Gezondheidsdienst.jpgTroepen en Etablissementen der Binnenlandse Gezondheidsdienst

Troupes et Etablissements du Service de Santé de l'Interieur (TESSI)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Territoriale Medische Dienst
Ontdubbeld van
Geneeskundige Korpsen
Onderdeel van
Territoriale Troepen en Etablissementen
Bevelhebber
Geneesheer Luitenant-generaal Ernest Luyssen, Inspecteur Generaal van de Gezondheidsdienst
Standplaats
Diverse
Hoofdkwartier Abdij ter Kameren, Elsene
Samenstelling
Commando Gezondheidsdienst 1ste Circonscriptie
(Geneesheer Generaal-majoor Schmidt)

Commando Gezondheidsdienst 2de Circonscriptie
(Geneesheer Generaal-majoor D. Waffelaert)

Commando Gezondheidsdienst 3de/4de Circonscriptie
(Geneesheer Generaal-majoor D. Defalle)

2de Territoriaal Geneeskundig Korps
Staf

(Geneesheer Luitenant-kolonel Debry)
1ste Territoriale Geneeskundige Compagnie (1Kapt E. Lefevre)


2de Territoriale Geneeskundige Compagnie (1Kapt G. Steger)


3de Territoriale Geneeskundige Compagnie (Lt J. Kino)


4de Territoriale Geneeskundige Compagnie (Kapt P. Van Heddeghem)


5de Territoriale Geneeskundige Compagnie (1Kapt V. Dupuis)


6de Territoriale Geneeskundige Compagnie (Kapt T. Ooms)


Hospitaalcentrum Gent


Hospitaalcentrum Brugge


Hospitaalcentrum Oostende (Med LtKol Roelens)


Hospitaalcentrum Blankenberge


Hospitaalcentrum Zeebrugge

4de Territoriaal Geneeskundig Korps
Staf

(Geneesheer Majoor Warland)
1ste Territoriale Geneeskundige Compagnie (1Kapt A. Verbuyt)


2de Territoriale Geneeskundige Compagnie (1Kapt U. Schuster)


3de Territoriale Geneeskundige Compagnie (OLt M. Debris)


Hospitaalcentrum Middelkerke


Hospitaalcentrum Nieuwpoort

Militaire Hospitalen
Brussel (Med Maj L. Fontana)
Antwerpen (Med Maj C. Van Vyve)
Leuven (Med Maj J. Van Der Veeren)
Luik (Med Maj Englebert Pireaux)
Namen (Med Maj E. Bouvy)
Bergen (Med LtKol C. De Doncker)
Doornik (Med Maj M. Buisseret)
Gent (Med LtKol A. Melchior)
Brugge (Med LtKol I. Apers)
Oostende (Med LtKol A. Roelens)
Beverlo (Med Kol Dery)

Recuperatiecentrum voor Lichtgewonden Gent (Med Kapt Lepage)

Recuperatiecentrum voor Lichtgewonden Brugge

Recuperatiecentrum voor Lichtgewonden Oostende

Opleidingscentrum van de Gezondheidsdienst
1ste Compagnie (Med Kapt Delheid)

(Geneesheer Kolonel Scheyvaerts)
2de Compagnie (Med Kapt Arnould)


3de Compagnie (Med Lt Moisse)

Instituut voor Orthopedie en Proteses

Centraal Laboratorium van de Gezondheidsdienst (Geneesheer 1ste Kapitein R. De Vester)

Centrale Apotheek van het Leger (Apotheker Kolonel Desbarax)

Algemeen Magazijn van het Hospitaalmaterieel (1ste Kapitein G. Piret)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

Geneeskundige dienst van het Belgische leger
militair_hospitaal.jpg
Ziekenzaal van een Militair Hospitaal
De geneeskundige dienst van het Belgisch leger wordt bij de start van de mobilisatie in augustus 1939 op drie grote peilers uitgebouwd:
  1. Een eerste peiler omvat medische steun aan het veldleger dat op niveau bataljon, regiment, divisie en legerkorps, de nodige medische eenheden in versterking krijgt. Deze eenheden staan in voor de directe medische steun, de evacuatie van zieken en gewonden naar de hogere echelons van de medische keten en de opvang van slachtoffers in Medisch-Chirurgische Centra (MCC) van elk legerkorps.
    Bij de infanterie krijgt elk bataljon een detachement brancardiers en een hulppost met één tot twee artsen. Het benodigde materieel hiervoor wordt bij de niet-gemotoriseerde eenheden per paardenkar vervoerd. Het regiment zelf beschikt over een grotere regimentshulppost die op een tweetal kilometer van de linies wordt ontplooid.
    De divisie richt een triagestation in op vier tot acht kilometer achter de frontlijn en beschikt bovendien over een wagenpark met een reeks ambulances, vrachtwagens en autobussen. De gangbare term voor zo'n triagestation is Medische Hulpplaats.

    Het actieve legerkorps heeft een heelkundige antenne en een geneeskundige antenne die elk een honderdtal bedden kunnen voorzien in een Medisch-Chirurgisch Centrum. Deze installaties worden in opgevorderde gebouwen ondergebracht. Bij de legerkorpsen van de reserve ontbreekt deze infrastructuur. Twee eenheden ambulancevoertuigen transporteren de patiënten naar het volgende echelon: het niveau leger.
  2. Een tweede peiler situeert zich op niveau leger zelf waar de Groepering der Eenheden van de Gezondheidsdienst van het Leger (Groupement des Unités du Service de Santé de l'Armée oftewel GUSSA) met zijn drie geneeskundige korpsen, aangevuld met een eigen transportkorps voor de aan- en afvoer van materieel en bevoorrading aan levensmiddelen en brandstof, de algemene medische steun aan het veldleger levert. Elk geneeskundig korps moet in staat zijn om drie grote Medisch-Chirurgische Centra uit te baten. Deze centra worden in relatief dicht bij elkaar gelegen steden gehuisvest en kunnen voorzien in een totale capaciteit van ongeveer 6.000 bedden die een buffer moeten vormen tussen het veldleger en de hospitalen van de achterwaartse zone.
  3. Een derde peiler wordt gevormd door de Troepen en Etablissementen der Binnenlandse Gezondheidsdienst (Troupes et Etablissements de Service de Santé de l'Interieur oftewel TESSI) groepeert alle niet-mobiele eenheden die instaan voor de verzorging en hospitalisatie aan de top van de medische keten in een zeventigtal militaire hospitalen, reservehospitalen en enkele aanvullingshospitalen. Ook enkele centrale steundiensten en het opleidingscentrum van de geneeskundige dienst worden ondergebracht bij het TESSI.
  4. Voorts beschikt de geneeskundige dienst van het Belgische leger nog over de Geneeskundige Evacuatieorganismen die instaan voor de doorstroom van zieken en gewonden uit de eenheden van het GUSSA (tweede peiler) via de evacuatiehospitalen naar de niet-mobiele hospitalen van de TESSI (derde peiler)

HK/TESSI
TESSI_Feestpaleis.jpg
Het Gentse feestpaleis wordt omgebouwd tot aanvullingshospitaal met 2.200 bedden.
Bij de mobilisatie telt het TESSI op papier zo'n 13.500 militairen, waarvan 3.500 bij het Opleidingscentrum van de Gezondheidsdienst. Toch zal de uitbouw van de capaciteit van de gezondheidsdienst slechts geleidelijk verlopen.

Bij Fase A van het mobilisatieplan op 25 augustus 1939 wordt het TESSI slechts ten dele gemobiliseerd. De militaire hospitalen te Brussel, Antwerpen, Leuven, Leopoldsburg, Luik, Namen, Bergen, Doornik, Gent, Brugge en Oostende blijven gewoon verder werken, maar vergroten hun ligcapaciteit tot het maximum. De ziekenzalen te Aarlen en in het Kamp van Elsenborn worden gesloten. Het Rode Kruis van België maakt 1.600 bedden beschikbaar in de provincie Luxemburg.

Fasen B en C van de mobilisatie worden op 27 augustus en 31 augustus 1939 afgekondigd. In de buurt van de militaire hospitalen worden bijkomende gebouwen opgeëist zodat de totale beddencapaciteit vergroot naar 1.700. Bij de Duitse inval in Polen worden de eerste medisch-chirurgische centra op niveau legerkorps geopend te Duffel (IVde Legerkorps ), Tongeren (IIde Legerkorps en Cavaleriekorps ), Luik en Juprelle (IIIde Legerkorps ), Eghezée (VIIde Legerkorps ).

Het TESSI gaat over tot de oprichting van de eerste twee aanvullingshospitalen (Hôpital Militaire Complémentaire - HMC). Te Froyennes wordt in het pensionaat van de broeders van Passy een hospitaal met 900 bedden ingericht. Het feestpaleis te Gent wordt omgebouwd tot een hospitaal met 2.200 bedden. De herstellingen aan deze leegstaande evenementenhal zouden het leger heel wat geld en moeite kosten.

Het militair hospitaal van Leopoldsburg wordt op 13 november 1939 gesloten, bij het eerste grote alarm voor een aanval uit Duitsland. Ook wordt het Centrum voor Opleiding van Brancardiers-Verplegers (de CIBI) uit Leopoldsburg geëvacueerd en naar Brugge overgebracht.

Wanneer op 13 januari 1940 de mobilisatie wordt opgetrokken naar Fase D worden in de hotels van De Panne, Oostende, Blankenberge en Heist een tiental reservehospitalen (Hôpital Militaire de Reserve - HMR) uitgerust met een bijkomende capaciteit van 3.100 bedden. Te Westende, Steenput en Brugge worden reservehospitalen met nog eens 4.400 bedden ingericht. Op de terreinen van de reguliere militaire hospitalen worden diverse houten barakken opgetrokken om ook hier de capaciteit te vergroten. De legerleiding heeft het hierbij bijzonder moeilijk voldoende geschikte gebouwen te vinden. Zolang het land niet daadwerkelijk aangevallen wordt, mogen er immers geen scholen, zorgcentra, religieuze gebouwen en kastelen gebruikt worden voor de installatie van deze hospitalen.

TESSI_Militair_Hospitaal_Ingang_1.jpg
Ingang Militair Hospitaal Antwerpen aan de Marialei
Het is pas op 15 februari 1940 dat de beslissing genomen wordt om in de kazerne de Hollain te Gent het Opleidingscentrum van de Gezondheidsdienst (CISS) op te richten om de rekruten van de lichting 40 op te leiden. Het CISS is een buitenbeentje binnen de structuur van de eenheden die de opleiding van rekruten en reservisten dienen te verzorgen. Het CISS staat immers niet onder het bevel van de Versterkings- en Opleidingscentra maar maakt als enige formatie van dit type deel uit van de Troepen en Etablissementen der Binnenlandse Gezondheidsdienst (TESSI).

Het TESSI voorziet ook in de oprichting van drie extra grote legerhospitalen, maar dit plan wordt in februari 1940 afgevoerd door het Groot Hoofdkwartier. Enerzijds is er een tekort aan medisch materieel dat door de toestand in het binnenland en de rest van Europa niet snel genoeg kan aangekocht worden. Anderzijds acht de legerleiding dit bijkomende echelon niet langer noodzakelijk en wordt besloten dat binnen de derde peiler een directe afvoer van zieken en gewonden naar de militaire hospitalen en reservehospitalen een geschikt plan is.

De situatie van het TESSI blijft dan tot bij de Duitse inval grotendeels ongewijzigd. Vlak voor het uitbreken van de oorlog beschikt het TESSI over de voorziene 13.500 manschappen.

Militaire Hospitalen
De militaire hospitalen bevinden zich op de volgende locaties
  • MH Brussel: Kwartier Geneesheer Luitenant-generaal Melis, Kroonstraat te Elsene
  • MH Antwerpen: Marialei te Antwerpen
  • MH Leuven: College De Valk, Tiensestraat te Leuven
  • MH Luik: Kwartier Geneesheer Luitenant Joncker, Abbaye Saint-Laurent, Rue Saint-Laurent te Luik
  • MH Namen: Kwartier Geneesheer Majoor Bastin, Rue Eugène Thibaut 3 te Salzinnes
  • MH Bergen: Kwartier Vingernier, Place du Béguinage te Bergen
  • MH Doornik: Kwartier Geneesheer Majoor De Bongie, Rue de la Citadelle te Doornik
  • MH Gent: Oud Klooster van Deynze, Ekkergemstraat te Gent
  • MH Brugge: Kwartier Geneesheer Onderluitenant Six, Peterseliestraat te Brugge
  • MH Oostende: Kwartier Bataljonsgeneesheer De Beer, Militair Instituut voor Zeekuur te Oostende
  • MH Beverlo: Hechtelsesteenweg te Leopoldsburg

PCA/TESSI
Een belangrijk deel van de Centrale Apotheek van het Leger (Pharmacie Centrale de L'Armée oftewel PCA) wordt al op 11 november 1939 overgebracht van het Militair Hospitaal in Antwerpen naar Sint-Kruis nabij Brugge. De apotheek wordt ook gemobiliseerd, samen met het Algemeen Magazijn van het Hospitaalmaterieel.
10mei.jpg
HK/TESSI
Bij de aanval op ons land wordt de laatste Fase E van de mobilisatie uitgeroepen. Het 2de en het 4de Territoriaal Geneeskundig Korps worden nu volledig gemobiliseerd. Deze twee korpsen zullen instaan voor het opstarten van alle nog niet actieve installaties die op de lijst van maar liefst 74 voorziene militaire reservehospitalen staan. Deze noodhospitalen zullen zich in openbare gebouwen en hotels vestigen langsheen de Belgische kust en in de regio van Doornik, Gent, Brugge, Torhout en Diksmuide. Drie recuperatiecentra voor lichtgewonden vervolledigen deze infrastructuur.

TESSI_Apotheek_Antwerpen.jpg
De apotheek in het Antwerpse krijgsgasthuis in maart 1940.
Conform een conventie afgesloten met het Ministerie van Landsverdediging, verhoogt het Rode Kruis van België het aantal hulphospitalen. Deze hospitalen maken geen deel uit van de militaire medische keten, maar moeten door opname van zowel burgers als militairen de globale ligcapaciteit te lande vergroten.

2TGK
Op 10 mei heeft het het 2de Territoriaal Geneeskundig Korps (2TGK) het bevel over vijf Hospitaalcentra, namelijk het Hospitaalcentrum van Gent, het Hospitaalcentrum van Brugge, het Hospitaalcentrum van Oostende, het Hospitaalcentrum van Blankenberge en het Hospitaalcentrum van Zeebrugge. Elk Hospitaalcentrum controleerde één of meerdere Militaire Hospitalen (HM), Aanvullingshospitalen (HMC) en Reservehospitalen (HMR):
  • HMR 73 (Hotel Continental te Blankenberge)
    Wanneer Leo Elaut 's ochtends thuis te Belsele wakker schrikt door overvliegende toestellen van de Luftwaffe, bevestigt zijn chauffeur die hem naar zijn dagtaak als hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Gent dient te brengen dat de oorlog is uitgebroken. Dokter Elaut is eveneens reserveofficier bij ons leger en is aangeduid als bevelhebber van het Reservehospitaal 73 in Hotel Continental te Blankenberge. Hij besluit om zijn oproepingsbevel af te wachten en gaat die dag gewoon werken te Gent. Aan de universiteit heerst de grootste chaos. Diverse professoren hebben besloten om een ad-hoc eindexamen af te leggen van de laatstejaarsstudenten en de faculteit te sluiten, terwijl anderen hier niet willen van weten en gewoon door willen gaan met de lessen. Dokter Elaut keert aan het eind van de dag terug naar Belsele en krijgt omstreeks 23u30 onverwacht bezoek van een luitenant van het 62ste Linieregiment met een opeisingsbevel voor accommodatie. De eenheid van de luitenant is aangekomen Belsele en de man wordt ingekwartierd in de woning van de familie Elaut.
  • HMC Gent (Feestpaleis) Het aanvullingshospitaal (HMC) Gent dat reeds in december 1939 werd gemobiliseerd, wordt bij het begin van de oorlog bevolen door Majoor Geneesheer G. Cambrelin die wordt bijgestaan door Kapitein Geneesheer F. Derom als officier-adjunct.
4TGK
Het 4de Territoriaal Geneeskundig Korps (4TGK) krijgt het bevel over twee Hospitaalcentra, namelijk het Hospitaalcentrum van Middelkerke en Nieuwpoort. De staf van het korps mobiliseert te Brussel en zal in de hoofdstad blijven tot 14 mei. Het 4TGK zal eveneens de 1ste Kapitein Arthur Prevost en het personeel van de Muziekkapel van de Gidsen in zijn rangen opnemen.

Militaire Hospitalen
  • MH Luik
    Tijdens de tweede helft van de dag wordt het Militair Hospitaal van Luik (MH Luik) gesloten en de zieken en gewonden zullen met een medische evacuatietrein van de Geneeskundige Evacuatiedienst worden overgebracht naar Gent. Het vertrek zal op 11 mei plaatsvinden.
11mei.jpg
HK/TESSI
TESSI_HM_Gent_Ekkergemstraat.jpg
Het MH Gent aan de Ekkergemstraat te Gent.
Door de snelle Duitse opmars wordt het duidelijk dat niet alleen het MH van Luik, maar ook de Militaire Hospitalen van Leuven, Namen en Brussel naar de kust moeten verhuizen om aan het krijgsgeweld te ontsnappen. De evacuatie van het Militair Hospitaal van Luik zet Geneesheer Luitenant-generaal Luyssen, inspecteur generaal van de geneeskundige dienst, er toe aan om een verdere verhuis van het volledige TESSI richting Frankrijk te overwegen.

2TGK
  • HMR 73 (Hotel Continental te Blankenberge) Leo Elaut keert terug naar Gent waar de polikliniek van de universiteit ontruimd wordt. Op het middaguur ontvangt hij zijn oproepingsbevel per telegram. De arts dient zich naar het militair hospitaalcentrum van Brugge te begeven om het mobilisatiedossier van Reservehospitaal op te pikken en moet dan naar Blankenberge. Na een omweg via Belsele voor het oppikken van zijn uniform en afscheid nemen van vrouw en kinderen, vertrekt Elaut naar Brugge waar hij te 19u00 aan het militair hospitaal toekomt. Er valt geen enkele officier te bespeuren en na heel wat zoekwerk kan dokter Elaut van Adjudant Vermeylen vernemen dat hij maar beter de volgende ochtend kan terugkomen om zijn marsorders richting Tielt in ontvangst te nemen. Reservehospitaal 73 zal niet worden opgericht, en Geneesheer Luitenant Elaut word nu directeur van het Reservehospitaal 62 te Tielt. Elaut zal in het Hotel Osborne op de Brugse grote markt logeren.

Militaire Hospitalen
  • MH Luik De commandant van het hospitaal, Geneesheer Majoor Pireaux, verlaat rondom 16u00 de stad Luik en stapt aan boord van de medische evacuatietrein die zijn personeel en gewonden naar Gent zal overbrengen.
12mei.jpg
HK/TESSI
De toestand in de veldhospitalen begint dramatisch te worden. Vele gewonden moeten geëvacueerd worden naar de verschillende reservehospitalen. Al gauw wordt het duidelijk voor de Geneesheer Luitenant-generaal Luyssen dat overbezetting van de Belgische hospitalen onvermijdelijk is en dat de de optie om gewonden naar Frankrijk te evacueren onderzocht moet worden.

Met toestemming van Minister van Landsverdediging Luitenant-generaal Denis, neemt hij contact op met de militair attaché van de Franse ambassade die onmiddellijk het Ministerie van Oorlog contacteert in Parijs waar beslist wordt dat de Belgische gewonden mogen afgevoerd worden naar het hospitaalcomplex van Le Touquet nabij de stad Etaples. De Fransen vragen om een arts naar Frankrijk te sturen om de noodzakelijk praktische regelingen te treffen. Geneesheer Kolonel Sillevaerts, hoofd van de Geneeskundige Dienst van het Militair Vliegwezen wordt met de opdracht belast.

2TGK
  • HMR 62 (Gesticht der Zusters van de Heilige Familie te Tielt) Geneesheer Luitenant Elaut verlaat samen met zijn personeel Brugge en kijkt op de trein naar Tielt het mobilisatiedossier van het HMR 62 na. In het Gesticht der Zusters van de Heilige Familie dient een lazeret van 900 bedden uit te grond gestampt te worden. Bij aankomst omstreeks 16u00 stuit de nieuwe directeur op enkele officieren van het militair hospitaal te Luik die met een opeisingsbevel voor het zelfde gebouw staan te zwaaien. Na overleg wordt dan maar besloten dat Geneesheer Majoor Englebert Pireaux, commandant van het MH Luik, de leiding op zich zal nemen en het reservepersoneel van Lt Med Elaut zich onder zijn bevel zal stellen.

Militaire Hospitalen
  • MH Luik De twee medische evacuatietreinen die het MH van Luik naar Gent overbrengen komen veilig en wel toe. Hier krijgt Maj Med Pireaux te horen krijgt dat hij en zijn personeel het Reservehospitaal 62 te Tielt dienen over te nemen.
  • MH Namen
    Alle gewonden worden overgedragen aan de medische keten van het VIIde Legerkorps. Het personeel maakt zich klaar voor een vertrek naar het MH van Gent.
13mei.jpg
HK/TESSI
TESSI_MH_Namen_Edingen.JPG
Personeel van het MH Namen te Edingen op weg naar Vlaanderen.
Vooraleer Kolonel Sillevaerts naar Frankrijk vertrekt neemt hij te Gent contact op met Luitenant-kolonel Riga, commandant van de Geneeskundige Evacuatieorganismen, om zich te informeren over de beschikbaarheid van sanitaire evacuatietreinen. Hij overlegt tevens met de Franse Chef d'Escadron (Majoor) Zeller om de toegang tot het Noord-Franse spoornet voor deze treinstellen te regelen. Ze komen overeen dat "het transport van de gewonden naar Frankrijk zal verzekerd worden door Belgische sanitaire treinen hierbij uitsluitend gebruik makend van de spoorlijnen langsheen de kust. De evacuatie zal verlopen in twee etappes; in eerste instantie zullen de zieken en gewonden geëvacueerd worden naar lazaretten ten westen van de Bovenschelde om in tweede instantie doorgestuurd te worden naar Frankrijk wanneer de hospitalen aan de kust volzet raken. De evacuatie naar Frankrijk zal ten vroegste zal starten op 15 mei. Het hospitaalmateriaal zal vervoerd worden via de weg, hoofdzakelijk met opgeëiste voertuigen . Men zal beginnen met de licht gekwetsten en zieken, de anderen zullen volgen zodra de omstandigheden dit toelaten. Alle sanitaire treinen zullen België verlaten via het station te Adinkerke, de eindbestemming van de treinen zal het station van Etaples zijn. De rotatie der treinen zal plaats vinden om de vier dagen, ontsmetting inbegrepen".

2TGK
  • Reservehospitaal 62 (Gesticht der Zusters van de Heilige Familie te Tielt) Een konvooi paardengespannen van het transportkorps brengt het eerste hospitaalmaterieel naar het gesticht met. Dokter Pireaux besluit om naast een heelkundige ook een geneeskundige afdeling te openen en laat hiervoor het nabijgelegen Sint-Jozefscollege opeisen.
Militaire Hospitalen
  • MH Brussel De niet-vervoerbare gewonden worden overgedragen aan het Rode Kruis en na het sluiten van de installaties vertrekt het personeel richting Gent.
  • MH Leuven Op 12 mei, net voor het dag wordt, vertrekt een medische evacuatietrein naar Herent om er gewonden van het Militair Hospitaal te Leuven op te pikken. De trein zal evenwel teruggestuurd worden naar Muizen door de stationschef van Zaventem waardoor de missie niet volbracht kan worden. Er worden uiteindelijk zes autobussen van de Legerautogroepering naar Leuven gestuurd om de gewonden op te halen. Ook te Leuven worden de niet-vervoerbare gewonden overgedragen aan het Rode Kruis waarna het personeel en de vervoerbare gewonden verlaten de stad en doorreizen naar Eeklo.
  • MH Namen Bij de aftocht uit Namen raakt het personeel van het hospitaal verspreid. De marsroute zal aanvankelijk lopen via Floreffe, Taravisée en Gosselies. Het personeel zal uiteindelijk zijn weg vinden naar diverse overige formaties van gezondheidsdienst, onder meer te Oostende, Roeselare, Berck-Plage, Zarren en Torhout. Een gedeelte zal in Noord-Frankrijk bij de val van Boulogne gevangen genomen worden.
14mei.jpg
TESSI_Geneesheren.jpg
Militaire geneesheren bij een wederoproeping in het Kamp van Beverlo.
HK/TESSI
Geneesheer Kolonel Sillevaerts brengt verslag uit bij Luitenant-generaal Luyssen die zich intussen met zijn staf in Westende geïnstalleerd heeft. Later op de dag komt de bevestiging via de Franse ambassade dat een 15.000 tot 20.000 gewonde Belgische militairen naar Frankrijk geëvacueerd kunnen worden.

In tussentijd stromen de installaties van het TESSI al snel vol met gewonden en zieken. Op 14 mei 1940 zijn zo'n 8.000 van de 12.000 beschikbare bedden bezet. Het Belgische Rode Kruis kan daar in West- en Oost-Vlaanderen nog ongeveer 1.400 bedden aan toevoegen, maar die zijn na vier dagen oorlog ook reeds voor de helft volzet.

2TGK
  • Reservehospitaal 62 (Gesticht der Dames van de Heilige Familie en Sint-Jozefscollege te Tielt) Op het dak van de beide gebouwen worden grote rode kruisen geschilderd om vriend en vijand duidelijk te maken dat het om een hospitaal gaat. Er worden ook verschillende detachementen de stad in gestuurd om divers hospitalisatiematerieel op te eisen: bij de burgers worden onder meer bestek, kookgerei, lakens, dekens en nachtemmers opgehaald. Er wordt verteld dat de eerste gewonden binnen twee dagen zouden toekomen.

4TGK
  • De staf van het 4TGK verlaat Brussel en installeert zich te Nieuwpoort.

PCA/TESSI
De eerste orders om de Centrale Apotheek van het Leger te evacueren naar Frankrijk worden gegeven. Het is de bedoeling het PCA over te brengen naar Nantes aan de zuidrand van Bretagne teneinde een voorraad geneesmiddelen aan te legen voor het hospitaalcentrum dat in Nantes zal worden opgericht.
15mei.jpg
SSDREA_Berck.JPG
Militaire Hospitalen worden opgericht in Le Touquet en Berck-Plage
HK/TESSI
Geneesheer Kolonel Sillevaerts bezoekt Le Touquet, samen twee reserveofficieren: Majoor Med Emile Gallemaerts, professor aan de VUB en Kapitein Med Georges Debaisieux, professor heelkunde aan de Leuvense universiteit. Ze worden ontvangen door de Franse Kolonel Geneesheer Debeyre, directeur van het centrum van Le Touquet. Deze stelt onmiddellijk 1.500 van de 2.400 bedden ter beschikking van de Belgen en vraagt hen drie chirurgische teams te leveren. De drie artsen rijden nog de zelfde avond naar De Panne terug.

2TGK
  • Reservehospitaal 62 (Gesticht der Dames van de Heilige Familie en Sint-Jozefscollege te Tielt) Lt Med Elaut vertrekt met een groep vrachtwagens naar Gent om nog bijkomende uitrusting voor het nieuwe lazaret op te halen. Er zijn nog steeds geen gewonden toegekomen in het reservehospitaal.

Militaire Hospitalen
  • MH Gent Geneesheer Luitenant-kolonel Melchior draagt 27 zwaargewonden over aan het Rode Kruis en maakt zijn eenheid klaar voor evacuatie.
  • MH Leuven Het personeel van het Leuvense hospitaal vertoeft te Eeklo. Er wordt een plan uitgewerkt om een nieuw aanvullingshospitaal in te richten in het College O-L-V Ten Doorn aan de Zuidmoerstraat. Door de komende evacuatie naar Frankrijk zal dit niet doorgaan.
  • MH Brussel Het MH van Brussel dient geëvacueerd te worden naar Oostende.
16mei.jpg
Tessi_Hopital_Maritime_Berck_Plage.jpg
Het Hôpital Maritime de la Ville de Paris te Berck-Plage.
HK/TESSI
Op 16 mei komt onverwachts het bevel van het Groot Hoofdkwartier (GHK) om verder westwaarts terug te trekken. Zonder dat men de K.W. Stelling ten volle verdedigd heeft moet de stelling worden prijsgegeven. Het Duitse leger wist immers een doorbraak te forceren in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. Het veldleger zal aan het eind van de dag de K.W. Stelling ontruimen en zich terugplooien op de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. De hospitalen die zich bevinden in het gebied tussen de twee stellingen moeten ontruimd worden.

Luitenant-generaal Luyssen, die de gewonden naar veiliger oorden wil overbrengen, geeft aan het TESSI de opdracht om de evacuatie naar Frankrijk in te zetten. Sillevaerts, Debaisieux en Gallemaerts keren terug naar Le Touquet en starten met het klaarmaken van de hospitalen voor de aankomst van de eerste Belgische slachtoffers. Rond 18u00 verneemt Kolonel Sillevaerts dat de genomen schikkingen van de vorige dag gewijzigd zijn en dat de Franse autoriteiten Le Touquet willen reserveren voor Franse en Engelse gewonden. Ze uiten de wens de dat Belgische gewonden naar het ongeveer 15Km verderop gelegen Berck-Plage gebracht worden. Het nabijgelegen station van Rang-du-Fliers wordt de nieuwe eindbestemming voor de medische evacuatietreinen die de vervoerbare gewonden naar Frankrijk zullen overbrengen, een triagecentrum zal opgericht worden te Etaples. Hierop vertrek de kolonel samen met zijn adjuncten naar Berck-Plage waar ze arriveren om 19.00 uur. Tot zijn verwondering zijn daar reeds een aantal Belgische geneesheren met hun familie aangekomen, op eigen initiatief zonder marsbevel. Kapitein Med Debaisieux merkt op dat Berck-Plage reeds volzit met vluchtelingen maar dit zal niet verhinderen dat het plaatselijk hospitaalcentrum wordt overgenomen van de Franse gezondheidsdienst en de draaischijf wordt van de Belgische Geneeskundige Dienst.

Het hospitaalcentrum is verspreid over een aantal opgeëiste gebouwen, waaronder het imposante "Hôpital Maritime de la Ville de Paris" op de zeedijk, het nabijgelegen "Hôpital Lannelongue", het "Hôpital Lemaire" en het casino van het kuststadje. Een nieuwe eenheid wordt opgericht om deze installatie mogelijk te maken: het Hospitaalcentrum Berck-Plage.

2TGK
  • Reservehospitaal 41 (Sint-Vincentiusinstituut te Torhout) Dit hospitaal wordt op weg gestuurd naar Berck-Plage
  • Reservehospitaal 62 (Gesticht der Dames van de Heilige Familie en Sint-Jozefscollege te Tielt) 's Ochtends komen enkele gekwetste Franse soldaten toe. De militairen raakten gewond tijdens de aftocht van het Franse 7de Leger doorheen ons land, in een van de talrijke luchtaanvallen of door ongevallen onderweg. Om 16u30 krijgt Majoor Pireaux het bevel om de aftocht naar Frankrijk te vervoegen en om 22u00 klaar te staan met manschappen en materieel in het station van Tielt. Het inpakken gaat bijzonder snel en reeds om 19u00 zijn de vrachtwagens klaar voor de aftocht. Vanaf 21u00 wordt gestart met het overladen van alle goederen op een klaarstaand treinstel.

Militaire Hospitalen
  • MH Antwerpen
    Het militaire hospitaal van Antwerpen gaat dicht en krijgt Eeklo als nieuwe bestemming. Dit lazaret vervult ook de dubbele functie van medisch-chirurgisch centrum van het Vde Legerkorps, dat door de evacuatie op alternatieve middelen moet terugvallen. Een 300-tal vervoerbare gewonden wordt aan boord geladen van een medische evacuatietrein die hen naar Berck-Plage in Frankrijk zal afvoeren (TBC).
  • MH Bergen Ook dit lazaret sluit. Gewonden en personeel vertrekken naar Kortrijk.
17mei.jpg
HK/TESSI
Het Ministerie van Landsverdediging verkrijgt nu ook toegang tot het Franse militaire hospitaalcentrum te Nantes met een capaciteit van 20.000 bedden. Een gedeelte van het TESSI dient naar diverse locaties in deze stad verplaatst te worden. Er wordt een nieuwe eenheid opgericht: het Belgische Hospitaalcentrum Nantes. De verplaatsing naar Nantes dient te gebeuren via Saint-Adresse, Bernay, Alençon en Angers. Vreemd genoeg wordt ook de familie van de artsen, die meereizen in de persoonlijke voertuigen van de geneesheren, eerst naar Berk-Plage en later naar Nantes geëvacueerd.

2TGK
  • Reservehospitaal 62 De trein van het hospitaal verlaat Tielt rond 02u00 en rijdt aanvankelijk naar het spoorwegknooppunt te Lichtervelde om van hier uit de lijn naar Diksmuide te volgen. De rit verloopt bijzonder vlot en om 07u00 wordt het station van Veurne binnen gereden. Aan boord van de trein bevinden zich ongeveer 350 militairen. Na een korte pauze bereikt de trein De Panne omstreeks 08u00 en kunnen de Belgen nog een half uur later de grens over rijden. Tot Duinkerke gaat het vlot, maar bij aankomst hier omstreeks 09u30 valt alle treinverkeer stil. Uiteindelijk kan een rijpad vrijgemaakt worden om 17u15 en komt het treinstel van Reservehospitaal 62 weer op gang. Tijdens de nacht komen de militairen via Etaples aan te Rang-du-Fliers. Het materieel wordt opgeladen op vrachtwagens en in konvooi naar Frankrijk gestuurd onder bevel van Kapitein-commandant Pierret.
  • HMC Gent (Feestpaleis) De gewonden worden aan boord van een medische evacuatietrein geladen en vertrekken nog diezelfde dag naar het hospitaalcentrum van Berck-Plage.

Militaire Hospitalen
  • Militair Hospitaal Brugge
    Het hospitaal wordt gesloten. De niet-vervoerbare gewonden worden overgedragen aan andere installaties. De overige gewonden vertrekken aan boord van de medische evacuatietrein T.E.A. 1 (Train d'Evacuation Assis 1) onder leiding van Geneesheer Onderluitenant Content richting Berck-Plage.
  • Militair Hospitaal Doornik Doornik sluit zijn deuren. De gewonden en het personeel worden overgebracht naar Heule nabij Kortrijk. De gewonden die niet getransporteerd kunnen worden, worden hier overgedragen aan de Kliniek Decoster en aan de diensten van het Rode Kruis van de regio Moeskroen-Kortrijk.
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk Terwijl de professoren Debaisieux en Gallemaerts te Berck-Plage blijven, vertrekt Kolonel Sillevaerts opnieuw naar ons land om verslag uit te brengen bij Luitenant-generaal Luyssen. Het nieuwe Belgische hospitaalcentrum Berck-Plage komt voorlopig onder bevel te staan van Geneesheer Kapitein Morimont. In ons land wordt Geneesheer Majoor Fontana aangeduid als bevelhebber.

PCA/TESSI
Er wordt begonnen met de uitvoering van de evacuatie van de centrale apotheek. Een gedeelte van de geneesmiddelenvoorraad wordt op treinwagons geladen in Brugge en zal via Etaples naar Nantes doorreizen. Een ander gedeelte van de voorraad wordt op vrachtwagens geladen en langs de baan Naar Berck-Plage gestuurd. Een derde deel van de stock blijft achter te Sint-Kruis tot de geneesmiddelen kunnen worden overgenomen door de Apotheek van het Leger.
18mei.jpg
TESSI_Reserve Hospitaal Grand Hotel de la plage.jpg
Hotel de l'Océan (HMR 48) met ernaast het Hôtel de la Plage (HMR 47) op de zeedijk te Oostende
HK/TESSI
Op 18 mei worden de laatste aanvullingshospitalen op weg gezet naar Berck-Plage. De troepen van de geneeskundige dienst vertrekken per vrachtwagen, samen met zoveel mogelijk hospitaalmateriaal. De gewonden worden in regel eveneens overgebracht per vrachtauto, of worden vervoerd met de aangepaste treinstellen van de Geneeskundige Evacuatiedienst. Luitenant-generaal Luyssen ontvangt eveneens het bevel om ons land te verlaten en wordt door het ministerie naar Marquise gestuurd, ongeveer halverwege Calais en Boulogne. Luyssen krijgt hier te horen dat hij zich op 19 mei naar Sainte-Adresse nabij Le Havre dient te begeven. Deze gemeente wordt de nieuwe standplaats van onze uitgeweken regering.

De enkele zeldzame aanvullingshospitalen die niet volledig geëvacueerd worden, komen in hand en van het Rode Kruis van België . Deze lazaretten verliezen hun militaire status en zullen vanaf dan met burgerpersoneel - meestal vrijwilligers - blijven functioneren ten bate van alle achtergebleven en nieuwe gewonden. De overgave van deze installaties geschiedt onder leiding van Geneesheer Kolonel Waffelaert, commandant van het nu gesloten militair hospitaal van Antwerpen.

Kolonel Sillevaerts is ondertussen opnieuw de baan op. Na een tussenstop te Berck reist hij door naar Parijs om de functie op nemen van verbindingsofficier met de hogere directie van de Franse gezondheidsdienst en alzo de installatie te Nantes te plannen.

2TGK
  • Staf Geneesheer Luitenant-kolonel Debry wordt aangeduid als commandant voor het nog op te richten hospitaalcentrum van Nantes en komt rond 15u00 toe te Berck-Plage. Geneesheer 1ste Kapitein Maesschalk komt over van het Militair Hospitaal Oostende en wordt de nieuwe bevelhebber van het 2TGK.
  • Reservehospitaal 47, 48 en 49
    Drie aanpalende, prestigieuse hotels op de zeedijk te Oostende waren ingericht als militair hospitaal en stonden onder bevel van 1Kapt Med Beckers. Het betreft het Grand Hotel de la Plage, (Hôpitale Militaire de Reserve Nr 47), het Hotel de l'Océan (HMR Nr 48) en het Grand Hotel Continentale (HMR Nr 49). De drie reservehospitalen krijgen op 18 mei bevel hun deuren te sluiten en de gewonden over te brengen naar Frankrijk. Alle vervoerbare gewonden en het personeel van de hospitalen wordt naar het station van Oostende gebracht waar ze kunnen instijgen in de medische evacuatietrein T.E.M. Nr 6 die onder bevel stond van Lt Med Vandervael. De niet-vervoerbare gewonden worden overgedragen aan het Rode Kruis. De nacht van 18 op 19 mei wordt op de trein in het station van Oostende doorgebracht.
  • Reservehospitaal 62
    Het personeel van reservehospitaal 62 wordt in eerste instantie doorgestuurd naar het Hôpital Lannelongue, een onderafdeling van het Hôpital Maritime gebouwd in 1924 voor de volwassen, mannelijke patiënten. Tijdens de namiddag vinden de militairen hun definitieve nieuwe standplaats in het Hôpital Maritime zelf. Het reservehospitaal houdt op te bestaan en manschappen en materieel worden verdeeld binnen de nieuwe eenheid.
  • HMC Gent Nadat eerst de gewonden werden geëvacueerd vertrekt nu ook een colonne voertuigen van het HMC uit Gent naar Rijsel in Frankrijk. De voorziene bestemming is Berck-Plage. Het konvooi bestaat uit een allegaartje opgeëiste voertuigen, waaronder een autocar voor de verpleegsters en een grote rode camion van de brouwerij Meiresonne. Zoals de meeste andere voertuigen is deze zorgvuldig afgedekt met een reusachtig dekzeil gemerkt met een Rode Kruisteken. Het begeleidend personeel bestaat uit beroepsmilitairen en reservisten, dokters - onder meer de directeur van het HMC Maj Med Cambrelin en zijn staf, chauffeurs, verpleegsters, verplegers waaronder een aantal seminaristen en novicen, koks en bedienden. Alle voertuigen dragen links onder op hun voorruit een identificatieteken van het AMH, een soort laissez-passer. Specifiek voor dit konvooi is dat de families van de militairen worden meegenomen richting Frankrijk in de militaire voertuigen. In Rijsel wordt halt gehouden om er te overnachten. In de loop van de nacht komt het bericht binnen dat de colonne zich niet naar Berck-Plage dient te begeven maar dat de nieuwe eindbestemming de Franse stad Nantes is.

4TGK
  • Staf De staf verlaat Nieuwpoort en wordt naar Nantes gedirigeerd. Op 18 mei wordt Le Touquet bereikt.
  • Reservehospitaal 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 39, 4 De militairen van deze hospitalen verlaten ons land met bestemming Nantes.
Casino_Berck_Plage.jpg
Belgische militairen op het balkon van het casino te Berck-Plage.
Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk
    De eerste evacuatietrein met gewonden komt aan uit Brugge. Reeds om 05u20 rijdt de medische evacuatietrein T.E.A. 1 het station van Rand-du-Fliers binnen. Tussen de slachtoffers bevinden zich heel wat zieken en lichtgewonden die eigenlijk niet geëvacueerd hoefden te worden en de medische keten onterecht belasten. Dit zal ook zo blijken bij elke nieuwe lading gewonden die over de komende dagen zal aankomen en duidt duidelijk op een slechte triage bij vertrek in ons land. Na opname worden in een van de zalen van het Hôpital Maritime 50 gewonden geteld waarvan er maar liefst 38 direct ontslagen zouden kunnen worden om de dienst te hervatten. Bij gebrek aan transport in omgekeerde richting blijven alle gewonden ter plekke. Het treinstel vertrekt leeg richting Boulogne om 15u45.

    Het hospitaalcentrum moet dringend georganiseerd worden. Majoor Fontana, oudste geneesheer van het MH Brussel bereikt rond 15u00 Berck-Plage en kan zijn commandotaak aanvangen. Samen met Fontana komt ook het gros van het personeel van de militaire hospitalen van Brussel, Namen, Luik en Leuven toe. Het personeel van Luik neemt het Hôpital Maritime (1.100 bedden) in, terwijl de ploegen uit Brussel het Hôpital Lannelongue (400 bedden) het toegewezen krijgen. Het casino wordt ingericht als verzorgingscentrum voor de talrijke lichtgewonden in de hoop het aantal hospitalisaties in de twee grote lazaretten te kunnen beperken. Het Casino van Berck, onder bevel van Geneesheer Kapitein Morimont kreeg al gauw de bijnaam "Centrum der kreupelen". En tenslotte was er nog het Hôpital Lemaire dat ook gedeeltelijk bezet werd door de Belgische Militaire Medische Dienst onder bevel van de chirurg Geneesheer 1ste Kapitein Henry van het MH Brussel.

    De evacuatietrein T.E.M. 7 (Train d'Evacuation Mixte 7) loopt het station van Rang-du-Fliers binnen. Treincommandant Geneesheer Luitenant Goffart laat alle gewonden uitladen en stuurt zijn treinstel daarop terug richting Duinkerke en ons land. De evacuatietrein T.E.M. 9 van Geneesheer Luitenant Terlinck wordt om 16u40 in het oorspronkelijke eindstation van Etaples tegengehouden door de Franse militaire autoriteiten en dient hier zijn gewonden uit te laden. De ongelukkige slachtoffers worden niet allemaal gehospitaliseerd te Le Touquet en velen moeten te voet op eigen houtje naar Berck-Plage.

  • Militair Hospitaal Antwerpen Terwijl een klein deel van het personeel naar Berck-Plage bevolen wordt, zal het gros doorreizen naar het Hospitaalcentrum Nantes. Het detachement bestemd voor Berck-Place staat onder leiding van de directeur van het hospitaal, Geneesheer Majoor Van Vyve. De rest van het personeel dat Nantes dient te vervoegen zal bevolen worden door radioloog Geneesheer Luitenant Gautot. In deze groep bevindt zich tevens de voor onze gezondheidsdienst unieke afdeling Neuropsychiatrie onder leiding van Geneesheer 1ste Kapitein Bodart.
  • Militair Hospitaal Oostende / Militair Hospitaal Brugge / Militair Hospitaal Gent / Militair Hospitaal Bergen Het personeel wordt toegevoegd aan het nieuwe Hospitaalcentrum Nantes en verlaat ons land.
  • Militair Hospitaal Brussel / Militair Hospitaal Namen / Militair Hospitaal Luik / Militair Hospitaal Leuven Deze vier hospitalen brengen hun nog beschikbare personeel over naar het Hospitaalcentrum Berck-Plage.
19mei.jpg
2TGK
  • HMC Gent in Frankrijk Tijdens de tweede dag wordt doorgereisd van Rijsel via Arras naar Amiens. In Amiens komt het konvooi in een bombardement terecht. De colonne maakt snelheid maar een bom slaat in voor één van de voertuigen. De chauffeur verliest de controle over het stuur en knalt tegen een blinde muur waarbij de chauffeur ernstig gewond raakt en de auto zwaar beschadigd moet worden achtergelaten. Het konvooi houdt halt in Amiens aan de Somme om te overnachten.
4TGK
  • Staf/4TGK in Frankrijk De staf reist verder van Le Touquet via Berck-Plage en bereikt Verton een buurgemeente van Berck-Plage.

Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk Majoor Med Fontana is verontrust over de erg beperkte mogelijkheden van het hospitaalcentrum Berck-Plage en over het groot aantal genezen of herstellende Belgische en Franse gehospitaliseerden die zouden moeten geëvacueerd worden om plaats te maken. Hij merkt ook op dat de regio gebrek heeft aan benzine waardoor transport met ziekenwagens en camions belemmerd wordt. Hij dringt aan opdat de officieren rekenplichtigen zouden bevoorraad worden in geld omdat de financiële toestand in de komende dagen kritiek kan worden. Daarenboven vraagt hij een officier en een twintigtal rijkswachters om de verkeerstucht op de toegangswegen naar de hospitalen te verzekeren. Het hospitaalcentrum zit echter zonder fondsen. Majoor van de administratie Brouyere belast met de bevoorrading in fondsen van de Geneeskundige Dienst beslist dan geld af te halen te Saint-Adresse. De hospitaalgebouwen zelf stromen intussen vol militaire en civiele gewonden. Ook komt een nieuw treinstel uit ons land aan: T.E.M. 10 onder leiding van Geneesheer Onderluitenant Regniers. Het aantal patiënten loop al snel op tot boven de 3.000. Talrijke patiënten ontschepen in het station van Rang-du-Fliers en worden per vrachtwagen en ambulance naar de lazaretten te Berck vervoerd.
  • Militair Hospitaal Doornik Het personeel verlaat ons lans met bestemming Nantes.
  • Reservehospitaal 3, 4, 5, 7, 9 Deze installaties worden gesloten. Het personeel wordt overgebracht naar het Hospitaalcentrum Nantes.
  • Reservehospitaal 8, 22 Het personeel van deze hospitalen vertrekt naar Berck-Plage.

PCA/TESSA in Frankrijk
Een vrachtwagencolonne van de Centrale Apotheek van het Leger onder leiding van Apotheker Majoor Etienne en Apotheker Kapitein Discry komt aan te Berck na een lange rit van uit Brugge. De apotheek brengt een belangrijke hoeveelheid hospitaalmaterieel en geneesmiddelen mee die de installatie kan versnellen. Na het uitladen van de voorraden rijdt de colonne op 20 mei door naar Nantes.
20mei.jpg
62Li_overzicht_Duitse_opmars.jpg
Duitse opmars tussen 16 en 20 mei. In de nacht van 20 op 21 mei wordt de Franse kust bereikt
HK/TESSI
Luitenant-generaal Luyssen geeft aan Geneesheer Luitenant-kolonel Debry de opdracht om te Berck alle op wielen gebleven en niet strikt noodzakelijke medische formaties te verzamelen en door te sturen naar Nantes. Derby slaagt er in om zo'n 2.000 gehospitaliseerden op transport te plaatsen. Het aantal opgenomen patiënten wordt die dag op 2.500 geschat. Meer gewonden zullen er niet meer overgebracht worden naar Nantes want i<n de nacht van 20 op 21 mei bereiken de Duitsers Noyelle-sur-Mer aan de monding van de Somme. Hierdoor raken de hospitalen ingesloten door de Duitsers.

2TGK
  • HMC Gent in Frankrijk
    Vreemd genoeg zet het konvooi van het HMC Gent zijn tocht in de vroege ochtend verder langs de Somme richting Abbeville. De colonne wordt regelmatig overvlogen door Duitse jachtvliegtuigen maar aanvallen blijven uit. Blijkbaar bieden de Rode Kruistekens voldoende bescherming. De Duitsers zijn niet veraf want overal waar de colonne passeert blazen Franse genietroepen de bruggen over de Somme op, soms zo dicht achter de colonne dat de manschappen de brug de lucht zien ingaan. Er kan niet snel gevorderd worden want de wegen zitten vol vluchtelingen verweven met Franse en Engelse troepenkonvooien op weg naar het noorden
    Het Belgisch konvooi passeert meerdere stations en militaire vliegvelden, militaire doelwitten bij uitstek die op regelmatige tijdstippen aangevallen worden. De dokters zijn blijkbaar niet voldoende tactisch geschoold om dergelijke risico's te vermijden. Tegen de middag steekt de colonne de Somme over in Abbeville die op dat ogenblik flink gebombardeerd wordt. Eens de Somme voorbij volgen ze de Franse kust van Le Tréport tot Dieppe waar opnieuw halt gehouden wordt.
4TGK
  • Staf/4TGK in Frankrijk De staf van het 4TGK trekt verder van Verton naar Rouen en houdt even ten zuiden van deze stad halt te Bourgtheroulde.

Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk
    Vanaf 20 mei breken moeilijke dagen aan. De gewonden die de dag voordien toekwamen in Rang-du-Fliers vinden geen plaats meer in de overvolle hospitalen van Berck. Ze kunnen slechts gedeeltelijk ontscheept worden. Alleen de zwaar gekwetsten worden te Berck opgenomen. De anderen, meer dan 300, moeten op de treinen blijven. Het station wordt dan ook een ad-hoc annex van het hospitaalcentrum.

    De medische evacuatietreinen T.E.M. 4 (Train d'Evacuation Mixte 4) onder bevel van Geneesheer Adjudant Castelain en T.E.M. 3 onder bevel van Geneesheer Luitenant Stuyck komen aan te Rang-du-Fliers. De beide treinen verlieten Oostende op 18 mei met aan boord een totaal van ongeveer 1.200 gewonden van de reservehospitalen. Te Berck is men radeloos. De dokters weten niet waar eerst kijken. Men moet absoluut de gezonde mannen op transport stellen maar men heeft geen voertuigen. Bovendien weet men dat de Duitsers op komst zijn. Er wordt voor hen een bevel `sauf qui peut' uitgevaardigd. Ze worden aangemaand naar het zuiden te trekken en zo gebeurde ook. De gekwetsten zelf worden slecht of niet verzorgd. Zij die deze periode beleefden hebben er een afschuwelijke herinnering aan over gehouden. Evacuatietrein T.E.M. 6 kan het station van Arras bereiken waar treinchef Geneesheer Luitenant Vandervael kan telefoneren met Berck-Plage. Het hospitaalcentrum stuurt de trein door naar Abbeville in de hoop dat van hier uit een rijpad naar Rang-du-Fliers kan bekomen worden. Het treinstel zal nooit aankomen.
21mei.jpg
4TGK
  • Staf/4TGK in Frankrijk Op 21 mei verplaatst de groep zich van Bourgtheroulde naar Le Mans.

Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk
    Vanaf 08u00 worden de telefonische verbindingen met Berck afgesneden terwijl zieken en gewonden blijven toestromen. Het Belgisch commando van het hospitaalcentrum tracht de lichte zieken vooralsnog te evacueren naar Nantes. In het Maritiem hospitaal wordt een detachement samengesteld van 300 genezen verklaarde militairen die toevertrouwd worden aan Kapitein-commandant Linard De Guertechin. Vergezeld van een andere officier moet hij proberen de Somme te overschrijden bij Abbevile en Bernay te bereiken. 's Namiddags komt het detachement, dat zonder eten nog medische begeleiding de baan werd opgestuurd, al terug omdat alle bruggen op de Somme door de vijand bezet zijn. Majoor Brouyere slaagt erin Saint-Adresse te bereiken en wordt doorgestuurd naar Bernay waar hij zich één miljoen Belgische frank laat overhandigen voor het hospitaalcentrum van Berck. Hij vertrekt zonder uitstel terug naar Berck via Fécamp, Dieppe en Le Tréport. Aan de Somme gekomen moet hij onverrichterzake terugkeren, er is geen doorkomen aan. Intussen wordt de toestand in het Maritiem hospitaal meer en meer kritiek. Naast de overbezetting der lokalen stelt zich een bevoorradingsprobleem. De bevoorrading is nijpend aangezien ook de lokale kruidenierswinkels volledig leeg zijn en zich niet konden zich herbevoorraden. Dankzij de vrachtwagens van het HRM van Tielt en benzine 'gerecupereerd' van een verlaten Frans vliegveld kan het hospitaalpersoneel de ganse omgeving afzoeken. Overal in de wijde omgeving is de toestand tragisch maar door de onophoudelijke toewijding van Luitenant Renwart en Adjudant Custers kan een minimum aan levensmiddelen bezorgd worden aan het Maritiem hospitaal. Het achtergebleven personeel en de patiënten vernemen dat de Duitse troepen de Atlantische kust bereikt hebben en de krijgsgevangenschap nu onvermijdelijk geworden is. Nu het nog een kwestie van uren geworden is eer de bezetter Berck zal bereiken, slaat het pessimisme neer in het hospitaal.
  • Hospitaalcentrum Nantes in Frankrijk Geneesheer Luitenant-kolonel Debry is inmiddels aangekomen in Nantes en werkt aan de installatie van het nieuwe hospitaalcentrum. De gezondheidsdienst zal tegen 22 mei ongeveer 7.500 nieuwe bedden kunnen organiseren.
22mei.jpg
2TGK
  • HMC Gent in Frankrijk
    Na de vorige dag van Dieppe naar Rouen gereden te zijn trekt de colonne op 22 mei van Rouen naar Evreux waar ze kort na de middag toekomen. In Evreux bevindt zich ook een gemotoriseerde Engelse eenheid (allicht van de Britse Beauman Division die een depot had in Evreux) die in actie schiet wanneer een driemotorig Duits transportvliegtuig er een groep parachutisten afwerpt. De Engelsen omsingelden snel de landingszone en openden het vuur. De para's worden bij hun landing gevangen genomen. De voertuigen zitten zonder benzine maar een Frans officier weigert de Belgen te bevoorraden. De Franse benzine blijkt echter opgeslagen in Engelse jerrycans. Eerste Sergeant Michaël Weise, die in 1914-18 vier jaar in Engeland verbleef en goed Engels spreekt, wendt zich tot de Engelsen. Deze eisen hun jerrycans terug waarop de woedende Fransman tot toegeven gedwongen wordt. De voertuigen worden bijgetankt waarna ze doorreizen naar Chartres. Iets voorbij Evereux splitst de colonne op in twee delen die elk afzonderlijk hun weg naar Nantes zullen verderzetten. In Chartres wordt de nacht doorgebracht.

Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk
    De stroomvoorziening valt uit te Berck-Plage. Tijdens de namiddag komen de eerste Franse gewonden toe die verklaren gewond te zijn in vuurgevechten te Berck-Ville, op nog geen 7Km van het hospitaal. Ook de Belgische Adjudant Custers heeft Duitse pantserwagens waargenomen aan de rand van de stad tijdens het uitvoeren van een corvee met een ploeg van het hospitaal. De nakende inname van de stad leidt tot enige paniek onder de Belgen. De aankomst van de Duitsers in de hospitalen verliep rustig en zonder veel ruchtbaarheid. Een Duitse officier kwam het personeel melden dat ze krijgsgevangen waren.

    Zich bewust zijnde van de ellendige omstandigheden in de hospitalen te Berck, slaagt de Franse verbindingsofficier Commandant (Majoor) Detige erin om per schip van Berck naar Dieppe te varen en vervolgens bij de Belgische Luitenant-generaal Vincotte te Rouen te gaan pleiten voor de evacuatie van alle gewonden uit Berck-Plage. Vincotte neemt contact op met de Franse militaire bevelhebber te Duinkerke, Admiraal Darlan, om te trachten een evacuatie op te starten. Dit plan wordt nooit uitgewerkt.
23mei.jpg
Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk Hoewel de aanvoer van patiënten per trein stilgevallen is, blijven gewonde of verloren geraakte Belgische, Franse en Britse militairen toestromen in de hospitalen te Berck. Alle bijkomende opnames komen gewoon in de gangen van de gebouwen op de grond terecht. Berck-Plage wordt ingenomen door de Duitsers, die aanvankelijk geen aandacht schenken aan wat er in de Belgische hospitalen plaats vindt.
24mei.jpg
TESSI_bombardement_HRM nr 47.jpg
Gebombardeerde Grand Hotel de la Plage op de zeedijk
2TGK
  • HMC Gent
    Na vanuit Chartres naar Lemans gereden te zijn om daar te overnachten rijdt de colonne op 24 mei van Le Mans via Angers naar Mésanger dat zich halfweg Angers en Nantes bevindt. Hier komen de twee delen van de colonne terug samen en kunnen ze hun weg vervoegen naar Nantes.
Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk Het front rukt verder op naar het noorden, richting Boulogne. Berck-Plage komt dan ook al snel buiten de gevechtszone te liggen en een relatieve rust keert weer. Er zijn nu meer dan 2000 gewonden opgenomen in het hospitaal, Belgische of Engelse militairen, burgers, mannen, vrouwen en kinderen in nood. De gangen lagen vol met lichamen op stro of gewoon op de grond. In deze situatie zal pas op 27 mei verandering komen.
  • Reservehospitaal 47
    Het reservehospitaal in het Strandhotel (Grand Hotel de la Plage) te Oostende dat intussen was overgedragen aan het Rode Kruis wordt op 24 mei door de Luftwaffe gebombardeerd. Drie bommen treffen het gebouw ondanks het Rode Kruis dat op het dak van het hotel was geschilderd. Geneesheren en verpleegsters evacueren zo goed als mogelijk de gewonden die naar het nabijgelegen Atheneum worden overgebracht. Zij kunnen niet vermijden dat enkele zalen met zwaar gewonden en pas geopereerden niet ontruimd worden. Naar verluid komen 50 gewonde soldaten en twee burgers (Poireau Angeline en Vanglabbeke Marie) om in de brand na het bombardement (zie bron 7 en 8).
25mei.jpg
Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk De Duitsers laten de hospitalen gewoon verder werken en het Belgisch personeel evenals de gewonden genieten van een relatieve vrijheid. Geen spoor van agressiviteit aan beide zijden. Men observeert elkaar. De ontwapende Belgische militairen wandelen in uniform op de dijk en laten zich fotograferen door de Duitse propagandadienst voor het Casino.
26mei.jpg

27mei.jpg
Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk De Duitse bezetter bemoeit zich nu wel met de Belgische hospitalen te Berck. De gebouwen worden uitgekamd en alle ambulante patiënten en zowel het militaire als het civiele personeel worden overgebracht naar het nabije vliegveld om krijgsgevangen gemaakt te worden. Enkele artsen mogen samen met de bedlegerige patiënten achterblijven in de hospitaalinstallaties. Enige tijd later krijgen ze versterking van een 120-tal personeelsleden die van het vliegveld teruggestuurd werden. Intussen hebben de gewonden in de hospitalen wel van de gelegenheid gebruik gemaakt om in de keukens en verblijfsruimten van het personeel in te breken en zich te goed te doen aan het weinige nog aanwezige voedsel. De situatie te Berck wordt dan ook bijzonder dramatisch in de komende dagen.
28mei.jpg
HK/TESSI
Het TESSI beschikt nu over het hospitaalcentrum in Nantes maar ook in Zuid-Frankrijk zijn op verschillende locaties detachementen van de territoriale gezondheidsdienst aangekomen. Geneesheer Generaal-majoor Defalle zal aangesteld worden als hoofd van de gezondheidsdienst van de Recruteringscentra van het Belgisch Leger. De medische verzorging van de tienduizenden jongeren komt dan ook in handen van militairen van het TESSI. Ook de Versterkings- en Opleidingscentra kunnen rekenen op medische steun van de territoriale gezondheidsdienst. Enkele Belgische detachementen worden hierbij ook aan het werk gezet bij het Franse hospitaalcentrum Toulouse.

De verdeling van de staven van het TESSI is als volgt:
  • de staf van het 2de Territoriaal Geneeskundig Korps is op 28 mei ondergebracht te Nantes en verhuist midden-juni naar Montpellier
  • de staf van het 4de Territoriaal Geneeskundig Korps bevindt zich op 28 mei te Champtoceaux en tegen midden-juni in Toulouse
  • het Opleidingscentrum van de Gezondheidsdienst zal te Les-Sables-d'Olonne blijven
  • het Centraal Laboratorium van de Gezondheidsdienst is aangekomen te Angers en verhuist in juni naar Les Cabannes
  • de Centrale Apotheek van het Leger is geïnstalleerd te Montrelais en wordt in juni verplaatst naar Villefranche-de-Rouergue

De veldtocht van het deel van het TESSI dat er in slaagde om aan de omsingeling van de geallieerde legers in Noord-Frankrijk en Vlaanderen te ontsnappen, zal dan ook verder blijven duren tot aan de terugkeer van ons leger uit Frankrijk in augustus en september 1940.

2TGK
  • Staf/2TGK in Frankrijk
    Te Nantes bevinden zich 72 artsen, enkele honderden manschappen van de gezondheidsdienst en ongeveer 2.000 patiënten. Het Hospitaalcentrum Nantes onder Geneesheer Luitenant-kolonel Debry zal een unieke rol spelen binnen het verhaal van het Belgische leger in Frankrijk daar een belangrijk deel van van de middelen rechtstreeks ten voordele van het Franse leger zal ingezet worden. Verschillende detachementen van militaire artsen en steunpersoneel worden uitgestuurd om aanvullingshospitalen van het Franse leger te gaan versterken, zowel in de wijde omgeving van Nantes als in Bretagne. Het hospitaalcentrum staat ook in voor de Medische steun aan de elementen van de 7de Infanteriedivisie die zich in Bretagne bevinden.
    HMC Gent in Frankrijk Het personeel van het HMC Gent wordt toegevoegd aan het hospitaalcentrum van Nantes. De families die zijn meegereisd worden op verschillende locaties in de stad ondergebracht
4TGK
  • Staf/4TGK in Frankrijk Majoor Warland wordt met ziekenverlof naar Montbert gestuurd en zal niet meer terugkeren naar het 4TGK. Hij brengt een korte tijd door bij de CRAB en werkt vanaf midden augustus in het Franco-Belgisch militair hospitaal van Carcassonne. Op 4 september 1940 zal hij terugkeren naar ons land. De nieuwe chef van het 4TGK wordt Geneesheer Kolonel Bya die overkomt van het Opleidingscentrum van de Gezondheidsdienst.

Militaire Hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk De manschappen vernemen via de radio het verschrikkelijke nieuws van de capitulatie van België. De hatelijke toespraken die er op volgden zweepten enigszins de geesten van onze Franse gastheren op met enkele wrijvingen tot gevolg die echter snel ophouden na de de tussenkomst van de Belgische directie bij de directrice van het Maritiem hospitaal.

2TGK
  • Staf/2TGK in Frankrijk De Duitsers rukken verder op en naderen Bretagne. Er worden plannen gemaakt om Nantes te ontruimen en richting Toulouse te trekken. Wanneer de Fransen op 18 juni beslissen Bretagne op te geven verlaat het hospitaalcentrum Nantes.
  • HMC Gent in Frankrijk Ook het HMC Gent verlaat op 18 mei Nantes. Ze overschrijden de Loire in Nantes en trekken richting Poitiers. Vanaf Poitiers volgen ze een tijdje de loop van de rivieren Clain en Charente. Sedert de capitulatie van de Belgische strijdmacht op 28 mei, zijn sommige Fransen niet meer zo vriendelijk. Zo weigeren ze in sommige etablissementen de Belgen te bedienen. Het Vlaams dat ze ons horen spreken zal er wellicht voor iets tussen zitten want ze werden ook al eens verweten voor `Sales Boches', een scheldwoord dat bij sommige van de mannen in het verkeerde keelgat schoot en leidde tot heftige woordenwisselingen. De tocht gaat verder via Angoulême, Périgueux, Villeneuve-sur-Lot, Agen, Moissac en Toulouse. Op 23 juni wordt het laatste stuk afgelegd van Toulouse naar Carcassonne om uiteindelijk te belanden in Montlaur waar ze zullen kantonneren.

Militaire hospitalen
  • Hospitaalcentrum Berck-Plage in Frankrijk
    Tot 3 juni moet het hospitaalcentrum zich trachten te beredderen met het weinige overgebleven personeel. Vanaf die datum worden de hospitalen door de bezetter ontdaan van hun gewonden. Op 04 juni is het Casino als eerste aan de beurt, zonder twijfel omdat daar de meest gezonde mannen verbleven. Aanvankelijk worden alle gewonden die voldoende hersteld zijn krijgsgevangen gemaakt.
    Een Duitse officier deelt de soldaten mede dat zij zich moeten klaar maken voor vertrek. Rond de middag vertrekt een grote colonne gevangenen te voet naar Montreuil waar ze 's avonds rond 21u00 aankomen. Op 05 juni verblijven ze te Montreuil om op 06 juni een tweede etappe te voet van Montreuil naar Hesdin af te leggen. Op 07 juni gaat het verder te voet van Hesdin naar Saint-Pol. De 08 juni worden de gevangen per vrachtwagen vervoerd van Saint-Pol naar Cambrai om in de namiddag uit Cambrai te vertrekken per spoor. Op 09 juni rond 22u00 komen ze aan in het station Schaarbeek-Brussel. Iedere dag verlaten colonnes met gezonde soldaten Berck. Soms worden ook gewonden, waarvan sommigen tamelijk ernstig, in de colonne opgenomen. De bevolking van Berck kijkt onder een brandende zon ontsteld naar deze defilé van lijdenden. Allen zullen ze dezelfde weg afleggen: de eerste dag te voet van Berck naar Montreuil, de tweede dag te voet van Montreuil naar Hesdin, de derde dag te voet van Hesdin naar Saint-Pol, de vierde dag van Saint-Pol nar Cambrai per camion om eindelijk van Cambrai naar Brussel te sporen. Op 05 juni wordt het Hôpital Lannelongue leeggemaakt gevolgd door het Hôpital Maritime op 08 juni. Ten slotte worden de overige gewonden en het personeel terug naar ons land overgebracht. Op 13 juni zullen nog 48 artsen, 8 apothekers, een 300-tal personeelsleden en ongeveer 100 gewonden overblijven in de hospitalen Lannelongue en Maritime. Het Hôpital Lannelongue sluit zijn deuren op 28 juni gevolgd door het Hôpital Maritime op 2 juli 1940. De laatste militairen worden naar ons land overgebracht waarna het Hospitaalcentrum Berck-Plage ontbonden wordt. In de periode dat het Hospitaalcentrum Berck-Plage operationeel was bezweken er 24 Belgische militairen aan hun verwondingen. Gezien de grote aantallen gewonden die naar het hospitaalcentrum werden afgevoerd (meer dan 3.000) is dit relatief weinig. Inlichtingen uit de overlijdensakten die te Berck-Plage werden opgesteld vertellen ons wie zij waren, behalve voor twee onder hen die naamloos begraven werden.

Lijst van de Reservehospitalen en Aanvullingshospitalen

Hospitaal
Locatie
Adres
Gemeente
Directeur
Reservehospitaal 1
Sint-Bernarduscollege
Marktplein
Nieuwpoort
Med 1Kapt R. Gillet
Reservehospitaal 2
Instituut Stella Maris
Willem De Roolaan 72
Nieuwpoort
Med 1Kapt G. Van De Velde
Reservehospitaal 3
Middenschool
Arsenaalstraat 20
Nieuwpoort
Med 1Kapt G. Hendrix
Reservehospitaal 4
Grand Hôtel
Albert I Laan
Nieuwpoort-Bad
Med Kapt M. Van Der Elst
Reservehospitaal 5
Grand Hôtel Océan
Zeedijk
De Panne
Med Kapt P. Marique
Reservehospitaal 6
Hôtel du Kursaal
Zeedijk
De Panne
Med 1Kapt P. Denomerenge
Reservehospitaal 7
Hotel Continental
Duinkerkelaan 11
De Panne
Med 1Kapt J. Grosfils
Reservehospitaal 8
Hotel Teirlinck
Zeedijk
De Panne
Med 1Kapt A. Malfait
Reservehospitaal 9
Rusthuis Sint Elisabeth
Sint-Elisabethlaan
De Panne
Med Kapt J. Marbaix
Reservehospitaal 10
Sint-Janshospitaal
Woumenweg
Diksmuide
Med 1Kapt J. Van De Velde
Reservehospitaal 11
West End Hotel

Westende
Med 1Kapt A. Tramasure
Reservehospitaal 12
Grand Hôtel des Bains
Zeedijk
Middelkerke
Med 1Kapt E. Grenier
Reservehospitaal 13
Hôtel Continental et du Littoral
Zeedijk 59
Middelkerke
Med Maj G. Hubinont
Reservehospitaal 14
Grand Hôtel de la Plage

Middelkerke
Med 1Kapt A. Petit
Reservehospitaal 15
Hôtel Belle Vue

Westende
Med 1Kapt A. Van Hoeck
Reservehospitaal 16
Hotel Midland
Zeedijk
Raversijde
Med Lt G. Rosel
Reservehospitaal 17
Instituut De Voorzorg

Middelkerke
Med 1Kapt P. Gerard
Reservehospitaal 18
Instituut Eymard van Hinsbergh

Middelkerke
Med 1Kapt G. Gianolla
Reservehospitaal 19
Sint-Aloisiuscollege
Wilgendijk 30
Diksmuide
Med 1Kapt E. Rubay
Reservehospitaal 20
Instituut der Zusters van Sint-Niklaas
Kwadestraat
Diksmuide
Med 1Kapt E. Jacquet
Reservehospitaal 21
Gemeenteschool

Diksmuide
Med Lt R. Henry
Reservehospitaal 22
Sint-Gregoriusinstituut
Hundelgemsesteenweg
Ledeberg
Med Lt G. Demelinne
Reservehospitaal 23
Oud Mannenhuis

Sint-Amandsberg
Med Lt M. Godin
Reservehospitaal 24
Normaalschool Onze-Lieve-Vrouw Visitatie
Gentstraat 3
Sint-Amandsberg
Med 1Kapt J. Buryneel
Reservehospitaal 25
Instituut der Broeders van Lourdes
Sint-Jozefstraat
Oostakker
Med 1Kapt H. Durdurez
Reservehospitaal 26
Rijksmiddelbare Normaalschool voor Jongens
Ledeganckstraat
Gent
Med Lt J. Vanderschueren
Reservehospitaal 27
Klooster der Zusters van Sint-Vincentius à-Paulo
Loofblommestraat 2
Sint-Denijs-Westrem
Med Lt J. Camps
Reservehospitaal 28
Weeshuis voor Jongens
Martelaarslaan
Gent
Med 1Kapt H. Fauconier
Reservehospitaal 29
Internaat Sint-Pietersinstituut
Koning Albertlaan 70
Gent
Med 1Kapt A. Destrée
Reservehospitaal 30
Normaalschool der Broeders van Liefde
Ebergiste De Deynestraat 2
Gent
Med 1Kapt M. Ransart
Reservehospitaal 31
Sint-Jan-Berchmanscollege
Antwerpsesteenweg
Gent
Med Lt H. Van Lint
Reservehospitaal 32
Rijksnormaalschool
Sint-Jorisstraat 69-71
Brugge
Med 1Kapt G. Mattlet
Reservehospitaal 33
Abdij Zevenkerken
Zevenkerken 4
Sint-Andries
Med Maj L. Du Four
Reservehospitaal 34
Sint-Lodewijkscollege
Dweersstraat
Brugge
Med Lt F. Dusart
Reservehospitaal 35
Rijksliefdadigheidsinstituut

Brugge
Med 1Kapt M. Morimont
Reservehospitaal 36
Sint-Andreasinstituut
Garenmarkt 8
Brugge
Med 1Kapt F. Truyens
Reservehospitaal 37
Engels Klooster
Carmersstraat
Brugge
Med 1Kapt E. Desguin
Reservehospitaal 38
Middenschool voor Jongens / Koninklijk Atheneum

Brugge
Med Lt M. Craps
Reservehospitaal 39
Koninklijk Instituut voor Doofstommen en Blinden
Snaggaertstraat
Brugge
Med 1Kapt F. Gillet
Reservehospitaal 40
Sint-Jozefsinstituut
Bruggestraat 23
Torhout
Med 1Kapt F. Petitjean
Reservehospitaal 41
Sint-Vincentiusinstituut
Spinneschoolstraat 10
Torhout
Med 1Kapt A. Dalcq
Reservehospitaal 42
Koninklijk Atheneum
Léon Spillaertstraat 31
Oostende
Med 1Kapt A. Gautot
Reservehospitaal 43
Royal Palace Hotel
Zeedijk
Oostende
<Niet gefunctioneerd>
Reservehospitaal 44
Onze-Lieve-Vrouwcollege
Vindictivelaan 9
Oostende
Med 1Kapt E. Salme
Reservehospitaal 45
Grand Hôtel Splendid
Zeedijk
Oostende
Med 1Kapt J. Duthoit
Reservehospitaal 46
Achturenhuis
Achturenplein
Oostende
Med Lt M. Martens
Reservehospitaal 47
Grand Hôtel de la Plage
Zeedijk
Oostende
Med 1Kapt R. Beckers
Reservehospitaal 48
Hôtel de l'Océan
Zeedijk
Oostende
Med 1Kapt R. Beckers
Reservehospitaal 49
Grand Hôtel Continental
Zeedijk
Oostende
Med 1Kapt R. Beckers
Reservehospitaal 50
Fabrieken Hydro-Delcroix

Mariakerke
Med 1Kapt J. Bouciqué
Reservehospitaal 51
Hotel Alfa
Dorpsstraat
Mariakerke
Med Lt L. Louveaux
Reservehospitaal 52
Hotel Buckingham Palace
Troonstraat
Mariakerke
Med 1Kapt A. Deisser
Reservehospitaal 53
Pensionaat der Zuster van het Heilig Hart
Zeedijk 100-101
Mariakerke
Med Kapt M. Maindiaux
Reservehospitaal 54
Zeepreventorium
Koninklijke Baan
De Haan
Med 1Kapt P. Depage
Reservehospitaal 55
Zeehospitaal Roger de Grimberghe

Bredene
<Niet gefunctioneerd>
Reservehospitaal 56
Hotel Monopole

Mariakerke
Med 1Kapt E. Rolin
Reservehospitaal 57
Thermae Palace Hotel
Koningin Astridlaan 7
Oostende
Med 1Kapt A. Vanderzypen
Reservehospitaal 58
Thermae Palace Hotel
Koningin Astridlaan 7
Oostende
Med 1Kapt A. Vanderzypen
Reservehospitaal 59
Hotel Plaza

Mariakerke
Med 1Kapt F. Delporte
Reservehospitaal 60
Hôtel des Bains

Blankenberge
Med Kol I. Van Der Ghinst
Reservehospitaal 61
Hôtel de Venise

Blankenberge
Med 1Kapt M. Dossin
Reservehospitaal 62
Gesticht der Dames van de Heilige Familie
Sint-Jozefscollege
Hulstplein 32
Kortrijkstraat 59
Tielt
Med Maj E. Pireaux
Reservehospitaal 63
Rijksnormaalschool

Blankenberge
Med Lt J. Van Den Branden
Reservehospitaal 64
Sint-Pietersinstituut

Blankenberge
Med Lt J. Descamps
Reservehospitaal 65
Rijksmiddenschool
Van Maerlantstraat 1
Blankenberge
Med 1Kapt P. Van Den Bril
Reservehospitaal 66
Sint-Jozef Klooster
Van Rysselberghestraat 10
Heist-aan-Zee
Med 1Kapt L. Birck
Reservehospitaal 67
Hotel Grand Casino / Kursaal
Zeedijk 509
Heist-aan-Zee
Med 1Kapt R. Van Nitsen
Reservehospitaal 68
Grand Hôtel de la Plage
Zeedijk
Heist-aan-Zee
<Bevelhebber onbekend>
Reservehospitaal 69
Grand Hôtel des Bains
Zeedijk
Heist-aan-Zee
Med 1Kapt J. Wydooghe
Reservehospitaal 70
Hôtel des Bruges

Heist-aan-Zee
<Bevelhebber onbekend>
Reservehospitaal 71
Grand Hôtel Pauwels
Zeedijk
Duinbergen
Med 1Kapt M. Pereman
Reservehospitaal 72
Hotel Continental
Zeedijk
Blankenberge
<Niet gefunctioneerd>
Reservehospitaal 73
Hotel Excelsior
Zeedijk
Blankenberge
Med Lt S. Lapière
Aanvullingshospitaal
Hotel Verriest / Hotel Cappucino
Langestraat 38
Brugge
Med 1Kapt G. Deprez
Aanvullingshospitaal
Feestpaleis
Citadelpark
Gent
Med Maj G. Cambrelin
Aanvullingshospitaal
Internaat Broders der Christerlijke Scholen

Estampuis
Med 1Kapt L. Le Boulengé
Aanvullingshospitaal
Internaat Passy-Froyennes
Doorniksesteenweg 7
Passy-Froyennes
Med 1Kapt F. Lefebvre

Register van Gesneuvelden

Opleidingscentrum van de Gezondheidsdienst

Onbekend

DE RIDDER

Edward

Sdt
Mil


02/09/1919

Ekeren

21/06

La Roche sur Yon (F)


Onbekend

LIETARD

Roger

Sdt
Mil


07/03/1916

Brussel

21/05

Etaples (F)

Apotheker
Onbekend

VAN ERMENGEM

Alexandre

Sdt
Mil


28/07/1921

Brussel

19/05

Les Essarts-Varimpré (F)



Centrale Apotheek van het Leger

Cent Apo L

MARIAULE

Cinna

Cdt



21/12/1892

Athus

20/05

Sint-Kruis


Cent Apo L

VERBEKE

Albert, A.L.

Lt
Res


25/01/1884

Gent

23/06

Villefranche-de-Rouergue (F)



Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
OpCGzDie_Sdt_De_Ridder.JPG



Sdt De Ridder



Bibliografie en Bronnen

1.
Bech, A., 1945, Les trains sanitaires pendant la campagne 1940, Brussel: Wellens-Pay.
2.
Croix-Rouge de Belgique Mai-Décembre 1940, 1946, Brussel: Rode Kruis van België.
3.
Elaut, L., 1962, Mijn oorlogsdagboek 1940, Oudenaarde: Uitgeverij Sanderus.
4.
Jamart, J. 1994, L'armée belge de France en 1940, Bastenaken: Schmitz.
5.
Maquet, V., 1989, Le service de santé belge à Berck, Revue belge d'histoire militaire, vol. III/1989, pp. 195-213.
6.
Michiels, O., 1947, 18 Jours de guerre en Belgique, Parijs: Berger-Levrault.
7.
Zo was onze oorlog (Bombardementen in België tijdens WOII), Peter Serrien, 2010, Manteau [On line beschikbaar]: https://pieterserrien.be/2010/10/11/bombardementen-in-belgie-tijdens-woii/ [Laatst geraadpleegd 05 januari 2017].
8.
Beschrijving bombardement militair hospitaal nr 47 in het Strandhotel [On line beschikbaar]: http://www.oostendsenostalgie.be/?p=591 [Laatst geraadpleegd 05 januari 2017].
9.
"Ik was 11 in 1940 (Deel 1)", door Rudolf Weise in "De Plate", maandblad Ed september 2005. [On Line beschikbaar]: http://www.deplate.be/system/files/tijdschriften-per-uitgave/2005-9.pdf [Laatst geraadpleegd 06 Jan 2017].
10.
"Ik was 11 in 1940 (Deel 2)", door Rudolf Weise in "De Plate", maandblad Ed oktober 2005. [On Line beschikbaar]: http://www.deplate.be/system/files/tijdschriften-per-uitgave/2005-10.pdf [Laatst geraadpleegd 16 Dec 2016].
11.
"Ik was 11 in 1940 (Deel 3)", door Rudolf Weise in "De Plate", maandblad Ed november 2005. [On Line beschikbaar]: http://www.deplate.be/system/files/tijdschriften-per-uitgave/2005-11.pdf [Laatst geraadpleegd 06 Jan 2017].
12.
Slagorde der officieren van de Gezondheidsdienst, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere.