26A.jpg26ste Regiment Artillerie (26A)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Regiment veldartillerie van de tweede reserve
Ontdubbeld van
6de Regiment Artillerie
8ste Regiment Artillerie

Onderdeel van
13de Infanteriedivisie

Bevelhebber
Luitenant-kolonel E. Laffineur

Adjudant-Majoor
Kapitein-commandant J. Stinglhamber

Standplaats
Versterkte Positie Antwerpen

Samenstelling
I Groep (Majoor graaf G. de Meeus d'Argenteuil)
1ste batterij van 4 x C75GP kanonnen (Lt P. Abs)
2de batterij van 4 x C75GP kanonnen (Lt M. Peters)
3de batterij van 4 x C75GP kanonnen (Cdt M. Begon)

II Groep (Kapitein-commandant A. Verbist)
4de batterij van 4 x C75GP kanonnen (Cdt P. Dubois)
5de batterij van 4 x C75GP kanonnen (Cdt C. Lemercier)
6de batterij van 4 x C75GP kanonnen (Lt G. Van Den Bergen)

Stafbatterij (Luitenant E. Lamy)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

26A_Honore_Dhaese_6A_14_Bij.jpg
Traditionele groepsfoto van de Klas 38 van de 14de Batterij van V/6A. (foto: Honoré d'Haese).
Staf/26A
Het 26ste Artillerieregiment (26A) werd eind januari 1940 als artillerieregiment van tweede reserve samengesteld uit de Vde Groep van 6A en de Vde Groep van 8A. Met deze reorganisatie wil de legerleiding de infanteriedivisies van de tweede reserve van een eigen artillerieregiment voorzien.

Zo zullen de klas '37, '38 en '39 van de 14de Batterij van het 6de Regiment Artillerie de kern vormen van de 2de Batterij van 26A. De toenmalige bevelhebber van de batterij, Kapitein-commandant Stinglhamber, wordt in januari 1940 aangesteld worden als adjudant-majoor van 26A. Het 26A wordt aangeduid als het organieke artillerieregiment van de 18de Infanteriedivisie (18Div), een divisie van tweede reserve. Het regiment beschikt over 24 kanonnen 75mm die door paardengespannen getrokken worden. Omdat 18Div op 10 mei op de zogenaamde Vooruitgeschoven Positie van het Verbindingskanaal Maas-Schelde opgesteld staat en bij deze opstelling beter gediend is door snel verplaatsbaar geschut, wordt het 26A op de slagorde vervangen door het gemotoriseerde I/17A.

Het 26A wordt tijdelijk aangehecht bij de 13de Infanteriedivisie (13Div) binnen de Versterkte Positie Antwerpen (VPA). In tegenstelling tot Luik en Namen werden de oude forten van de VPA niet herbewapend, maar ingericht als infanteriesteunpunten. Vanaf het midden van de jaren '30 wordt in elk fort een aantal stellingen voor mitrailleurs en klein antitankgeschut gebouwd. Aan elk fort is een compagnie van het 1ste Regiment Speciale Vestingseenheden Antwerpen(1/SVE) toegewezen. Deze compagnieën bestaan uit een honderdtal militairen en zijn uitgerust met een dozijn zware en lichte mitrailleurs. De oude forten en schansen zijn verbonden door een nieuw aangelegde anti-tankgracht.
10mei.jpg
SVE_Schans_Drijhoek.JPG
De vooruitgeschoven stellingen van de I/26A bevinden zich nabij de Schans van Drijhoek
Staf/26A

Het commando van het 26A staat samen met het commando van het 21A opgesteld in het Reigershof aan de Bredabaan te Merksem nabij de staf van de 13de Infanteriedivisie . De groepen bevinden zich op enige kilometers achter het eerste verdedigingsechelon rond Antwerpen en staan opgesteld aan beide kanten van de nu verdwenen tramlijn 63 naar Wuustwezel. De beide groepen vormen het algemeen steunelement van de 13de divisie. Het regiment heeft onder meer een observatiepost in de watertoren te Brasschaat.

I/26A
De Iste Groep (I/26A) is ontplooid op de uitgestrekte terreinen van kasteel Vordenstein, op ongeveer 600 meter ten oosten van de Kleine Barreel. De commandopost van de groep is ondergebracht in het kasteel zelf. De 2de batterij staat opgesteld net achter het beekje dat door het kasteelpark loopt, in de buurt van het koetshuis. De telefooncentrale van de batterij is geïnstalleerd op de eerste verdieping van het koetshuis en wordt uitgebaat door een wachtploeg van drie militairen, waaronder ook Soldaat Honoré D'Haese. De batterij heeft van hier uit directe verbindingen naar de commandopost van de groep, de staf van het regiment, een waarnemingspost aan de anti-tankgracht en tenslotte paardengespannen en voortreinen van de stukken en caissons die eveneens op domein Vordenstein staan.

II/26A
De IIde Groep (II/26A) bevindt zich op een kilometer ten noorden van de Kleine Bareel, rondom het Sint-Michielscollege te Brasschaat. Hun ravitailleringsechelon staat op het kasteel van Laar.

Vooruitgeschoven stellingen/26A
Naast deze stellingen, zijn ook telkens twee batterijen van de Iste en van de IIde Groep afgedeeld op vooruitgeschoven stellingen nabij Driehoek en op de Hoge Kaart te Brasschaat. Zo staan de 1ste en de 3de Batterij nabij de Schans van Drijhoek. De 4de en de 5de Batterij bevinden zich op de vooruitgeschoven stelling nabij Hoge Kaart.
11mei.jpg
Staf/26A
Tijdens de voormiddag en de namiddag valt in de verte het geluid van explosies te horen. De artilleristen weten dan nog niet dat er een zware luchtaanval op het Kamp van Brasschaat aan de gang is.

Vooruitgeschoven stellingen/26A
Boven de stelling van de 3de Batterij vindt een luchtgevecht plaats tussen zes Franse en zes Duitse jachtvliegtuigen. Een Frans toestel wordt neergehaald en de piloot tracht zich per parachute te redden. De man wordt echter tijdens het afdalen gewond door het geweervuur van enkele nerveuze militairen van de batterij.
12mei.jpg
Vooruitgeschoven stellingen/26A
Op de stelling van de 3de Batterij vindt tijdens de nacht van 12 op 13 mei een droevig incident plaats: Wachtmeester De Dobbelaere schiet Soldaat Desmet in de duisternis neer wanneer deze laatste geen gehoor geeft aan de schildwacht. Desmet wordt om 08u00 opgehaald met een ambulance en overlijdt op 14 mei in het militair hospitaal van Antwerpen.
13mei.jpg
Vooruitgeschoven stellingen/26A
De derde batterij legt neutralisatievuur neer op de zone voor de anti-tankgracht. Deze opdracht duurt van middernacht tot ongeveer 02u30.
14mei.jpg
Vooruitgeschoven stellingen/26A
De 3de batterij start om 03u00 met de verplaatsing naar zijn hoofdstelling te Schoten. De kanonnen worden onmiddellijk na aankomst ontplooid en de batterij werkt de ganse dag aan het behoorlijk inrichten van zijn nieuwe posities. De caissons worden bevoorraad. Er worden eveneens loopgrachten gegraven voor de kanonniers.
15mei.jpg
Vooruitgeschoven stellingen/26A
De vijfde batterij opent het vuur vanaf 23u00.
16mei.jpg
Staf/26A
Tijdens de tweede helft van de nacht van 16 op 17 mei keren ook de overige batterijen terug naar de hoofdstellingen en tegen de ochtend zijn de vooruitgeschoven posities verlaten. Elke groep is nu opnieuw volledig. De batterijen komen op 16 mei opnieuw in actie en er worden diverse vuuropdrachten uitgevoerd.
17mei.jpg
Staf/26A
Tijdens de nacht van 16 op 17 mei wordt de watertoren van Brasschaat door Duitse artillerie beschoten. De waarnemingspost wordt dan ook ontruimd. Ook op talrijke andere locaties binnen de sector van de 13de Infanteriedivisie komen vijandelijke obussen neer en de telefooncommunicatie wordt op diverse plaatsen verstoord. Om 19u50 beveelt de staf van het Vde Legerkorps dat het 26A de terugtocht uit te Versterkte Positie Antwerpen dient te vervoegen. Het regiment krijgt een marsbevel met bestemming Sint-Gillis-Waas en start met het opbreken van de stellingen. De paardengespannen en motorvoertuigen van het regiment begeven zich naar de autotunnel onder de Schelde. Onderweg raakt Soldaat Degrijse van de 6de Batterij zwaar gewond bij een ongelukkige val. Hij wordt verzorgd door de dokter van de IIde Groep en afgevoerd via de medische keten. Bij de ingang tot de tunnel staat een detachement van de Rijkswacht opgesteld dat het drukke militaire verkeer regelt om een vlotte doorstroom van de eenheden te verzekeren. Wie zich niet bij zijn eenheid bevindt, wordt tegengehouden. Ook bij de doortocht van 26A worden verloren gelopen militairen uit de colonne gepikt en opzij gezet tot na de doortocht van de artilleristen. Een deel der manschappen die over een fiets beschikken, zoals het verbindings- en observatiepersoneel, steekt de Schelde over via de veerboot naar Sint-Anneke. Dit detachement wielrijders wordt bij het uitstijgen op de linkeroever kort beschoten door Duitse artillerie die de kade van het veer maar al te goed wist liggen. Er vallen gelukkig geen slachtoffers
18mei.jpg
Staf/26A
Het 26A komt aan te Sint-Gillis-Waas vanaf 02u30. Er wordt onmiddellijk een stuk van de 5de Batterij aan de oostelijke toegang tot het dorp opgesteld om eventueel tussenbeide te komen bij een voortijdige Duitse doorbraak over de Schelde. De rest van het regiment krijgt enkele uren rust.

I/26A
De aftocht van het regiment wordt gedekt door de 3de Batterij die tussen 22u00 en 2400 stelling neemt aan te oostrand van Sint-Gillis-Waas met front richting Schelde. De batterij vervoegt de aftocht bij einde opdracht.

II/26A
De IIde Groep wordt tijdens de namiddag ontplooid ten oosten van Beveren-Waas om de Belgische stoplijn te dekken. De stellingname is afgerond tegen 20u40, maar nog geen half uur later krijgt de groep het bevel om alle materieel klaar te maken voor een onmiddellijke verplaatsing naar Zuiddorpe in Zeeuws-Vlaanderen. De aangeduide marsroute loopt over Stekene en Koewacht.
19mei.jpg
Staf/26A
De colonnes van het regiment steken de Nederlandse grens over en bereiken Zuiddorpe rondom 07u00. De 3de batterij rijdt omstreeks 08u00 als laatste het dorp binnen. Tijdens de verplaatsing is bij de 2de batterij een vuurmond vast komen te zitten in een gracht naast de weg. Het kanon kon niet geborgen worden en werd opgeblazen. Ook de achtertrein van de commandocaisson van Kapitein-commandant Stinglhamber is onderweg beschadigd geraakt. Elke batterij beschikte over een caisson van dit type voor het transport van het schootsbureel. Het materieel werd overgeladen en de caisson eveneens vernield.

Na een rustpauze van enkele uren krijgt het het regiment om 14u00 het bevel om zich naar Assenede te verplaatsen. De colonne verlaat Zuidddorpe om 16u30 en zal het Kanaal Gent-Terneuzen oversteken via de brug te Sas-van-Gent. De kanonniers komen aan in de loop van de vooravond. Het regiment krijgt onmiddellijk nieuwe posities toegewezen te Boekhoute en start met de uitvoering van de stellingname. De waakrichting van de kanonnen loopt naar Sas-van-Gent. Tijdens de late avond worden van op deze stellingen enkele vuuropdrachten uitgevoerd.

Het regiment wordt echter enigszins naar het noorden verplaatst en tijdens de nacht van 19 op 20 mei worden nieuwe stellingen ingenomen voor de actie aan het Kanaal Gent-Terneuzen:
  • De eerste groep gaat in stelling ten oosten van Philippine.
  • De tweede groep wordt ontplooid op de Mariapolder en zal rechtstreekse vuursteun leveren aan het 8ste Regiment Jagers te Voet.

Deze opdracht zal tot de avond van 21 mei duren. De beide groepen zullen elk een 20-tal vuuropdrachten uitvoeren.
20mei.jpg
I/26A
De Iste Groep is klaar tot vuren vanaf 02u00 maar stelt tijdens de voormiddag vast dat de 3de Batterij over onvoldoende terreindekking beschikt. De batterij zal overdag ter plekke blijven en dient te verhuizen naar een meer verdoken opstelling zodra de avond valt. Kapitein-commandant Begon verlaat de 3de Batterij van 26A om het 3de Regiment Legerartillerie te vervoegen. De 3de Batterij wordt overgenomen door Luitenant Lamy van de regimentsstaf.
21mei.jpg

22mei.jpg
Tijdens de nacht van 22 op 23 mei vervoegt het 26A de aftocht van het Kanaal Gent-Terneuzen naar het Afleidingskanaal van de Leie.
23mei.jpg
II/26A
De IIde Groep bereikt Maldegem rond 06u30 en wordt doorgestuurd naar de gehuchten Vossenhol (eerste groep) en Donk (tweede groep). De batterijen gaan onmiddellijk in stelling. Het regiment vormt samen met de VIde Groep van het 4de Regiment Legerartillerie het algemeen steunelement van de 17de Infanteriedivisie. Deze opdracht zal behouden blijven tot het vertrek uit Vossenhol en Donk op 27 mei.
24mei.jpg

25mei.jpg

26mei.jpg
Het regiment is nog steeds in actie bij de gevechten aan het Afleidingskanaal van de Leie. De Duitse aanvallen maken dat de groep nu zijn vuur naar achter verlegd heeft en de kanaaloever zelf beschiet.
27mei.jpg
Het regiment wordt teruggetrokken naar Sijsele. Bij aankomst in het dorp worden de colonnes onmiddellijk gedirigeerd naar Sint-Michiels nabij Brugge.
28mei.jpg
26A_Honore_Dhaese_Zakboekje.jpg
Verlofpas van telefonist-seingever Honoré d'Haese.
De colonne van komt aan te Sint-Michiels in de loop van de vroege ochtend en verneemt het nieuws van de capitulatie.

Het regiment wordt naar Zeeuws-Vlaanderen gestuurd en zal te IJzendijke kantonneren. Op 7 juni wordt het volledige archief van het regiment overgemaakt aan het plaatselijke gemeentebestuur. De bezetter besluit, met uitzondering van het beroepspersoneel, het regiment niet af te voeren naar de krijgsgevangenschap. Op 11 juni 1940 worden alle dienstplichtigen met Duitse toestemming naar huis gestuurd.

Register van Gesneuvelden

3/I

DESMET

Georges, Alphonse

Sdt
Mil
39

02/05/1920

Herne

14/05

Antwerpen

Dodelijk verwond in friendly fire incident op 12/05 te Brasschaat
Onbekend

SCHOL

Jacques

Sdt
Mil
35

22/08/1915

Leuven

25/05

Sint-Andries

Overleden Hospitaal Abdij Zevenkerken
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

Getuigenis Honoré D'Haese, oudstrijder van de 2de batterij van het 26A
Dossier 26A, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie te Evere