6LA.jpg6de Regiment Legerartillerie (6LA)

6e Régiment d'Artillerie d'Armée (6RAA)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment
Ontdubbeld van
1ste Regiment Legerartillerie
2de Regiment Legerartillerie
Artillerie Meetdienst
Onderdeel van
Versterkings- en Opleidingscentrum Artillerie
Bevelhebber
Majoor C. Cooreman
Standplaats
Fort III (Borsbeek) en Fort IV (Mortsel)
Samenstelling
I Groep Legerartillerie
1ste Batterij Versterking (Lt C. Defaudeur)
2de Batterij Versterking (Lt H. Lange)
3de Batterij Instructie met 4x M220 mortieren (Cdt A. Vandenvelde)
4de Batterij Instructie met 2 x C155L kanonnen, 1 x C155M25 kanon
en 1 x C150L kanon (Lt Scheurmans)

Batterij Versterking en Instructie Meetdienst van de Artillerie (Luitenant A. Linet)

Batterij Depot en Diensten (Lt C. Lebrun)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

6LA_ForIV_Mortsel.jpg
Fort IV te Mortsel (naoorlogse foto)
Staf/6LA

Voor de mobilisatie besliste de legerleiding dat er voor de artillerie, in tegenstelling tot de andere wapens van het leger, geen eigen Versterkings- en Opleidingscentrum (VOC) opgericht zou worden. Er bestonden ook geen specifieke versterkings- en opleidingsregimenten om de rekruten van de klas '40 verder op te leiden of om de nog op te roepen reservisten op te vangen. Dit diende te gebeuren door de achterwacht van elk regiment afzonderlijk. .

Bij de mobilisatie in 1939 kreeg de artillerie toch een specifieke versterkings- en opleidingsstructuur onder de koepel van het Dépôt de Renfort et d'Instruction de l'Artillerie (DRI/A). Aanvankelijk worden binnen dit depot een aantal instructiebatterijen opgericht om de vorming van nieuwe artilleristen over te nemen van de gemobiliseerde eenheden van het veldleger. Uit deze structuur worden in het voorjaar van 1940, kort na de eerste oproepingen van de klas 40, zes onafhankelijke versterkings- en opleidingsregimenten opgericht die de miliciens van de klas 40 moeten opleiden en die oudere reservisten vrijgesteld van mobilisatie moeten opvangen van zodra de oorlog begint. Zo ontstaan 31A, 32A, 33A en 34A als versterkings- en opleidingsregimenten voor de lichte artillerie, het 6LA voor de zware artillerie en 3DTCA voor de luchtdoelartillerie.

Het 6de Regiment Legerartillerie (6LA) wordt in maart 1940, in volle mobilisatie, opgericht in Fort III (kazerne van 2LA te Borsbeek) en Fort IV (kazerne van 1LA te Mortsel). Het 6LA dient zich te ontfermen over de nog niet opgeleide artilleristen en de nog niet gemobiliseerde reservisten van 1LA en 2LA en kan bijgevolg beschouwd worden als een ontdubbelingsregiment van deze regimenten. In Fort IV neemt 6LA de Schoolbatterij van 1LA over. Deze Schoolbatterij werd uitzonderlijk niet ontbonden bij de mobilisatie. 1LA liet zijn Schoolbatterij achter in Fort IV waar de batterij tot maart 1940 instond voor het opleiding van artilleristen bestemd voor 1LA. De Schoolbatterij van 1LA wordt vanaf de oprichting van 6LA de 4de Batterij Instructie van 6LA. De vermoedelijke reden waarom de Schoolbatterij van 1LA niet ontbonden werd is dat de zware artilleriestukken gebruikt door 1LA specifiek waren en bijgevolg onderhoudsinfrastructuur nodig hadden die nergens anders beschikbaar was. De batterij was ook samengesteld uit de drie verschillende types kanonnen die enkel door 1LA gebruikt werden.

Het 6LA staat onder het bevel van Majoor Cooreman. Van bij de oprichting van het regiment worden de miliciens van de klas 40 aangehecht bij de Instructiebatterijen die over eigen artilleriestukken beschikken om de opleiding te verzekeren. De Versterkingsbatterijen bestaan op 09 mei alleen uit kaderpersoneel, hebben geen eigen kanonnen en zullen slechts hun manschappen ontvangen vanaf de afkondiging van de algemene mobilisatie (fase E van het mobilisatieplan). Specifiek voor 6LA is de Batterij Versterking en Instructie Meetdienst Artillerie onder bevel van Luitenant Linet die instaat voor de instructie van dienstplichtigen van de klas 40 van de Artillerie Meetdienst. Het betreft de 6de Batterij van de Artillerie Meetdienst die in Fort III achterbleef.
10mei.jpg
Staf/6LA
De artilleristen van 6LA ontvangen iets na middernacht het bevel zich klaar te maken om de 10de mei bij eerste klaarte een vooraf verkend alarmkantonnement in te nemen in de buitenwijken van Antwerpen. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de Versterkings- en Opleidingsregimenten van de artillerie zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen.

De Staf/6LA wordt in zijn commandopost om 06u00 op de hoogte gebracht van de afkondiging van de algemene mobilisatie naar aanleiding van de Duitse inval. Door de afkondiging van de algemene mobilisatie worden de oudere reservisten en vrijgestelden opgeroepen om de Groep Versterking te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Om 06u00 wordt eveneens het bevel gegeven om, zoals voorzien in het mobilisatieplan, uit te wijken naar oorlogskantonnenmenten die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het mobilisatieplan voorzag dat elk Versterkings- en opleidingsregiment bij een vijandelijke inval zou uitwijken naar een oorlogskantonnement, ver verwijderd van de vijandelijkheden, om de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten. Het voorziene oorlogskantonnement voor het 6LA is Maldegem. De rest van de dag maakt het regiment zich klaar voor de verplaatsing naar Maldegem.
11mei.jpg
Staf/6LA
De staf, instructiebatterijen en batterij depot en diensten worden per trein van uit het station Luithagen naar Maldegem overgebracht.
12mei.jpg
Staf/6LA
Het regiment installeert zich te Maldegem. De 4de Batterij Instructie installeert zich te Kleit een gehucht van Maldegem.
13mei.jpg
Staf/6LA
Door de snelle opmars van de Duitsers werd het voor het Groot Hoofdkwartier (GHK) snel duidelijk dat de verdere opleiding van de nieuwe rekruten enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde.

Ook het 6LA maakt zich klaar voor de evacuatie naar Frankrijk, maar blijft voorlopig nog ter plekke. De verplaatsing naar Frankrijk was echter totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moest de commandant van het 6LA zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud door Vlaanderen vervoerd hebben op weg naar Breda. Het bevel om naar Frankrijk te vertrekken kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.
14mei.jpg
Staf/6LA
Om de verhuis naar Frankrijk beter te kunnen coördineren worden de zes Versterkings- en opleidingsregimenten van de artillerie gehergroepeerd in een Versterkings-en Opleidingscentrum van de Artillerie (VOC/Aie). Het VOC/Aie wordt op 14 mei te Beernem opgericht en krijgt als bevelhebber Kolonel Duquesnoy van het 32A. Kolonel Duquesnoy gaat onmiddellijk over tot een reorganisatie. De artillerie van het veldleger heeft immers belangrijke verliezen geleden en er moeten dringend nieuwe eenheden gevormd worden om de tekorten aan te vullen. Om dit doel te bereiken, zullen een reeks versterkingsbatterijen met de oudere reservisten samengebracht worden. Deze batterijen worden bewapend met alle beschikbare kanonnen van de instructiebatterijen. De rekruten van de instructiebatterijen die nu geen vuurmonden meer hebben, worden gehergroepeerd in een nieuw Regiment Instructie dat onder het bevel van Luitenant-Kolonel De Bueger van het 3DTCA komt te staan.

De reorganisatie verloopt niet erg vlot. Vooreerst heerst er onduidelijkheid over welk type geschut het veldleger precies nodig heeft. Uiteindelijk zal blijken dat er in eerste instantie alleen interesse zal zijn in batterijen die over C105L kanonnen en 155mm M17 houwitsers beschikken. Daarnaast zijn ook niet alle batterijen van het VOC/Aie op volle sterkte en is er een algemeen tekort aan uitrusting en wapens. Tenslotte gebeurt deze reorganisatie te midden van de plannen van het GHK om alle VOC's naar Frankrijk te evacueren. Kolonel Duquesnoy krijgt bevestiging dat terwijl zijn staf en de herbewapende versterkingsbatterijen in ons land zullen blijven, het Regiment Instructie zich klaar moet maken voor de aftocht naar Zuid-Frankrijk.
15mei.jpg
Staf/6LA
Het 6LA laat al zijn rekruten onder bevel van het Regiment Instructie van het VOC/Aie met één enkel treinstel richting Frankrijk vertrekken. Ook de Batterij Versterking en Instructie van de Artillerie Meetdienst wordt geëvacueerd.
16mei.jpg
Staf/6LA
Vanuit zijn kantonnementen te Maldegem stuurt het 6LA een aantal versterkingen naar de Iste Groep van het 14A. Deze groep heeft tijdens de eerste week van de oorlog heel wat manschappen en materiaal verloren. Met behulp van het 6LA wordt de I/14A omgevormd naar één groep van drie batterijen met telkens drie 155mm kanonnen. De heroprichting van de I/14A zal afgerond worden op 18 mei.
17mei.jpg

18mei.jpg
Staf/6LA
Het Groot Hoofdkwartier wijzigt zijn plannen van 14 mei om de versterkingsbatterijen in ons land te houden en beveelt aan Kolonel Duquesnoy om het VOC/Aie Vlaanderen onmiddellijk klaar de maken voor de evacuatie naar Frankrijk. Het Belgisch opperbevel lijkt er zich echter niet van bewust dat dit evacuatiebevel veel te laat komt. Na de Duitse doorbraak te Sedan stormen de troepen van Hitler immers razendsnel naar de Atlantische kust en zullen de geallieerden nog geen twee dagen later afsnijden in Noord-Frankrijk en België door de inname van de kuststad Abbeville.
19mei.jpg
Staf/6LA
Een tweede trein van het 6LA met aan boord de laatste troepen uit Maldegem verlaat ons land vanuit Maldegem.
20mei.jpg
62Li_overzicht_Duitse_opmars.jpg
Duitse opmars van 16 tot 20 mei
Staf/6LA
In de nacht van 20 op 21 mei bereiken de Duitsers Noyelle-sur-Mer aan de monding van de Somme. Hierdoor raken heel wat eenheden van het VOC/Aie ingesloten door de Duitsers. Door de late beslissing om uiteindelijk ook de rest van het VOC/Aie naar het zuiden van Frankrijk wordt de terugtochtweg van de Batterijen Versterking van 6LA, die pas op 19 mei uit Maldegem vertrokken, afgesneden.
21mei.jpg
Staf/6LA
De tweede trein van het 6LA raakt vast te zitten in de omsingeling van Duinkerken en keert terug naar ons land. Om 20u00 staat iedereen in Veurne.
22mei.jpg
Staf/6LA
In ons land laat de staf van het VOC/Aie aan al haar achtergebleven eenheden weten dat de evacuatie naar Frankrijk niet langer uitvoerbaar is. Alle eenheden van het VOC/Aie die op dat ogenblik nog in Noordfrankrijk of België aanwezig zijn, zullen ten dienste van de strijd in Vlaanderen ingezet worden.
23mei.jpg

24mei.jpg

25mei.jpg

26mei.jpg

27mei.jpg

28mei.jpg
Staf/6LA in Frankrijk
Op 28 mei komen de batterijen instructie van het 6LA als onderdeel van het Regiment Instructie van het VOC/Aie in Frankrijk toe te Pomas ten noorden van Limoux in het departement van de Aude. Het 6LA zal tot aan zijn repatriëring naar Belgie in september 1940 in Pomas blijven.
04 juni
Staf/6LA in Frankrijk
Het Commando van de Versterkings- en Opleidingscentra (HK/TRI) onder bevel van Luitenant-generaal Wibier, is deels ingegaan op een Frans verzoek om 20.000 militairen te leveren voor het uitvoeren van veldwerken ten voordele van de Franse divisies opgesteld in tweede echelon langs de Seine, in Parijs en langs de Marne. In eerste instantie worden de Bataljons Versterking van de infanterie aangeduid voor deze opdracht teneinde de opleiding van de jonge rekruten niet te onderbreken. De Staf/6LA krijgt echter de opdracht van het VOC/Aie om met zijn Batterijen Instructie een werkbataljon te vormen. Het 6LA levert de staf en twee werkcompagnies van tezamen 350 man, de Vestingsartillerie levert eveneens twee compagnies van elk 200 man en het 3DTCA levert één compagnie van 250 man in steun. Het werkbataljon, een 1000 tal man sterk, zou op 09 juni vanuit Pomas naar Sevran-Livry (Seine-et-Oise) moeten vertrekken maar het vertrek naar Noord-Frankrijk wordt afgelast waardoor de artilleristen heel wat leed bespaart werd.

Register van Gesneuvelden

Onbekend

MERTENS

Eduard, B.

Sdt
Mil


21/01/1913

Mol

24/06

Mol


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen