10Li.jpg10de Regiment Jagers te Voet (10J)

10e Régiment de Chasseurs à Pied (10Ch)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment
Ontdubbeld van
1ste Regiment Jagers te Voet
Taalstelsel
Franstalig
Onderdeel van
5de Versterkings- en Opleidingscentrum
Bevelhebber
Luitenant-kolonel C. Wets
Standplaats
Kazerne Kolonel baron Ruquoy, Doornik
Samenstelling
I Bataljon Instructie
(Kapitein-commandant E. Van Damme)
1ste Compagnie Fuseliers (Lt J. Baurin)
2de Compagnie Fuseliers (Lt A. Cambier)
3de Compagnie Fuseliers (Lt H. Cordier)
4de Compagnie Mitrailleurs (Lt C. Pirot)

II Bataljon Versterking
(Kapitein-commandant A. Mary)
5de Compagnie Fuseliers (Kapt J. Michaux)
6de Compagnie Fuseliers (Cdt M. Renson)
7de Compagnie Fuseliers (Cdt R. Calberg)
8ste Compagnie Mitrailleurs
9de Compagnie Tuigen

Compagnie Diensten
(Kapitein-commandant L. Segers)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

10J_Kazerne_Baron_Ruquoy.JPG
De Kazerne Kolonel baron Ruqouy dateerde uit 1877 en was gebouwd in typisch 19de eeuwse stijl.
Staf/10J
In normale omstandigheden stonden de verschillende regimenten en korpsen van het actieve leger zelf in voor de opleiding van hun nieuwe miliciens. Omdat dit moeilijk lag voor de reeds gemobiliseerde regimenten, die zich zoals het 1J al op hun gevechtsstellingen bevonden, werd de laatst opgeroepen lichting dienstplichtigen samengebracht in Versterkings- en Opleidingscentra (VOC's). De eerste miliciens van de klas 40 werden vanaf februari 1940 onder de wapens geroepen en vervoegden de Bataljons Instructie van hun respectievelijke Versterkings- en Opleidingsregimenten. Het 10de Regiment Jagers te Voet (10J) wordt opgericht in februari 1940 te Doornik in de Kazerne Generaal baron Ruquoy als één van de drie Versterkings- en Opleidingsregimenten van het 5de Versterkings- en Opleidingscentrum (5VOC). Het regiment staat in voor de opvang en opleiding van niet-getrainde rekruten en van mobilisatie vrijgestelde reservisten van het 1J en zijn ontdubbelingsregimenten 4J en 7J. Net zoals de andere infanterieregimenten van het 5VOC beschikt het 10J op 09 mei over een Staf, een Bataljon Instructie met de rekruten van de klas 40 en een Compagnie Algemene Diensten. Het kaderpersoneel is een samenraapsel van oude beroeps- en dienstplichtige officieren en onderofficieren van de actieve regimenten.

De staf van het 5VOC bevindt zich eveneens in Doornik. Het 5VOC is een eenheid op niveau divisie en omvat drie infanterieregimenten:
  • 10J te Doornik
  • 11J te Ath
  • 12J te Doornik

I/10J
Het Iste Bataljon Instructie (I/10J) wordt bij de oprichting van het 10J in februari al geactiveerd en bestaat in hoofdzaak uit de rekruten van de klas '40 van het 1J. Dit bataljon heeft als opdracht om de opleiding van de nieuwe miliciens te verzekeren. De bevelhebber is Kapitein-commandant Van Damme. De rekruten van het 1J zullen hun basisopleiding ontvangen en eens opgeleid dienen ze doorgestuurd te worden naar het 1J, 4J en 7J als versterkingen.

II/10J
Het IIde Bataljon Versterking (II/10J) dat moest instaan voor de opvang van oudere reservisten en vrijgestelden bestond enkel uit kader en zal pas aangevuld worden met manschappen na de afkondiging van algemene mobilisatie. In afwachting van de algemene mobilisatie wordt het bataljon op non-actief geplaatst.
10mei.jpg
5VOC_Oorlogskantonnementen.JPG
Oorlogskantonnement van het 10J te Melsele
Staf/10J

De staf en het Iste Bataljon worden omstreeks middernacht gealarmeerd en vertrekken tijdens de vroege ochtend naar hun alarmkantonnement te Vaulx-lez-Tournai ten zuidoosten van Doornik. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de Versterkings- en Opleidingsregimenten van het 5VOC zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen. De vooraf verkende alarmkantonnementen bevonden zich aan de rand van de agglomeraties van de grote garnizoenssteden of in kleineren steden rond de bestaande kazerne.

Om 06u00 wordt naar aanleiding van de Duitse inval de algemene mobilisatie afgekondigd waardoor de oudere reservisten en vrijgestelden worden opgeroepen om het Bataljon Versterking te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Eveneens om 06u00 wordt het bevel gegeven om, zoals voorzien in het mobilisatieplan, uit te wijken naar oorlogskantonnenmenten die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het mobilisatieplan voorzag dat elk Versterkings- en Opleidingsregiment bij een vijandelijke inval zou uitwijken naar een oorlogskantonnement, ver verwijderd van de vijandelijkheden, om de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten. Het voorziene oorlogskantonnement voor het 10J is Melsele ten westen van Antwerpen. Gedurende de rest van de dag maakt het regiment zich dan ook klaar voor de verplaatsing naar zijn oorlogskantonnement in Oost-Vlaanderen.

II/10J
Het IIde Bataljon wordt die dag eveneens geactiveerd om de van mobilisatie vrijgestelde reservisten op te vangen. De opgeroepen reservisten dienen zich niet aan te bieden in Doornik, maar moeten Bergen vervoegen.
11mei.jpg
Staf/10J, I/10J
De regimentstaf en het Iste Bataljon vertrekken naar Melsele. De staf reist over de baan. De manschappen van het Iste Bataljon worden per trein naar het station van Beveren-Waas vervoerd en marcheren van hier uit verder naar Melsele.

II/10J
Het bataljon bevindt zich nog steeds te Bergen waar de toegekomen versterkingen van uitrusting worden voorzien en vervolgens toegewezen worden aan de verschillende compagnies.
12mei.jpg
Staf/10J, I/10J
De staf en het Iste Bataljon Instructie beginnen met de inrichting van hun kantonnement in Melsele

II/10J
Het IIde Bataljon is nu volledig en maakt zich klaar om zich naar Melsele te begeven.
13mei.jpg
Staf/10J
De staf ontvangt van het 5VOC het bevel om zich klaar te maken voor de aftocht naar Frankrijk. De rekruten van de klas '40 die nog moeten worden opgeleid zullen naar Frankrijk worden doorgestuurd om daar hun opleiding te vervolledigen. Door de snelle opmars van de Duitsers was het voor het GHK snel duidelijk dat de verdere opleiding enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde. Het overbrengen van de versterkingsbataljons naar Frankrijk was echter een minder goed idee want eens de bataljons op spoor gezet en naar Frankrijk geëvacueerd konden ze niet meer instaan om de verliezen geleden door de regimenten tijdens de achttiendaagse veldtocht terug aan te vullen.

De verplaatsing naar Frankrijk was echter totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moesten de commandanten van de respectievelijke VOC's zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud naar Zeeland hadden gebracht. Het bevel om de VOC's naar Frankrijk te evacueren kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.

II/10J
Het IIde Bataljon vervoegt die ochtend het regiment te Melsele.
14mei.jpg

15mei.jpg
I/10J
De trein met het I/10J reist af vanuit het station Beveren-Waas rondom 10u00. Even na de middag spoort de trein door Lochristi en beukt daarbij in op een reeks stilstaande wagons. Sergeant Recloux van de 4de Compagnie verliest bij dit ongeval het leven. Enkele andere Jagers raken licht gewond. Het ganse konvooi komt door het incident vast te zitten in afwachting van een vervanglocomotief.

Staf/10J, II/10J
Even later reist een tweede trein af met aan boord het personeel van het II/10J en de staf van het regiment.

Bagagetrein/10J
Omstreeks 15u30 vertrekt ook een derde trein, met aan boord de persoonlijke bagage van de militairen van het 10J uit Beveren-Waas. Het betreft de fameuze "blauwe zakken (sacs bleus)" linnen zakken vergelijkbaar met de Britse "kitbags" waarin de manschappen alle uitrustingsstukken en persoonlijk materieel konden wegbergen dat niet met de rugzak kon worden meegenomen. De officieren beschikten over koffers die eveneens op de trein werden geladen.
16mei.jpg
I/10J
Omstreeks 08u00 kan het I/10J haar tocht verderzetten nadat een nieuwe locomotief gevonden werd voor de trein. Omstreeks 21u45 rijdt het Iste Bataljon Duinkerken binnen.
17mei.jpg
I/10J in Frankrijk
De trein met het Iste Bataljon Instructie bereikt in de late avond Abbeville.

Bagagetrein/10J in Frankrijk
De bagagetrein is intussen aangekomen te Duinkerken maar wordt helaas verwoest bij een brand in het goederenstation.
18mei.jpg
CRAB_caserne Tallendier.jpg
De Tallendierkazerne was het verzamelpunt voor Belgische Militairen ten zuiden van de Seine.
I/10J in Frankrijk

De trein met het Iste Bataljon Instructie spoort verder door Frankrijk. Kapitein-commandant Lacoppe verneemt zonder verdere uitleg dat zijn manschappen naar Rouen zullen gezonden worden. Eens toegekomen in Rouen moeten de mannen van I/10J uitstijgen en zich naar de Tallendierkazerne in Petit-Quevilly ten zuiden van de Seine begeven. Deze kazerne werd aangeduid als verzamelpunt voor alle geïsoleerde Belgische militairen die erin geslaagd zijn op individuele basis de Somme over te steken. De kazerne werd ook gebruikt als verzamelpunt voor de jongeren van de Rekruteringsreserve die al dan niet onder begeleiding richting Frankrijk werden uitgestuurd. In de kazerne verneemt Cdt Lacoppe van de Franse militaire autoriteiten dat zijn eenheid zal worden ingezet voor het aanleggen van defensieve stellingen te voordele van het Franse leger en dat zij in extremis zelfs zullen moeten deelnemen aan de verdediging van de stad Rouen.

Aangezien dit niet strookte met de orders die hij had gekregen bij zijn vertrek uit België probeert de Bataljonscommandant zich in verbinding te stellen met de Staf van zijn regiment en met het HK/TRI. Het bataljon brengt de nacht van 18 op 19 mei door in de Tallendierkazerne.
19mei.jpg
I/10J in Frankrijk
Om 10u00 krijgt Cdt Lacoppe antwoord op zijn vragen en krijgt de opdracht om zijn tocht naar het zuiden van Frankrijk verder te zetten. De manschappen vertrekken opnieuw naar het station en om 14u15 vertrekt de trein van het I/10J richting Bagnols-sur-Cèze.
20mei.jpg

21mei.jpg
II/10J in Frankrijk
De trein van het II/10J komt aan te Bagnols-Sur-Cèze.
22mei.jpg

23mei.jpg
I/10J in Frankrijk
Ook de trein van het I/10J komt aan te Bagnols-Sur-Cèze. Het regiment is nu weer volledig, met uitzondering van de in Duinkerken verloren gegane persoonlijke bagage.
24mei.jpg

25mei.jpg

26mei.jpg

27mei.jpg

28mei.jpg

Register van Gesneuvelden

4/I

RECLOUX

Jules, V.

Sgt
Mil
34

07/04/1918

Heerlen (NL)

15/05

Gent

Overleden aan opgelopen verwondingen na treinongeval In Lochristi
Onbekend

VIEUBLED

Gustave, S.

Sdt
Mil
30

07/02/1910

Ronquières

27/05

Passendale


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

1.
L'armée belge de France en 1940, door Jean Jamart Col BEM Hre, uitgeverij Schmitz, Bastogne, 1994
2.