2Li.jpg2de Regiment Jagers te Voet (2J)

2e Régiment de Chasseurs à Pied (2Ch)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Infanterieregiment van het actieve leger

Ontdubbeld van
n.v.t.

Taalstelsel
Franstalig

Onderdeel van
5de Infanteriedivisie

Bevelhebber
Kolonel SBH G. Lescornez

Standplaats
Zuidwesten van Brussel
Commandopost te Gooik

Samenstelling
I Bataljon (Kapitein-commandant M. Nicolas)
1ste Compagnie Fuseliers (Cdt R. Dassargues)
2de Compagnie Fuseliers (Lt A. Jacquemot)
3de Compagnie Fuseliers (Cdt L. Holoffe)
4de Compagnie Mitrailleurs (Lt F. Campion)

II Bataljon (Majoor A. Richard)
5de Compagnie Fuseliers (Lt J. Dor)
6de Compagnie Fuseliers (Cdt M. Lixon)
7de Compagnie Fuseliers (Kapt F. Buisseret)
8ste Compagnie Mitrailleurs (Cdt G. Lefebvre)

III Bataljon (Majoor G. Rowies)
9de Compagnie Fuseliers (Kapt V. Pleinevaux)
10de Compagnie Fuseliers (Lt R. Masquelier)
11de Compagnie Fuseliers (Cdt J. Vernez)
12de Compagnie Mitrailleurs (Cdt F. Saffre)

IV Bataljon (Luitenant-kolonel R. Capel)
13de Compagnie Mitrailleurs (Kapt H. Henquin)
14de Compagnie C47 Anti-Tankkanonnen (Kapt G. Wambersy)
15de Compagnie M76 Mortieren (Lt F. Delgouffre)

Stafcompagnie (Luitenant A. Lefevre)
Geneeskundige Compagnie (Geneesheer Luitenant S. Bellet)
Peloton Verkenners (Onderluitenant Raoul Declercq)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

2J_kazerne_Charleroi.jpg
Kazerne Korporaal Trésignie van het 2de regiment Jagers te Voet te Charleroi
Staf/2J
Het 2de Regiment Jagers te Voet (2J), een actief infanterieregiment van de 5de Infanteriedivisie (5Div) en wordt op vrijdag 25 augustus 1939 (bij afkondiging van fase A van de mobilisatie) gemobiliseerd in de Kazerne Korporaal Trésignie te Charleroi. Het 2J ontvangt op 28 augustus al het bevel zich klaar te maken om vooraf verkende alarmkantonnementen in te nemen in de agglomeratie van Charleroi. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de bataljons van het 2J zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen.


III/2J
Op 28 augustus vertrekt het III/2J naar zijn alarmkantonnement, een zaal gelegen aan de N5 Charleroi-Brussel nabij Jumet-Brûlotte. Na een verblijf van 5 dagen in Jumet wordt er uitgeweken naar een oorlogskantonnement iets verder van de stad, in de omgeving van Courselle-Motte. Hier wordt de mobilisatie gedurende een vijftiental dagen voortgezet. Vanuit Courselle neemt III/2J stelling achter het kanaal Brussel-Charleroi te hoogte van Gouy-les-Piétons.

Begin oktober wordt III/2J doorgestuurd naar het Albertkanaal nabij Stelen waar het bataljon een kwartier bezet van de ondersector Geel. Nauwelijks toegekomen op zijn gevechtsstelling, moet het 2J al deelnemen aan de eerste van een ganse reeks alarmen. Dit gebeurde naar aanleiding van het verslag van 6 november 1939 waarmee de Belgische militair attaché in Berlijn meldde dat de aanval gepland was voor de nacht van 11 op 12 november 1939. De Britten bevestigden dit en tijdens de nacht van 10 op 11 november 1939 wordt alarm geblazen langsheen het Belgische front. Op 11 november bezoekt koning Leopold III de commandanten van de meest bedreigde corpsen. Alles blijft rustig. Hitler had de aanval uitgesteld wegens het slechte weer en de moeilijkheden met het spoor. Op 15 november eindigt de alarmtoestand. Het gemobiliseerde leger begint zich te organiseren voor het lange wachten. Karweien en wacht kloppen, veldwerken graven en oefeningen lossen elkaar af. Er wordt overwinterd langs het Albertkanaal te Stelen.

In december wordt het bataljon doorgestuurd naar het Kamp van Beverlo voor manoeuvres en in januari neemt 2J de ondersector Hees in nabij de bruggen van Vroenhoven en Veldwezelt in Zuidoost-Limburg. Wanneer de Fransen bekend maken dat ze niet tot aan het Albertkanaal en de Maas zullen oprukken om de Belgische stellingen te versterken maar zich eerder wilden opstellen op de KW linie wordt het Belgische plan aangepast. De KW linie wordt nu de “Weerstandsstelling” en het Albertkanaal wordt afgezwakt tot een “Dekkingsstelling”. Op 30 april 1940, amper 10 dagen voor het uitbreken van de oorlog, wordt de 7Div,een divisie van Eerste Reserve naar het Albertkanaal gestuurd om de stelling Eigenbilzen - Lixhe over te nemen van de 5Div. Het 2J wordt aan het kanaal afgelost door het 18de Linieregiment (18Li) en vertrekt naar Halle - Ninove waar ze ingezet worden als algemene reserve van het leger. III/2J vertrekt pas op 05 mei uit Limburg en wordt ondergebracht in Pamel waar ze zich nog steeds bevinden op de vooravond van de oorlog.
10mei.jpg
Staf/2J
Het gros van de 5de Infanteriedivisie bevindt zich op de vooravond van 10 mei ten zuidwesten van Brussel. De manschappen van het 2de Regiment Jagers te Voet zijn ingekwartierd te Sint-Kwintens-Lennik (Staf en Peloton Verkenners), Halle (I/2J), de omgeving van Leerbeek-Kester (II/2J), de omgeving van Pamel (III/2J) en de streek van Gooik (IV/2J). In de namiddag krijgen ze opdracht om een gedeelte van de K.W. Stelling over te nemen. De verplaatsing van de regimenten van de divisie wordt voorbereidt en uitgevoerd tegen de avond

III/2J
Vanaf ongeveer 02u00 worden de militairen uit hun slaap gehaald en verzameld om te vernemen dat het algemeen alarm is afgekondigd. Enkele uren later weten de mannen reeds dat het oorlog is. Verschillende groepjes infanteristen worden op uitkijk geplaatst om de hemel af te speuren naar vijandelijke vliegtuigen en valschermspringers maar buiten enkele hoog overvliegende Duitse toestellen valt er niets bijzonders waar te nemen. Het III/2J verzamelt na de middag op de Ninoofse Steenweg te Leerbeek waar ze zullen worden opgehaald door vrachtwagens en autobussen van de Legerautogroepering (LAuGpg). Terwijl de manschappen wachten op hun vervoer trekken de eerste Britse colonnes voorbij. De jagers zijn onder de indruk van de talrijke gepantserde voertuigen en merken op dat het Britse leger volledig gemotoriseerd is. Na de Britse doortocht arriveren de in tussentijd opgevorderde autobussen van de LAuGpg en vertrekt het regiment omstreeks 18u00 naar Wespelaar nabij Haacht om aldaar de toegewezen ondersector van de K.W. Stelling in te nemen. Ook de andere eenheden van de divisie komen in de loop van de nacht aan in de streek van Bonheiden - Haacht.

IV/2J
Luitenant-kolonel Capel commandant van IV/2J krijgt om 02u00 het bevel over een groepering bestaande uit IV/2J, het Eskadron Wielrijders van de 5Div en III/11A. Deze groepering staat klaar om tussenbeide te komen in geval van een vijandelijke luchtlandingsoperatie in de streek van Wolvertem en Merchtem, een terreinstrook die de 5Div moet doortrekken om de K.W. Stelling te bereiken. De groepering verlaat zijn kantonnementen ten zuidwesten van Brussel in de vroege ochtend en stelt zich rond 14u30 op te Brussegem. Rond 17u00 wordt de Groepering Capel al ontbonden.
11mei.jpg
Staf/2J
De 5Div moet de K.W. Stelling van Haacht tot Wespelaar en de ondersector Tildonk-Wijgmaal van het 3J (10Div) overnemen langs het kanaal Leuven - Mechelen. 2J en 4J worden in eerste lijn opgesteld, het 1J wordt opgesteld in tweede echelon. Het 2J installeert zich in de loop van de voormiddag op de K.W. Stelling tussen Haacht en Wespelaar:
  • het CP/2J bevindt zich in de gemeenteschool van Haacht.
  • het I/2J bevindt zich in Haacht in tweede lijn;
  • het II/2J bevindt zich in eerste lijn achter de anti-tankgracht in het noordelijk kwartier van de ondersector;
  • het III/2J bemand de eerste linie van het zuidelijk kwartier van de ondersector;
  • het IV/2J heeft zijn middelen ter beschikking gesteld van de andere bataljons;
  • het Peloton Verkenners bevindt zich eveneens in Haacht.

De eerste dag op de K.W. Stelling wordt besteed aan het overnemen van de bunkers en het graven van loopgrachten, schutterskuilen en versterkte posities. De troepen vernemen verder geen nieuws van wat er zich in het oosten van het land afspeelt en beleven een relatief rustige dag. Rond de middag verhuist de staf van de gemeenteschool van Haacht naar het kasteel de Spoelbergh te Wespelaar (nu verdwenen). Deze verandering van standplaats wordt ondernomen nadat een vliegtuigbom net naast de school insloeg. Omdat het commando vreesde dat hun locatie door de vijand bekend was besloten ze de CP te verplaatsen.

Pl Vknr/2J
Het Pl Vknr/2J heeft als opdracht de commandopost van het regiment in de gemeenteschool van Haacht te beschermen. Het kantonnement van het Peloton Verkenners van OLt Declercq wordt rond 10u00 aangevallen door één enkel vijandelijk toestel. Een bom van klein kaliber landt binnen de perimeter van het kwartier, maar er vallen gelukkig geen slachtoffers. Het peloton heeft na de luchtaanval onderdak gevonden in het jachtpaviljoen van het kasteel de Spoelbergh te Wespelaar om aan de aandacht van de Luftwaffe te ontsnappen.
12mei.jpg
2J_KW_Linie.jpg
De anti-tankbarrière van de K.W. Stelling bestond voor het overgrote deel uit stalen Cointet hekkens.
Staf/2J
De ontplooiing van de 5Div op de K.W. Stelling is nu min of meer compleet. Het 2J bezet de noordelijke flank van de divisiesector, 4J de zuidelijke flank en achter beide regimenten staat het 1J opgesteld in tweede echelon over de ganse breedte van de divisiesector.

Vanaf 09u00 gelden de speciale voorschriften voor de doorgang van de Cointet anti-tankversperring op de Werchtersesteenweg. De doorgang wordt bewaakt door mitrailleurs en een peloton anti-tankkanonnen van 47mm. Alle verkeer wordt streng gecontroleerd op mogelijke verdachte elementen.

De staat van paraatheid wordt verhoogd. In de eerste lijn moeten alle automatische wapens permanent bemand worden in de bunkers. Doorheen de ondersector worden alle kanonnen van 47mm worden in stelling geplaatst in hun veldversterkingen. Het regiment gaat in stand-by en moet nu binnen het half uur de linies volledig kunnen bemannen. De munitiebevoorrading gebeurt op de Wespelaarse Hoek.

III/2J
’s Namiddags onderzoekt Majoor Rowies van het III/2J op bevel van de divisiecommandant Generaal-majoor Chardome enkele diefstallen en plunderingen van burgers.

Pl Vknr/2J
Het Peloton Verkenners voert de ganse dag door patrouilles uit binnen de ondersector.
Rond 10u30 krijgt onderluitenant Declercq van het Pl Vknr/2J de opdracht van Kolonel Lescornez om ervoor te zorgen dat alle achtergelaten boten langs het Kanaal Leuven-Mechelen verwijderd worden. De Belgen willen vermijden dat de vijand de boten als noodbrug zou gebruiken. Hiertoe vraagt de kolonel aan het 5de Genie om enkele doorgangen te maken in de loopbruggen.
13mei.jpg
Staf/2J
Het Cavaleriekorps, dat zich nog vóór de 5de infanteriedivisie bevond, zal op zijn terugtocht van de Demer/Gete-Stelling vanaf 20u00 de K.W. Stelling doorkruisen. De ganse nacht door zullen cavaleristen voorbij trekken. Op bevel van de divisie moeten geïsoleerde militairen naar welbepaalde verzamelpunten doorgestuurd worden. De ravitailleringposten van 2J moeten ten westen van de vaart gebracht worden. De veldkeukens mogen maar tussen 24u00 en 04u00 bevoorraad worden om niet ontdekt te kunnen worden door vijandelijke vliegtuigen.

II/2J
Vanaf 07u00 worden alle verplaatsingen in het kwartier van het II/2J bemoeilijkt door de terugtrekkende eenheden van de Belgische 1ste Infanteriedivisie, de Britse troepen en massa’s vluchtelingen.

Pl Vknr/2J
Het peloton verkenners vertrekt op missie naar Wechter, op enige kilometers ten oosten van de K.W. Stelling. De wielrijders moeten er de bruggen over de Demer en Dijle bewaken. Het peloton wordt in twee gesplitst en elke groep zal gedurende een halve dag op post blijven, terwijl de andere helft binnen de linies mag uitrusten. De eerste groep vertrekt nog voor de middag. Werchter ligt er levenloos bij en de militairen doen zich te goed aan levensmiddelen in de verlaten winkels.
14mei.jpg
Pl Vknr/2J
De verkenners bevinden zich nog steeds de Werchter en hebben nu drie aflossingen achter de rug. In de loop van de voormiddag stuurt de Genie vernielingsploegen naar Wechter om de bruggen te ondermijnen. Rond 14u00 legt het verkennersdetachement de zagerij van de gebroeders Wouters op de samenvloeiing van de Demer met de Dijle in de as. Het gebouw belemmert het schootsveld van het zware geschut van het bataljon. De verkenners blijven verder de ganse dag op post en sturen een kleine patrouille uit naar de oostelijke oever van de Demer. Verder dan een halve kilometer in no-man's land wagen de manschappen zich niet. Rond 22u30 wordt het Pl Vknr/2J teruggetrokken uit Werchter.
15mei.jpg
Staf/2J
Tijdens de nacht van 14 op 15 mei wordt voor de eerste keer artillerievuur gehoord in de verte. Nog voor het daglicht wordt, zend het 2J enkele patrouilles uit over de vaart Leuven-Mechelen om te toestand op de oostelijke oever na te gaan. Buiten enkele verloren gelopen Belgische militairen wordt er niets verdachts waargenomen.

I/2J
Om 06u30 gaat een patrouille van het I/2J richting Werchter om de bruggen te controleren. Bij de vernielde brug op de baan naar Rotselaar ziet de patrouille een Duitse pantserwagen en een 20-tal Duitse soldaten. Wanneer ze beschoten worden, trekken de Jagers zich zonder verliezen terug en brengen ze rond de middag verslag uit. Verder gebeurt er die dag niet veel: af en toe wordt mitrailleurvuur waargenomen en landen er in de wijde omtrek enkele obussen van de artillerie. Ook wordt de K.W. Stelling regelmatig overvlogen door de Luftwaffe. Zodra het donker wordt, herneemt het artillerievuur.
16mei.jpg
Staf/2J
Het Groot Hoofdkwartier (GHK) werkte tijdens de nacht van 15 op 16 mei de definitieve plannen uit voor de aftocht van het leger van de Versterkte Positie Antwerpen en de K.W. Stelling naar de nieuwe lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Het Duitse leger wist immers een doorbraak te forceren in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. De terugtocht zal in drie etappes gebeuren. In eerste etappe moeten de legerkorpsen van de K.W. Stelling de Rupel en het Kanaal van Willebroek oversteken. Aan het Kanaal van Willebroek zal een vertragingsmaneuver uitgevoerd worden zodat de terugtocht kan plaatsvinden op een veilige manier. De noordelijke sector van deze tussenlinie zal vanaf de samenloop van de Schelde en Rupel tot in Willebroek worden bewaakt door de 1ste Infanteriedivisie. Tussen Willebroek en Vilvoorde wordt het kanaal door de beide Regimenten Grenswielrijders (1CyF en 2CyF) en eenheden van de Lichte Regimenten van de Rijkswacht (1LR en 2LR) beveiligd. Er is echter geen divisiestaf die de actie van deze vier regimenten coördineert. Ten zuiden van Vilvoorde neemt het Britse leger over, langs de Dender zal de 1DivChA zich opstellen om de aftocht te beveiligen.

Op 16 mei komt voor het 2J dan ook onverwachts het bevel om verder westwaarts te trekken zonder dat de K.W. Stelling ten volle verdedigd werd. Het 2J zal aan het eind van de dag de K.W. Stelling ontruimen en zich terugplooien op de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Bij het 2J wordt een achterhoede aangeduid die de K.W. Stelling nog een tijdje zal bemannen terwijl de rest van het regiment zich verzamelt per bataljon op de grote baan richting Vilvoorde. De infanteristen vertrekken in twee colonnes, elk aan de kant van de baan.
17mei.jpg
2J_verbrande-brug_mon_Tresignies_cpa_3.jpg
Verbrande brug Vilvoorde
Staf/2J
Na een geforceerde nachtmars wordt heel vroeg in de ochtend de westelijke oever van het Kanaal van Willebroek bereikt via de Verbrande Brug te Vilvoorde. Het regiment wil zo snel mogelijk verder marcheren richting Aalst, maar moet even later halt houden te Beigem. Er wordt twee uur gewacht langs de kant van de baan en dan komt een nieuw bevel om verder te trekken. Enkele honderden meter verder stoppen de colonnes opnieuw. De manschappen moeten zich overdag schuil houden te Beigem en er een rustkantonnement innemen om geen doelwit te vormen voor de Duitse luchtmacht die het luchtruim volledig controleert. De jagers wordt op het hart gedrukt om zich zo goed mogelijk te camoufleren tegen luchtwaarneming. In Beigem wachten de jagers op nieuwe bevelen. Het IIde Bataljon en het Pl Vknr worden teruggestuurd naar het Kanaal van Willebroek om de achterhoede te versterken. De rest van het regiment blijft overdag ter plekke omdat het veel te gevaarlijk is om bij daglicht in grote colonnes langs de baan te marcheren. Rond 18u00, bij valavond, wordt de tocht richting westen hervat.

II/2J
Het II/2J en het Peloton Verkenners worden toegewezen aan de achterhoede, bestaande uit Grenswielrijders en Rijkswachters, die de Duitsers aan het kanaal van Willebroek enige tijd moeten tegenhouden. Het IIde Bataljon en de verkenners worden uit de regimentscolonne gehaald en zetten zich op weg in de tegenovergestelde richting terwijl de rest van het regiment verder trekt richting Aalst. De beide detachementen komen even later aan te Humbeek om er de kanaaloever te verdedigen. De brug over de sluizen aan 't Sas wordt door de genie tot ontploffing gebracht rond 11u30 maar de vernieling van de brug slaagt slechts gedeeltelijk, het is nog steeds mogelijk te voet en zelfs met kleine voertuigen de brug over te steken.

Tussen 14u00 en 15u00 komen de eerste Duitse verkenners aan bij het Kanaal van Willebroek. De vijand wil meteen het kanaal over en polst op enkele plaatsen naar de sterkte van de Belgische achterhoede. Het II/2J bezet nog steeds de kanaaloever ter hoogte van Humbeek wanneer de vijand via 't Sas het kanaal over wil. Het komt tot een vuurgevecht waarbij de Duitsers (in casu het IIIde Bataljon van het 26ste Duitse Infanterieregiment) de bovenhand halen en de linkeroever van het kanaal kunnen bereiken langs de niet volledig vernielde brug over de sluizen. De Duitsers breiden het bruggenhoofd uit tot de dorpskern van Humbeek waar ze op het rustkantonnement van II/5Li botsen. In Humbeek ontstaat een hevig gevecht tusen de Duitsers en II/5Li en II/2J. Bij de 5Cie van II/2J sneuvelen meerdere militairen tijdens de schermutseling met de Duitsers. Het 5de eskadron van het 2de Licht Regiment wordt vervolgens naar Humbeek gestuurd om daar het II/2J bij te staan.

Pl Vknr/2J
Onderweg van Haacht naar het Kanaal van Willebroek verneemt de regimentsstaf dat de genie klaar staat om de bruggen over de waterloop te vernielen. Het Peloton Verkenners wordt in de vroege ochtend van 17 mei voorop gestuurd naar de Verbrande Brug om de technische wacht van de genie te waarschuwen dat het 2J weldra zal aankomen. De genie bij de brug blijkt gelukkig op de hoogte van de komst van de Jagers te Voet. Het regiment marcheert verder naar Aalst maar moet halt houden in Beigem. Vanuit Beigem moet het Pl Vknr samen met II/2J terugkeren naar het kanaal van Willebroek om de achterhoede te versterken. Wanneer de Duitsers erin slagen het kanaal over te steken komt het tot een vuurgevecht met de achterhoede. Het Pl Vknr krijgt het bijzonder benauwd en moet zich met de vijand op de hielen hals over kop terugtrekken.
18mei.jpg
Staf/2J
De nachtmars verloopt zonder problemen en het regiment trekt bij dageraad zonder ontbijt verder naar het westen. Wanneer ze rond de middag in Aalst aankomen, is er nog steeds geen bevoorrading. De manschappen zijn uitgeput en hebben honger en dorst. Kleine groepjes militairen haken af tijdens de terugtocht en geven op. Op het appel te Aalst ontbreken reeds tientallen militairen. Uiteindelijk zal blijken dat het 2J op de tocht van Vilvoorde naar Aalst verschillende compagnies heeft moeten achterlaten die gevangen genomen worden door de invallers. Te Aalst is de burgerbevolking gevlucht. De binnenvaartuigen op de Dender zijn ofwel gezonken of staan in brand. Ook enkele huizen staan in lichterlaaie. De stad wordt verdedigd door het 1ChA en er weerklinkt sporadisch geweervuur. De manschappen van 2J worden onrustig en zijn opgelucht wanneer de laatste eenheden door de stad getrokken zijn. Ten westen van Aalst wordt halt gehouden en worden de bataljons ondergebracht in scholen, stallingen en woningen voor de nacht. Nog steeds is er geen water of voedsel toegekomen.
19mei.jpg
14A_19Mei40(2).jpgStaf/2JDe aftocht van het veldleger van de K.W. Stelling naar de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde, die tijdens de nacht van 16 op 17 mei gestart is, moet op 19 mei voltooid worden. De 5Div heeft het bevel gekregen over de Sector Semmerzake - Munte van het Bruggenhoofd Gent. Tijdens de derde en laatste nachtelijke etappe van de terugtocht K.W. Stelling komt de 5de infanteriedivisie aan op haar nieuwe posities langsheen de zuidrand van het Bruggenhoofd Gent. Van Erpe wordt via Burst en Eke het bruggenhoofd binnengemarcheerd in de richting van Vurste. De terugtocht wordt gedekt door de achterhoede van het eskadron cyclisten van de divisie die zich voor die opdracht te Impe gehergroepeerd hebben.
De drie regimenten van de Div nemen de stelling van het 7Li over en worden als volgt ontplooid:
  • het 4de Jagers te Voet krijgt de linker ondersector Munte en leunt aan bij het 7Li van de 4Div
  • het 1ste Jagers te Voet krijgt de ondersector Vurste in het centrum achter de regimenten in lijn;
  • het 2de Jagers te Voet krijgt de rechter ondersector Semmerzake en sluit aan bij het 8Li van de 9Div.
  • Het divisiehoofdkwartier verhuist naar De Pinte.

Het Bruggenhoofd Gent (in 1940 beter bekend onder zijn Franse naam TPG - Tête de Pont Gand) wordt gevormd door een bunkerlinie ten zuiden van Gent. De verdediginslinie bestaat uit 228 betonnen bunkers die in het algemeen een portaal hebben en één tot drie ruimten afgesloten door een gepantserde deur. Vier bunkers hebben nog een verdieping en 35 zijn uitgerust met een stalen waarnemingskoepel. Van de te verdedigen stelling is voor de oorlog een volledig dossier met de opstelling en bezetting opgemaakt. Dit dossier evenals de sleutels van de abri's zijn evenwel verloren gegaan en de eenheden van de 5Div moeten zelf uitzoeken waar de bunkers zich bevinden. De Cointet en Tetraëder anti-tank hindernissen zijn nooit geplaatst en ook de draadhindernissen zijn op vele plaatsen opgeruimd door de boeren die hun vee naar de weiden moesten brengen. De eenheden van de 5Div die de stelling zullen bemannen moeten de bunkers zelf inrichten en ook de verbindingsloopgraven terug in orde brengen.

De manschappen die de nacht hadden doorgebracht in stallingen en schuren gelegen aan de westrand van Aalst worden in de vroege morgen gewekt en de colonnes zetten zich opnieuw in gang. Het 2J(-), zonder II/2J die zich noch bij de achterhoede van de 5Div bevond, komen die dag aan te Semmerzake.
20mei.jpg
Staf/2J
Het 2J graaft zich zo goed mogelijk in op de rechteroever van de Schelde tegenover Semmerzake.

II/2J
De laatste elementen van het IIde Bataljon komen na hun opdracht aan het Kanaal van Willebroek met een dag vertraging aan bij het regiment.
21mei.jpg
Staf/2J
Het 2J verblijft nog steeds aan de Schelde. Het blijft rustig in hun sector en zullen geen noemenswaardige gevechten uitbreken. Het zwaartepunt van de Duitse opmars door Vlaanderen ligt de komende dagen in de richting van het Kanaal Gent-Terneuzen en Gent. De sectoren aan de Bovenschelde net ten zuiden van de stad worden voorlopig ontzien. Het 2J blijft samen met de 5de infanteriedivisie op post tot 24 mei.
22mei.jpg
Staf/2J
Op de Conferentie van Ieper tussen de Belgen, Fransen en Britten wordt voor een tweede keer beslist dat het front achteruit moet. Het Belgische leger zal de aftocht naar de Leie aanvatten en rondom Gent worden de Belgische posities herschikt; ook het Bruggenhoofd Gent wordt opgegeven zonder dat de stelling ten volle verdedigd werd. De 16de en de 18de infanteriedivisies zullen de stad verdedigen. De 1ste infanteriedivisie zal de komende nacht stad verlaten en naar de streek van Kortrijk verhuizen. De 2de en de 4de infanteriedivisie zullen die nacht het Bruggenhoofd Gent opgeven en over het Afleidingskanaal van de Leie trekken. Ten zuiden van de stad zullen de 1ste Divisie Ardeense Jagers en de 5de infanteriedivisie nog achter de Schelde moeten blijven tot de nacht van 23 op 24 mei en zich vervolgens ook achter de Leie moeten terugtrekken.

De regimenten van de 5de Infanteriedivisie herschikken die dag hun posities om zich volledig achter de bunkerlinie van het Bruggenhoofd Gent te begeven. De voorposten worden verlaten en alle eenheden trekken zich over enige afstand terug tot ze volledig binnen het bruggenhoofd komen te liggen.
23mei.jpg
Staf/2J
Tijdens de nacht van 22 op 23 mei steekt de 5de infanteriedivisie de Schelde over en neemt nieuwe posities in tussen de Schelde en de Leie, ten oosten van Deinze. De regimenten bemannen een dwarsstelling tussen Astene en Eke om de terugtocht van de andere troepen uit het Bruggenhoofd Gent te helpen beveiligen.
24mei.jpg
1JV_5Div_24Mei.jpg
Opstelling 5de Infanteriedivisie (Kaart CHD Evere)
Staf/2J

Tijdens de nacht van 23 op 24 mei ontvangt de 5de Infanteriedivisie het bevel om zich naar een nieuwe verdedigingslinie aan het Afleidingskanaal van de Leie te begeven. De drie infanterieregimenten van de 5Div worden in lijn opgesteld tussen Nevele (exclusief) en Herenthoek (inclusief). Het 1J moet in het zuiden aansluiting maken met de 4Div, het 2J wordt in het centrum opgesteld, het 4J neemt stelling in de noordelijke ondersector en sluit met de 2Div ter hoogte van de spoorlijn Gent - Brugge.

Het 2J zet zich op weg. Het regiment volgt de Leieoever, steekt bij de de brug van Deurle over en zet koers naar de middensector tussen Nevele en Herenthoek. I/2J wordt in eerste lijn achter het Afleidingskanaal van de Leie opgesteld, III/2J neemt stelling in tweede lijn.

De vijand is nu niet veraf meer en onderneemt die dag nog de eerste pogingen om verder naar het zuiden de Leie over te steken.
25mei.jpg
Staf 2J
Het gaat goed mis bij de 4Div. Na een doorbraak in de ondersector van het 15Li, worden het 7Li en 11Li al snel teruggedrongen. Om de noordrand van het Duitse bruggenhoofd in te dijken, bouwt de 5de Infanteriedivisie snel een dwarsstelling uit op het Afleidingskanaal tussen Poesele en Lotenhulle.

Kolonel Dengis van 4J krijgt het bevel om met de reserve van de divisie zo snel mogelijk deze dwarsstelling op te werpen aan de Poekebeek. Het I/4J en het 3ChA ontplooien in de richting van Meigem elk een bataljon tussen Poesele en Lotenhulle en worden ondersteund door het Eskadron cyclisten van de 5Div. Ook de laatste drie T13 tankjagers van de divisietroepen komen deze stelling versterken. Dengis krijgt eveneens het bevel over het II/1J, voert de opdracht uit en kan om 10u50 de commandopost van het belaagde II/7Li ontzetten te Nevele. De groep Dengis graaft zich die avond in nabij Nevele, maar de Duitsers staan met beide benen over het kanaal en rukken op naar Vinkt.
26mei.jpg
Staf/2J
Het 2J bevindt zich nog steeds in de velden ten noorden van Nevele waar het stellingen in haastig gegraven loopgrachten bezet.
27mei.jpg
Staf/2J
De vijand voert de druk gestaag op en in de sector van de Ardeense Jagers wordt rondom Vinkt nog steeds zwaar slag geleverd. Verder naar het westen rukken de Duitsers al snel op richting Tielt. In de sector van de 5de Infanteriedivisie wordt ook nog steeds sporadisch gevochten en bestookt de vijandelijke artillerie regelmatig te stelling, zonder daarbij veel slachtoffers te maken. Wanneer het vuur zich verlegt, rukken de Duitsers op. De 10e compagnie wordt al snel gevangen genomen.

De Belgen moeten buigen onder de vijandelijke druk en zullen zich terugtrekken op een nieuwe lijn van Tielt tot Ruiselede. Tijdens de nacht trekken de Jagers zich in volstrekte stilte terug van Nevele om nabij Ruiselede nieuwe posities in te nemen en nog maar eens te trachten de opmars af te remmen.
28mei.jpg
Staf/2J
Om middernacht zijn de overgebleven manschappen van 2J nog steeds onderweg. Rond 04u00 komen de laatste troepen aan op hun nieuwe posities. Bij de aankomst te Ruiselede doen velen niet langer moeite om zich opnieuw in te graven - de soldaten zijn te vermoeid en zien het niet langer zitten om nog verder te strijden. De 5de Infanteriedivisie heeft zijn commandopost verplaatst naar de Plattebeursstraat aan de oostrand van Egem. Hier wordt even na 07u30 het nieuws van de capitulatie vernomen. Tijdens de vroege ochtend verneemt ook het 2J dat het leger gecapituleerd heeft. Het regiment moet zich in verbinding stellen met de Duitsers om instructies te ontvangen over de ontwapening. Dezelfde dag nog worden de mannen afgemarcheerd naar Aalter, waar ze tot 6 juni blijven. Dan gaan ze richting Gent om vervolgens naar Charleroi en daarna naar Edingen gestuurd te worden. Beroepsmilitairen en miliciens worden gescheiden: de eersten vertrekken richting Duitsland, terwijl de meeste reservisten naar huis mogen.

III/2J
Bij het aanbreken van de dag slaat het noodlot toe bij de 11Cie in Ruislede. Op de laatste dag van de veldtocht, treft een artilleriegranaat de stelling van het peloton van OLt Cuvelier toen ze bezig waren de stelling te organiseren. Zes militairen komen om, onder hen de Soldaten Victor Pouleur, Gérard Quinet, Julien Tombois en Marcel Ficheroule. Sgt Maillard neemt de taak op zich om de ongelukkigen te begraven langs de kant van de weg. De lichamen worden in dekens gewikkeld en op de graven worden kruisen gezet gemaakt met planken die in de buurt werden gevonden. Dit wordt het laatste wapenfeit voor de mannen van de 11Cie, om 07u00 vernemen ze de capitulatie.

Register van Gesneuvelden

14/IV

ALBRECQ

René, J.

1SgtMaj
BOO


13/03/1907

Cerfontaine

23/05

Pont d'Ardres (F)

Gesneuveld tijdens de verdediging van zijn steunpunt (Cie Instr C47/5VOC)
Onbekend

BAYENS

François, M.L.

Sgt
Mil
39

24/10/1914

Herstal

25/05

Klerken


10/III

BINAME

Georges, P.G.

Sdt
Mil


23/12/1919

Solre-sur-Sambre

27/05

Nevele


10/III

BROGNIEZ

Marius, V.D.

Sdt
Mil


15/01/1920

Buvrinnes

27/05

Nevele


5/II

CALLEWAERT

Maurice, A.

Sdt
Mil


25/03/1920

Marchienne-au-Pont

17/05

Humbeek


3/I

CHARLES

Sylvain, P.

Sdt
Mil


09/09/1919

Viesville

27/05

Lotenhulle


Onbekend

CLEIJKENS

Alphonse, M.

Kpl
Mil
31

09/03/1908

Anderlecht

28/05

Brugge


14/IV

CORNEZ

Albert

Sdt
Mil


23/09/1919

Hornu

29/05

Brugge

Of + 28/5?
Onbekend

DE BRABANT

André, L.E.

Sdt
Mil


23/03/1914

Poulseur

14/05

Quiévrain


Onbekend

DECANCK

Joseph

Sdt
Mil


?

?

16/05

Ursel


13/IV

DECHAMPS

Léopold

Sgt
Mil
38

14/08/1918

Ransart

17/05

Humbeek


10/III

DELSAUT

Arthur, F.

Sdt
Mil


01/07/1918

Charleroi

26/05

Poesele


10/III

DEMILY

Maurice, A.

Kpl
Mil
36

30/07/1916

Chapelle-lez-Herlaimont

26/05

Nevele


Onbekend

DENISTY

Noël

Sdt
Mil


12/02/1911

Châtelineau

27/05

Oostende


3/I

DEPASSE

Albert, A.G.

Sdt
Mil


01/01/1920

Ham-sur-Sambre

26/05

Berck-Plage (F)

Overleden aan zijn verwondingen in het Hospitaalcentrum van Berck-Plage
15/IV

DESMET

François, G.

Sdt
Mil


09/03/1920

Gilly

27/05

Nevele


5/II

DESSY

Marcel, B.J.

Sgt
Mil
36

21/09/1917

Gilly

17/05

Humbeek


5/II

DETANT

Arthur

Sdt
Mil


27/01/1920

Gilly

15/05

Haacht


14/IV

DEVILLE

Gaston, F.M.

Sdt
Mil


24/07/1917

Meldert

12/05

Elsene


Onbekend

DIRICKX

François, J.V.

Sdt
Mil


24/03/1917

Mont-sur-Marchienne

18/05

Meise


5/II

DOR

Jean, L.G.

Lt
Act


25/09/1912

Villers-le-Gambon

09/06

Gent


11/III

DUMONT

Arthur, S.N.

Sgt
Mil
34

06/12/1914

Jumet

23/05

Astene


4/I

DUTRY

René, G.

OLt
Res


24/02/1916

Elsene

18/05

Wolvertem


11/III

ELOY

Gilbert, F.E.

Sdt
Mil


28/01/1909

Pont-de-Loup

04/06

Maastricht (NL)


11/III

FICHEROULLE

Marcel, N.O.

Sdt
Mil


16/01/1920

Roselies

28/05

Ruiselede


13/IV

FOURNEAU

Léon, C.

Sdt
Mil


04/04/1920

Anderlues

17/05

Humbeek

Of + 18/5 in Opwijk?
14/IV

FUAVILLE

André, J.

Kpl
Mil
39

07/05/1920

Marchienne-au-Pont

23/05

Oostende


5/II

GEORGERY

Albert, E.J.

Sdt
Mil


22/05/1916

Ham-sur-Heure

17/05

Humbeek

Of + 18/5?
Onbekend

HEIREMANS

Joseph, G.

Sgt
Mil
36

17/06/1916

Gilly

18/05

Meise


Onbekend

HUBERT

Jules, E.A.

Sdt
Mil


25/12/1915

Châtelet

17/05

Humbeek


13/IV

HUPEZ

Virgile, L.

Sdt
Mil


10/08/1916

Jemappes

17/05

Humbeek


10/III

KUPPER

Daniel, G.J.

Sdt
Mil


20/11/1919

Momignies

26/05

Nevele


10/III

LAUWERS

François, J.

Sdt
Mil


15/11/1917

Charleroi

26/05

Wingene


Onbekend

LEDOUX

Paul, A.G.

Sdt
Mil


05/11/1919

Aiseau

17/05

Humbeek

Of + 16/5?
Staf

LIVEMONT

Oscar, J.G.

Sdt
Mil


14/01/1918

Courcelles

24/05

Roeselare


8/II

MALEVEZ

Jean, L.L.

Sdt
Mil


27/01/1920

Angers (F)

25/05

Nevele


6/II

MARC

Albert, G.

Sdt
Mil


01/07/1916

Yves-Gomezée

18/05

Opwijk


12/III

MEULENYSER

Jean, H.

Sdt
Mil


09/06/1920

Marchienne-au-Pont

26/05

Nevele


3/I

MINET

Victor, E.G.

Sdt
Mil


26/07/1920

Salles

24/05

Gravelines (F)


Onbekend

OGER

Marcel, G.

Sdt
Mil


14/04/1920

Marchienne-au-Pont

26/05

Poesele


Onbekend

PARIS

Julien, J.

Sdt
Mil


25/02/1916

Charleroi

18/05

Meise


Onbekend

PIERRE

Simon, F.

Sdt
Mil


03/02/1919

Thiméon

06/06

Den Bommel (NL)

KG op Rhenus 127 op 30/5
11/III

POULEUR

Victor, C.G.

Sdt
Mil


24/06/1917

Aubervilliers (F)

28/05

Ruiselede


10/III

PRIST

André, J.

Sdt
Mil


05/05/1916

Marchienne-au-Pont

27/05

Nevele


12/III

PROVENIER

Armand

Sdt
Mil


17/04/1918

Montignies-sur-Sambre

26/05

Nevele


11/III

QUINET

Gérard, R.F.

Sdt
Mil


04/07/1919

Jumet

28/05

Ruiselede


Onbekend

RASSART

Maurice, J.

Sgt
Mil
37

04/07/1917

La Louvière

27/05

Nevele


15/IV

RAYEZ

Marcel, G.

Kpl
Mil
37

19/01/1918

Hensies

26/05

Nevele


Onbekend

ROBERT

Lucien, F.H.

Sdt
Mil


16/05/1908

Stembert

24/05

Oostende


14/IV

SABLON

Magloire, F.

Sdt
Mil


18/10/1917

Courcelles

17/05

Humbeek


12/III

SALMON

Armand, G.

Sdt
Mil


19/11/1916

Ressaix

31/05

Gent


1/I

SCHEEPMANS

Roger, J.

Sdt
Mil


23/10/1920

Ransart

10/05

Leopoldsburg

Bombardement kamp van Beverlo (Tuchtcompagnie)
Onbekend

SILVESTRE

Joseph, A.

Sdt
Mil


23/01/1917

Etterbeek

29/05

Brugge


5/II

THOMAS

Roger, F.D.

Kpl
Mil
36

27/11/1915

Solre-sur-Sambre

17/05

Humbeek


9/III

TILQUIN

Albert, J.A.

Sdt
Mil


14/11/1919

Bourlers

27/05

Nevele


11/III

TOMBOIS

Julien, L.

Sdt
Mil


31/07/1918

Jumet

28/05

Ruiselede


Onbekend

VANDENABEELE

Marcel, A.

Sdt
Mil


17/08/1918

Gilly

27/05

Nevele


14/IV

VERCLEYEN

Edmond, V.

Sdt
Mil


26/04/1918

Gilly

23/05

Pont d'Ardres (F)

Gesneuveld tijdens de verdediging van zijn steunpunt (Cie Instr C47/5VOC)
5/II

WILLOT

Herman, L.G.

OLt
Act


09/06/1917

Montignies-sur-Sambre

17/05

Humbeek

Of + 18/5?
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
2J_Sdt_Brogniez.JPG
2J_Sdt_Georgery.JPG
2J_Sdt_Livemont.jpg

Sdt Brogniez
Sdt Georgery
Sdt Livemont

Bibliografie en Bronnen

Hellebois, M, 2010. Souvenir d’un ancien. Le Cor de Chasse, 150, 16-19.
Maillard, J.L., 2010. Ma Mobilisation (Journal de guerre d'Albert Maillard, [online] beschikbaar op: <http://chezjeanluc.be/combattant3mobilisation.html [geraadpleegd op 2 februari 2012].
Maillard, J.L., 2010. Souvenirs de guerre « 1940-1945 » . Le Cor de Chasse, 149, 16-20.