18A.jpg18de Regiment Artillerie (18A)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Regiment veldartillerie van het actieve leger
Ontdubbeld van
IIde Groep Regiment Artillerie Cavaleriekorps
Taalstelsel
Nederlandstalig

Onderdeel van
2de Cavaleriedivisie

Bevelhebber
Luitenant-kolonel J. Van Den Abeele

Standplaats
Leuven
Demer/Gete-Stelling

Samenstelling
I Groep (Kapitein-commandant L. Trouet)
1ste batterij van 4 x C75GP/III kanonnen (Cdt S. Berty)
2de batterij van 4 x C75GP/III kanonnen (Lt H. Zubrodt)
3de batterij van 4 x C75GP/III kanonnen (Lt M. Wauquez)

II Groep (Majoor M. Barthélemy)
4ste batterij van 4 x C75GP/III kanonnen (Lt G. Demarcin)
5de batterij van 4 x C75GP/III kanonnen (Lt C. Boels)
6de batterij van 4 x C75GP/III kanonnen (Kapt F. Howell)

Stafbatterij (Luitenant J. Delegher)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen
10mei.jpg
Leuven_Sint_Maartenskazerne_03.jpg
Militaire vertoning in de Leuvense Sint-Maartenskazerne medio jaren 30.
Het 18A levert vuursteun ten behoeve van de eenheden van de 2de Cavaleriedivisie en is uitgerust met 24 stuks 75mm veldkanonnen, verdeeld in 6 gemotoriseerde batterijen.

In vredestijd heeft het 18A zijn standplaats in de Sint-Maartenskazerne te Leuven. Het regiment is gemobiliseerd op 26 augustus 1939. Voor de staf en de Iste groep gebeurde dit in de Sint-Maartenskazerne te Leuven. De IIde groep werd te Herent verzameld. Na enkele maanden in Limburg en Waals-Brabant te hebben doorgebracht, is het regiment sinds midden april 1940 opnieuw in Leuven.

Staf/18A
De commandopost van het regiment bevindt zich bij het uitbreken van de oorlog bij de staf van de divisie te Leuven.

I/18A
De Iste groep ligt tijdens de nacht van 9 op 10 mei te Bunsbeek en ondersteunt het 4L. De 1ste batterij kantonneert te Boeslinter, de 2de batterij te Sint-Margriete-Houtem en de 3de batterij te Vissenaken.

De IIde groep bevindt zich eveneens te Leuven. Kort na de ontvangst van het algemeen alarm maakt het regiment zich klaar voor een verplaatsing naar de Demer/Gete-Stelling.

De Iste groep vertrekt vrijwel onmiddellijk naar Sint-Margriete-Houtem. Deze positie ligt dichter bij de stellingen van het 4L dat zich rond Tienen ontplooid heeft en van hieruit hebben de kanonnen een beter vuurbereik.

II/18A
De IIde groep verlaat Leuven omstreeks 03u00 en rijdt over Diest naar de ondersector van het 2Cy die van Budingen tot Halen loopt. Het eerste slachtoffer van de groep wordt Wachtmeester François Janssens die in de buurt van Loksbergen zwaar gewond raakt aan de rug bij een luchtaanval door vermoedelijk Britse toestellen. Janssens wordt overgebracht naar Diest en bezwijkt aan zijn verwondingen.

Na deze verplaatsing bevindt de commandopost zich op het hoofdkwartier van het 2Cy te Kortenaken . De 4de batterij staat daar in de buurt van Ransberfg. De 5de en de 6de batterijen bevinden zich te Hontsum nabij Blekkom.

De rest van de eerste oorlogsdag wordt gewerkt aan de nieuwe posities. Het regiment wacht het verdere oorlogsgebeuren af. De 5de en 6de batterijen krijgen tweede een luchtaanval door geallieerde vliegtuigen te verwerken.

11mei.jpg
18A_Gillet_371_M37_01.jpg
Soldaat Henri Rondas (staf IIde groep) op de duozit van zijn Gillet 371 AB37 zijspan.
Alle batterijen van het 18A blijven op hun posities.

Het Groot Hoofdkwartier besluit op 11 mei om het veldleger terug te trekken van de oostelijke helft van het Albertkanaal naar de K.W. Stelling. Het Cavaleriekorps krijgt hierbij de opdracht om de vijand tijdelijk tegen te houden aan de Demer en de Gete zodat deze terugtocht veilig kan verlopen. Tussen Diest en het Albertkanaal zal de Demer/Gete-Stelling verlengd worden door een nieuwe verdedigingslinie langsheen de Winterbeek.

Het militaire verkeer in het gebied van het 18A zwelt intussen sterk aan. Naast de aankomende cavalerie-eenheden passeren er talrijke formaties van de infanterie en andere wapens die al dan niet op georganiseerde wijze naar de K.W. Stelling trachten te komen.
12mei.jpg
18A_Staf_II_Groep_02.jpg
Soldaat Henri Rondas (2de rij, midden) en zijn makkers van de staf van de IIde groep.
Het 18A verneemt dat enkele groepen van het 1A en het 19A aan de artilleriegroepering van de Demer/Gete-stelling zullen gevoegd worden. Het 1A komt toe vanaf 16u00. Het 19A volgt later op de avond.

I/18A
De Iste groep vormt een tijdelijke groepering met de I/19A en zal ten behoeve van de 2de cavaleriedivisie vuren. De posities blijven behouden. De eerste schoten worden gelost vanaf 17u00. Rond 23u00 duiken de eerste Duitsers op voor de stellingen van het 1JP langs de Demer tussen Aarschot en Diest. De noordelijke batterijen van het 18A openen het vuur op de steenweg Hasselt-Halen om de Duitse opmars te verstoren.

II/18A
Tijdens de voormiddag wachten de batterijen de gebeurtenissen af op hun stellingen. De eerste vuuropdracht van de II/3L loopt binnen even na de middag. De II/1A komt aan rond 18u00 om bijkomende vuursteun te leveren aan de ondersector rond Drieslinter.
13mei.jpg
De staf van de 2de cavaleriedivisie heeft nog tijdens de nacht haar artillerieplan voor de komende afstoppingsactie aan de Demer/Gete-stelling klaar. De divisieartillerie zal versterkt worden met de Iste, IIde en IIIde groep van het 1A en de Iste en IIIde groep van het 19A en het beschikbare geschut zal als volgt opgesteld worden:
  • de I/18A en III/1A komen onder het bevel te staan van de III/1A en zullen vuursteun leveren aan de Ondersector Zuid tussen Tienen en Drieslinter van op posities rond Sint-Margriete-Houtem
  • de II/18A krijgt de II/1A onder haar bevel en dekt de Ondersector Noord die van Drieslinter tot Halen loopt van op stellingen te Loksbergen (5de en 6de batterij 18A), Blekkom (II/1A) en Ransbergen (4de batterij 18A)
  • de I/19A, III/19A en IV/1A vormden de algemene steungroepering van de divisie onder bevel van de III/19A en staan respectievelijk te Booslinter, Ransberg en Kortenaken

Halen wordt die ochtend een eerste keer aangevallen en ook te Tienen komt het al snel tot treffens met de vijand. Hoewel de cavaleristen met behulp van de vliegende kanonniers te vijand aanvakelijk kunnen afhouden, neemt de Duitse druk gestaag toe. Halen wordt na 15u00 opnieuw aangevallen en in het zuiden tracht de vijand rond Tienen naar Hoegaarden door te stoten en alzo de Demer/Gete-stelling te omsingelen. In loop van de vooravond volgt dan ook het bevel tot de terugtocht. Het met paardentractie uitgeruste 1A zal het eerst wegtrekken en na het vallen van de duisternis zullen ook het gemotoriseerde 18A en 19A hun stellingen opbreken en richting Leuven wegtrekken.
14mei.jpg
Staf/18A
De staf verlaat om 01u00 het dorp Kersbeek-Miskom en komt omstreeks 04u30 aan te Hofstade.

I/18A
De Iste groep rijdt tijdens de nacht van 13 op 14 mei via Bekkevoort naar Tielt, Haacht, Wespelaar en houdt rond 08u00 halt te Weerde. Om 16u30 wordt verder gereden naar Blaasveld. Deze korte etappe duurt een goed uur.

II/18A
Rondom 02u30 verlaat ook deze groep de Demer/Gete-Stelling. Op het middaguur komt de kolonne aan te Blaasveld.
15mei.jpg
Het 18A rust uit en herstelt zich van de actie aan de Demer/Gete-stelling. De staf is ingekwartieerd te Hofstade. De beide groepen bevinden zich in Blaasveld.
16mei.jpg
Staf/18A
De staf bereikt omstreeks 15u00 Grootveldekens waar ook de commandopost van de 2de cavaleriedivisie ontplooid wordt.
De Iste groep verlaat Blaasveld rond het middaguur en rijdt via Lippelo en Dendermonde naar Zele. Rond 17u00 worden de kanonnen opgesteld in het gehucht Heikant te Zele om vuursteun te leveren aan het 4L dat tussen Lokeren en Waasmunster opereert langsheen de Durme.

II/18A
Ook de IIde groep vertrekt rond de middag. De kolonne rijd naar Zogge waar de 4de en 5de batterij ontplooid worden aan de Meerstraat en de 6de batterij nabij Het Heet om het 2Cy te ondersteunen. Dit regiment bewaakt de oever van de Durme tussen Hamme en Waasmunster.
17mei.jpg
Staf/18A
De regimentsstaf bevindt zich op de commandopost van de 2de cavaleriedivisie te Grootveldekens.

I/18A
De groep blijft op zijn schootsstellingen te Heikant. Rond 19u00 moet de groep in stand-by gaan voor een eventuele verplaatsing.

II/18A
De IIde groep staat op schootsposities langsheen de heirbaan te Zogge en ondersteunt het 2Cy op de Durme tussen Waasmunster en Hamme.
18mei.jpg
Staf/18A
Het divisiehoofdkwartier verhuist om 21u00 naar Tereken nabij Sint-Niklaas

I/18A
Om 15u00 worden twee batterijen naar Hansevelde nabij Zele verplaatst. De 3de batterij blijft ter plekke. De 1ste en 2de batterij richten zich bij aankomst op de nieuwe stellingen naar het zuidoosten. De opdracht te Zele loopt ten einde om 18u00 wanneer de groep naar Landmolen wordt gezonden om steun te leveren aan het 2Cy dat nu de Scheldeoever tussen Temse en Kruibeke bewaakt. De groepen zijn rond 22u00 opnieuw klaar tot vuren.

II/18A
De II/18A wordt rond het middaguur toegevoegd aan het samengevoegde regiment 1JP/2JP dat de aftocht van ons leger naar de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde moet dekken door het gebied tussen Dendermonde en de Durme te bezetten. De groep van het 2JP maakt die middag contact met de vijand te Dendermonde en wordt ondersteund door de artilleristen. Het 1JP ontdekt een vijandelijke artilleriecolonne op weg naar Baasrode en vraagt een vuuropdracht aan bij de II/18A. Ook zal op Dendermonde en Sint-Amands gevuurd worden.
19mei.jpg
Staf/18A
De staf blijft te Tereken tot het eind van de dag en verhuist dan naar Watervliet.

I/18A
De groep is ontplooid nabij Haasdonk ten voordele van het 2Cy. Er worden die dag nog ettelijke vuuropdrachten uitgevoerd, ondermeer op Schelle, Hemiksem, de olieopslagplaats van Hoboken en Burcht. Om 19u00 worden de stellingen verlaten en rijdt de groep via Sint-Niklaas en Moerbeke naar Kruisstraat op de grens met Zeeland. Drie uur later wordt hier halt gehouden voor de nacht.
II/18A
Om 19u00 worden de stellingen opgebroken en vertrekt de groep naar Sint-Kuis-Winkel om de noordelijke oever van de Moervaart te vervoegen.
20mei.jpg
Staf/18A
De staf bevindt zich te Watervliet.

I/18A
De groep ontplooit tijdens de nacht van 19 op 20 mei zijn geschut te Moerbeke en Kruisstraat om de aftocht van het 2Cy naar de linkeroever van het Kanaal Gent-Terneuzen te dekken. De opdracht loopt af rond 01u00 en de groep zet zich op weg naar Boekhoute en Biervliet. Hier volgt een nieuwe stellingname, dit maal naar het noorden om de Duitsers op de noordelijke Scheldeoever te kunnen beschieten.

II/18A
Omstreeks 01u00 steekt ook deze groep het Kanaal van Terneuzen over om ten westen van Biervliet te ontplooien richting Scheldeoever.
21mei.jpg
Staf/18A
Na een laatste dag te Watervliet wordt de staf om 23u00 doorgestuurd naar Ijzendijke.

I/18A
De kanonnen blijven op hun posities rond Biervliet. De groep is aangehecht bij het 4L dat de Scheldeoever tussen Hoofdplaat en Philippine bewaakt.

II/18A
De II/18A verlaat Biervliet en volgt het 1JP, 2JP en 1L naar hun nieuwe stellingen langsheen de Scheldemonding. De groep van Majoor De Brabandere van het 2JP neemt de ondersector vanaf Breskens tot halverwege Hoofdplaat over van de Fransen. Op links wordt Breskens zelf bewaakt door het 3de Lansiers. De groep Gysels van 1JP vervolgt op de rechterflank de linie langs de Schelde tot in Breskens. De commandopost van de II/18A wordt bij de Jagers te Paard opgesteld in het gehucht Molentje. De 4de en 5de batterijen bezetten stellingen in Oranje Polder. De 6de batterij staat te Schonendijke.
22mei.jpg
Staf/18A
De posities blijven ongewijzigd.

I/18A
Er wordt nog steeds gevuurd van uit Biervliet. Na de middag wordt een stellingwissel doorgev
oerd. De 1ste batterij verhuist naar de noordrand van Philippine en bewaakt opnieuw het Kanaal Gent-Terneuzen. De 2de batterij wordt met hetzelfde doel opgesteld nabij Assenede en zal het 2G ondersteunen.

II/18A
De laatste Fransen verlaten Zeeland. Alvorens te vertrekken ontketent de Franse artillerie nog een artillerieduel over de Schelde waarbij Breskens, Hoofdplaat en Schoondijke zwaar beschadigd worden. De II/18A neemt deel aan het duel. Het I/19A komt aan tijdens de ochtend ter versteking, maar wordt vrijwel onmiddellijk daarop naar het zuiden van Vlaanderen gedirrigeerd.
23mei.jpg
Staf/18A
De staf bevindt zich nog steeds te Ijzendijke.

I/18A
De groep staat nog steeds op zijn stellingen nabij Biervliet. Omstreeks 17u00 wordt de 1ste batterij verplaatst naar de noordrand van Philippine om zich bij de Iste groep van het 17A te voegen en er het 4Cy te ondersteunen. De 2de batterij vertrekt naar Assenede om zich in verbinding te stellen met het 2Cy. De 3de batterij zal vuursteun leveren aan het 2G van op posities zo'n 600m ten zuiden van Assenede. De batterijen komen opnieuw in actie rond 19u00.

II/18A
Het 1JP onder Major Gysels verzekert de verdediging van de Golf van Bouchoute. De 4de en 5de batterijen staan opgesteld te Oranje-Polder. De 6de batterij vuurt van uit Schoondijke. De batterijen worden tijdens de loop van de dag dichter bij de Scheldedijk geplaatst om een beter vuurbereik te hebben op de noordelijke Scheldeoever. Er wordt geduelleerd met de Duitsers te Vlissingen. Een kanon van de 6de batterij krijgt een treffer, gelukkig met alleen materiele schade. Tijdens de namiddag worden de posities nogmaals herschikt: de 4de batterij blijft te Oranje-Polder (steun aan het 1JP), de 5de batterij te Biervliet (4L) en de 6de batterij de Schoondijke (3L).
24mei.jpg
Staf/18A
Rondom 11u00 vertrekt de staf naar Oostburg.

I/18A
De posities te Philippine en Assenede blijven behouden. Rond 18u00 wordt de 1ste batterij naar Boekhoute gezonden. De 2de en 3de batterijen vertrekken naar Aardenburg.

II/18A
De batterijen blijven op post. Ijzendijke wordt gebombardeerd. Even voor 11u00 vertrekken de staven van de 2de cavaleriedivisie, het 18A en de I/18A naar Oostburg.
25mei.jpg
18A_Gevangen_Militair.jpg
Militair van het 18A in krijgsgevangenschap.
Na de Duitse doorbraak aan te Leie zowel ten zuiden als ten noorden van Kortrijk, wil de vijand snel doorstoten in de richting van Roeselare en van Ieper. Terwijl de 10de infanteriedivisie de opmars naar Roeselare tracht af te stoppen, bouwen de Belgen ook een nieuwe verdedigingslinie uit op de lijn Dadizele - Geluwe - Wervik om een opmars naar Ieper te blokkeren. Het Groot Hoofdkwartier plaatst hier een in der haast samengestelde formatie rond de kern van de 2de Cavaleriedivisie. Kolonel SBH Libbrecht, commandant a.i. van deze divisie, verdeelt zijn eenheden over twee ondersectoren:
  • De Ondersector Noord tussen Dadizele en Geluwe zal bezet worden door I/2L, I/2JP, II/2Cy en I/18A allen onder bevel van commandant 2L.
  • De Ondersector Zuid tussen Geluwe en Wervik zal bezet worden door I/3L, II/1L, I/2Cy en II/18A onder bevel van commandant 3L. Om 19u00 zal de Ondersector Zuid nog eens versterkt worden met de Groep Wielrijders van de 17de Infanteriedivisie onder bevel van Majoor Derton. De eskadrons van deze groep zullen tussen 20u00 en 21u00 op het terrein ontplooid worden.
  • Tussen Dadizele en Ledegem is het I/2Cy ook verantwoordelijk voor de verbinding met de 10de Infanteriedivisie . Ledegem is op dat ogenblik bezet door het III/5J van deze divisie. Het I/2Cy slaagt er maar met moeite in om de manschappen zo op te stellen dat er geen opening overblijft tussen de beide formaties die door de vijand zou kunnen uitgebuit worden.
  • Kolonel Libbrecht bevestigt dat bij een aftocht de divisie zal terugplooien op de spoorlijn Ieper-Roeselare waar het leger gestart is met het aanleggen van een anti-tankbarrière die uit goederenwagons zal bestaan.

Staf/18A
De staf opereert vanaf 09u30 vanuit Moorslede.

I/18A
In de nacht van 24 op 25 mei zijn de staf, 2de en 3de batterij onderweg naar Vivenkapelle. Onderweg krijgt deze groepering het bevel om via Brugge richting Torhout verder te rijden. De 1ste batterij verlaat Watervliet en sluit aan bij de rest van de groepering. Vervolgens rijdt het geheel over Roeselare naar Slypskapelle. De officieren verkennen vanaf 09u00 de nodige stellingen en de kanonnen worden even later ontplooid. De I/18 ondersteunt vanuit Slypskapelle te linkerflank van de linie waar het I/2L, I/2JP en II/2Cy opgesteld zijn.

II/18A
Rond 10u00 ontvangt de groep het bevel om te vertrekken naar Geluwe en Terhand. De II/18A ontplooit rondom Molenhoek en komt in steun te staan van de zuidflank met het II/1L, I/3L en I/2Cy. De commandopost van de groep sluit aan bij de staf van het 1L in Terhand.

De vijand bereikt al snel de nieuwe Belgische linies en voert nog om 17u00 een eerste aanval uit op Geluwe. De Britten hebben zich bovendien teruggetrokken van de zone ten zuiden van Geluwe zodat de flank van de cavaleristen wijd open komt te liggen.
26mei.jpg
Artillerie_Cavaleriekorps_Latil_KTL-Trekker.JPG
Een colonne Latil M2TL6 artillerietrekkers met C75 GPIII kanonnen kort na de Belgische overgave.

I/18A
Bij dageraad steken de Duitsers de baan Geluwe-Wervik over en vallen ook aan ten noorden van Geluwe en te Dadizele. De cavaleristen moeten de afocht blazen en ook het 18A breekt haar stellingen op en gaat er vandoor. Tussen Ieper en Roeselare zal opnieuw getracht worden om stand te houden, ditmaal achter uit een in alle haasten geimproviseerde hindernis van zo'n 2.000 goederenwagons die op de spoorlijn Ieper-Roeselare geplaatst werden.

Ook de 15de infanteriedivisie wordt nu in de strijd geworpen langsheen deze nieuwe linie en haar origanieke artillerie-regiment, het 23A, zal samengevoegd worden met het 18A.

I/18A
De I/18A en II/23A nemen samen posities in tussen Westrozebeke en Oostnieuwkerke ter ondersteuning van de linkerflank tussen Passendale en Ruiter waar het 4L de eerste linie bezet en gesteund wordt door het 43Li.

II/18A
De II/18A en I/23A worden samen verantwoordelijk voor de rechterflank tussen Passendale en Ieper waar het gros van de troepen geleverd wordt door het 3L en het 31Li.

Die avond bereikt de spits van de Duitse opmars de spoorlijn en breken de eerste schermutselingen uit.
27mei.jpg
Het 31Li tussen Zonnebeke en Passendale raakt rond 11u00 betrokken in zware gevechten en wankelt al snel. De Duitsers infiltreren makkelijk tussen de spoorwegwagons en maken een bres in de Belgische linies ten zuiden van Passendale.

I/18A
De Iste groep blijft op post en voert samen met de II/23A ettelijke vuuropdrachten uit.

II/18A
Terwijl de restanten van het het 2L, 2JP, 2Cy en een eskadron van het 1L rond Passendale in het ontstane gat in de Belgische linies gegooid, blijft ook de IIde groep vuursteun leveren. In de late namiddag trekt de groepering van de II/18A en de I/23A achteruit om veiliger stellingen op te zoeken te Vijfwege.
28mei.jpg
Het regiment verneemt tijdens de vroege ochtenduren dat het Belgisch leger de strijd moet staken.

I/18A
De Iste groep staat nog steeds opgesteld tussen Westrozebeke en Oostnieuwkerke.

II/18A
De IIde groep wordt tijdens de nacht van 27 op 28 mei verplaatst van Westrozebeke naar Poelkapelle. De kanonnen worden hier bij het eerste daglicht ontplooid. Na de overgave keren de manschappen terug naar Westrozebeke waar het regiment zal verzamelen.

Register van Gesneuvelden

4/II

DE CONINCK

Jacques, J.M.

WM
Mil
37

18/06/1915

Neuilly-sur-

14/06

Sint-Amandsberg

Verwond 26/5
6/II

DE WEIRT

Robert

Sdt
BV


23/01/1914

Zwijnaarde

27/05

Passendale

Inslag bom
Staf/I

GEETS

François, J.B.

Sdt
Mil
34

10/11/1914

Holsbeek

23/05

Assenede

Inslag bom. Kok
Staf/II

JANSSENS

François

WM
Mil
32

02/05/1912

Leuven

10/05

Diest

Inslag bom. Telefonist-Seingever.
6/II

PEETERS

Guilielmus, J.

Sdt
Mil
37

19/04/1917

Hever

27/05

Staden

Inslag bom
Staf/I

PEETERS

François, V.

Sdt
Mil
37

02/11/1917

Kessel-Lo

26/05

Kortemark


3/I

ROGGEMANS

Felix

Sdt
Mil
35

12/04/1915

Buizingen

08/06

Oudenaarde

Verwond 27/5
6/II

VERDEYEN

Leo

Sdt
Mil
36

20/05/1917

Wilsele

27/05

Kortemark



Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
18A_Sdt_Peeters.jpg



Sdt Peeters



Bibliografie en Bronnen

Verslag Commandant Massart, Dossier 19de Regiment Artillerie, Centrum voor Historische Documentatie Defensie.
Fotoalbum Henri Rondas, Staf IIde groep 18de Regiment Artillerie (met dank aan Jos Rondas).