rest van de staf wordt opgetrommeld. Luitenant-generaal Pire komt aan in de abdij rondom 02u00. De focus van de eerste oorlogsdag is de inplaatsstelling van de eenheden op hun gevechtsposities, het opstarten van het transmissienetwerk en de aanvoer van munitie en materieel. De 10de Infanteriedivisie bewaakt als enige Belgische divisie de K.W. Stelling. De drie infanterieregimenten staan in lijn opgesteld nabij Leuven; het 3J tussen Tildonk en Wijgmaal in het noorden, het 6J in het centrum tussen Herent en Leuven en het 5J in het zuiden neemt stelling in Leuven. De rest van de K.W. Stelling is op 10 mei nog niet bemand.

Vanaf 04u00 wordt de stelling overvlogen door de vijandelijke luchtmacht maar de stad Leuven wordt pas een eerste keer hevig gebombardeerd om 18u30. Een samenscholing aan de Tiensepoort trekt de aandacht van enkele Ju-88 die de mensenmassa bombarderen. Er vallen maar liefst 101 slachtoffers bij de burgerbevolking. Tussen 19u00 en 19u30 wordt de streek tussen Herent en Leuven gebombardeerd waarbij de brug van Wijgmaal beschadigd wordt. Hierdoor kunnen een aantal binnenvaartschepen die op het kanaal Leuven-Mechelen het zicht en de schootsectoren belemmeren niet meer geëvacueerd worden.

Het divisiehoofdkwartier blijft te Kortenberg tot 22u45 waarna het verhuist naar Everberg.

Geneeskundig Korps 10Div
Geneesheer 1ste Kapitein Declercq wordt om 02u45 op de hoogte gebracht van het algemeen alarm. De eenheden worden verwittigd en krijgen het bevel om hun alarmkantonnementen in te nemen. De ambulance wordt ontplooid te Erps-Kwerps als meest vooruitgeschoven element van de medische keten op niveau divisie. Hier zullen de eventuele gewonden van de hulpposten van de regimenten opgevangen worden.

Transportkorps 10Div
De staf van de transporteenheden van de 10de divisie en het Atelier voor Herstelling van het Wagenpark (ARCA) bevinden zich te Kraainem. De eenheden zullen hier blijven tot 16 mei. Het Peloton voor Infanteriemunitie (PMI) is ingekwartierd te Everberg nabij het HK van de divisie en zal van hier uit het 10A, 3J, 5J en 6J bevoorraden tot 13 mei.

De twee Autopelotons voor Infanteriemunitie (PAMI) en de twee Autopelotons voor Artilleriemunitie (PAMA) bevinden zich bij het uitbreken van de oorlog in het Fort 7 van Wilrijk en kunnen rekenen op het 1ste Peloton van de Compagnie Luchtafweermitrailleurs (1/Cie Mi AA/10Div) voor hun luchtverdediging. De voertuigen zijn na een alarmoefenig op 7 mei nog steeds volledig geladen. De colonnes worden onmiddellijk doorgestuurd naar hun oorlogskantonnementen: de beide PAMI's vertrekken naar Steenokkerzeel en de twee PAMA's evenals het 1/Cie Mi AA/10Div installeren zich te Sint-Stevens-Woluwe. Deze drie pelotons komen onder bevel te staan van Luitenant Seghin die zijn instructies rechtstreeks zal ontvangen van het 10A. Bij aankomst te Sint-Stevens-Woluwe wordt gestart met de camouflage van de voertuigen, het installeren van de luchtafweermitrailleurs en het aanleggen van het munitiedepot voor de divisieartillerie.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div (Cie Mi AA/10Div)
De Compagnie Luchtafweermitrailleurs start de veldtocht in verspreide slagorde waarbij de vier pelotons, zoals gebruikelijk bij de luchtafweermitrailleurs, onafhankelijk van elkaar optreden. De compagnie meldt dat de beloofde lichtspoormunitie nog niet geleverd is en vreest voor de efficiëntie van zijn pelotons indien ze alleen over gewone patronen kunnen beschikken.

  • Het 1ste Peloton van Luitenant Denuit is afgedeeld bij de PAMI en de PAMA in Fort 7 te Wilrijk. Op de eerste oorlogsdag verplaatst het 1ste Peloton zich samen met de PAMI's en de PAMA's van Wilrijk naar Sint-Stevens-Woluwe. Het peloton installeert zich vervolgens nabij de watertoren van Zaventem, op de heuvelrug tussen deze gemeente en Steenokkerzeel teneinde de twee PAMA's te kunnen beschermen.
  • Het 2de Peloton staat onder leiding van Sergeant Glotz die de gehospitaliseerde Luitenant Crappe vervangt. Dit peloton heeft zijn stelling te Steenokkerzeel waar de PAMI's zullen toekomen.
  • Het 3de Peloton van Onderluitenant Glotz en de compagniestaf bevinden zich te Kraainem waar het 3de Pl het kantonnement van het Transportkorps beveiligt.
  • Het 4de Peloton van Onderluitenant Porsont tenslotte staat opgesteld te Sint-Stevens-Woluwe en bewaakt het lege kantonnement van de PAMA's tot de aankomst van het 1ste Peloton. Nadat het 1ste Peloton de opdracht van het 4de heeft overgenomen vertrekt dit peloton vertrekt naar Kortenberg om de nabije luchtverdediging van het divisiehoofdkwartier op te nemen. Dit peloton zal na valavond samen met de staf naar Everberg verhuizen.
11mei.jpg
Staf 10Div
10ID_Sector_Leuven.JPG
Opstelling van 10Div op 11 mei 1940 na aflossing van 3J door de 5Div (bron: CDH).

Het divisiehoofdkwartier dat tijdens de nacht verhuisde van Kortenberg naar Everberg installeert zich op zijn nieuwe locatie.

Terwijl de inplaatsstelling van de eigen troepen verder gezet wordt, verneemt de divisiestaf dat de 3rd (UK) Infantry Division van de British Expeditionary Force eveneens naar de Sector Leuven gezonden is. De British Expeditionary Force bevond zich vanaf september 1939 in Frankrijk en stond klaar om bij een Duitse aanval op het westen de K.W. Stelling te bezetten vanaf Leuven tot Waver.

Zowel tijdens de laatste maanden van de mobilisatie als tijdens de eerste oorlogsdagen bestaat enige onenigheid binnen het geallieerde oppercommando over de precieze scheidingslijn tussen de Belgische en Britse legerzone. De status van de hoofdstad als "open stad" zonder militaire verdediging is hierbij van enig belang, als ook het gebruik van de belangrijke verkeersader Brussel-Leuven. In februari 1940 bepaalt het Groot Hoofdkwartier eenzijdig dat de stad Leuven binnen de Belgische legerzone valt, terwijl op 25 maart 1940 de Franse generaal Gamelin beslist dat de scheidingslijn tussen het Belgisch en het Britse leger ter hoogte van Wijgmaal ligt, waardoor Leuven een zaak voor de Britten wordt. Deze scheidingslijn wordt de Gamelin-lijn genoemd.

Een tweede feit zal eveneens de opstelling van de 10Div beïnvloeden. De 5de Infanteriedivisie (5Div), die tijdens de nacht van 10 op 11 mei verplaatst werd naar de K.W. Stelling, is post komen vatten ten noorden van de Sector Leuven tussen Rijmenam en Wespelaar. Wanneer duidelijk wordt dat de Versterkte Positie Luik ontruimd zal worden krijgt de 2de Infanteriedivisie, die opgesteld stond ten oosten van de Maas, de opdracht zich terug te plooien op de K.W. Stelling en zich ten noorden van de 5Div op te stellen. Hierdoor moet de 5Div zijn dispositief aanpassen en opschuiven naar het zuiden waardoor de ondersector van het 3J wordt overgenomen door het 4J van de 5Div. Het 3J dat wordt weggehaald uit de eerste lijn zal zich herontplooien tussen Doren in het noorden en kilometerpaal 20,9 op de Brusselsesteenweg om zo het tweede echelon van de 10Div te vormen. Ook de artilleriesteun aan het 5J en 6J kan door deze aankomst versterkt worden: het 5J krijgt directe controle over de I/10A en IV/10A en het 6J over het II/10A en III/10A. De divisie staat nu opgesteld met twee regimenten in lijn (5J en 6J) en één regiment in tweede echelon (3J).

Bij het eerste daglicht rijdt de voorhoede van de 3(UK)Div de stad Leuven binnen. Deze voorhoede omvat enerzijds de cavalerie van de 15/19th Hussars en het 12th Lancers en anderzijds de mitrailleurcompagnies van het 2nd Battalion The Middlesex Regiment met enkele anti-tank-, genie- en infanterieelementen. Terwijl de cavalerie doorheen de stad trekt om het voorgebied van de K.W. Stelling te verkennen, starten de overige eenheden met de installatie van hun troepen. Tijdens de vroege voormiddag roept de 3(UK)Div zijn hoofdmacht terug naar het westen van Leuven.

Inmiddels is ook de terugtocht van het veldleger van het Albertkanaal gestart en heeft de divisie vernomen dat het Cavaleriekorps aangeduid werd voor een dekkingsopdracht door een dwarsstelling in te nemen achter de Demer en de Gete. Luitenant Cartieaux wordt uitgestuurd naar de staf van het Cavaleriekorps te Lubbeek. Gedurende de ganse dag wordt Leuven opnieuw gebombardeerd door de Duitse luchtmacht, ditmaal de stationsbuurt en opnieuw de Tiense poort.

Om 16u00 krijgt de 10Div het bevel om een infanteriebataljon naar het vliegveld van Evere te sturen om er de beveiliging van het vliegveld te verzekeren. De divisiecommandant duidt het 3J aan om het bataljon te leveren nadat de aflossing door het 4J voltooid is. In een poging iets te ondernemen tegen de onophoudelijke luchtaanvallen wordt om 19u00 opdracht gegeven aan commandant 5J om een batterij luchtafweer met 12 mitrailleurs samen te stellen en die te ontplooien te Egenhoven ten zuidwesten van Leuven.

Geneeskundig Korps 10Div
De staf van de medische dienst krijgt om 15u00 het bevel om nieuwe kantonnementen in te nemen te Sterrebeek. Het installatiepersoneel vertrekt om 16u00, gevolgd door het gros om 22u00. De paardenrenbaan van Sterrebeek wordt als nieuwe standplaats uitgekozen.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
De eerste drie pelotons behouden hun standplaatsen terwijl de compagniestaf zich nog steeds in Kraainem bevindt. Terwijl overdag het luchtruim bewaakt wordt van op de schootsstellingen, wordt een deel van de stukken 's nachts gebruikt voor het geven van luchtdekking aan de colonnes van het transportkorps die op en neer rijden naar Leuven om de divisie te bevoorraden. De nodige Maxims worden hiervoor op hun vrachtwagens geïnstalleerd en bemand door een schutter, munitiebevoorrader en stukscommandant.

In de buurt van de stelling van het 2de Peloton voert een formatie Dornier 17 omstreeks 16u00 bommenwerpers een aanval uit op het kasteel De Ham te Steenokkerzeel. Dit kasteel is de residentie van de Oostenrijkse ex-keizerin Zita van Bourbon-Parma en wordt vermoed als militair hoofdkwartier te fungeren. De Do17 toestellen bestoken vervolgens een motorcolonne van het Britse leger op de Haachtstesteenweg. Het 2de Peloton krijgt er eveneens van langs. De bemanningen van drie van de vier Maxim mitrailleurs houden onmiddelijk op met vuren en duiken hun loopgrachten in. Soldaat Noël Pinpin blijft evenwel bij het vierde stuk en slaagt er in om een laag overscherende Do17 te treffen. Het toestel verdwijnt in de richting van de Haachtsesteenweg met een dikke rookpluim achter zich. Het peloton claimt een eerste succes.

Het 4de Peloton installeert zich te Everberg. Onderluitenant Porsont brengt de kleine stafgroep onder in het huis aan de Kwikstraat 16.
12mei.jpg
Staf 10Div
10Div_2Middlesex.jpg
Opstelling van 2nd Battalion, The Middlesex Regiment te Leuven.
Het veldleger op terugtocht van het Albertkanaal komt aan op de K.W. Stelling. Het militair verkeer naar het westen wordt bijzonder druk.

Het Britse leger is bij het aanbreken van de dag volledig ontplooid op de K.W. Stelling ten zuiden van Leuven, maar de stad zelf blijft een punt van onenigheid. Het 2nd Battalion The Middlesex Regiment is ontplooid tussen de Belgische posities, maar Generaal-majoor Bernard Montgommery, commandant van de 3(UK)Div, is nog steeds misnoegd over de aanwezigheid van de 10Div in de Sector Leuven. Hij adviseert zijn legerkorpscommandant, Luitenant-generaal Alan Brooke, om de 3(UK)Div stelling te laten nemen ten westen van Leuven in tweede echelon achter de 10Div. De ervaren Montgommery verkiest de toegangsweg tot Brussel te verdedigen vanaf het hoger gelegen terrein ten westen van de stad boven een gevecht in de agglomeraties van Leuven. Dit voorstel wordt niet aangenomen en de 3(UK)Div verspreidt tussen 07u30 en 08u30 de nodige orders voor de installatie van de volledige 7th Guards Division en de 9th Infantry Division op de K.W. Stelling te Leuven. Om 10u00 bezoekt generaal Montgommery zeer kort generaal Pire in het HK van de 10Div om hem een kopie van de opstelling van de Britse troepen over te maken, zonder echter veel te coördineren.

Het nieuws van de Britse superpositie bereik al snel de staf van het VIde Legerkorps en het Groot Hoofdkwartier. Generaal-majoor Raoul Van Overstraeten, militair adviseur van Koning Leopold III, besluit de zaak aan te kaarten bij de Franse minister van defensie Eduard Daladier, de Franse generaals George en Billotte en de Britse generaal Pownall op de coördinatievergadering tussen de geallieerden die tijdens de namiddag van 12 mei plaats vindt in het kamp van Casteau nabij Bergen. Pownall antwoord dat het Belgische leger zich aan de Gamelin-lijn dient te houden. De verantwoordelijkheid om een beslissing te nemen ligt bij Georges en Billotte, maar die spreken zich niet uit over de zaak.

Op het terrein komen het gros van de 3(UK)Div toe in de divisiesector van de 10Div vanaf de late voormiddag. De 7th Guards Brigade wordt op links ontplooid en 9th Infantry Brigade op rechts, pal in de ondersectoren van het 5J en het 6J. Aanvankelijk is er bitter weinig overleg tussen de beide divisies over de consequenties van de superpositie van de beide formaties. Stafofficier Kapitein SBH Masson wordt aangeduid als verbindingsofficier voor het hoofdkwartier van Montgommery, dat zich in het kasteel de Mérode te Everberg gevestigd heeft. De Britten bekommeren zich niet over de verbinding en communicatie met de Belgen. De onduidelijkheid over de limiet tussen het Belgische en het Britse leger leidt uiteindelijk tot het feit dat twee divisies, één Belgische en één Britse, zich elk klaar maken om de Sector Leuven te verdedigen.

Luitenant-generaal Pire moet zijn Eskadron Wielrijders en Compagnie C47 op T13 afstaan en naar Hoegaarden sturen ter ondersteuning van het 2de Jagers te Paard. Dit cavalerieregiment bezet de zuidflank van de Demer/Gete-Stelling.

Geneeskundig Korps 10Div
De divisiestaf laat weten dat de gewonden geëvacueerd dienen te worden naar het Medisch-Chirurgisch Centrum te Aalst. De dringende gevallen mogen naar het Militair Hospitaal te Brussel overgebracht worden. In een poging om het wagenpark verder aan te vullen, heeft dokter Declercq na de middag een onderhoud met de burgemeester van Sterrebeek. De burgervader beweert bij hoog en laag dat er geen enkel voertuig meer beschikbaar is in zijn gemeente. De hulp van de districtscommandant van Rijkswacht wordt dan maar ingeroepen. Die laat weten dat in het ganse district geen enkel voertuig te vinden valt en de Rijkswacht ook niet kan helpen. Declercq keert met lege handen terug. De staf van het VIde legerkorps laat in de namiddag weten dat alle gewonden nu naar Brussel dienen afgevoerd te worden.

Transportkorps 10Div
Tijdens de voormiddag komt de staf van de 3rd (UK) Infantry Division aan te Everberg. De staf van generaal Montgommery is niet opgezet met de aanwezigheid van het PMI. Na de middag rijdt een derde van de paardenwagens uit richting Leuven om een eerste keer het 10A, 3J, 5J en 6J te gaan herbevoorraden.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
Alle pelotons blijven op hun stellingen. Adjudant KROLt Jaspar van het 5de Jagers te Voet komt aan om het bevel over het 2de Peloton op te nemen. Het 1ste, 2de en 3de Peloton verschieten een grote hoeveelheid munitie op diverse doelen. Er worden echter geen treffers gemeld.
13mei.jpg
Staf 10Div
10Div_BEF_Leuven.jpg
Britse tommies op het Rector De Somerplein in het Leuvense stadscentrum.
In de Belgisch-Britse kwestie over de verdediging van de Sector Leuven is de kogel door de kerk: Generaal-majoor Van Overstraeten adviseert de koning om Leuven aan de Britten te laten. De 3(UK)Div zal de stad verdedigen en de zone ten zuiden van de Brusselsesteenweg wordt toegewezen aan de British Expeditionary Force. Luitenant-generaal Pire verneemt het nieuws in de vroege namiddag van zijn Legerkorpscommandant. Hij krijgt te horen dat zijn divisie wordt toegewezen aan de reserve van het VIde Legerkorps en verplaatst moet worden naar kantonnementen in de omgeving van Zaventem, Sint-Stevens-Woluwe en Peutie. Het 10de Regiment Artillerie zal achterblijven aan het front en wordt in twee groeperingen gesplitst die aan de 2de en de 5de Infanteriedivisie toegevoegd worden. Het uur van de aflossing door de Britten wordt bepaald op 14 mei om 03u00.

's Avonds komt het bericht binnen dat de Demer/Gete-Stelling zal worden opgegeven de 14 mei om 04u00. Een een groot deel van het Cavaleriekorps zal reeds tijdens nacht van 13 op 14 mei door Leuven terugtrekken. Het front komt hiermee erg dichtbij.

Geneeskundig Korps 10Div
Op bevel van de divisiestaf wordt het geneeskundig korps tijdens de avond verplaatst van Sterrebeek naar Diegem. De Sector Leuven werd overgedragen aan het Britse leger en de achterliggende diensten dienen te Britse legerzone te verlaten.

Transportkorps 10Div
Het PMI wordt tijdens de avond doorgestuurd naar Peutie. Tijdens het vormen van de colonne wordt gasalarm gegeven. De manschappen zetten hun gasmasker op en werken verder. Het blijkt om loos alarm te gaan. De beide PAMA's rijden om 02u00 een eerste keer uit naar 10A in de Sector Leuven. De vier groepen van 10A ontvangen elk een bijkomende dotatie munitie die afgeleverd wordt op de bevoorradingsechelons. De vrachtwagens van de PAMA's rijden vervolgens naar het station van Groot-Bijgaarden waar rendez-vous moet gemaakt worden met een munitietrein die de pelotons zal herbevoorraden. Van het treinstel is echter geen spoor en de bevoorrading blijft dan ook uit. Aan het eind van de dag worden de pelotons om 20u00 doorgestuurd naar Machelen.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
Ook op de vierde oorlogsdag behouden de vier pelotons hun stellingen. Omstreeks 17u00 voeren Stuka duikbommenwerpers verschillende aanvallen uit op de Haachtsebaan en op de baan van Zaventem naar Melsbroek. Enkele Stuka's komen binnen het bereik van het 1ste peloton dat onmiddellijk met alle vier Maxims het vuur opent. Een toestel wordt geraakt en maakt een succesvolle noodlanding in een veld op zo'n 250m van de schootsstelling. De beide Duitse bemanningsleden springen uit het toestel en vluchten een schuurtje in. Van hier uit nemen ze het 1ste Peloton met hun persoonlijke wapens onder vuur. Een detachement van het peloton aangevuld met enkele manschappen van het Transportkorps en een Britse pantserwagen omsingelen het kleine gebouw. Na een vuurgevecht van een tiental minuten stormen de Belgen door de deur en maken de Duitse militairen krijgsgevangen. Korporaal Deltour wordt gefeliciteerd door de divisiecommandant voor zijn moedig optreden tijdens de actie.
14mei.jpg
Staf 10Div
De aflossing van de 10 Infanteriedivisie door de troepen van Generaal-majoor Montgommery verloopt niet zonder problemen. Het 3J en het 5J kunnen hun ondersector naar behoren overdragen, met uitzondering van de bunkers die niet geschikt blijken voor de Britse Vickers .303 mitrailleurs en Bren lichte machinegeweren.

In de ondersector van het 6J loopt de aflossing vertraging op. Hierdoor kan dit regiment niet voor dageraad wegkomen. Na de luchtaanvallen op Leuven van de afgelopen dagen wordt het risico op een verplaatsing overdag onaanvaardbaar geacht. Het 6J krijgt dan ook het bevel om de nacht van 14 op 15 mei af te wachten om zich naar achter te verplaatsen.

De divisiestaf verkent een dwarsstelling met front naar het zuiden, parallel aan de Brusselsesteenweg tussen Hummelgem en Erps-Kwerps, die ingenomen kan worden bij een eventueel voortijdig vertrek van de Britten. De Duitse 31 (GE) Division bereikt Leuven en raakt slaags met de 7th Guards Brigade, de 9th Infantry Brigade en het 6de Jagers te Voet. Nabij het Leuvense station komt het tijdens de avond tot relatief zware gevechten. Het 6J kan het contact verbreken rond 22u00 en vervoegt de rest van de 10Div.

De overige formaties van de divisie hebben inmiddels hun kantonnementen bereikt:
  • Hoofdkwartier en één sectie T13 tankjagers: Peutie
  • 3de Regiment Jagers te Voet (-IIde bataljon): Hofstade en Weerde
  • 5de Regiment Jagers te Voet en Compagnie Getrokken C47: Zaventem en Sint-Stevens-Woluwe
  • Diensten: oostrand van Brussel

Transportkorps 10Div
Het PMI bereikt Peutie rond 02u00 en wordt ondergebracht in een bebost terrein. De PAMA's worden om 23u00 verplaatst naar het gehucht Borcht op de linkeroever van het Kanaal van Willebroek. De stations van Londerzeel en Kapelle-op-den-Bos worden aangeduid als herbevoorradingsplaatsen. Het 10A komt vanaf die dag in actie en de beide pelotons zullen talrijke ritten uitvoeren tussen de bevoorradingsechelons van het artillerieregiment ten noordwesten van Leuven en de stations van Londerzeel en en Kapelle-op-den-Bos.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
  • Het 1ste Peloton bevindt zich nog steeds te Zaventem.
  • Het 2de Peloton is nog steeds opgesteld staat te Steenokkerzeel.
  • De compagniestaf en het 3de Peloton verhuizen van Kraainem naar Machelen. Kapitein-commandant Charles installeert zijn commandopost in het huis aan de Dorpsstraat 2.
  • Het 4de Peloton volgt de divisiestaf en installeert zich te Peutie. Onderluitenant Porsont zoekt onderdak aan de Turcksinstraat 91 op de grens van Peutie en Machelen.
15mei.jpg
Staf 10Div
De gevechten te Leuven blijven aanhouden en er wordt voor een doorbraak in de Britse zone gevreesd. De 10de Infanteriedivisie krijgt het bevel om de dwarsstelling te bezetten. Het 5J, zonder zijn Iste bataljon, wordt uitgestuurd naar de nieuwe positie tussen Hummelgem en Erps-Kwerps. De echelons van de divisie worden weggestuurd naar de westelijke oever van het Kanaal Van Willebroek. Tijdens de avond moet het 3J naar Elewijt vertrekken. Het IIde bataljon van het 3J wordt eindelijk ontlast van zijn bewakingsopdracht en wordt nu door het VIde Legerkorps naar Verbrande Brug doorgestuurd om hier de belangrijke brug over het Kanaal Van Willebroek te gaan bezetten. Het 6J komt eveneens aan in het kantonnementsgebied van de divisie en wordt ingekwartierd te Peutie en Melsbroek. Het IVde Bataljon van het 6J krijgt vervolgens nieuwe kantonnementen aangeduid te Houtem.

Geneeskundig Korps 10Div
De gezondheidsdienst verlaat Diegem om 20u45 en verplaatst zich naar Eppegem.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
De 1ste, 2de en 3de pelotons blijven op hun stellingen. Het 4de peloton installeert zich op een nieuwe positie ten westen van Vilvoorde, net over het Kanaal van Willebroek aan de rand van het Domein van Borgt.
16mei.jpg
Staf 10Div
Zowel Peutie als Melsbroek dienen ingericht te worden als steunpunten. Het zwaar vermoeide 6J wordt met de taak belast. Na de middag ontvangt het hoofdkwartier onverwachts het bevel van het geallieerd opperbevel (Franse generaal Bilotte) om verder westwaarts te trekken. Zonder dat men de K.W. Stelling ten volle verdedigd heeft moet de stelling worden prijsgegeven. Het Duitse leger wist immers een doorbraak te forceren in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. Het veldleger zal aan het eind van de dag de K.W. Stelling ontruimen en zich terugplooien op de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. De 10Div ontvangt van het GHK orders voor de verplaatsing van de divisie naar de Bovenschelde op de zuidflank van de Belgische legerzone en zal post vatten langsheen de Schelde tussen Oudenaarde en Zingem. Te Oudenaarde zal de Britse 44th Infantry Division de linies overnemen. Van de infanterie zullen de troepen te voet zullen naar de westelijke oever van de Zenne marcheren en vervolgens opgepikt worden door de Legerautogroepering te Opwijk tijdens de tweede helft van de nacht van 16 op 17 mei. De weinige motorvoertuigen van de staf en de infanterieregimenten zullen in één samengevoegde colonne de tocht in een enkele etappe afleggen. Het paardengerij krijgt drie etappes om de Bovenschelde te bereiken.

Geneeskundig Korps 10Div
De medische versterkingscompagnie stuurt rond het middaguur één sectie naar het 6de Jagers te Voet ter versterking van de medische compagnie van dit regiment. De lichte ambulance zendt een arts uit naar 10A die tot 18 mei voor het artillerieregiment zal werken. Om 16u00 ontvangt de staf de nodige bevelen voor de aftocht van de K.W. Stelling. De eenheden moeten onmiddellijk naar Vlekkem. Het vertrekt vindt binnen het uur plaats. De marsroute loopt over Verbrande Brug, Grimbergen en Merchtem. De staf bereikt Vlekkem om 20u10, gevolgd door de andere eenheden.

Transportkorps 10Div
De staf en het ARCA worden aan het eind van de dag teruggetrokken naar Wolvertem.

Het PMI verlaat Peutie om 17u35 en stuurt zijn colonne paardenvoertuigen via Vilvoorde, Grimbergen en Wolvertem richting Aalst.

De PAMA's worden uitgestuurd naar de stellingen van 10A om zoveel mogelijk munitie te gaan ophalen. Om 20u00 worden de pelotons op weg gezet naar Vlierzele. De tocht zal lopen via Grimbergen, Wolvertem, Merchtem en Aalst.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
De pelotons trekken zich terug naar het westen. De compagniestaf en het 3de peloton installeren zich te Impde. Het 1ste peloton zoekt een nieuwe stelling op rond Opwijk. Het 2de peloton verplaatst zich naar Wolvertem. Het 4de peloton blijft als allerlaatste op zijn oude stelling te Sint-Stevens-Woluwe.

Na aankomst te Impde komt het 3de peloton tussenbeide in een Duitse luchtaanval. In het dorp bevinden zich enkele formaties van het transporkorps, samen met de voertuigen van de Legerautogroepering die toegewezen zijn aan het transport van de infanterieregimenten. De talrijke voertuigen zijn een makkelijke prooi voor de Luftwaffe. Dornier 17 bommenwerpers vallen het dorp aan rondom 16u00. Het peloton slaagt er in om twee laag overscherende toestellen te raken, die allebei neerstorten in de nabije omgeving. De vliegtuigbemanningen kunnen zich met hun parachutes redden en worden opgepakt. Een derde toestel wordt geraakt maar kan ontkomen.
17mei.jpg
Staf 10Div
10Div_Duitsers_Leuven.JPG
Vier dagen na het vertrek van de 10Div, nemen de Duitsers Leuven in.
De lift van de divisie van Opwijk tot aan de Bovenschelde loopt vertraging op. De autobussen en vrachtwagens van de Legerautogroepering komen pas opdagen vanaf 06u30. Bovendien zijn er transportmiddelen tekort zodat het het II/5J en 6J de etappe te voet moet afleggen. Het 3J en 5J komen aan tijdens de vooravond. Het II/5J kan alsnog opgehaald worden door het terugsturen van een voldoende aantal autobussen. Het 6J marcheert overdag verder en wordt omstreeks 18u00 alsnog opgepikt door het detachement van de de Legerautogroepering op de baan van Aalst naar Gent nabij Bavegem. Het 10A is nu ook ontlast van zijn opdracht bij de 2de Infanteriedivisie en de 5de Infanteriedivisie en is op terugtocht van de K.W. Stelling om de divisie te vervoegen. Ook het 8Gn is na einde opdracht in de sector van de 5de Infanteriedivisie onderweg van de K.W. Stelling om de divisie te vervoegen.

Geneeskundig Korps 10Div
De medische elementen worden 00u10 doorgestuurd naar Waregem en krijgen hiervoor een marsroute via Hundelgem en Oudenaarde opgelegd. De colonnes starten om 00u45 en bereiken Waregem vanaf 03u40. Hier wordt de ganse dag gewacht op verdere instructies. De divisiestaf beveelt om 18u00 dat de eenheden naar Olsene moeten. De korte tocht duurt een drietal uren.

Transportkorps 10Div
De staf en het ARCA worden overdag doorgestuurd naar Vlierzele waar de transporteenheden geconcentreerd worden.
  • Het PMI bereikt Aalst rond 08u00. Na een pauze van enkele uren rijdt de colonne verder naar Burst en Vlierzele. De eenheid komt aan omstreeks 14u30 en zal hier overnachten.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
Tijdens de verplaatsing van de divisie naar de Bovenschelde, worden de pelotons verdeeld onder de colonnes van het Transportkorps. De Maxims worden op de vrachtwagens in stelling gebracht en zullen gebruikt worden om de luchtdekking te verzekeren tijdens de verplaatsing. Onderweg wordt ettelijke keren gevuurd op vijandelijke jachtbommenwerpers die de colonnes lastig vallen. Er vallen geen treffers te melden.
18mei.jpg
10ID_Schelde.jpg
Opstelling van de 10de infanteriedivisie aan de Bovenschelde (bron: CDH).
Staf 10Div
De divisie komt onder het bevel te staan van het VIIde Legerkorps. Dit korps heeft de verantwoordelijkheid gekregen over het meest zuidelijke deel van de Belgische legerzone, vanaf de zuidrand van het Bruggenhoofd Gent tot aan het aansluitingspunt met de British Expeditionary Force ten noorden van Oudenaarde.

De staf start met de inplaatsstelling van de troepen aan de Bovenschelde. Het hoofdkwartier is ondergebracht in een woning aan het kruispunt op de Welkendries, ten ten oosten van Kruishoutem. De divisie plaatst het 3J en het 5J op het eerste echelon, gedekt door het 6J op het tweede echelon. Het zwakke punt in de sector wordt de Scheldebocht nabij Zingem, waar de Belgische stelling vooruitsteekt in wat vijandelijk terrein zal worden en waar tevens de scheidingslijn tussen de 10de Infanteriedivisie en de 5de Infanteriedivisie zal lopen.

De divisie krijgt naast het 10A tevens de vuursteun van twee groepen van het 5A.

De regimentscommandanten ontvangen net voor de middag hun mondelinge orders. Terwijl op de staf de tikmachines aan het werk gaan, vertrekt Luitenant-generaal Pire naar de 44th British Infantry Division om de nodige afspraken te maken voor de aansluiting met het Britse leger.

Geneeskundig Korps 10Div
Met het oog op de komende strijd aan de Bovenschelde, krijgen de medische eenheden de taak om nieuwe standplaatsen te verkennen te Nokere. De installatieploeg vertrekt rond 09u30, gevolgd door het gros om 15u00. De installatie start tijdens de vooravond.

Transportkorps 10Div
De staf en het ARCA worden doorgestuurd naar Waregem en vervolgens naar Zulte.
  • Het PMI verlaat Vlierzele om 07u00 en trekt via Gavere en Kruishoutem naar Waregem. Onderweg laat een estafette van de staf van het Transportkorps weten dat het PMI naar Olsene moet. De colonne wordt echter onderschept op de baan van Kruishoutem naar Olsene en teruggestuurd naar de oostrand van Kruishoutem met het oog op de komende ontplooiing van de divisie aan de Bovenschelde tussen Zingem en Oudenaarde. Het PMI zal hier werkzaam blijven tot 21 mei.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
De compagnie volgt het transportkorps en rijdt eveneens richting Waregem.
19mei.jpg
Staf 10Div
De divisie krijgt het bevel om de Compagnie getrokken C47 naar de sector van de 2de Infanteriedivisie te sturen om de tegenactie te Kwatrecht te versterken. Terwijl de gevechtseenheden verder werken aan hun stellingen op de Bovenschelde, patrouilleert het Eskadron Wielrijders op de oostelijke oever van de rivier. Generaal-majoor Leroy inspecteert het eerste echelon.

Tijdens de namiddag voert de Luftwaffe verschillende aanvallen uit op het tweede echelon van de sector. Ook de omgeving van Eine en Kruishoutem worden bestookt. Luitenant-generaal Pire verspreid de waarschuwing dat de eenheden zich op 20 mei aan een aanval mogen verwachten. De wielrijders en voorposten worden daarop teruggetrokken naar de westelijke oever van de Schelde.

Geneeskundig Korps 10Div
De eenheden worden ontplooid om steun te geven aan de divisie die zich aan de Bovenschelde tussen Zingem en Oudenaarde opstelt. De ambulance blijft te Nokere en stuurt tevens een detachement naar Marolle. De lichte ambulance moet een verzamelpost voor lichtgewonden inrichten in het gehucht Vaddenhoek, even ten zuiden van Wannegem-Lede. De versterkingscompagnie ontplooit twee hulppposten ten bate van de artillerie:
  • Aan kilometerpaal 5 van de baan van Oudenaarde naar Kruishoutem komt een hulpppost voor de Iste, IIde en IVde groep van 10A.
  • Ten westen van de kerk van Huisen wordt een hulppost voor de IIde en IIIde groep van 5A en IIIde groep van 10A ontplooid.

Daarnaast dient de compagnie bijkomende detachementen medisch personeel aan het 3J, 5J, 6J en 10A te alloceren. De staf vraagt eveneens versterkingen aan bij de medische eenheden van het VIde legerkorps ter grootte van 3 ambulancevoertuigen, 4 artsen en 21 manschappen. Het ontbreekt het geneeskundig korps van de divisie immers aan voertuigen: in plaats van de voorziene 18 voertuigen zijn er slechts 7 ambulances en 4 minimaal aangepaste bestelwagens beschikbaar. Het medisch-chirurgisch centrum van het VIde legerkorps wordt te Olsene opgesteld en wordt de bestemming voor alle gewonden geëvacueerd door de 10de infanteriedivisie.
20mei.jpg
Staf 10Div
Het Eskadron Wielrijders stuurt enkele kleine patrouilles uit naar de oostelijke oever en meldt dat de Duitsers in aantocht zijn. De voorwaartse waarnemers in de kerktoren van Zingem bevestigen het bericht. In afwachting van de ontplooiing van de eigen artillerie, blijft de Luftwaffe de Belgische linies aanvallen.

Het eerste contact met de vijand komt er even na 08u15 in de ondersector van het 5de Jagers te Voet. De Duitsers willen aanvankelijk in de richting van Eine en Heune aanvallen, maar laten hier hun plannen voor een oversteek varen en verleggen het zwaartepunt van de actie naar Neder-Ename. De Belgische artillerie houdt de deur dicht en in de loop van de avond nemen de gevechten af. Het 3de Regiment Jagers te Voet raakt rechtstreeks betrokken bij de Duitse aanval op de bocht van Zingem. Hier lukt de oversteek wel. Na een dag van hevige gevechten behouden de aanvallers hun bruggenhoofd. De divisie concentreert zijn artillerie op het verloren terrein en de oversteekpunten. Een tegenaanval met infanterie dring zich echter op. Luitenant-generaal Pire wil koste wat kost de volledige linkeroever in Belgische handen houden en duidt de 6de compagnie van het 6de Jagers te Voet aan om de Scheldebocht opnieuw te veroveren.

Transportkorps 10Div
De staf en het ARCA komen aan te Hulste en zullen hier kantonneren zijn tot 24 mei. Overige elementen worden onder meer overgeplaatst naar Olsene.

Compagnie Luchtafweermitrailleurs 10Div
De vier pelotons blijven het transportkorps volgen. De compagniestaf verhuist naar Olsene. De pelotons blijven afgedeeld bij de formaties van het transportkorps.
21mei.jpg
Staf 10Div
10ID_Dwarsstelling_Schelde.jpg
Dwarsstelling op de Schelde van het 6J.
De tegenaanval in de Scheldebocht te Zingem wordt uitgevoerd tijdens de tweede helft van de nacht van 20 op 21 mei. De Duitsers hebben een groot deel van hun troepen teruggetrokken naar de rechteroever. De weinige nog aanwezige weerstandsnesten worden zonder veel problemen opgerold.

Het Eskadron Wielrijders voert twee patrouilles uit in vijandelijk gebied. De verkenners bevestigen dat de Duitsers zich tijdelijk teruggetrokken hebben van de oever van de rivier.

Aan het eind van de middag wordt bevestigd dat de 44th(UK) Division de Scheldelinie opgeeft en zich verder naar het westen terugtrekt. De zuidflank van het Belgische leger komt hiermee bloot te liggen. Om een omsingeling te voorkomen, wordt het 6de Jagers te Voet in de loop van de avond op een dwarsstelling geplaatst.

Het 16de Linieregiment wordt toegevoegd aan de 10de Infanteriedivisie om de dwarsstelling op de Schelde verder te verlengen naar het westen. Luitenant-generaal Pire geeft de Iste groep van het 10A in vuursteun aan het regiment.

Transportkorps
Het PMI start om 23u00 de terugtocht naar Kruishoutem.
22mei.jpg
Staf 10Div
Na de Duitse doorstoot tot Abbeville aan de Atlantische kust zijn de geallieerde legers in Noord-Frankrijk en Vlaanderen geheel omsingeld. Het geallieerde oppercommando heeft op 21 mei tijdens de Conferentie van Ieper besloten om de Schelde-linie op te geven. Hierop bepaalt de Belgische legerleiding tijdens de ochtend van 22 mei dat onze strijdkrachten niet zoals afgesproken zullen terugtrekken naar de Ijzer, maar stand zullen houden langsheen de Leie en het Afleidingskanaal van de Leie. Het Groot Hoofdkwartier laat deze terugtocht in twee fases uitvoeren en bepaalt dat de troepen opgesteld tussen het Bruggenhoofd Gent en Oudenaarde zich tijdens de nacht van 22 op 23 mei moet terugtrekken naar de Leie. In deze eerste fase zullen tevens een aantal troepen teruggetrokken worden uit het Bruggenhoofd Gent, de stad Gent en het Kanaal Gent-Terneuzen. Deze zones zullen dan definitief ontruimd worden tijdens de nacht van 23 op 24 mei. Om de Britten toe te laten meer troepen vrij te maken voor de geplande tegenaanval rond Arras, geeft onze legerleiding zijn akkoord om de 44th Infantry Division aan de Schelde af te lossen en de Belgische linies aan de Leie tot aan de rand van Menen te verlengen. De aflossing aan de Schelde wordt afgelast door de snelle ontwikkeling van de Duitse opmars.

In de eerste fase, tijdens de nacht van 22 op 23 mei zullen de 16Div en de 18Div herontplooien om de stad Gent te verdedigen terwijl de 1Div de stad zal verlaten en naar de streek van Kortrijk moet verhuizen. De 2Div en de 4Div zullen het Bruggenhoofd Gent verlaten, terwijl ten zuiden van de stad de 1Div Ardeense Jagers en de 5Div nog achter de Schelde opgesteld blijven teneinde de terugtocht van de 2Div en de 4Div te ondersteunen. De 9Div en de 10Div zullen tijdens deze eerste nacht de Bovenschelde verlaten. In de tweede fase, tijdens de nacht van 23 op 24 mei zullen de 1Div Ardeense Jagers en de 5Div zich vervolgens achter de Leie terugplooien.

Het 16de Linieregiment komt aan op zijn aangeduide posities rond Wannegem-Lede. Tijdens de voormiddag loopt het gerucht dat een gecombineerde Frans-Britse tegenaanval gepland wordt ten zuiden van Oudenaarde. Dit blijkt een val bericht te zijn.

De Duitse troepen tegenover het 3J en 5J hebben inmiddels versterkingen aangevoerd en kunnen ook de steun genieten van hun aangekomen artillerieformaties. De beide regimenten krijgen met nieuwe aanvallen af te rekenen. Het Belgische oppercommando heeft echter zijn akkoord gegeven voor een verdere terugtocht van ons veldleger. De 10de Infanteriedivisie zal tijdens de nacht van 22 op 23 over de Leie gebracht worden

Geneeskundig Korps 10Div
Het leger trekt zal zich terugtrekken van de Bovenschelde. De eenheden krijgen tijdens de voormiddag reeds hun marsorders voor de aftocht naar de Leie. De aftocht zal vanaf 19u00 starten. De eenheden zullen te Meulebeke gehergroepeerd worden en bereiken deze bestemming vanaf 21u00.

Transportkorps 10Div
De divisiestaf laat weten dat omwille van de druk op de logistieke keten het PMI geen infanteriemunitie meer mag verdelen zonder uitdrukkelijke toestemming van de divisie. Het PMI verlaat Kruishoutem om 19u45 en steekt te Olsene de Leie over om 20u50.
23mei.jpg
10ID_Leie_01.jpg
Positieschets van de aanvankelijke opstelling van de 10Div achter het Leie-front ten westen van Kortrijk.
Staf 10Div
Tijdens de nacht van 22 op 23 mei steeks de divisie steekt de Leie over en begeeft zich naar zijn nieuwe sector langsheen het Kanaal van de Mandel tussen Roeselare en Izegem. Met uitzondering van zijn Iste bataljon gaat het 6de Jagers te Voet over naar de 8ste Infanteriedivisie. Het regiment begeeft zich naar Dentergem. Ook de IVde groep van het 10A wordt afgedeeld bij deze formatie. De divisie telt nu nog 9 i.p.v. 12 infanteriebataljons. De commandopost van Luitenant-generaal Pire wordt te Aardooie ondergebracht.

Tijdens de namiddag wordt de 10de Infanteriedivisie overgeheveld naar het IVde Legerkorps dat de zone ten zuiden van het VIIde Legerkorps verdedigd. De beide legerkorpsen krijgen zo elk twee divisies langsheen de Leie en een divisie in reserve.

Geneeskundig Korps 10Div
De eenheden blijven te Meulebeke in afwachting van verdere orders. De installaties worden niet ontplooid.

Transportkorps 10Div
Het PMI trekt verder via Oeselgem en Wakken tot in Meulebeke. De colonne komt aan rond 02u00 en blijft tot 's anderendaags ter plekke.
24mei.jpg
Staf 10Div
De divisie krijgt de opdracht om de verdediging van de Mandel te verlengen tussen Izegem en de samenvloeiing van het kanaal en de Leie.

Het Duitse leger is gestart met de aanval op de Leie en slaagt er in om rond Kortrijk een belangrijke doorbraak te forceren ten koste van de 1ste en de 3de Infanteriedivisies. Het IVde Legerkorps geeft een bevel aan Generaal-majoor Leroy om een battlegroup samen te stellen om de bres in de Belgische linies te helpen dichten. Leroy vertrekt met een deel van het stafpersoneel van de divisie en stelt een tijdelijke groepering samen bestaande uit een kern rond de Groep Wielrijders van de 16de Infanteriedivisie, het Bataljon Grenswielrijders Limburg en de Groep Wielrijders van de 13de Infanteriedivisie.

Tussen 17u30 en 18u00 krijgt ook Luitenant-generaal Pire de opdracht om tussenbeide te komen. De divisie moet het kanaal van de Mandel oversteken en naar het zuiden marcheren om alzo de opening tussen de 1ste en de 3de Infanteriedivisies trachten te dichten. Het front van de nieuwe positie moet tussen Rollegem-Kapelle en Sint-Eloois-Winkel komen te liggen.

Geneeskundig Korps 10Div
Nu de nieuwe opstelling van de 10de infanteriedivisie duidelijk is, worden ook de elementen voor medische steun opnieuw ontplooid. De eenheden installeren zich te Ardooie in het gelijknamige kasteel in domein Het Veld. De ambulance stuurt ook een detachement naar het kasteel van Rumbeke.

Transportkorps 10Div
Het ARCA verhuist naar Koolskamp en zal hier tot 27 mei verblijven.

Het PMI wordt tijdens de avond verplaatst naar Oekene en bereikt kort voor 22u00 zijn nieuwe standplaats. Van uit Oekene zal tot 27 mei aan een bijzonder hoog tempo gewerkt worden bij de bevoorrading van het 3J, 5J en 6J tijdens de strijd aan de Leie.
25mei.jpg
10ID_Leie_03_.jpg
Inzet van de 10Div na de succesvolle Duitse aanval over de Leie te Kortrijk en doorbraak naar Roeselare en Izegem.
Staf 10Div
De divisie heeft het Kanaal van de Mandel overgestoken, maar kan aanvankelijk geen bevriende troepen op zijn rechter flank ontdekken. Een beperkte flankdekking wordt georganiseerd met het Peloton Verkenners van het 5J en enkele mitrailleurs.

Ook de linker flank van de divisie blijkt niet voldoende beveiligd. Het Iste bataljon van het 6J kruist het 3J en stelt zich op rond Lendelede. Van hier uit wordt een dwarsstelling naar Izegem bemand door het Eskadron Wielrijders van de 10de Infanteriedivisie.

De artilleriesteun voor de sector wordt geleverd door:
  • I/10A en III/1A: directe vuursteun aan 5J
  • III/10A en II/1A: directe vuursteun aan 3J
  • II/10A: directe vuursteun aan I/6J en het Eskadron Wielrijders
  • I/17A, II/17A, IV/1A, I/4LA en IV/4LA: algemeen steunelement

Luitenant-generaal Pire plaatst zijn hoofdkwartier te De Vink. De opstelling op de nieuwe linie is rondom 06u00 compleet. De vijand bevindt zich dan op minder dan 2Km. Het eerste contact komt er op de linkerflank bij het I/6J en het Eskadron Wielrijders. De 10de Infanteriedivisie moet hier versterkt worden door het van het Afleidingskanaal overgeplaatste 9de Linieregiment , maar deze formatie heeft verplaatsing opgelopen. Pire krijgt het bevel op zijn linkerflank op te schuiven en uit te rekken naar de lijn Sint-Eloois-Winkel - Izegem. Hij besluit om het 8ste Bataljon Genie als infanterie in te zetten om de verbinding te kunnen maken. De divisie bezet alzo een erg breed front van ongeveer 11Km tussen Ledegem, Rollegem-Kapelle, Sint-Eloois-Winkel en Izegem.

De opdracht van de Groepering Leroy die niet zoals gepland kon uitgevoerd worden, is afgeblazen en de eenheden trekken zich terug door de linies van het 3J en 5J. Generaal-majoor Leroy voegt zich terug bij de divisiestaf.

Omstreeks 16u00 volgt een Duitse aanval op Ledegem en Rollegem-Kapelle. Te Ledegem kunnen de Duitsers voorlopig nog afgehouden worden, maar de vijand kan in het laatste dorp doordringen. Een tegenaanal van het 5J kan de situatie enigszins onder controle krijgen. Tegelijkertijd wordt een aanval op Sint-Eloois-Winkel gelanceerd. Op de grens tussen het 5J en het 3J infiltreren de aanvallers het eerste echelon, maar de doorbraak blijft ook hier uit.

In de vooravond besluit het IVde Legerkorps om de sector in twee commando's te verdelen: het noordelijke deel zal overgenomen worden door het hoofdkwartier van de 6de Infanteriedivisie, terwijl de 10de Infanteriedivisie het zuidelijke deel in handen krijgt. De artilleriemiddelen worden gesplitst.

Geneeskundig Korps 10Div
De eenheden zijn werkzaam op hun nieuwe locaties te Ardooie en Rumbeke.
26mei.jpg
Geneeskundig Korps 10Div
Om 18u45 krijgen de eenheden nieuwe bestemmingen toegewezen: de staf dient zich naar het gehucht Koningshoek te Hooglede te begeven. De ambulance wordt doorgestuurd naar het gehucht Collegehoek. Ook de Langenhoek wordt aangeduid als nieuwe standplaats. De eerste eenheden komen aan vanaf 20u30 en starten met het ontplooien van de installaties.
27mei.jpg
10ID_Roeselare.jpg
Laatste sector ingenomen door de 10de infanteriedivisie (bron: CDH).
Geneeskundig Korps 10Div
Het korps heeft een groot tekort aan operationele ambulancevoertuigen. Er wordt versterking gevraagd bij het commando van het VIde legerkorps, maar die komt er niet meer. Aan het eind van de dag volgt een nieuw terugtrekkingsbevel: het korps moet nu naar Kruisstraat . Het vetrekt vindt plaats tussen 21u00 en 22u00.

Transportkorps 10Div
De staf en het ARCA worden teruggetrokken naar Kortemark. Het PMI krijgt Hooglede als nieuwe bestemming en wordt om 22u00 doorgestuurd naar Luikhoek.
28mei.jpg
10ID_CieAA.jpg
Vrachtwagenkolonne van de Compagnie Luchtafweermitrailleurs van de 10ID bij de capitulatie.
Geneeskundig Korps 10Div
De eenheden horen rond 07u00 dat ons leger de wapens heeft neergelegd. De eerste Duitsers zullen aankomen rond 14u00.

Transportkorps 10Div
De staf en het ARCA bereiken Vladslo tijdens de nacht van 27 op 28 mei en zullen hier het nieuws van de capitulatie vernemen.

Register van Gesneuvelden

Geen gesneuvelden gekend.
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

1.
Archief 10de Infanteriedivisie, Centrum voor Historische Documentatie, Evere
2.
Velddagboek 3(UK)Div van 10, 11 en 12 mei
3.
Nota van Generaal-majoor Montgommery gericht aan de commandant van het 1(UK) Corps waarin hij zijn standpunt uiteenzet betreffende de stellingname van 3(UK)Div in Leuven