DTCA.jpgTerritoriale Wacht voor Luchtafweer

Garde Territoriale Anti-aérienne (GTA)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Territoriale Luchtdoelartillerie


Ontdubbeld van
n.v.t.


Onderdeel van
Commando van de Luchtverdediging van het Grondgebied
Bevelhebber
Generaal-majoor Nonnon

Terr_Luchtverdediging_Gen-Maj Nonnon.jpg
GenMaj Nonnon (Foto 1936)

Standplaats
Diverse
Commandopost te Brussel


Samenstelling
Generale Staf



Regionaal Commando Brussel
(Luitenant-Kolonel SBH Rosa)
I Groep
(Cdt Englebert)
1ste Batterij van 2 x C75mm DTCA SF kanonnen (Lt R. Van Hecke)
2de Batterij van 2 x C75mm DTCA SF kanonnen en 8 baragebalonnen (Lt J. Delhaye)
3de Batterij zonder kanonnen (Lt Theyskens)


II Groep
(Maj Haesen)
4de Batterij van 4 x C94mm DTCA Vickers en 2 x C40 DTCA Bofors kanonnen
5de Batterij van 4 x C94mm DTCA Vickers en 2 x C40 DTCA Bofors kanonnen
6de Batterij van 4 x C94mm DTCA Vickers en 2 x C40 DTCA Bofors kanonnen


III Groep
(Maj Henrard)
13de Batterij van 6 x C40mm DTCA Bofors kanonnen (Cdt A. Schollen)
14de Batterij van 6 x C40mm DTCA Bofors kanonnen (Cdt De Dack)
Batterij Zoeklichten en Depot van 12 x 150-3T.39 schijnwerpers (Lt Duvivier)

Regionaal Commando Antwerpen-Gent
(Luitenant-kolonel Dewandre)
Groep Antwerpen
(Maj Schoolmeesters)
8ste Batterij van 10 x C40mm DTCA Bofors kanonnen (Cdt Rousseau)


Groep Gent
(Maj Vandenberghe)
4de Batterij van 6 x C40mm DTCA Bofors kanonnen (Kapt G. Zwaenepoel)

Regionaal Commando Luik
(Luitenant-kolonel Denil)
Groep Luik
(Maj Scoly)
4de Batterij van 4 x C40mm DTCA Bofors kanonnen
5de Batterij van 4 x C40mm DTCA Bofors kanonnen


Groep Namen
(Maj Legrand)
Batterij van 4 x C40mm DTCA Bofors kanonnen (Cdt Léonard-Etienne)


Groep Charleroi
(Cdt Lekeu)
Batterij van 6 x C40mm DTCA Bofors kanonnen

18-Daagse Veldtocht

Volgens de dagelijkse verslagen die geleverd werden door de GTA op het einde van elke gevechtsdag blijkt dat de GTA gedurende de ganse 18-Daagse Veldtocht 70 Duitse toestellen heeft neergehaald. Deze overwinningen moeten natuurlijk nog getoetst worden aan de toegegeven Duitse verliezen maar het is al dan niettemin een stevig palmares voor een eenheid die werd samengesteld met vrijwilligers uit oudere militieklassen die reeds met onbepaald verlof waren gestuurd.
Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

gta_detachement.jpg
Een detachement van de GTA in april 1940 met politiemuts van een ander model zonder "floche".
Staf/GTA
In 1937 lanceert de overheid het plan om een territoriale luchtafweer op te richten ten einde de grote steden van ons land te voorzien van een eigen actieve bescherming tegen luchtaanvallen. Na een voorbereiding van twee jaar wordt in februari van 1939 de slagorde van de nieuwe Territoriale Wacht voor Luchtafweer op punt gesteld. De eenheden zullen bestaan uit een klein kader van actieve officieren van de artillerie, aangevuld met enerzijds reservekaders en reservisten en anderzijds soldaten die geen militieverplichtingen meer hebben en bereid zijn een dienstverbintenis van één jaar aan te gaan. De territoriale wacht gebruikt het principe van de lokale werving en vrijwel alle leden van de GTA zullen in hun thuisstad dienen.
De uitbouw van de territoriale luchtafweer verloopt bijzonder langzaam. Op 10 mei 1940 zit men nog lang niet aan het geplande aantal luchtafweerkanonnen. De opleiding van de manschappen is pas tijdens het voorjaar van 1940 gestart.
10mei.jpg
GTA_Lombardzijde_1940.JPG
Bezoek van de jonge prins Boudewijn aan de GTA op schietoefening aan de kust.
Staf/GTA
Op 10 mei bevindt de Staf/GTA zich nog steeds te Brussel van waaruit de drie Regionale commando's (Brussel, Antwerpen en Luik) worden bevolen.

Regionaal Commando Brussel
Alleen het Regionaal Commando Brussel (RCB) beschikt over een noemenswaardig arsenaal en is met uitzondering van de Iste Groep min of meer gevechtsklaar.

I Groep
Kapitein-commandant Englebert heeft zijn Iste Groep slechts op 1 april 1940 kunnen activeren in de kazerne te Etterbeek en de stuksbemanningen zijn dan ook onervaren. Op 9 mei ontvangt de groep vier C75mm DTCA SF kanonnen genoeg voor het uitrusten van één batterij en om de training te starten. Op de eerste oorlogsdag kan Cdt Englebert dan ook niet anders dan de militairen van zijn groep samen te brengen in Zellik en Groot-Bijgaarden waar de instructie verder gezet zal worden.

II Groep
De IIde Groep is ontplooid op drie vaste stellingen rond Brussel. De commandopost bevindt zich in de telefooncentrale van de RTT aan de Doverstraat te Anderlecht. De 4de Batterij staat te Koningslo, tussen Grimbergen en Vilvoorde. De 5de Batterij heeft zijn stellingen te Sint-Pieters-Leeuw en de 6de Batterij te Dielegem nabij Jette. De C40mm kanonnen staan steeds bij het C94mm geschut opgesteld om deze batterijen te verdedigen tegen aanvallen op lage hoogte. De IIde Groep heeft ook een tactische link met het 2DTCA dat verantwoordelijk is voor de luchtverdediging van de hoofdstad.

III Groep
Tijdens de mobilisatie beschikt deze groep over twee batterijen: de 13de Batterij die operationeel is met drie secties C40mm kanonnen en een Batterij Instructie & Depot waar de opleiding van de manschappen nog aan de gang in. Bij het uitbreken van de oorlog wordt de IIIde Groep herschikt tot twee operationele batterijen (de 13Bij met drie secties en de 14Bij met twee secties) en een batterij zoeklichten. De ganse groep zal met voertuigen en geschut op de terreinen van het Kasteel van Bouchout te Meise verzamelen. De groep zal zijn materieel aanvullen met enkele camions en vuurmonden van de Technische Dienst van de Grondverdediging tegen Luchtvaartuigen. Er zijn onder meer twee Brossel zware artillerietrekkers voorhanden. De Batterij Zoeklichten van de IIIde Groep beschikt over twaalf 150-3T.39 zoeklichten en een aantal V20 akoestische luisterposten. Deze batterij zal na ontbinding van de Batterij Instructie & Depot de voorraden van de groep beheren en zal voortaan Batterij Zoeklichten en Depot heten.

Regionaal Commando Antwerpen
Groep Antwerpen
De schootsstellingen van de 5 secties van twee C40mm Bofors L/60 kanonnen op 10 mei zijn als volgt:
  • één sectie staat opgesteld te Burcht
  • één sectie staat opgesteld aan het Noord Kasteel
  • één sectie staat opgesteld voor de verdediging van petroleum tanks 1,5 km ten oosten van Burcht
  • één sectie staat opgesteld aan de Herbouville kaai
  • één sectie staat opgesteld te Sint-Anna op de linkeroever ter beveiliging van de westelijke tunneluitgangen van de grote en de kleine tunnels onder de Schelde.
Groep Gent
De groepering te Gent is nog in volle opleiding en beschikt slechts over een enkele batterij C40mm kanonnen. Deze kanonnen staan opgesteld in drie secties van telkens twee vuurmonden:
  • de 1ste sectie onder Luitenant Vanhotte te Gentbrugge
  • de 2de sectie onder Onderluitenant De Spiegelaere aan de Sterre
  • de 3de sectie onder Onderluitenant Goethals te Oostakker
Het geschut komt op de eerste oorlogsdag even in actie, maar krijgt 's avonds het bevel om onmiddellijk te stoppen met het opschieten van munitie uit de productiereeksen 11 tot en met 13. De granaten zijn immers defect. Bij gebrek aan overige munitie moet de batterij voorlopig alle acties staken.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
GTA_III_Groep.jpg
Briefhoofd van de op 10 mei ontbonden Batterij Instructie en Depot van de IIIde groep van Brussel.
De vier secties C40mm Bofors L/60 van de groep Luik staan als volgt opgesteld:
  • één sectie staat opgesteld te Mabotte (Seraing)
  • één sectie staat opgesteld nabij L'Oasis (Bressoux)
  • één sectie staat opgesteld te Bernalmont (Thier-à-Liege)
  • een sectie staat opgesteld te aan de Pont du Commerce (huidige Pont Albert I)
Van deze groep weten we alleen welke onderscheppingen de sectie C40mm van Luitenant Collin, opgesteld te Bernalmont langs de Rue Jolivet, heeft uitgevoerd. Deze sectie komt rond 05u00 voor een eerste keer in actie en verschiet op de eerste oorlogsdag 196 granaten, waarbij drie Duitse toestellen geraakt worden. Twee vliegtuigen storten neer. Het lot van het laatste toestel is niet duidelijk.
Groep Namen
De drie secties C40mm Bofors L/60 van de groep Namen staan als volgt opgesteld:
  • één sectie staat opgesteld nabij het kerkhof van Bomel (quarrtier nord)
  • één sectie staat opgesteld ten oosten van de spoorwegbrug (stadscentrum)
  • één sectie staat opgesteld ten westen van de spoorwegbrug (stadscentrum)
Groep Charleroi
De drie secties C40mm Bofors L/60 van de groep Charleroi staan als volgt opgesteld:
  • één sectie staat opgesteld aan de Vélodrome
  • één sectie staat opgesteld aan de terril van Montignies-sur-Sambres
  • één sectie staat opgesteld aan de watertoren van Mont-sur-Marchienne
11mei.jpg
GTA_C40_Bofors_Territoriale_Luchtwacht.jpg
C40 DTCA Bofors kanon met twee sergeanten en een soldaat van de GTA.
Regionaal Commando Brussel
II Groep
De 4de Batterij ontvangt de twee zware artillerietrekkers van het merk Brossel van de IIIde Groep beschikte.

III Groep
De groep beschikt nu over vijf operationele secties van telkens twee C40mm kanonnen. De secties worden op het terrein ontplooid om de luchtverdediging rond te hoofdstad te versterken. Eén sectie vertrekt naar de Brusselse noordrand (locatie onbekend) een tweede vertrekt naar de zuidrand (Etterbeek). De overige drie secties worden te Veltem, Evere en Diegem ontplooid. De groep beschikt over onvoldoende transportmiddelen om de verplaatsingen in een keer uit te voeren en de beschikbare vrachtwagens en trekkers moeten verschillende keren over en weer rijden. De schijnwerpers en V20 luisterposten van de batterij Zoeklichten en Depot moeten naar Gent overgebracht worden en zullen er ter beschikking van het Regionaal Commando Antwerpen gesteld worden. De vrachtwagens moeten vervolgens naar Brussel terugkeren om de batterijen te gaan versterken om toch ten minste elk C40mm kanon van een eigen trekker te voorzien. De beide Brossel trekkers worden te Koningslo overgedragen aan de 4de Batterij van IIde Groep.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
Ook deze groep krijgt het bevel om het vuren te staken en de lopen niet langer te verslijten met het verschieten van de defecte C40mm munitie. Luitenant Collin stuurt een vrachtwagen naar de fabrieken van de Fabrique National omdat daar nog een reserveloop voor zijn kanonnen zou te verkrijgen zijn. Omstreeks 15u00 krijgt de groep het bevel tot de aftocht. De GTA zal de rest van het IIIde Legerkorps volgen en richting Namen terugtrekken. De initiële verzamelplaats wordt Moha nabij Hoei. De eenheden verlaten Luik vanaf 20u00.
12mei.jpg
C 75 SF DTCA.jpg
De C75 DTCA SF vuurmond was semi-mobiel en werd geïnstalleerd op een vast platform
Regionaal Commando Luik
Groep Luik
De militairen trekken rond het eerste ochtendgloren door Moha en zetten onmiddellijk koers naar Namen. Majoor Legrand van de groep Namen laat de batterij van Luik doorsturen naar Bierwart en vervolgens Spy. De batterij verneemt dat Majoor Scoly van de Groep Luik zich te Isnes bevindt en kan daar opnieuw contact maken met haar groepscommandant. De colonne krijgt het bevel om naar Lambusart door te rijden.
13mei.jpg
Regionaal Commando Brussel
III Groep
Majoor Henrard laat weten dat Luitenant Duvivier te Groot-Bijgaarden ter beschikking staat met een elektrogeengroep voor het opladen van de accu's van de groep.
De sectie van Veltem meldt dat sinds het uitbreken van de oorlog 42 granaten verschoten werden. Er zouden maar liefst 11 vijandelijke toestellen neergehaald zijn.

Regionaal Commando Antwerpen
Groep Gent
Bij een bombardement op het Sint-Pietersstation vuurt de GTA op een overvliegend toestel. De Rijkswacht van Aalst meldt later dat het zelfde vliegtuig in de buurt van de stad een gedwongen landing heeft moeten maken.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
De sectie van Luitenant Collin bereikt Lambusart en wacht hier verdere orders af. Tijdens de late namiddag verlaat de sectie via Pironchamps de omgeving van Charleroi om verder te rijden naar het westen.
14mei.jpg
C94DTCA.jpg
C94 DTCA luchtafweerkanon van de IIde groep van de GTA Brussel in stelling.

Regionaal Commando Brussel
De commandopost van Luitenant-kolonel Rosa wordt naar Wolvertem verplaatst. De twee resterende groepen van het Regionaal Commando Brussel (II/RCB/GTA en III/RCB/GTA) worden nu samen met de staf van het Regionaal Commando Brussel in één groepering ondergebracht, de groepering "R" onder bevel van LtKol Rosa. Zowel de IIde als IIIde groep moeten voldoende vrachtwagens opeisen om vanaf nu autonoom te kunnen optreden in alle transporten. Per batterij C94mm worden twaalf vrachtwagen voorzien. Elke sectie C40mm dient vier vrachtwagens te verwerven. De Brossel en Ford trekkers worden hierbij niet meegeteld. De Batterij Zoeklichten en Depot wordt uit de operationele eenheden gelicht en naar Varsenare gestuurd om zich bij de Iste groep aan te hechten.

I Groep
De groep krijgt het bevel Groot-Bijgaarden en Zellik te verlaten om uit te wijken naar Varsenare. De groep zal het geschut achterlaten en dient zich om te vormen op C75mm DTCA M36 kanonnen die door de Technische Dienst van de Luchtafweer zullen geleverd worden bij aankomst op hun bestemming. De groep krijgt ook de sectie barrageballonnen toegewezen. De Iste Groep staat niet meer onder het bevel van het Regionaal Commando Brussel dat werd omgevormd tot de Groepering R, maar komt onder bevel van het 3DTCA en zal als onafhankelijk detachement (detachement Englebert) pogen het VOC/Aie in Frankrijk te bereiken.

II Groep
De IIde groep krijgt nieuwe bevelen. De 5de batterij zal naar de bruggen over het Kanaal van Willebroek te Het Sas en Oxdonk gestuurd worden. De 6de batterij moet dan weer het luchtruim boven de bruggen van Kapelle-op-den-Bos en Tisselt gaan bewaken. Het commando wil deze vitale bruggen bij de aftocht van de K.W. Stelling niet verloren zien gaan. De 4de batterij blijft te Koningslo.

III Groep
Het C40 geschut wordt aan het eind van de dag eveneens naar de kanaalzone gestuurd om het lage luchtruim te bewaken. Er wordt telkens één sectie ontplooid te Verbrande Brug, Het Sas, Oxdonk, Kapelle-op-den-Bos en Tisselt. De laatste sectie wordt naar het station van Opwijk gestuurd.
Regionaal Commando Luik
Groep Luik
Luitenant Collin krijgt het bevel om naar Schoonaarde te rijden. De tocht zal de ganse nacht in beslag nemen.
15mei.jpg
Groepering R
Het Groot Hoofdkwartier is bijzonder nerveus om het lot van de bruggen over het Kanaal van Willebroek. Elke luchtaanval dient zonder dralen gemeld te worden aan het opperbevel via de staf van de groepering. De groepen worden er aan herinnerd dat ze zich nu als mobiele eenheden dienen te beschouwen en alle overtollige uitrusting moeten weren van de vrachtwagen. Luitenant-kolonel Rosa zal zo snel mogelijk de nodige kaki verf laten uitdelen voor het herschilderen van de camions in militaire kleur. De motorwielrijders van de eenheden dienen onmiddellijk een vrijgeleide te krijgen om zich zonder belemmering te kunnen bewegen in de provincies Brabant en Antwerpen en op de as Brugge-Gent.

Detachement Englebert (I/RCB/GTA)
Te Varsenare ontvangt de groep ontvangt de twaalf C75mm DTCA Mod 36 kanonnen.

Regionaal Commando Antwerpen
Groep Gent
De 1ste sectie wordt verplaatst naar Maldegem. De 3de sectie trekt naar Wondelgem.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
Luitenant Collin bereikt Schoonaarde rond 04u00. De beide C40mm kanonnen gaan er in stelling op de linkeroever van de Schelde om de brug op de baan naar Berlare te dekken.
16mei.jpg
GTA_C94DTCA_Stelling.JPG
Het C94 DTCA kanon was een modern ontwerp van de firma Vickers uit 1937.
Groepering R
De aftocht van het veldleger van de K.W. Stelling naar het westen zal aan het eind van de dag starten. De groepering zal dan ook de kanaalzone verlaten. De eenheden moeten zich bij valavond over secundaire wegen via Merchtem en Aalst naar Gent begeven.

II Groep
De drie batterijen met C94mm en C40mm kanonnen verlaten Koningslo en het Kanaal van Willebroek aan het eind van de dag en verhuizen naar de omgeving van Mariakerke.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
De sectie van Luitenant Collin blijft te Schoonaarde. Er valt een enkele vijandelijke overvlucht te melden, ver buiten het bereik van de Bofors kanonnen. Er wordt een alternatieve positie op de rechter oever van de Schelde verkend, maar tot een nieuwe stellingname komt het niet.
17mei.jpg
Groepering R
III Groep
Vier secties C40mm worden naar de Bovenschelde gestuurd om zich te Zingem, Gavere, Eke en Zwijnaarde te ontplooien. De kanonnen moeten voor 12u00 op 18 mei klaar tot vuren zijn.

Detachement Englebert (I/RCB/GTA)
3DTCA beslist om de manschappen en de kanonnen naar Limoux (Aude) over te brengen om zich bij het VOC/Aie detachement Frankrijk te voegen.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
Omstreeks 15u00 verandert de sectie van Luitenant Collin van stelling. De kanonnen steken de Schelde over en worden nabij het station van Schoonaarde opgesteld.
Om 22u30 komt een motorwielrijder toe met een bevel om onmiddellijk naar Ouwegem aan de Bovenschelde te trekken en hier nieuwe posities in te nemen.
18mei.jpg
GTA_C75DTCA_SF_02.jpgGroepering R
Het commando van Rosa wordt verplaatst naar kasteel de Kerchove de Desselgem te Baarlevelde nabij Landegem. De bevoorrading aan C94mm munitie zal vanaf nu van uit het depot van Zedelgem verlopen. Het depot van Eeklo staat dan weer in voor C40mm granaten. De IIIde groep moet drie secties C40mm terugtrekken van de Schelde en doorsturen de spoorbrug te Grammene, de wegbruggen van Olsene en Sint-Eloois-Vijve en de spoorbrug van Wiesbeke aan de Leie. De 2de sectie zal voorlopig nog bij de Scheldebrug van Zingem blijven, maar moet zich na de vernieling van deze brug door de genie terugtrekken naar de wegbrug van Desselgem. De sectie C40mm bij de brug van Zwijnaarde krijgt tenslotte het bevel om ook nog na het opblazen van deze brug ter plekke te blijven en zich pas terug te trekken op uitdrukkelijk bevel van de hogere overheid.

Detachement Englebert (I/RCB/GTA)
De Iste groep maakt zich te Varsenare klaar om richting Frankrijk te vertrekken. Een klein gedeelte van het personeel zal de verplaatsing per fiets moeten uitvoeren, de rest zal met de vrachtwagens van de batterijen vervoerd worden.

Regionaal Commando Antwerpen
Groep Antwerpen
De Groepering Antwerpen verlaat de Scheldestad en richt zich naar Gent. De secties worden vervolgens doorgestuurd naar het westen om de bruggen over het Afleidingskanaal van de Leie te gaan verdedigen tegen luchtaanvallen.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
Luitenant Collin komt aan te Ouwegem, maar wordt doorgestuurd naar Landegem aan het Afleidingskanaal van de Leie. De tocht verloopt vlot en rond het middaguur staan de kanonnen opgesteld bij de kanaalbrug. Er wordt vrijwel onmiddellijk gevuurd. Bij valavond moet alweer verder getrokken worden. De sectie moet zich te Varsenare gaan ontplooien.
19mei.jpg
Groepering R
De commandopost wordt verplaatst naar het kruispunt van de Aarselestraat en de Deinsesteenweg nabij Hoge.

Detachement Englebert (I/RCB/GTA) in Frankrijk
De groep verlaat Varsenare en komt omstreeks 22u00 toe te Fruges (Pas-de-Calais) ten noorden van Hesdin.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
De sectie van Luitenant Collin aangekomen te Varsenare en neemt nieuwe stellingen in om het luchtruim rond het nabije Sint-Michiels te beveiligen waar het Groot Hoofdkwartier van het Leger is aangekomen.
20mei.jpg
Detachement Englebert (I/RCB/GTA) in Frankrijk
De groep heeft heel wat problemen om over de Somme te geraken en moet een gedeelte van de voertuigen achterlaten. De 3de Batterij van Lt Theyskens wordt om 16u00 te Abbeville door de Duitse Luchtmacht onder vuur genomen, weliswaar zonder verliezen maar een kleine groep manschappen verliest contact met de batterij en wordt achtergelaten. Deze batterij slaagt er uiteindelijk in de Somme over te steken nabij St-Valérie-sur-Somme omstreeks 18u30. Met bijzonder veel moeite kunnen de meeste detachementen op 19 en 20 mei nog net aan de Duitse omsingeling ontsnappen.

Regionaal Commando Antwerpen
Groep Gent
De 2de sectie valt op de Sterre onder vijandelijk artillerievuur. Er vallen geen gewonden. Luitenant Morraye heeft inmiddels het bevel over de sectie overgenomen.

Regionaal Commando Luik
Groep Luik
De C40 kanonnen van Luitenant Collin blijven ten zuidwesten van Brugge tot 27 mei. De tweede sectie van Luik zal nabij het munitiedepot van Zedelgem opgesteld worden.
21mei.jpg
GTA_C94DTCA_05.JPGDetachement Englebert (I/RCB/GTA) in Frankrijk
Diegenen die er in slaagden de Somme over te steken hergroeperen in Rouen op 21 mei. Van hieruit wordt de groep verder doorgestuurd naar Evreux en Conches (Eure) waar ze een dag halt houden om uit te rusten.

Groepering R
II Groep
Bij de IIde groep wordt de 4de batterij naar een nieuwe positie rond Vilderhaute gestuurd. De 6de batterij wordt naar nieuwe stellingen bevolen tussen Wilde en Slindonk. De sectie C40 blijven bij zijn batterij voor de nabije verdediging.
III Groep
Ook bij de IIIde groep worden nieuwe verplaatsingen bevolen. De secties van Zwijnaarde en Sint-Martens-Latem gaan de brug van Deinze beveiligen. De secties te Grammene, Olsene, Sint-Baafs-Vijve en Desselgem blijven ter plekke.
IV Groep
Een IVde groep wordt aan de slagorde toegevoegd door reaffectatie van de Groep Antwerpen van het Regionaal Commando Antwerpen. De Groep Antwerpen houdt op te bestaan.

Groepering D
De groepen Luik en Namen werden samen met de staf van het Regionaal Commando Luik ondergebracht in één groepering onder leiding van LtKol Denil die de naam groepering D meekrijgt. De C40 kanonnen van de Groep Charleroi van het Regionaal Commando Luik zal tijdens de nacht van 21 op 22 mei overgaan naar de groepering D. Van deze C40 kanonnen wordt telkens één sectie gestuurd naar de bruggen van Aalterbrugge, Sint-Joris en Beernem op het kanaal Gent-Brugge.
22mei.jpg
Staf/GTA
Generaal-majoor Nonnon laat een felicitatiebericht verspreiden van Luitenant-generaal Duvivier, chef van de luchtverdediging van het grondgebied. De GTA ontvangt gelukwensen voor het neerhalen van 55 vijandelijke toestellen sinds het uitbreken van de oorlog.

Groepering R
De staf van Luitenant-kolonel Rosa installeert zich in de Sint-Sixtus abdij van Westvleteren.

III Groep
De IIIde groep krijgt het bevel om zijn commandopost naar Woesten over te brengen en nieuwe stellingen te gaan verkennen voor zijn geschut te Noordschote, Steenstrate en Boesinge (voor telkens één sectie) en te Ieper (voor de overige drie secties).

IV Groep
De IVde groep wordt naar Veurne doorgestuurd met de opdracht om drie sectie te Veurne op te stellen en twee secties te Adinkerke.

Regionaal Commando Antwerpen
Groep Gent
De 1ste sectie wordt verplaatst naar Oostende. De 2de en 3de sectie krijgen nieuwe posities te Brugge toegewezen. De sectie van Luitenant Morraye wordt ontplooid bij Sint-Pieters op den Dijk. De sectie van Onderluitenant Goethals wordt opgesteld te Steenbrugge.
23mei.jpg
Detachement Englebert (I/RCB/GTA) in Frankrijk
Van 23 tot 25 mei slaagt Cdt Englebert erin het grootste deel van zijn Groep, ongeveer 550 manschappen inclusief een voltallig officierenkorps, te verzamelen in Beaulieu (Orne). Hij krijgt het bevel door te trekken naar Montpellier. De colonne vrachtwagens legt het traject af langs de weg, de manschappen per fiets worden op de trein gezet naar Limoux (Aude) waar ze aangehecht worden bij het VOC/Aie. Op 26 mei komt ook de colonne voertuigen toe bij het VOC/Aie. De Groep Englebert die volledig is overgegaan naar het 3DTCA kantonneert nu te Verzeille in de buurt van Limoux.

Zie 3de Regiment Grondverdediging tegen Luchdoelen voor het verdere relaas van dit detachement.

Groepering R
De staf heeft zich geïnstalleerd in de woning van de heer Deryckere aan de Nieuwstraat te Wingene. Door technische problemen met de productiereeksen van de C40 munitie voor de GTA is het niet langer mogelijk om deze vuurmonden nog in te zetten. In afwachting van herbevoorrading met nieuwe C40 granaten, blijven alle Bofors kanonnen op hun huidige stellingen doelloos afwachten.

III Groep
Bij valavond moet de IIIde groep een batterij van drie vuurmonden naar Roeselare sturen en een batterij van twee vuurmonden naar Torhout. De opdracht van deze eenheden bestaat in de algemene verdediging van het luchtruim boven deze twee steden. De commandopost van de groep wordt naar Zwevezele gestuurd.

IV Groep
De posities van de IVde groep zijn niet precies gekend. Wel staat een sectie C40 opgesteld tussen Bellem en Hansbeke in de sector van de 2de Infanteriedivisie.
24mei.jpg
Groepering R
Het munitieprobleem met de C40 granaten blijft aanhouden. Er is nu wel enige bruikbare munitie geleverd uit de depots. De oude granaten worden volgens betrouwbaarheid in drie groepen verdeeld en zullen in die volgorde in geval van nood gebruikt worden. De 14de batterij dient een trekker naar Sint-Pieters-Kapelle te sturen om bij de Groep Namen een reserveloop voor hun defect Bofors kanonnen op te halen. Na vervanging van de loop zal dit stuk naar Roeselare gestuurd worden om de reeds aanwezige kanonnen te versterken.
25mei.jpg
Groepering R
De commandopost verhuist naar de omgeving van Bovekerke.

III Groep
De IIIde groep heeft zijn commandopost te Kortemark en zijn kanonnen nog steeds te Roeselare en Torhout.

IV Groep
De IVde groep is nu ontplooid te Schoorbakke, Tervate en Diksmuide. Majoor Schoolmeester en zijn staf bevinden zich te Keiem.

Groepering D
Groep Namen
De Groep Namen heeft een sectie te Nieuwpoort en een sectie te Mannekensvere. De kleine staf van de groep beveelt zijn geschut van uit het gemeentehuis van Sint-Pieters-Kapelle.
26mei.jpg
Groepering R
III Groep
De IIIde groep beveelt aan zijn beide batterijen om alle overtollige manschappen en materieel te verzamelen op de locaties van de bagage-echelons. Voor de 13de batterij is dit te Werken. Voor de 14de batterij de Slarinweg ten zuidwesten van Torhout.
27mei.jpg
Groepering R
III Groep
De IIIde groep stuurt zijn bagage-echelons naar de streek tussen Eernegem en Koekelare. De 2de sectie van de 13de batterij blijft operationeel en wordt te Torhout onder het bevel van de 14de batterij geplaatst. De rest van de 13de batterij blijft te Roeselare.

IV Groep
De IVde groep brengt zijn secties samen te Zande nabij Koekelare. De C40 kanonnen zitten door hun lopen heen en zijn bij gebrek aan vervanglopen onbruikbaar geworden. Majoor Schoolmeesters laat de kanonnen vernietigen wanneer het duidelijk wordt dat de Belgische capitulatie nabij is.

Groepering D
II Groep
De 5de en de 6de batterij van de IIde groep van Brussel zullen doorgestuurd worden naar Oostende om het luchtruim rond de stad en de haven te beveiligen. Luitenant-kolonel Denil zal het commando over de GTA rond Oostende in handen krijgen.

Groep Luik
Om 16u00 volgt het bevel om achteruit te trekken en te Leffinge nieuwe posities gaan in te nemen. De kanonnen doen zo'n vijf uur over de verplaatsing. Die zelfde avond komt echter nog een tweede bevel voor een nieuwe verplaatsing. Het geschut moet nu naar Middelkerke
28mei.jpg
Groepering D
Groep Luik
De kanonnen worden rond 06u00 ontplooid te Middelkerke, maar krijgen vrijwel onmiddellijk een staak-het-vuren opgelegd in afwachting van verdere orders. Enkele uren later wordt het nieuws van de overgave vernomen.

Register van Gesneuvelden

Onbekend

BOUCART

Henri, L.

Sdt
Mil
22

2/06/1898

Tournai

22/05

Berles-Monchel (F)

GTA
Onbekend

DEFLANDRE

Ernest, J.

Sdt
Mil
22

01/12/1902

Somzée

22/05

Nalinnes

GTA
4 / Gp Luik

REICHER

François, J.

Sdt
Mil
31

12/05/1911

Seraing

12/05

Bierwart

4 Bie
Onbekend

THIBEAU

Joseph, A.

Sdt
Mil
31

18/04/1911

Angleur

12/05

Bierwart

GTA
Onbekend

TYCK

Petrus, J.M.

Sdt
Mil
30

29/12/1910

Borgerhout

12/05

Ghlin

GTA
Onbekend

VANTAL

Georges, O.

Sdt
Mil
23

15/05/1904

Tubize

01/06

Orcet (F)

GTA
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

1.
Dossier Territoriale Wacht voor Luchtafweer, Centrum voor Historische Documentatie, Evere
2.
Foto Generaal-majoor Nonnon uit archief 14A, galerij Korpscommandanten, Oud-Korpscommandant van 1936 tot 1939, Lombardsijde, 2013.
3.
L'armée belge de France en 1940 door Jean Jamart, drukkerij Schmitz Bastogne, 1994.
4.
Foto van Jean Lummerzheim met een C40 DTCA Bofors kanon, twee sergeanten en een soldaat van de GTA. De foto werd te Gent teruggevonden en zou kunnen genomen zijn bij de Groep Gent.
5.
Foto van het C94 DTCA kanon, een modern ontwerp van de firma Vickers uit 1937 dat nog lang na de Tweede Wereldoorlog zal gebruikt worden bij diverse strijdmachten.
6.
Foto van Roger Lothaire van een semi-mobiel C75 DTCA SF kanon dat werd geinstalleerd op een vast platform.