ChA.jpgCompagnie T13 Versterkte Positie Namen (Cie T13 VPN)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Compagnie Gemechaniseerd Anti-tankgeschut
Ontdubbeld van
Ardeense Jagers
Taalstelsel
Franstalig
Onderdeel van
Bataljon T13 2de Cavaleriedivisie
Bevelhebber
Luitenant Henrion
Standplaats
Leuvensesteenweg 71
Sint-Stevens-Woluwe
Samenstelling
1ste Peloton (Onderluitenant Esch)

2de Peloton (Adjudant Deltour)

3de Peloton

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

Staf/Cie T13 VPN
De Compagnie T13 van de Versterkte Positie Namen (Cie T13 VPN) werd te Flawinne gevormd op 18 september 1939 met troepen van de actieve regimenten van de Ardeense Jagers. De twaalf T13 pantservoertuigen kwamen een maand later in de eenheid aan en werden onderverdeeld in drie pelotons van vier tuigen. In januari 1940 verhuist de compagnie naar Brussel en komt er onder het bevel van het VIde Legerkorps te staan. Op 26 april 1940 besluit de legerleiding om de 2de Cavaleriedivisie, die heel wat van zijn eenheden tijdelijk heeft moeten afstaan aan andere formaties, te versterken met een nog op te richten bataljon pantserwagens onder de naam Bataljon T13 van de 2de Cavaleriedivisie (Bn T13 2CD). Het nieuw bataljon zal worden samengesteld uit de Compagnie C47 op T13 van de Versterkte Positie Namen (C47/T13 VPN), uit het te Brussel gestationeerde Eskadron Pantserwagens van het Cavaleriekorps en uit de Compagnie C47 op T13 van de 8ste Infanteriediviesie (Cie C47/T13 8Div).
10mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De compagnie ontvangt tijdens de nacht van 9 op 10 mei het algemeen alarm van de staf van het Bataljon T13 van de 2de Cavaleriedivisie. Zij krijgen ook het bevel om bij eerste klaarte hun vooraf verkend alarmkantonnement in te nemen in Sint-Stevens-Woluwe. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moet de compagnie zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen. Bij het aanbreken van de dag vertrekt de compagnie naar zijn alarmkantonnement aan de Leuvensesteenweg 71 te Sint-Stevens-Woluwe (TBC).

Het GHK heeft na de luchtlandingen aan het Albertkanaal de beslissing genomen om de vliegvelden rond de hoofdstad van de nodige bewaking te voorzien. In eerste instantie wordt het 31ste Artillerieregiment (31A) aangeduid om de vliegvelden van Evere en Zaventem onder schot te houden in geval van een massale luchtlandingsoperatie op één van de vliegvelden. Na hun opstelling komen de batterijen van 31A onder bevel te staan van de 1ste Militaire Circonscriptie (1MilCir), het territoriaal commando van de Provincie Brabant en Henegouwen onder leiding van Luitenant-Generaal Van Strydonck de Burkel. Ook het 4de Regiment Jagers te Voet (4J) levert twee bataljons (III/4J en IV/4J) voor de bewaking van het vliegveld van Evere, het koninklijk paleis en de installaties van het Nationaal Instituut voor de Radio-omroep (NIR) aan het Flageyplein te Elsene. Als laatste wordt het Bn T13 2CD aangeduid voor deze opdracht. De CieT13 VPN moet zich stand-by houden om tussen te komen bij een eventuele Duitse luchtlanding op de vliegvelden van Evere en Zaventem.
11mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De tankjagers worden doorgestuurd naar de Kazerne Prins Boudewijn aan het Daillyplein en worden nog steeds voorbehouden om een mogelijke luchtlanding op Brussel te onderscheppen. Een peloton dient klaar te blijven om onmiddellijk uit te rukken. De twee andere pelotons mogen rusten. Nu de compagnie is aangehecht bij de 1ste Militaire Circonscriptie stuurt de compagnie een onderofficier met motorfiets naar de staf van het VIde legerkorps om de verbinding te blijven verzekeren. Het VIde Legerkorps heeft tijdens de namiddag van 10 mei de hoofdstad verlaten om zich te Kortenberg te installeren.
12mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De opdrachten te Brussel blijven ongewijzigd.
13mei.jpg
Staf/Cie T13 VPNDe opdrachten te Brussel blijven ongewijzigd.
14mei.jpg
Staf/Cie T13 VPNDe opdrachten te Brussel blijven ongewijzigd.
15mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De compagnie krijgt de opdracht om naar Antwerpen te rijden en er zich onder het bevel van het Vde Legerkorps (V/CA) te plaatsen. Dit legerkorps bemant de Versterkte Positie Antwerpen met twee divisies van de tweede reserve en beschikt niet over organieke C47 anti-tankkanonnen. Naast de T13 voertuigen wordt eveneens een compagnie getrokken anti-tankgeschut (TBC. Nog niet nader geïdentificeerde compagnie - kan de Cie T13 van de 8Div zijn) naar Antwerpen gestuurd.

Het V/CA beslist de tankjagers te detacheren naar de divisies in lijn. Hiervoor wordt de compagnie gesplitst in twee groeperingen van zes voertuigen: een eerste groepering moet vertrekken naar het kasteel Calesberg te Merksem om zich bij de 13de Infanteriedivisie (13Div) te voegen en een tweede groepering, onder bevel van Lt Henrion, moet rijden tot in Wilmarsdonk om er de 17de Infanteriedivisie (17Div) te versterken. De voertuigen bestemd voor de 17Div zullen verdeeld worden over het 9de Jagers te Voet in de ondersector oost (twee voertuigen), het 7de Jagers te Voet in de ondersector centrum (twee voertuigen) en de reservemacht van de divisie (twee voertuigen te 's Hertogendijk nabij Stabroek). Luitenant Henrion zal zijn bevelen ontvangen van de commandant van ondersector oost.

De manschappen blijven echter nog een ganse dag te Brussel aangezien de 1ste Militaire Circonscriptie de nodige bevelen voor de verplaatsing slechts rond 22u00 zal communiceren. Terwijl de manschappen onderweg zijn richting Antwerpen volgt bovendien een tegenbevel: even voor middernacht krijgt Lt Henrion te horen dat zijn tankjagers bij het IVde Legerkorps (IV/CA) zullen aangehecht worden en dat nieuwe instructies in ontvangst moeten genomen worden op de staf van dit korps op het fort van Mortsel.
16mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De compagnie stelt zich in verbinding met het IV/CA en kan aan het eind van de dag de voertuigen die oorspronkelijk bestemd waren voor de 17de divisie samenbrengen te Mortsel. Drie van deze T13 voertuigen worden nog die avond doorgestuurd naar de 15de Infanteriedivisie (15Div) om de bruggen over de Nete tussen Duffel en Walem te helpen bewaken. Twee voertuigen worden aangehecht bij het 31Li; één voertuig bij het 43Li. De overige drie voertuigen worden aan de 12de Infanteriedivisie (12Div) toegekend.

De andere helft van de compagnie is echter doorgereden naar Wilmarsdonk en heeft zich bij de 13Div aangesloten.
17mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De zes voertuigen aangehecht bij het IV/CA ondersteunen de 12de en 15de Infanteriedivisies bij de afstoppingsacties langsheen de Nete. Het IV/CA zal die avond zijn stellingen verlaten om zich over de Schelde terug te trekken en de tocht naar het westen aan te vatten.

Ook het V/CA vat de terugtocht aan en maakt zich klaar om de Versterkte Positie Antwerpen te ontruimen. Twee T13 voertuigen fungeren samen met de pelotons verkenners van de infanterie als mobiele achterhoede van de 13Div. Een gelijkaardige operatie speelt zich af in het noorden van Antwerpen bij de 17Div. Rond 18u00 worden de zes voertuigen aan de divisies onttrokken en opnieuw rechtstreeks onder de korpsstaf geplaatst.
18mei.jpg
Staf/Cie T13 VPN
De voertuigen van de compagnie worden in afzonderlijke detachementen richting Merelbeke gezonden om op het plein aan de kerk te hergroeperen.

Op de slagorde van het veldleger op 18 mei opgesteld door het Groot Hoofdkwartier staat de compagnie vermeld onder het IVde Legerkorps.
19mei.jpg
De compagnie wordt nergens vermeld. Er wordt vermoed dat de voertuigen naar Ruddervoorde onderweg zijn.
20mei.jpg
Het IVde Legerkorps heeft de pantserwagens nog steeds onder zijn rechtstreeks bevel. De manschappen kantonneren te Ruddervoorde.
21mei.jpg
De enige vermelding van de compagnie betreft een bericht van de provinciestaf van West-Vlaanderen aan het IVde legerkorps dat er een T13 in panne staat op de baan van Brugge naar Gistel.
22mei.jpg
De compagnie wordt verplaatst naar Roeselare met het oog op een eventuele inzet aan het Leie-front.
23mei.jpg
De T13 pantsers kantonneren te Roeselare en maken nog steeds deel uit van de strategische reserve van het IVde legerkorps. Dit legerkorps beveelt nu de 1ste, 3de en 10de infanteriedivisies.
24mei.jpg
De eenheid bevindt zich in het gehucht Aardappelhoek in de havenbuurt van Roeselare.
25mei.jpg
Na een laatste dag stand-by gebleven te zijn rond Roeselare, worden tijdens de vooravond zeven voertuigen doorgestuurd naar de 10de infanteriedivisie.
26mei.jpg
T13_Achtergelaten_Pantserwagen.jpg
Een achtergelaten T13 pantserwagen wordt door Duitse mecaniciens geborgen.
De zeven voertuigen die bij de 10de infanteriedivisie aangehecht werden, maken deel uit van de reservemacht van deze divisie, samen met de laatste drie tanks van het Eskadron Pantserwagens van het Cavaleriekorps, drie T13's en het eskadron wielrijders van de 10de divisie.

Rond het middaguur worden de pantserwagens en het eskadron wielrijders teruggetrokken tot de spoorlijn Ieper-Roeselare. Die zelfde avond worden de T13's ingezet als onderdeel van de mobiele achterhoede van de 10de divisie bij de acties ten westen van Roeselare. Drie voertuigen worden gepaard met telkens een van de overblijvende Renault tanks van het Eskadron Pantserwagens van het Cavaleriekorps en opgesteld tussen Moorslede en Roeselare.

Een eerste combinatie komt nabij de Tuimelarestraat te staan, de tweede aan de Vierkavenweg en de laatste aan Koekuithoek. Deze voertuigen worden rond middernacht versterkt met gevechtsgroepen van de infanterie, maar het komt niet tot contact met de vijand.
27mei.jpg
De compagnie blijft fungeren als mobiliele reserve van de 10de divisie en staat onder het operationele bevel van de Compagnie T13 van deze formatie. De voertuigen bevinden zich waarschijnlijk nog steeds ten westen van Roeselare.
28mei.jpg
Na de overgave wordt de compagnie aangehecht bij de 2de Cavaleriedivisie.

Register van Gesneuvelden

Geen gesneuvelden gekend.

Bibiografie en Bronnen

Bikar, A., 1993, Mai 1940: Une unité peu connue de Chasseurs Ardennais: La Compagnie T13 de la PFN, Revue belge d'histoire militaire, XXX/1993, pp. 25-44