12Li.jpg12de Regiment Jagers te Voet (12J)

12e Régiment de Chasseurs à Pied (12Ch)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment

Ontdubbeld van
3de Regiment Jagers te Voet

Taalstelsel
Franstalig

Onderdeel van
5de Versterkings- en Opleidingscentrum

Bevelhebber
Kolonel Gerard

Standplaats
Kazerne Baron Ruquoy, Doornik

Samenstelling
Iste Bataljon Instructie
(Kapitein-commandant M. Joris)
1ste Compagnie Fuseliers (Cdt P. Boon)
2de Compagnie Fuseliers (Cdt G. Roty)
3de Compagnie Fuseliers (Lt G. Degroote)
4de Compagnie Mitrailleurs (Lt A. Carptentier)

IIde Bataljon Versterking
(Kapitein-commandant R. De Boeyer)
5de Compagnie Fuseliers (Lt J. Duvieusart)
6de Compagnie Fuseliers (Lt S. Decoster)
7de Compagnie Fuseliers (Cdt R. Petit)
8ste Compagnie Mitrailleurs
9de Compagnie Klein Geschut

Compagnie Diensten
(Kapitein-commandant Y. Courtin)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

10J_Kazerne_Baron_Ruquoy.JPG
Ingangspoort van de kazerne Generaal baron Duquoy te Doornik
Staf/12J

In normale omstandigheden stonden de verschillende regimenten en korpsen van het actieve leger zelf in voor de opleiding van hun nieuwe miliciens. Omdat dit moeilijk lag voor de reeds gemobiliseerde regimenten, die zich zoals het 3J al op hun gevechtsstellingen bevonden, werd de laatst opgeroepen lichting dienstplichtigen samengebracht in Versterkings- en Opleidingscentra (VOC's). De eerste miliciens van de klas 40 werden vanaf februari 1940 onder de wapens geroepen en vervoegden de Bataljons Instructie van hun respectievelijke Versterkings- en Opleidingsregimenten. Het 12de Regiment Jagers te Voet (12J) wordt opgericht in februari 1940 te Doornik in de Kazerne Generaal baron Ruquoy als één van de drie Versterkings- en Opleidingsregimenten van het 5de Versterkings- en Opleidingscentrum (5VOC). Het regiment staat in voor de opvang en opleiding van niet-getrainde rekruten en van mobilisatie vrijgestelde reservisten van het 3J en zijn ontdubbelingsregimenten 6J en 9J. Net zoals de andere infanterieregimenten van het 5VOC beschikt het 12J op 09 mei over een Staf, een Bataljon Instructie met de rekruten van de klas 40 en een Compagnie Algemene Diensten. Het kaderpersoneel is een samenraapsel van oude beroeps- en dienstplichtige officieren en onderofficieren van de actieve regimenten.

De staf van het 5VOC en het 10J bevinden zich eveneens in Doornik

I/12J
Het Iste Bataljon Instructie (I/12J) wordt bij de oprichting van het 12J in februari al geactiveerd en bestaat in hoofdzaak uit de rekruten van de klas '40 van het 3J. Dit bataljon heeft als opdracht om de opleiding van de nieuwe miliciens te verzekeren. De bevelhebber is Kapitein-commandant Joris. De rekruten van het 3J zullen in het 12J hun basisopleiding ontvangen en het is de bedoeling dat de rekruten na het voltooien van hun opleiding doorgestuurd worden naar het 3J, 6J en 9J als versterkingen.

II/12J
Het IIde Bataljon Versterking (II/12J) dat moest instaan voor de opvang van oudere reservisten en vrijgestelden bestond enkel uit kader en zal pas aangevuld worden met manschappen na de afkondiging van algemene mobilisatie. In afwachting van de algemene mobilisatie wordt het bataljon op non-actief geplaatst.
10mei.jpg
5VOC_Oorlogskantonnementen.JPG
Oorlogskantonnement van het 12J te Kieldrecht
Staf/12J, I/12J

De staf en het Iste Bataljon worden omstreeks middernacht gealarmeerd en vertrekken rond 05u00, in de vroege ochtend nog voor dageraad, naar hun alarmkantonnementen nabij Warchin ten oosten van Doornik. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de Versterkings- en Opleidingsregimenten van het 5VOC zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen. De vooraf verkende alarmkantonnementen bevonden zich aan de rand van de agglomeraties van de grote garnizoenssteden of in kleineren steden rond de bestaande kazerne.

Om 06u00 wordt naar aanleiding van de Duitse inval de algemene mobilisatie afgekondigd waardoor de oudere reservisten en vrijgestelden worden opgeroepen om het Bataljon Versterking te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Eveneens om 06u00 wordt het bevel gegeven om, zoals voorzien in het mobilisatieplan, uit te wijken naar oorlogskantonnenmenten die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het mobilisatieplan voorzag dat elk Versterkings- en Opleidingsregiment bij een vijandelijke inval zou uitwijken naar een oorlogskantonnement, ver verwijderd van de vijandelijkheden, om de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten. Het voorziene oorlogskantonnement voor het 12J is Beveren-Waas en Kieldrecht ten westen van Antwerpen op de Belgisch-Nederlandse grens. Gedurende de rest van de dag maakt het regiment zich dan ook klaar voor de verplaatsing naar zijn oorlogskantonnement in Oost-Vlaanderen.

II/12J
Het IIde Bataljon wordt in de kazerne Roquoy geactiveerd om de van mobilisatie vrijgestelde reservisten op te vangen. Door de regionale rekruteringspolitiek die ons leger in de jaren 30 hanteerde, komen de meeste van manschappen bestemd voor het 12J uit de omgeving van Doornik zelf en dienen dan ook niet ver te reizen om hun eenheid te vervoegen. Het bataljon stuurt de toegekomen versterkingen door naar Warchin en zal nog tot 12 mei in Warchin verblijven en vervolgens het regiment opnieuw vervoegen.
11mei.jpg
I/12J
Het Iste Bataljon verlaat om 06u00 het station van Doornik om zich per trein naar zijn oorlogskantonnement te Kieldrecht te begeven. Het instijgen vindt plaats in het goederenstation van de stad dat bij de plaatselijke inwoners beter bekend staat als "la gare margarine" oftewel "la margarine". De staf en het Iste Bataljon nemen plaats aan boord van één van de twee klaarstaande treinstellen. Het andere treinstel wordt gebruikt door de onafhankelijke compagnies van het 5VOC.

De reisroute loopt over Leuze, Ath, Lessen, Geraardsbergen (waar gestopt wordt om de tenders van de locomotieven bij te vullen met water), Zottegem en Gent. Van hier uit gaat de tocht noordoost waarts. Onderweg in de buurt van Melle wordt de trein gemitrailleerd door de Duitse luchtmacht en er vallen twee gewonden. De manschappen ontschepen in het station van Beveren-Waas van waaruit ze verder marcheren naar Kieldrecht.

De tweede trein met de onafhankelijke compagnies van het 5VOC heeft minder geluk. Net voorbij het station van Lochristi, op zo'n 10 kilometer ten noordoosten van Gent, wordt de trein gebombardeerd door de Duitse luchtmacht waardoor de trein in twee breekt. Nadien worden de brokstukken nog eens vanuit de lucht gemitrailleerd. Bij de Schoolcompagnie vallen 12 doden en talrijke gewonden te betreuren. Vijf onder hen bezwijken nadien nog aan hun verwondingen.

II/12J
Het bataljon bevindt zich nog steeds te Warchin waar de toegekomen versterkingen van uitrusting worden voorzien en vervolgens toegewezen worden aan de verschillende compagnies.
12mei.jpg

13mei.jpg
Staf/12J
De rekruten van de klas '40 die nog moeten worden opgeleid zullen naar Frankrijk worden doorgestuurd om daar hun opleiding te vervolledigen. Door de snelle opmars van de Duitsers was het voor het GHK snel duidelijk dat de verdere opleiding enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde. Het overbrengen van de versterkingsbataljons naar Frankrijk was echter een minder goed idee want eens de bataljons op spoor gezet en naar Frankrijk geëvacueerd konden ze niet meer instaan om de verliezen geleden door de regimenten tijdens de achttiendaagse veldtocht terug aan te vullen.

De verplaatsing naar Frankrijk was echter totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moesten de commandanten van de respectievelijke VOC's zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud naar Zeeland hadden gebracht. Het bevel om de VOC's naar Frankrijk te evacueren kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.

II/12J
Het IIde Bataljon komt toe te Kieldrecht waar het bataljon die dag de rest van het regiment vervoegt.
14mei.jpg
I/12JV
Het Iste Bataljon wordt door de nakende Nederlandse overgave kortstondig ingezet ten voordele van het veldleger. De manschappen nemen stellingen in langsheen de Scheldeoever van de Nederlandse grens tot Fort Liefkenshoek. Deze stellingname blijkt echter niet nodig en het bataljon zal samen met de rest van het regiment naar Frankrijk vervoerd worden.
15mei.jpg
Staf/12J
Het 12J reist af naar Frankrijk en zal gebruik maken van treinen van de SNCF die klaar staan in het station van Beveren-Waas. Het I/12J wordt een eerste trein toegewezen en het II/12J gaat aan boord van het tweede treinstel. Beide treinen vertrekken nog 's avonds laat richting Bagnols-sur-Cèze in de Gard. De rest van het regiment maakt zich klaar om de volgende dag te vertrekken. Eén peloton van de 8Cie Mitrailleurs van II/12J gaat echter mee met de trein van de SchoolCie/5VOC om als luchtafweer ingezet te worden.

CieDst/12J
De Compagnie Diensten (CieDst/12J) van Kapitein-commandant Courtin stijgt diezelfde avond nog in een derde treinstel dat gedeeld wordt met het 2e Legerdepot (2LD). Op deze trein worden ook het materieel, de voertuigen, de paarden en de bagage van het regiment geladen.
16mei.jpg
CieDst/12J
De trein van de CieDst/12J en het 2de Legerdepot verlaat Beveren-Waas en wordt aanvankelijk naar Duinkerke gestuurd. De tocht zal twee dagen duren. Aan het eind van de eerste dag wordt Gent bereikt. De manschappen zullen in de trein overnachten.
17mei.jpg
CieDst/12J
Het treinstel kan verder rijden naar Brugge waar een tweede nacht in de trein doorgebracht wordt. Kostbare tijd gaat verloren.
18mei.jpg
CieDst/12J in Frankrijk
Het treinstel van de CieDst/12J bereikt Duinkerke, maar komt vast te zitten in de spoorbundel van het rangeerstation te midden van tientallen andere treinen van het Belgisch leger die allen een reispad naar het zuiden moeten krijgen. Er is voorlopig echter geen doorkomen aan.
19mei.jpg

20mei.jpg
62Li_overzicht_Duitse_opmars.jpg
Duitse opmars van 16 tot 20 mei wanneer de Duitsers de Franse kust bereiken
CieDst/12J in Frankrijk

In de nacht van 20 op 21 mei bereiken de Duitsers Noyelle-sur-Mer aan de monding van de Somme. Hierdoor raken een aantal eenheden van het 5VOC, waaronder het de CieDst/12J en het 2LD, ingesloten door de Duitsers. Door vertragingen onderweg naar het zuiden van Frankrijk wordt uiteindelijk hun terugtochtweg afgesneden. De trein van de CieDst/12J komt definitief vast te zitten in Duinkerke wanneer de Duitsers Abbeville innemen en alzo de geallieerde legers in het noorden omsingelen.
21mei.jpg
II/12J in Frankrijk
Het IIde Bataljon Versterking komt als eerste toe te Bagnols-sur-Cèze om 00u30.
22mei.jpg
CieDst/12J in Frankrijk
De Belgische plaatscommandant te Duinkerke kan bekomen dat een reeks treinstellen naar ons land teruggestuurd wordt. Ook de trein van de CieDst/12J keert terug naar België en kan diezelfde dag nog Adinkerke bereiken. Hier stappen de manschappen uit en marcheren naar Koksijde waar ze inkwartieren voor de nacht. De CieDst/12J van Kapitein-commandant Courtin wordt onder bevel geplaatst van het VOC in België.
23mei.jpg
I/12J in Frankrijk
Twee dagen na de aankomst van II/12J komt ook het I/12J in Bagnols-sur-Cèze toe

CieDst/12J
De compagnie kantonneert nog steeds te Koksijde.
24mei.jpg
CieDst/12J
De CieDst/12J wordt op bevel van het VOC in België van Koksijde doorgestuurd naar Leffinge ten Zuiden van Oostende.
25mei.jpg

26mei.jpg

27mei.jpg

28mei.jpg

Register van Gesneuvelden

Onbekend

BAYER

Ernest, F.

Sdt
Mil
40

15/08/1920

Marchienne-au-Pont

19/05

Dunkerque (F)

Cie M76?
Onbekend

BEELE

Georges, H.J.

Kpl
Mil
39

17/06/1921

Brussel

11/05

Destelbergen

School Cie?
Onbekend

BRUNEEL

Georges, H.

Kpl
Mil
30

01/05/1910

Hergnies (F)

20/05

?

School Cie? Vermist
Staf

DE RICK

Jean, E.M.

Kpl
Mil
36

16/09/1916

Tournai

11/05

Gent

Overleden in Militair Hospitaal
2/I

DEROBERT-MASURE

Fernand, J.E.

Sdt
Mil
40

08/01/1920

Lessines

19/06

Darney (F)


Onbekend

LANCSWEERT

Paul, A.P.

Sdt
Mil
39

04/01/1915

Etterbeek

11/05

Gent

SchoolCie?
Onbekend

RUELLE

Jules, J.

Sdt
Mil
40

08/04/1920

Herchies

28/05

Bordeaux (F)


9/II

VERMEEREN

André

Sdt



22/02/1921



31/05

Dordrecht (NL)

KG op Rhenus 127 op 30/5. Overleden in hospitaal.
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

12J_Kpl_De_Rick.jpg



Kpl De Rick


Bibliografie en Bronnen