Meetdienst.jpgArtillerie Meetdienst

Service de Repérage de l'Artillerie (SRA)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Observatie-eenheid
Ontdubbeld van
n.v.t.
Taalstelsel
Nederlandstalig
Onderdeel van
Diverse legerkorpsen
Bevelhebber
Kapitein-commandant J. Vincotte
Standplaats
Diverse
Commandopost te Mechelen
Samenstelling
Staf

1ste batterij (Kapitein-commandant P. De Decker)

2de batterij (Kapitein-commandant C. Latinis)

3de batterij (Kapitein-commandant L. Lurot)

4de batterij (Kapitein A. Maton)

5de batterij (Luitenant H. Guiot)

6de batterij (niet actief op 10 mei 1940)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

Staf/SRA
De Artillerie Meetdienst is verantwoordelijk voor het uitvoeren van peilingen van artillerievuur. Enerzijds worden deze metingen gebruikt voor het opsporen van vijandelijke artillerieformaties met het doel deze te vernietigen door tegenbatterijvuur. Anderzijds staat de Meetdienst ook ter beschikking van de bevriende artillerie en worden de meettechnieken toegepast bij het inschieten van de eigen kanonnen.

Hiervoor beschikt de eenheid over apparatuur die toelaat om vanuit de eigen linies geluids- en lichtpeilingen uit te voeren en onder meer door goniometrie de waarschijnlijke positie van de vijandelijke artilleriegroepering te bepalen. Deze technieken werden tijdens het interbellum op punt gesteld onder impuls van veteraan van 14-18 Kapitein-commandant Errera.

De eenheid wordt op 4 september 1939 gemobiliseerd in Fort III te Borsbeek en bestaat uit een staf en vijf meetbatterijen. Een zesde batterij wordt op de slagorde voorzien, maar is op 10 mei 1940 nog niet geactiveerd. De vijfde batterij is op die datum niet helemaal operationeel is nog ten dele in opleiding.
10mei.jpg
ArtillerieMeetdienst_Soldaat.jpg
Soldaat van de Artillerie Meetdienst.
Staf/SRA
De batterijen zijn aangehecht bij de diverse legerkorpsen en worden te velde ingezet in kleine detachementen die inlichtingen verzamelen ten behoeve van de artilleriecommando's. In regel bestaat elke batterij uit acht observatieploegen. Voor het doorseinen van inlichtingen maakt de Meetdienst in regel gebruik van het eigen veldtelefoonnetwerk.

1ste batterij
De 1ste batterij werkt ten behoeve van het Iste legerkorps. Het gros van de detachementen bevindt zich in de sector van de 7de Infanteriedivisie.

2de batterij
De 2de batterij is aangehecht bij het IIde legerkorps.

3de batterij
Deze batterij werkt ten voordele van de Versterkte Positie Luik en het IIIde legerkorps.

4de batterij
De 4de batterij werkt ten voordele van de Versterkte Positie Namen en het VIIde legerkorps. De batterij heeft observatieploegen doorheen de ganse positie, en concentreert zich daarbij op een eventuele aanval uit de richting van de ondersector 'Entre Deux Meuses' die de zuidoost rand van Namen bestrijkt.

5de batterij
De 5de batterij is aangehecht bij het IVde Legerkorps en heeft zes observatieploegen op het terrein te 's-Gravenwezel, Schilde, Oelegem, Broechem, Nijlen en Bouwel. De batterijstaf en communicatieknooppunt bevindt zich te Ranst. De batterij zal op deze posities ontplooid blijven tot 16 mei.
11mei.jpg

12mei.jpg
4de Batterij
Na de Duitse doorbraak ten noorden van Luik en de opmars van de vijandelijke pantserdivisies door Haspengouw wordt het noordoosten van de positie Namen ontruimd. De nieuwe verdedigingslinie zal gevormd worden door het zuidelijke uiteinde van de K.W. Stelling en de bovenloop van de Maas ten zuiden van de stad. De batterij herschikt dan ook zijn posities. Tijdens de namiddag worden van uit de richting van Marche de eerste Duitse verkenners gemeld.
13mei.jpg
5de batterij
De posten van 's-Gravenwezel en Bouwel staan in voor het corrigeren van het regelingsvuur van de I/13A.
14mei.jpg

15mei.jpg
4de batterij
De Versterkte Positie Namen zal opgegeven worden en de batterij sluit zijn observatieposten. De batterij wordt teruggetrokken naar het dorpje Saint-Amand nabij Fleurus. De manschappen brengen hier de namiddag door. Om 23u00 wordt de aftocht verder gezet.
16mei.jpg
4de batterij
De batterij wordt verplaatst naar Orbaix en komt hier tijdens de vroege ochtend aan. Later op de dag wordt een volgende verplaatsing naar Ecaussinnes en 's-Gravenbrakel ondernomen. De detachementen komen aan rond 23u00.

5de batterij
De observatieposten van Nijlen en Bouwel worden teruggetrokken naar de linker oever van de Nete en installeren zich respectievelijk te Emblem en Lisp.
17mei.jpg
4de batterij
Om 09u00 krijgt de batterij het bevel de linkeroever van de Schelde te vervoegen. De marsroute loopt tot in Eine nabij Oudenaarde. Hier wordt het overgebleven materieel nagekeken en de batterij gereorganiseerd. Door de snelle aftocht uit Namen en de chaotische verplaatsingen zijn heel wat manschappen en materieel verloren gegaan.

5de batterij
Bij de ontruiming van de Versterkte Positie Antwerpen krijgt de batterij het bevel om naar de Noordwestrand van Gent terug te trekken. De batterij vertrekt rond 23u00 en steekt de Schelde over via te tunnel te Antwerpen.
18mei.jpg
3de batterij / 4de batterij
De beide batterijen worden samengevoegd tot een enkele eenheid om het tekort aan materieel en manschappen te compenseren. De nieuwe batterij zal aan het Scheldefront tussen Gent en Oudenaarde ingezet worden.

5de batterij
De batterij komt rond de middag aan te Evergem en neemt een wachtpositie in.
19mei.jpg
3de batterij / 4de batterij
De batterij wordt op het terrein ontplooid.

5de batterij
De batterij wacht verdere bevelen af.
20mei.jpg
3de batterij / 4de batterij
De vijand maakt contact met de Belgische linies tussen Gent en Oudenaarde. De posten van de batterij ontdekken meerdere vijandelijke colonnes en artilleriebatterijen. Er wordt ook geassisteerd bij bevriend regelingsvuur van de korpsartillerie.

5de batterij
De batterij wordt ontplooid ten voordele van het Vde legerkorps. Vijf observatieploegen vertrekken naar het terrein:
  • een ploeg te Wondelgem
  • twee ploegen binnen de stadskern van Gent
  • een ploeg te 't Hand
  • een ploeg te Melle

De commandopost wordt te Drongen geopend. Tijdens de komende strijd rond Gent zullen enkele vijandelijk batterijen ontdekt worden door de observatieploegen.
21mei.jpg
3de batterij / 4de batterij
De batterij blijft actief aan het zuidelijke Scheldefront.
22mei.jpg
3de batterij / 4de batterij
De Belgen zullen zicht terugtrekken naar de Leie. De batterij maakt zich klaar voor de komende verplaatsing en vertrekt om 16u00. Om 21u00 wordt te Deinze het Afleidingskanaal van de Leie overgestoken. De 3de en de 4de batterijen worden opnieuw gescheiden. De 4de batterij trekt naar Egem.
23mei.jpg
4de batterij
De observatieploegen worden opnieuw uitgerust. Vooral het veldtelefoonmaterieel dient aangevuld te worden. Om 14u00 krijgt de batterij het bevel te ontplooien tussen Kruipuit en Donk op de linkeroever van het Afleidingskanaal van de Leie.

5de batterij
De batterij verlaat Gent en verhuist naar Ardooie om opnieuw naar het IVde legerkorps terug te keren voor de komende slag aan de Leie. De vijf ploegen worden opgesteld te Ooigem, Bavikhove, Kuurne, Heule en Wevelgem.
24mei.jpg
4de batterij
De Duitsers bereiken het Afleidingskanaal van de Leie en de batterij komt opnieuw in actie. Er wordt hevig geduelleerd door de artillerie van beide legers. Dit heeft tot gevolg dat de bovengrondse telefoonlijnen vaak onderbroken worden.
25mei.jpg
4de batterij
De batterij komt onder het bevel van het Vde Legerkorps te staan. De communicatie zal lopen via de commandopost van het 13A.

5de batterij
Tijdens de namiddag worden de observatieposten aan het Leiefront gesloten en maakt de batterij zich klaar voor de terugtocht. Bij de aftocht uit Wevelgem wordt een artillerist gedood door vijandelijk vuur.
26mei.jpg
5de batterij
De batterij opent drie observatieposten rond Roeselare.
27mei.jpg
4de batterij
Om 15u00 wordt de batterij naar Brugge gezonden. De mannen nemen kantonnementen in op de baan van Brugge naar Torhout.

5de batterij
De commandopost verhuist naar Hooglede. Drie observatieploegen worden uitgezet te Beveren, Roeselare en Oostnieuwkerke om richting zuiden waar te nemen. De posities worden omstreeks 23u00 opgegeven. Er worden geen successen geboekt bij deze opdracht. Te Lichtervelde wordt een detachement van de batterij ontdekt en aangevallen door de Luftwaffe. Er vallen vijf doden.
28mei.jpg
5de batterij
De batterij bereikt Staden tijdens de laatste oorlogsnacht. De ploegen komen niet meer in actie.

Register van Gesneuvelden

Onbekend

BOTTELBERGHS

Antoon, F.

Sdt
Mil
28

17/03/1908

Antwerpen

27/05

Lichtervelde


1 Bie

CALLAERTS

Kamiel, C.

Sdt
Mil
32

10/02/1912

Tisselt

23/05

Lotenhulle


Onbekend

HAELEWAETERS

René, G.

Brig
Mil
29

18/01/1910

Brussel

27/05

Lichtervelde


Onbekend

HODISTER

André

Sdt



?

?

25/05

Heule


Onbekend

LEJEUNE

Antoine, V.

Sdt
Mil
27

17/01/1908

Verviers

27/05

Lichtervelde


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

Archief Artillerie Meetdienst, Centrum voor Historische Documentatie, Evere
Lothaire, R., 2013, L'artillerie lourde de campagne belge 1914-1918, Verviers: Editions du Patrimoine Militaire