G.jpgWielrijderseskadron der 7de Infanteriedivisie

Escadron Cycliste de la 7e Division d'Infanterie

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Verkenningseenheid van de infanterie
Ontdubbeld van
1ste Regiment Gidsen
Onderdeel van
7de Infanteriedivisie
Bevelhebber
Kapitein-commandant Georges Ganshof van der Meersch
Standplaats
Glons
Samenstelling
1ste Peloton Fuseliers (Onderluitenant Jean Delva)

2de Peloton Fuseliers (Luitenant baron François de Selys-Longchamps)

3de Peloton Fuseliers (Onderluitenant Christian Lancksweert)

4de Peloton Mitrailleurs (Onderluitenant burggraaf F. de Jonghe d'Ardoye)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

Esk Cy 7Div
Op 1 september 1939 wordt het eskadron onder de wapens geroepen te Ruisbroek. Het eskadron wordt samengesteld met oudere reservisten van de cavalerie. De eenheid komt onder bevel te staan van Kapitein-commandant Georges Ganshof van der Meersch die tot voor kort instructeur was aan de Koninklijke Militaire School. Na een verblijf te Mol tot eind maart 1940 onderneemt het eskadron vervolgens een schietperiode aan de kust en wordt het samen met de divisie aan de Dender opgesteld. Op 30 april 1940 verhuist de divisie naar het oostelijk uiteinde van het Albertkanaal. Cdt Ganshof van der Meersch installeert zich te Glons waar zijn pelotons de IVde Groep van 2Gr (IV/2Gr) versterken. Zo wordt een gedeelte van de reserve van de 7Div ingezet bij één van de regimenten in lijn waardoor de divisiecommandant al van bij het begin van de operaties niet over zijn mobiele reserve kan beschikken.
10mei.jpg
Staf/Esk Cy 7Div
Om 01u15 wordt het Eskadron Wielrijders van de 7de Infanteriedivisie bij het algemeen alarm opgetrommeld en naar het 2Gr uitgestuurd. Het volledige eskadron wordt in versterking gegeven van IV/2Gr waar ze vier steunpunten (F,G,H en I) bemannen in tweede echelon van de zuidelijke ondersector van 2Gr. Het 3de peloton van OLt Lancksweert wordt in versterking gegeven van 1/I/2Gr en bezet een steunpunt in het onderkwartier van de 1Cie, de andere pelotons blijven onder het bevel van het EskCy 7Div die verantwoordelijkheid krijgt over een onderkwartier bij IV/2Gr. Omstreeks 03u15 zijn de manschappen op post rond de tunneluitgang van de spoorlijn Tongeren-Visé. De manschappen kunnen hier duidelijk waarnemen hoe even na 04u00 het fort van Eben-Emael aangevallen wordt door Duitse zweefvliegtuigen. Er wordt niet tussenbeide gekomen.

Even na 07u00 wordt het eskadron gehergroepeerd en ingezet voor de nabije verdediging van het hoofdkwartier van de 7de divisie te Genoelselderen. De staf van de divisie meldt dat een luchtlanding heeft plaatsgevonden in de buurt, maar het blijkt om een Duits afleidingsmanoeuvre met aangeklede poppen te gaan. De beveiligingsopdracht op het hoofdkwartier wordt echter al snel afgebroken. Het is immers duidelijk geworden dat het aan de kanaalbruggen verkeerd gelopen is en er dringend bijkomende manschappen nodig zijn om de Duitse aanval af te slaan. De pelotons zullen samen met de Cie C47 op T13 van de 7Div een geplande tegenaanval met twee compagnies van I/11Li en twee compagnies van het Bataljon Grenswielrijders Limburg voorbereiden. De verwachtte versterkingen komen niet opdagen en de pelotons worden dan maar afzonderlijk ingezet tezamen met een Pl C47/T13.

1Pl/Esk Cy 7Div
Het 1ste peloton bezet vanaf 03u00 een steunpunt in het onderkwartier van IV/2Gr dat werd toegewezen aan het Esk Cy 7Div. Wanneer om 07u00 de opdracht binnenkomt om zich naar het HK van de 7Div te begeven wordt het steunpunt bij IV/2Gr ontruimd. Eens aangekomen in Genoelselderen krijgt het 1ste peloton een sector toegewezen rond het HK van de 7Div. Het 1ste peloton neemt deel aan de beveiligingsopdracht van het HQ van de 7Div tot Onderluitenant Delva om 19u00 het bevel krijgt de beveiliging te verzekeren van het vernielingsdetachement van het 6de Bataljon Genie (6Gn) die de brug van Briegden in de ondersector van 2C moet opblazen. Het vernielingsdetachement versterkt met het Pl wielrijders wordt uitgestuurd in het kader van een tegenaanval opgezet door de 7Div om de druk op de Duitse bruggenhoofden te verhogen. OLt Delva krijgt van Majoor Tilot, commandant van 6Gn, een RV om 20u00 op het einde van de holle weg van Kleine Spouwen naar Mopertingen juist bij de ingang van Mopertingen. Hij vertrekt naar Mopertingen waar hij anderhalf uur tevergeefs wacht op het vernielingsdetachement van 6Gn. Hij besluit dan maar onverrichter zake naar Genoelselderen terug te keren. Op de terugweg rijdt de vrachtwagen van zijn sectie mitrailleurs zich vast in een gracht. Achteraf blijkt dat het detachement van 6Gn slechts rond 22u00 in Mopertingen is aangekomen. Omwille van het gemiste rendez-vous voert het peloton Delva de gekregen opdracht in Briegden niet uit en krijgt later in de nacht bevel om samen met het 2de peloton van Lt de Selys nog een beperkte zuiveringsactie in Riemst op te zetten.

2Pl/Esk Cy 7Div
Het 2de peloton bezet vanaf 03u00 eveneens een steunpunt in het onderkwartier van IV/2Gr dat werd toegewezen aan het Esk Cy 7Div. Wanneer om 07u00 de opdracht binnenkomt om zich naar het HK van de 7Div te begeven wordt het steunpunt bij IV/2Gr ontruimd. Eens aangekomen in Genoelselderen krijgt het 2de peloton een sector toegewezen rond het HK van de 7Div. Na het beëindigen van de beveiligingsopdracht van het HQ van de 7Div vertrekt het 2de peloton naar een RV aan kilometerpaal 14 op de baan Riemst-Eben-Emael die ze te samen met de andere eenheden van de pas opgerichte mobiele reserve van de 7Div aangewezen kreeg van 2Gr. Deze mobiele reserve die een tegenaanval zou moeten uitvoeren tegen de Duitse parachutisten op de superstructuur van het Fort van Eben Emael zal geleid worden door Majoor Noterman, commandant van I/2Gr en bestaat uit de één compagnie van I/11Li, één compagnie van de Limburgse Grenswielrijders, het 2de peloton van het Esk Cy 7Div en een compagnie van I/2Gr, gesteund door drie groepen van 20A. Het peloton Grenadiers van Lt Wagemans (1Cie/I/2Gr) wordt omstreeks 08u30 al voorop gestuurd naar het fort maar loopt vast en moet zich ingraven vlak bij het fort. De verwachtte versterkingen voor de tegenaanval komen door de hevige activiteit van de Duitse luchtmacht, die elke verplaatsing van troepen haast onmogelijk maakt, maar met mondjesmaat toe; een eerste peloton (ongeveer 30 man) van 1/I/11Li om 13u15, een half peloton (ongeveer 15 man) om 13u45, het 2Pl/Esc Cy 7Div om 14u15. Er wordt gewacht op de Cie Grenswielrijders tot 17u00 maar door een misverstand in de communicaties tussen 7Div en 2Gr wordt de aanval afgelast. De 7Div had verkeerdelijk begrepen dat het peloton Wagemans de superstructuur van het fort reeds gezuiverd had. De manschappen van Luitenant de Selys keren dan maar terug naar Genoelselderen waar ze 's avonds nog deelnemen aan een beperkte zuiveringsactie te Riemst samen met het 1Pl

3Pl/Esk Cy 7Div
Het 3de peloton bezet vanaf 03u00 een steunpunt in het onderkwartier van 1/I/2Gr. Wanneer om 07u00 de opdracht binnenkomt om zich naar het HK van de 7Div te begeven wordt het steunpunt bij de 1Cie ontruimd. Eens aangekomen in Genoelselderen krijgt het 3de peloton een sector toegewezen rond het HK van de 7Div. Bij einde opdracht in Genoelselderen moet het 3de peloton Grote Spouwen gaan zuiveren, maar kan hier geen Duitse militairen vinden. Het peloton van OLt Lancksweert krijgt vervolgens de opdracht Grote Spouwen te verlaten teneinde het 18Li te vervoegen waar vanuit Lafelt een aanval op de veroverde brug van Vroenhoven wordt gepland. Het 18Li kan echter geen compagnie meer vrijmaken om die actie uit te voeren, aangezien het slechts nog over drie compagnies beschikte die nog niet zijn aangeklampt door de vijand en die samen 4,6 Km front moesten houden. Het 3Pl zou de actie alleen moeten uitvoeren, weliswaar ondersteund door een peloton van de Cie C47 op T13 7Div . In afwachting van de aankomst van het peloton C47/T13 besluit OLt Lancksweert een verkenning in de richting van Vroenhoven uit te voeren om zich een idee te vormen van de situatie in het terrein. Hij wordt echter gestuit door hevig geweervuur uit de dekkingen en de huizen in de buurt van de wegvertakking Lafelt - Vroenhoven - Veldwezelt. Het kost hem veel moeite zich los te te werken en terug te keren naar Lafelt, waar hij op het peloton C47/T13 blijft wachten. Dit peloton wordt echter opgemerkt door een waarnemingsvliegtuig van de vijand en enige ogenblikken later stelt een luchtaanval drie van de vier T13 buiten gebruik. OLt Lancksweert besluit toch een poging te ondernemen om op te rukken naar Vroenhoven. Hij heeft echter de steun van slechts één enkele C47/T13 tankjager meer. De overblijvende C47/T13 komt in actie en vernietigd een door de vijand bezet huis aan de wegvertakking naar Lafelt. Bij deze actie wordt de richter zwaar gewond en de stukscommandant geraakt aan het hoofd. De C47/T13 moet achteruit en 3Pl/Esk Cy 7Div kan maar met moeite het gevecht afbreken en terugkeren naar Lafelt.

4Pl/Esk Cy 7Div
Het 4de peloton bezet vanaf 03u00 eveneens een steunpunt in het onderkwartier van IV/2Gr dat werd toegewezen aan het Esk Cy 7Div. Wanneer om 07u00 de opdracht binnenkomt om zich naar het HK van de 7Div te begeven wordt het steunpunt bij IV/2Gr ontruimd. Eens aangekomen in Genoelselderen krijgt het 4de peloton een sector toegewezen rond het HK van de 7Div.
11mei.jpg
Esk Cy 7Div (-)
Generaal Van Trooyen heeft het contact met de naburige Belgische troepen verloren en geeft het Esk Cy opdracht verkenningen uit te voeren. Cdt Ganshof van der Meersch laat in de vroege ochtend de pelotonscommandanten van het 1ste, 2de en 4de peloton op verkenning vertrekken naar Rosmeer, Vlijtingen, Riemst en Herderen om na te gaan of de troepen van de Grenswielrijders en het 11Li zich al op de geplande dwarstelling bevinden. De rest van het eskadron gaat intussen in stand-by te Genoelselderen. De pelotonscommandanten kunnen slechts melden dat Vlijtingen, Rosmeer en Riemst reeds door de vijand ingenomen zijn en dat de Duitsers op het punt staan de Ve groep van 14A in Herderen aan te vallen. Genoelselderen bevindt zich slechts op vijf kilometer van Herderen en het was hoog tijd om het HQ te verplaatsen. Even na 08u00 volgt tenslotte het bevel tot de aftocht: het eskadron moet zo snel mogelijk naar Piringen voor verdere orders. De wielrijders trekken zich terug onder voortdurende luchtaanvallen. Commandant Ganshof van der Meersch begeleidt met zijn 4de peloton het divisiehoofdkwartier tot Piringen. Terwijl de staf verder trekt richting Leuven, blijft het eskadron achter onder bevel van de groep wielrijders van de 17de divisie die rond het dorpje diverse steunpunten opgezet heeft en daarbij ook gebruik maakt van gevluchte militairen van diverse eenheden. Om 12u50 wordt ook Piringen opgeheven nadat de divisie de algehele aftocht naar Leuven bevolen heeft. Aan het eind van de dag komt het eskadron aan in Leuven en wordt er nog doorgefietst naar het park van Tervuren waar de nacht doorgebracht wordt.

3Pl/Esk Cy 7Div
Het peloton Lancksweert is nog steeds bij het 18Li waar rond 04u30 verzameld wordt voor een tegenaanval met een van de bataljons. De T13 voertuigen die vuursteun moeten leveren, dagen echter niet op waardoor de actie niet tijdig van start raakt. Wanneer de Duitsers Vlijtingen innemen, wordt het plan afgeblazen en trekt het 18Li zich om 0500 Hr terug. De wielrijders moeten noodgedwongen op hun stappen terugkeren en hun eskadron te Genoelselderen te vervoegen.
12mei.jpg
Ganshof van der Meersch neemt die ochtend telefonisch contact op met het Groot Hoofdkwartier en krijgt te horen dat de 7de divisie zich aan de noordrand van Brussel hergroepeert. Na een verplaatsing door Brussel wordt het eskadron te Peutie in rust geplaatst.
13mei.jpg
Het hoofdkwartier van de 7de divisie is inmiddels op de Heizel te Brussel ontplooid en het eskadron wielrijders wordt ingezet voor de nabije verdediging van de staf. Er worden ook talrijke anti-parachutistenpatrouilles gelopen.
14mei.jpg
Het eskadron blijft op de Heizel verantwoordelijk voor de beveiliging van het divisiehoofdkwartier.
15mei.jpg
De 7de divisie zal naar Vlaanderen verplaatst worden. Het eskadron wielrijders vertrekt tijdens de late namiddag naar Lede.
16mei.jpg

17mei.jpg

18mei.jpg

19mei.jpg

20mei.jpg

21mei.jpg

22mei.jpg

23mei.jpg

24mei.jpg

25mei.jpg

26mei.jpg

27mei.jpg

28mei.jpg
Luitenant Lancksweert zal bevelhebber ad interim worden van het eskadron op 21 juli 1940.

Register van Gesneuvelden

Geen gesneuvelden gekend.
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

1.Stassin, G., jaartal onbekend, Cavalerie Motorisée, Brussel: Tank Museum.
2.Gedetailleerd verslag van Majoor Tilot, opgesteld te Prenzlau op 07 juni 1942, CHD te Evere