2de Cavaleriedivisie (2CD)

2e Division de Cavalerie

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Cavaleriedivisie

Ontdubbeld van
n.v.t.

Onderdeel van
Cavaleriekorps

Bevelhebber
Generaal-majoor Joseph Beernaert
Comandant Cavalerie
Generaal-majoor Robert Ninitte
Commandant Transportkorps
Majoor G. Cordier

Stafchef
Luitenant-kolonel SBH Léon Lambert
Standplaats
Demer/Gete-Stelling
Commandopost te Leuven
Organieke Eenheden
Hoofdkwartier


(1ste Regiment Lansiers)
-> Afgedeeld bij IIIde Legerkorps

(1ste Regiment Jagers-te-Paard)
-> Afgedeeld bij Groepering Ninitte

2de Regiment Cyclisten


(4de Regiment Cyclisten)
-> Afgedeeld bij IIIde Legerkorps

Bataljon T13 2CD


18de Regiment Artillerie


26ste Bataljon Genie


29ste Bataljon Transmissietroepen

Geneeskundig Korps 2CD
Staf (Med 1Kapt A. Stouffs)


Geneeskundige Versterkingcompagnie (Med Kapt J. Monfils)


Ambulance Cavaleriedivisie (Med Kapt O. Maniette)

Compagnie Intendance 2CD


Transportkorps 2CD
Staf (Cdt Z. Evrard)


Autopeloton voor Infanteriemunitie (Lt P. Lechat)


Autopeloton voor Artilleriemunitie (Lt P. Joiris)


Autopeloton voor Ravitaillering (Cdt L. Dumont de Chasart)


Autopeloton voor Materieel (Lt J. Laurette)


Atelier voor Herstelling van het Wagenpark (Lt A. Delwarte)

Eskadron Luchtafweermitrailleurs (Kapitein-commandant A. Garcia)

Provoost

Tijdelijke Eenheden
Staf, Brigade Vervoerde Cavaleristen

4de Regiment Lansiers

2de Compagnie, 30ste Bataljon Transmissietroepen

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

De 2CD werd op oorlogsvoet gebracht op 26 augustus 1939, de eerste dag van Fase A van het nationale mobilisatieplan. In een eerste stadium werden het 1L, 1JP, 2JP, 2Cy en 18A op volle sterkte gebracht. Bij de escalatie naar Fase C op 1 september volgden ook de overige eenheden van de divisie. De eerste bevelhebber van de gemobiliseerde divisie was Luitenant-generaal Jules Bricquet.

De divisie werd vrijwel onmiddellijk opgesplitst. Het 1L en 2Cy werden aangehecht bij het IIIde Legerkorps en ontplooid tussen Luik en de Belgisch-Duitse grens. Het 2JP verliet de divisie definitief en werd aanvankelijk op de Samber opgesteld met front naar de Franse grens. De rest van de divisie kwam op 27 mei 1940 te Hasselt aan. Van hier uit vertrok het 1JP naar het Verbindingskanaal Maas-Schelde. De divisie kreeg het bevel over het Bataljon Grenswielrijders Limburg en een bataljon van het 11de Linieregiment.

Op 7 september vertrok de divisie naar Ronse om de Franse grens onder surveillance te houden. De Groepering Ninitte werd afgesplitst en bleef achter in Limburg. Het 4Cy en het 1JP wisselden van opdracht. In Zuidwest-Vlaandere en Henegouwen kreeg de divisie het 1JP, 3L en 3J ter beschikking.

De zieke Luitenant-generaal Jules Bricquet werd op 17 december ad interim vervangen door Generaal-majoor Werner Goffinet. Op tweede kerstdag nam Generaal-majoor Joseph Beernaert het bevel over. De divisie werd begin januari te Brussel in reserve geplaatst. De slagorde werd met de regelmaat van de klok gewijzigd en de gevechtseenheden werden geroteerd tussen opdrachten in Limburg, de lijn Halle-Ninove en Henegouwen.

Het Eskadron T13 Tankjagers werd op 31 januari 1940 te Brussel opgericht en bij gebrek aan voertuigen op 11 april alweer ontbdonden.

De divisiestaf werd in april 1940 toegewezen aan de verdediging van de Demer/Gete-Stelling met het 4L, 4Cy en 18A Het hoofdkwartier werd voor deze opdracht te Leuven opgesteld. De divisie kreeg tevens de beschikking over een ad-hoc formatie samengesteld uit de Compagnie T13 van de 8ste Infanteriedivisie, de Compagnie T13 van de Versterkte Positie Namen en het Eskadron Pantserwagens van het Cavaleriekorps. Deze drie eenheden werden samengevoegd tot een enkel bataljon, alhoewel het nooit als dusdanig aan de strijd zou deelnemen en al even snel weer uit elkaar gerukt werd door het opperbevel.

Na een laatste grote rotatie tussen het 4Cy en het 2Cy nam de divisie de slagorde aan zoals deze op de vooravond van de Duitse inval in voege was.
10mei.jpg
HK 2CD
Het eerste echelon van het divisiehoofdkwartier wordt naar voren verschoven en is om 08u00 operationeel te Kersbeek-Miskom. Het tweede echelon blijft te Leuven verder werken. De divisie krijgt om 17u30 het bevel over het 3de Regiment Lansiers dat in de omgeving Waver zou moeten aankomen. De eenheden van dit regiment bereiken de Demer/Gete-Stelling pas op 11 mei.

De staf van de Brigade Vervoerde Cavaleristen blijft verantwoordelijk voor de organisatie van de verdediging van Tienen en verplaatst zich naar zijn operationele commandopost nabij Kilometerpaal 41,5 op de steenweg van Tienen naar Leuven. De 2de compagnie van het 30TTr verzorgt de communicatie.

Transportkorps, Intendance en Geneeskundig Korps
De logistieke en medische elementen van de divisie bevinden zich te Leuven.
11mei.jpg
Geneeskundig Korps
Bij een Duitse luchtaanval op spoorwegknooppunt nabij het station van Grimde raakt Apotheker Kapitein Romedenne zwaar gewond.
12mei.jpg
HK 2CD
De staf van Generaal-majoor Beernaert bevindt zich nog steeds te Kersbeek-Miskom.
13mei.jpg

14mei.jpg
HK 2CD
Na de terugtocht van de Demer/Gete-Stelling komt de divisie aan in zijn kantonnementszone ten westen van Mechelen. De troepen worden als volgt ingekwartierd:
  • Divisiestaf, 2de Regiment Jagers te Paard, 29ste Bataljon Transmissietroepen, één peloton van het Eskadron Luchtafweermitrailleurs, Provoostdienst: Hofstade
  • 1ste Regiment Lansiers: Muizen.
  • 4de Regiment Karabiniers-Cyclisten: Weerde.
  • Regimentsstaf, I/2Cy, Cie C47/2Cy: Leest.
  • II/2Cy, 26ste Geniebataljon, twee pelotons van het Eskadron Luchtafweermitrailleurs: Hombeek.
  • 18de Regiment Artillerie: Willebroek en Blaasveld.
  • Transportkorps, Eskadron Luchtafweermitrailleurs (minus 3 pelotons): Zemst.
  • 1ste Regiment Jagers te Paard: Tisselt en Heffen.
  • Intendance: Zellik, waar het militaire postkantoor en de bevooraadingsplaats voor de 2de Cavaleriedivisie in het spoorwegstation geplaatst worden.
  • Geneeskundig Korps: de medische hulpplaats voor de divisie wordt geïnstalleerd in het Relegemasiel aan de Hoogstraat 69 te Zemst.
15mei.jpg
Op 15 mei heeft Luitenant-generaal de Neve de Roden, bevelhebber van het Cavaleriekorps, zijn hoofdkwartier geïnstalleerd in het kasteel van Eppegem. Het volledige CavCorps verblijft nu rondom de Zenne ten noorden van Brussel. Het is overduidelijk dat de eenheden aan een dringende reorganisatie toe zijn door de talrijke verliezen tijdens de eerste vijf oorlogsdagen. Met uitzondering van het 1G worden alle cavalerieregimenten herleid tot één enkele groep, aangevuld met elementen uit de overige eskadrons. Alle manschappen die na deze herschikking overblijven zullen onder leiding van Generaal-majoor Ninitte naar Frankrijk gestuurd worden voor verdere reorganisatie en versterking. De Brigade Vervoerde Cavaleristen wordt opgeheven, het 2G gaat over naar de 2CavDiv.
16mei.jpg

17mei.jpg
Geneeskundig Korps
Geneesheer Adjudant Perbal wordt gedetacheerd naar het 2de Cyclisten en zal de divisie niet meer vervoegen voor het eind van de veldtocht.
18mei.jpg

19mei.jpg

20mei.jpg

21mei.jpg
De staf van de 2de Cavaleriedivisie bevindt zich te Ijzendijke.
22mei.jpg
Na de Duitse doorstoot tot Abbeville aan de Atlantische kust zijn de geallieerde legers in Noord-Frankrijk en Vlaanderen geheel omsingeld. Het geallieerde oppercommando heeft op 21 mei tijdens de Conferentie van Ieper besloten om de Schelde-linie op te geven. Hierop bepaalt de Belgische legerleiding tijdens de ochtend van 22 mei dat onze strijdkrachten niet zoals afgesproken zullen terugtrekken naar de Ijzer, maar stand zullen houden langsheen de Leie en het Afleidingskanaal van de Leie. Het Groot Hoofdkwartier laat deze terugtocht in twee fases uitvoeren en bepaalt dat de troepen opgesteld tussen het Bruggenhoofd Gent en Oudenaarde zich tijdens de nacht van 22 op 23 mei moet terugtrekken naar de Leie. In deze eerste fase zullen tevens een aantal troepen teruggetrokken worden uit het Bruggenhoofd Gent, de stad Gent en het Kanaal Gent-Terneuzen. Deze zones zullen dan definitief ontruimd worden tijdens de nacht van 23 op 24 mei. Om de Britten toe te laten meer troepen vrij te maken voor de geplande tegenaanval rond Arras, geeft onze legerleiding zijn akkoord om de 44th Infantry Division aan de Schelde af te lossen en de Belgische linies aan de Leie tot aan de rand van Menen te verlengen. De aflossing aan de Schelde wordt afgelast door de snelle ontwikkeling van de Duitse opmars.

De staf van de 2de Cavaleriedivisie bevindt zich te Ijzendijke.
23mei.jpg
Na een artilleriebombardement op Ijzendijke verhuist de divisiestaf naar het nabije Schoondijke.
24mei.jpg
De divisie krijgt het bevel om de gevechtsformaties van zijn divisie tijdens de nacht van 24 op 25 mei naar het zuiden te verplaatsen om bijstand te leveren bij het keren van vijandelijke opmars na de Duitse doorbraak aan de Leie nabij Kortrijk ten koste van de 3de Infanteriedivisie. Het front dreigt hier te breken en het Groot Hoofdkwartier wil met een snelle verplaatsing van de 2de Cavaleriedivisie een doorbraak richting Ieper blokkeren. De divisie dient rondom Torhout te overnachten en Kolonel SBH Serlez dient hier verdere bevelen in ontvangst te nemen. De commandopost moet naar Lichtervelde overgebracht worden.
25mei.jpg
De staf van de 2de Cavaleriedivisie bereikt Lichtervelde tussen 24u00 en 01u00. Kolonel SBH Serlez, commandant a.i. van deze divisie, begeeft zich intussen naar Sint-Andries om zijn bevelen in ontvangst te nemen en vervoegt zijn hoofdkwartier rond 04u00. De verdediging van de sector Dadizele - Geluwe - Wervik wordt toevertrouwd aan de Cavaleriecommandant van de divisie, Kolonel SBH Libbrecht, die de hem toegewezen eenheden verdeeld over twee ondersectoren:
  • De Ondersector Noord tussen Dadizele en Panemolen (inclusief) zal bezet worden door 2L en 2JP op het eerste echelon, II/2Cy op het tweede echelon en zal vuursteun ontvangen van I/18A. Deze groepering komt onder bevel van commandant 2L, Kolonel d'Orjo.
  • De Ondersector Zuid tussen Panemolen (inclusief) en Geluwe zal bezet worden door I/3L, II/1L op het eerste echelon, I/2Cy op het tweede echelon en wordt gesteund door de artillerie van II/18A. Deze groepering komt onder bevel van commandant 3L, Luitenant-kolonel Dugardin.
  • Kolonel Libbrecht bevestigt dat bij een aftocht de divisie zal terugplooien op de spoorlijn Ieper-Roeselare waar het leger gestart is met het aanleggen van een anti-tankbarrière die uit goederenwagons zal bestaan.

De commandopost van de divisie wordt tegen 09u30 vooruitgeschoven naar Moorslede. Een half uur later treedt Serlez in verbinding het IVde Legerkorps te Roeselare. Het 4L vervoegt de divisie omstreeks 11u30 en zal opgesteld worden langsheen de spoorlijn Ieper-Roeselare. In de vroege namiddag gaat de 2de Cavaleriedivisie over naar het Iste Legerkorps.

De divisie maakt contact met de vijand vanaf 15u00. Het zwaartepunt van de aanval ontwikkelt zich in de richting van Geluwe.
26mei.jpg

27mei.jpg

28mei.jpg

Register van Gesneuvelden

TptK

MARCHANDISSES

Fernand, A.J.

Sdt
Mil
22

26/06/1902

Aineffe

13/06

Herstal

CT/GM
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen