56Li.jpg56ste Linieregiment

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment

Ontdubbeld van
6de Linieregiment

Onderdeel van
2de Versterkings- en Opleidingscentrum

Bevelhebber
Luitenant-kolonel O. Mény

Standplaats
Kazerne Onderluitenant Dupont te Berchem
Pensionaat Heilige Familie, Jan Moorkenslaan te Berchem
Samenstelling
I Bataljon Instructie
(Kapitein-commandant E. Guérin)
1ste Compagnie Fuseliers (Lt C. Van Berendoncks)
2de Compagnie Fuseliers (Lt C. Stessens)
3de Compagnie Fuseliers (Kapt E. Moens)
4de Compagnie Mitrailleurs (Lt H. Verbeeren)

II Bataljon Versterking
(Kapitein-commandant H. Redig)
5de Compagnie Fuseliers (Lt E. Van Langendonck)
6de Compagnie Fuseliers (Lt C. Collin)
7de Compagnie Fuseliers (Cdt J. Joris)
8ste Compagnie Mitrailleurs (Lt F. Van Der Straeten)
9de Compagnie Klein Geschut

Compagnie Depot en Diensten (Kapitein-commandant A. Bailleul)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

56Li_Dupontkazerne_Berchem.PNG
Onderluitenant Dupont kazerne Berchem
Staf 56Li
In normale omstandigheden stonden de verschillende regimenten van het actieve leger zelf in voor de opleiding van hun nieuwe miliciens. Omdat dit moeilijk lag voor de reeds gemobiliseerde regimenten, die zich zoals het 6Li al op hun gevechtsstellingen bevonden, werd de laatst opgeroepen lichting dienstplichtigen samengebracht in Versterkings- en Opleidingscentra (VOC's). Het 56Li wordt opgericht in maart 1940 als één van de drie Versterkings- en Opleidingsregimenten van het 2VOC en mobiliseert in de kazerne Onderluitenant Dupont (kazerne 7/8) van Berchem.

De eerste miliciens van de klas 40 werden vanaf februari 1940 onder de wapens geroepen en vervoegden de Bataljons Instructie van hun respectievelijke Versterkings- en Opleidingsregimenten in maart. Het 56Li staat in voor de opvang en opleiding van niet-getrainde rekruten en van mobilisatie vrijgestelde reservisten van het 6Li en zijn ontdubbelingsregimenten 28Li en 36Li. Net zoals de andere infanterieregimenten van het 2VOC beschikt het 56Li op 09 mei over een Staf, een Bataljon Instructie met de rekruten van de klas 40 en een Compagnie Depot en Diensten. Het kaderpersoneel is een samenraapsel van oude beroeps- en dienstplichtige officieren en onderofficieren van de actieve regimenten.

I/56Li
Het Iste Bataljon Instructie (I/56Li) werd geactiveerd bij oprichting van het regiment en ontvangt vanaf maart 1940 de nieuwe rekruten van de klas '40. Deze rekruten zullen bij het 56Li hun basisopleiding ontvangen en dienen vervolgens doorgestuurd te worden naar het 6Li, 28Li en 36Li als versterkingen.

II/56Li
Het Bataljon Versterking (II/56Li) dat moest instaan voor de opvang van oudere reservisten en vrijgestelden bestond enkel uit kader en zal pas aangevuld worden met manschappen na de afkondiging van algemene mobilisatie. In afwachting van de algemene mobilisatie wordt het IIde bataljon op non-actief geplaatst.
10mei.jpg
56Li_Recruut.jpg
Jonge rekruut van de klas 40 van het 56Li

Staf/56Li
Het 56Li ontvangt rond 01u00 het bevel zich klaar te maken om de 10de mei bij eerste klaarte vooraf verkende alarmkantonnementen in te nemen in de Antwerpse agglomeratie. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de Versterkings- en Opleidingsregimenten van het 2VOC zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen. De manschappen in de Dupontkazerne worden uit hun bed gelicht vertrekken naar Berchem waar ze alarmkantonnementen innemen. De Staf neemt zijn intrek in het pensionaat Heilige Familie in de Jan Moorkenslaan te Berchem.

De Staf/56Li wordt in zijn commandopost om 06u00 verwittigd van de afkondiging van de algemene mobilisatie naar aanleiding van de Duitse inval. Door de afkondiging van de algemene mobilisatie worden de oudere reservisten en vrijgestelden opgeroepen om het Bataljon Versterking te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Eveneens om 06u00 wordt het bevel gegeven om, zoals voorzien in het mobilisatieplan, uit te wijken naar de oorlogskantonnenmenten die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het mobilisatieplan voorzag dat elke eenheid van het 2VOC bij een vijandelijke inval zou uitwijken naar een oorlogskantonnement, ver verwijderd van de vijandelijkheden, om de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten. Het voorziene oorlogskantonnement voor het 56Li is Zomergem ten noordwesten van Gent. Gedurende de rest van de dag maakt het regiment zich dan ook klaar voor de verplaatsing naar zijn oorlogskantonnement in Oost-Vlaanderen.

I/56Li
Het volledige Bataljon Instructie verlaat de kazerne en begeeft zich bij dageraad naar zijn alarmkantonnement. De Compagnies van I/56Li worden op verschillende locaties in Berchem ondergebracht.

II/56Li
Terwijl het Iste Bataljon Instructie en de regimentsstaf vertrekken naar hun alarmkantonnementen, wordt het IIde Bataljon Versterking in de Dupontkazerne geactiveerd na de afkondiging van fase E van het mobilisatieplan om 06u00 de 10de mei. Dit bataljon moet de oudste en de vrijgestelde reservisten van het 6Li opvangen en hun militaire vaardigheden opfrissingen. Terwijl de rest van het regiment zich reeds geïnstalleerd hebben in hun alarmkantonnementen te Berchem, komen de eerste militairen bestemd voor het II/56Li in de kazerne toe. Bij II/56Li, onder bevel van Kapitein-commandant Redig, is de oprichting van de 9Cie nog onduidelijk en er kan niet met zekerheid gezegd worden of deze eenheid ook daadwerkelijk zijn nodige personeel zal ontvangen.
11mei.jpg
Staf/56Li en I/56Li
Terwijl de regimentsstaf in Berchem achterblijft verlaten het Iste Bataljon Instructie en de Compagnie Depot en Diensten de stad en verplaatsen zich per trein naar Zomergem.

De 11 mei omstreeks 22u00 neemt het Groot Hoofdkwartier (GHK) de beslissing dat vijf Bataljons Instructie zich vanuit hun oorlogskantonnementen in het Gentse naar Brussel moeten verplaatsen voor een contra-parachutisten opdracht. Opgeschrikt door de gebeurtenissen bij de 7Div aan het Albertkanaal slaat de paniek voor luchtlandingsoperaties overal in het land toe. Een haastige verdediging van de hoofdstad tegen mogelijke Duitse luchtlandingsoperaties wordt opgezet onder leiding van Luitenant-generaal ridder Van Strydonck de Burkel. In eerste instantie werden de verschillende Groepen van 31A, een Versterkings-en opleidingsregiment van de artillerie, rond de vliegvelden van de hoofdstad ontplooid. Vervolgens worden de Bataljons Instructie van 1VOC en 2VOC aangeduid voor deze opdracht. I/56Li bereidt zich gedurende de nacht voor op deze nieuwe opdracht.

II/56Li
De mobilisatie van het IIde Bataljon Versterking wordt voortgezet in de kazerne van Berchem
12mei.jpg
Staf/56Li en II/56Li
De staf en het IIde Bataljon Versterking bevinden zich nog steeds in Berchem

I/56Li
Het Iste Bataljon Instructie wordt op de trein gezet naar Brussel. De verschillende instructiebataljons worden opgesteld rond Brussel waarbij steunpunten worden ingericht om de toegangen tot de Brusselse agglomeratie te ontzeggen aan parachutisten in de eventualiteit van een Duitse luchtlandingsoperatie in de buurt van onze hoofdstad. De Brusselse agglomeratie wordt in zes sectoren verdeeld die bezet worden door de zes aangeduide Bataljons Instructie. I/56Li krijgt een bewakingszone aan de zuidwestrand van de stad toegewezen en stelt zich op in de gemeentes Ukkel en Vorst. De eenheid komt er onder het bevel te staan van de 1ste Militaire Circonscriptie. Er worden steunpunten ingericht en patrouilles gelopen tegen mogelijke vijandelijke parachutisten.

Cie Depot&Dst/56Li
Deze compagnie blijft na het vertrek van I/56Li geïsoleerd achter in het oorlogskantonnement van Zomergem waar ze de aankomst voorbereiden van de Staf en II/56Li.
13mei.jpg
Staf/56Li en II/56Li
Door de snelle opmars van de Duitsers was het voor het GHK snel duidelijk dat de verdere opleiding van de nieuwe rekruten enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde. Voor het 56Li, dat zijn Bataljon Instructie naar Brussel had gestuurd, gingen de orders om onmiddellijk naar Frankrijk te vertrekken echter niet door, eerst moest de opdracht voor de beveiliging van Brussel tot een goed einde gebracht te worden. De staf van het regiment en het IIde Bataljon Versterking bevinden zich nog te Berchem. Wanneer Majoor Verschueren, commandant a.i., in de namiddag de Staf/56Li en II/56Li in het station Antwerpen-Zuid de trein laat nemen om zich naar het oorlogskantonnement in Zomergem te begeven blijkt dat de trein niet naar Zomergem afreist maar hen onmiddellijk naar Zuid-Frankrijk zal brengen. Het valt niet uit te sluiten dat de trein die het 56Li naar Frankrijk moet brengen ook een aantal "administratie geïnterneerde buitenlanders van vijandige naties" aan boord heeft. Deze "gevangenen" zullen geëscorteerd worden door militairen van het 56Li.

I/56Li
Het Iste Bataljon Instructie blijft te Brussel.

Cie Depot&Dst/56Li
Deze compagnie blijft alleen achter in het oorlogskantonnement van Zomergem.
14mei.jpg
I/56Li
Het I/56Li bevindt zich nog steeds te Brussel en voert er patrouilles uit op zoek naar Duitse valschermspringers. Er wordt evenwel niets gevonden. Intussen beslist het Groot Hoofdkwartier om Brussel niet militair te verdedigen. Tegelijkertijd starten de 1ste Militaire Circonscriptie en het Ministerie van Landsverdediging met het ontruimen van hun hoofdkwartier in Brussel. De hoofdstad zal worden opgegeven en als open stad aan de vijand overgelaten in de hoop dat deze laatste de hoofdstad ongeschonden zal laten. I/58Li blijft voorlopig nog ter plekke, ze worden belast met allerlei bewakingsopdrachten en met het uitvoeren van anti-parachutistenpatrouilles. Intussen worden de Brusselse vliegvelden door de Belgische genie ondermijnd waardoor een vijandelijke luchtlandingsoperatie op de vliegvelden onwaarschijnlijk wordt.

Cie Depot&Dst/56Li
Deze compagnie verblijft nog steeds in Zomergem.
15mei.jpg
I/56Li
De eenheden van het I/56Li blijven patrouilleren in de Brusselse rand en sturen ettelijke rapporten naar het plaatscommando van de stad. Rond 17u00 ontvangt Kapitein-commandant Guérin het bevel Brussel te verlaten, de anti-parachutisten opdracht wordt afgeblazen door de 1ste Militaire Conscriptie.

Cie Depot&Dst/56Li
Deze compagnie verblijft nog steeds in Zomergem.
16mei.jpg
Cie Depot&Dst/56Li
De compagnie verlaat Zomergem en begeeft zich naar het Rabot te Gent waar 's anderendaags per goederentrein naar Frankrijk zullen vertrekken.
17mei.jpg
56Li_Kamp_St-Cyprien.jpg
Het kamp van Saint-Cyprien werd door de Franse overheid gebouwd voor de opvang van Spaanse vluchtelingen.
Staf/56Li en II/56Li in Frankrijk
Het naar Frankrijk uitgeweken deel van het regiment komt aan in het station van Elne, iets ten zuiden van Perpignan, in het Franse departement Basses-Pyrénées en verplaatst zich vervolgens naar het kamp van Saint-Cyprien. Dit kamp van houten barakken en tenten werd in februari 1939 gebouwd door de Franse overheid voor het opvangen van gevluchte republikeinse troepen van de Spaanse burgeroorlog. De levensomstandigheden in het kamp van Saint-Cyprien waren dermate slecht dat uitgekeken wordt naar een nieuw kantonnement. De meegereisde geïnterneerden worden hier overgeleverd aan de Fransen (TBC).

Cie Depot&Dst/56Li
Om 04u00 vertrekt hun trein met aan boord nog 350 infanteristen van II/58Li, de Compagnie Depot en Diensten van het 58Li en zo'n 250 onbewapende Rijkswachters die de plaatselijke overheid naar Frankrijk will evacueren. Twee mitrailleurs worden op platte wagens in stelling gebracht. De rantsoenen worden verdeeld onder de manschappen a rato van twee dagrantsoenen per man. De meesten eten ondanks uitdrukkelijk bevel alles meteen op. De trein wordt echter weer tot staan gebracht en verlaat Gent pas omstreeks 12u00 om net voor half zes in De Pinte aan te komen. Het moraal zakt dieper weg wanneer de trein daar weer komt stil te staan en iedereen in de wagons moet overnachten. Kostbare tijd gaat verloren.
18mei.jpg
56Li_St-Cyprien.PNG
Het 56Li wordt tijdelijk ondergebracht in het interneringskamp van St-Cyprien
Staf/56Li en II/56Li in Frankrijk

De regimentsstaf en II/56Li bevinden zich nog steeds in het kamp van St-Cyprien waar de militairen gebeten worden door allerlei ongedierte. Ze zijn ver verwijderd van de opleiding die ze zouden krijgen om de oorlogsinspanning verder te zetten.
19mei.jpg
Staf/56Li en II/56Li in Frankrijk
De regimentsstaf en II/56Li bevinden zich nog steeds in het kamp van St-Cyprien
20mei.jpg
Staf/56Li en II/56Li in Frankrijk
De regimentsstaf en II/56Li bevinden zich nog steeds in het kamp van St-Cyprien
21mei.jpg
Staf/56Li en II/56Li in Frankrijk
De regimentsstaf en II/56Li bevinden zich nog steeds in het kamp van St-Cyprien
22mei.jpg
Staf/56Li en II/56Li in Frankrijk
Het 56Li verlaat het kamp van Saint-Cyprien en wordt op de trein gezet in het station van Elne. Na een treinrit tot in Montpellier wordt het regiment per vrachtwagen naar Saint-Georges-d'Orques gebracht waar zij zich installeren.
23mei.jpg

24mei.jpg

25mei.jpg

26mei.jpg
I/56Li
Het I/56Li duikt op te Bulskamp waar ze onder bevel komen van Kolonel Bruyère, voormalig bevelhebber van 1VOC maar nu bevelhebber van het "VOC in België", een geïmproviseerde formatie samengesteld uit alle troepen van de VOC's die de evacuatie naar Zuid-Frankrijk niet hebben gehaald en die naar België zijn teruggekeerd.
27mei.jpg

28mei.jpg

1 juni
II/56Li
Op 1 juni wordt een detachement bestaande uit twee compagnies samengesteld. Dit detachement zal op 3 juni naar Ploërmel in Bretagne vertrekken om het 18Li van de 7de Infanteriedivisie te gaan versterken. De beide compagnies kunnen op 5 juni te La Chapelle aanhechting vinden bij het 18Li en komen vanaf die datum onder hun korpscommandant Kolonel Duez te staan.
16 juni
II/56Li
De eenheden worden op 16 juni aangeduid als onderdeel van het door het 18Li geleverde werkbataljon ten voordele van het Franse leger. De manschappen belanden na een moeizame tocht via Pontchateau in de stad Saint-Nazaire en worden ontwapend in afwachting van de aankomst van de eerste Duitse troepen op 19 juni. De manschappen worden begin augustus terug naar ons land gestuurd.

Staf/56Li
De overgebleven manschappen tenslotte blijven zonder opdracht in het zuiden van Frankrijk. Het regiment wordt op 18 juni opgeheven bij gebrek aan manschappen.

Register van Gesneuvelden

Onbekend

VANDEVYVER

Gustaaf, A.

Sdt
Mil
26

12/11/1906

Ronse

16/07

Ronse


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

Archief 56ste Linieregiment, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere.
Synthese TRI, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere.
Cammaert, M., 1994, De geschiedenis van het 6 linieregiment, [n.p]: vzw 6 Linie.
Jamart, J. 1994, L'armée belge de France en 1940, Bastenaken: Schmitz.