Wachters van Verkeerswegen en Inrichtingen

Gardes de Voies de Communications et Etablissements (GVCE)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Territoriale wachttroepen

Ontdubbeld van
n.v.t.


Onderdeel van
Territoriale Troepen en Etablissementen

Bevelhebber
Respectievelijke provinciecommandanten

Standplaats
Diverse


Samenstelling
West-Vlaanderen
Iste Bataljon (Maj Kunnen)
1ste Cie (Brugge), 2de Cie (Zeebrugge), 3de Cie (Steenbrugge), 4de Cie (Izegem)


IIde Bataljon (Maj Laevens)
1ste Cie (Kortrijk), 2de Cie (Zwevegem), 3de Cie (Wevelgem), 4de Cie (Ieper)


IIIde Bataljon (Maj Pirotte)
1ste Cie (Oostende), 2de Cie (Nieuwpoort), 3de Cie (Veurne), 4de Cie (Pollinkhove)


IVde Bataljon (Cdt Demeulemeester)
1ste Cie (Torhout), 2de Cie (Lichtervelde), 3de Cie (Roeselare), 4de Cie (Diksmuide)

Oost-Vlaanderen
VIIde Bataljon (Cdt Heyndrickx)
1ste en 2de Cie (Gent), 3de Cie (Melle), 4de Cie (Sint-Amandsberg)


VIIIde Bataljon (Cdt Libbrecht)
1ste, 2de, 3de en 4de Cie (Gent)


Xde Bataljon (Cdt Berns)
1ste Cie (Aalst), 2de Cie (Lede), 3de Cie (Denderleeuw), 4de Cie (Wetteren)


XIde Bataljon (Major Jacobs)
1ste Cie (Zottegem), 2de Cie (Geraardsbergen), 3de Cie (Ronse), 4de Cie (Oudenaarde)


XIIde Bataljon (Cdt Chevalier)
1ste, 2de, 3de en 4de Cie (Neutrale zone te Brussel)


XIIIde Bataljon (Cdt Wille)
1ste Cie (Eeklo), 2de Cie (Aalter), 3de Cie (Waarschoot), 4de Cie (Zelzate)

Antwerpen
XVIIde Bataljon (Cdt Crispiels)
1ste, 2de, 3de en 4de Cie (Mechelen)

Brabant
XXIste Bataljon (Maj Anthone)
1ste Cie (Schaarbeek), 2de Cie (Ganshoren), 3de Cie (Vilvoorde), 4de Cie (Etterbeek)


XXIIste Bataljon (Cdt Beekman)
1ste en 2de Cie (gefusioneerd, Leuven) en 3de en 4de Cie (gefusioneerd, Leuven)


XXIIIste Bataljon (Maj Stappaerts)
1ste Cie (Tienen), 2de Cie (Diest), 3de Cie (Waver), 4de Cie (Grand-Rosière)


XXIVste Bataljon (Cdt Tacq)
1ste Cie (Halle), 2de Cie (Tubize), 3de Cie (Nijvel), 4de Cie (Ottignies)
bewakingsdetachement in interneringskamp van Terlanen (Overijse)


XXVste Bataljon (Cdt baron
de Bernard de Fauconval de Deuken)
1ste, 2de, 3de en 4de Cie (Neutrale zone te Brussel)

Henegouwen
XXVIIste Bataljon (Cdt Landrieu)
1ste Cie (Doornik), 2de Cie (Nechin), 3de Cie (Maubray), 4de Cie (Leuze)


XXVIIIste Bataljon (Cdt Henetton)
1ste Cie (Boussu), 2de Cie (Blaton), 3de Cie (Tertre), 4de Cie (Bergen)


XXXste Bataljon (Cdt Libert)
1ste Cie (La Louviere), 2de Cie (Soignies), 3de Cie (Bracuegnies), 4de Cie ('s Gravenbrakel)


XXXIste Bataljon (Cdt Driessen)
1ste Cie (Piéton), 2de Cie (Manage), 3de Cie (Luttre), 4de Cie (Gosselies)


XXXIIste Bataljon (Cdt Lebon)
1ste Cie (Charleroi), 2de Cie (Marchienne-au-Pont), 3de Cie (Chatelineau), 4de Cie (Lodelinsart)

Luik
XLIIste Bataljon (Cdt Henry)
1ste, 2de, 3de en 4de Cie (Luik)

Namen
XLVste Bataljon (Maj Petit)
1ste, 2de, 3de en 4de Cie (Namen)


XLVIste Bataljon (Cdt Martin)
1ste Cie (Gembloers), 2de Cie (Jemeppe), 3de Cie (Bovesse), 4de Cie (Flawine)


XLVIIste Bataljon (Cdt Jadoul)
1ste Cie (Philippeville), 2de Cie (Onhaye), 3de Cie (Saint-Gerard), 4de Cie (Mariembourg)

18-Daagse Veldtocht


Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

GVCE_XLVII_Bataljon.jpg
Manschappen van het XLVII bataljon in januari 1940.

GVCE
Het concept van de bataljons Wachters van Verkeerswegen en Inrichtingen ontstaat in 1937 bij de reorganisatie van de slagorde van het leger in oorlogstijd. De Belgische neutraliteitspolitiek bestaat er in om bij een vijandelijke inval uit het oosten het veldleger terug te trekken tot op de K.W. Stelling en daar de hulp van de geallieerden af te wachten en de invaller het hoofd te bieden. Om de vitale verkeerswegen en infrastructuur in het gebied ten westen van deze linie te helpen beveiligen, zal gebruik gemaakt worden van de Wachters die als onderdeel van de territoriale troepen in hun eigen woongebied statische bewakingsopdrachten moeten uitvoeren om saboteurs en luchtlandingen te snel af te zijn.

De manschappen voor deze wachtbataljons worden geput uit de oudste reservisten. De meeste manschappen zijn tussen de 35 en 45 jaar oud. De officieren werden reeds in september 1939 gemobiliseerd, maar onmiddellijk weer in verlof zonder wedde geplaatst. De meeste bataljons worden slechts midden januari 1940 onder de wapens geroepen. Sommige eenheden zien pas in april 1940 het daglicht. Het enkele bataljon van de provincie Luik wordt op 10 mei samengebracht.

Een bataljon Wachters bestaat uit vier compagnies wachtfuseliers. Verspreid over de 25 bataljons worden een totaal van 58 zware compagnies en 42 lichte compagnies op de been gebracht. Het verschil zit in het aantal manschappen.

De uitrusting van de bataljons is eerder beperkt en bestaat uit verouderde wapens en oorlogsbuit uit de vorige wereldoorlog. Bovendien is het bij de bataljons een komen en gaan omdat heel wat reservisten omwille van hun persoonlijke situatie recht hebben om huiswaarts te keren tot bij het afkondigen van de algemene mobilisatie die er pas op 10 mei komt.

De oorlogservaringen van de Wachters van Verkeerswegen en Inrichtingen lopen sterk uiteen maar kunnen vaak worden samengevat tot een stapsgewijze terugkocht naar Vlaanderen, vaak zonder precieze instructies van de militaire overheid en in de meeste gevallen zonder bevoorrading of geldmiddelen, gevolgd door de inname van kantonnementen in het achtergebied van het veldleger tot het eind van de veldtocht. Vier bataljons werden zelfs door de respectievelijke plaatscommandanten van hun kantonnementsplaats in de Westhoek doorgestuurd naar Rouen in Frankrijk. Een aantal pelotons werd ook aangeduid om 'verdachte' burgers die voor de vijandelijkheden geïnterneerd werden te bewaken.
10mei.jpg
GVCE_Bewaking_Brug.jpg
Een wachtpost van de GVCE.

X Bataljon
Het X/GVCE wordt gemobiliseerd te Aalst op 14 januari 40 en voert verschillende opdrachten uit in de buurt van Aalst tot 18 mei.

XXI Bataljon
De vier compagnies van het Brusselse XXIste bataljon worden gemobiliseerd in de gemeenten Schaarbeek, Ganshoren, Vilvoorde en Etterbeek. De verschillende pelotons worden versterkt en gaan verder met het bewaken van hun toegewezen vitale punten. Het peloton van Luitenant Vindevogel van de 1ste Compagnie beveiligt te Anderlecht onder meer de sluis op het Kanaal Brussel-Charleroi, de spoorbrug van de lijn Brussel-Oostende over deze waterloop, het station Brussel-West en de Wambeekbrug. De 2de Compagnie heeft wachtposten te Schaarbeek aan het station, de gasfabriek en elektriciteitscentrale, de brug over het Kanaal van Willebroek, het waterzuiveringsstation aan de Heizel en het waterpompstation te Mutsaard.

XXII Bataljon
De Leuvense wachters bewaken een hele reeks locaties in en om de stad. De 1ste Compagnie heeft onder meer wachtposten aan het Leuvense justitiepaleis, de brug van de Tiensesteenweg, het station van Leuven en de staalfabriek van de Ateliers de la Dyle, de gasfabriek en de installaties van Shell aan de vaart. Het bataljon meldt ook wachtposten uitgezet te hebben in Sint-Joris-Weert, Terbank en Volmolen en het Waals-Brabantse Précot. Rond 18u30 wordt de Tiensesteenweg een eerste keer gebombardeerd. Er valt één gewonde bij de GVCE.

XXIII Bataljon
De 2de Compagnie van het XXIIIste bataljon heeft zijn standplaats te Diest en staat onder het bevel van Luitenant Kirkpatrick, een reserveofficier die als advocaat in Brussel werkt. Op 10 mei 1940 is Robert Kirkpatrick met vakantie in Zwitserland waar hij het nieuws van de Duitse inval verneemt. Hij spoedt zich onmiddellijk naar ons land in zijn persoonlijke auto. Intussen wordt te Diest het bevel over de compagnie waargenomen door Luitenant Rossaert. Rossaert begeeft zich tijdens de ochtend naar de Citadel van Diest om er zijn instructies in ontvangst te nemen en ontmoet vervolgens de manschappen van de compagnie in de Middenschool aan de Albert I Straat die als verzamelplaats voor de plaatselijke wachters is aangeduid. De manschappen ontvangen er hun ontbrekende uitrusting. Als belangrijk verkeersknooppunt wordt Diest intussen regelmatig onder handen genomen door de Luftwaffe.

XXIV Bataljon
Dit bataljon wordt gemobiliseerd te Nijvel, Halle, Tubize en Ottignies. De bataljonsstaf en de 3de Compagnie (3Cie) bevinden zich te Nijvel in de oude muziekacademie in de rue du Wichet.

  • De detachementen van de 3Cie stonden opgesteld te Nijvel en op verschillende verkeersknooppunten tussen Nijvel en Brussel. Zo bevonden zich telkens een zevental soldaten in het station Nivelles-Est, het station van Baulers, te Alzémont, Fonteny, Vieux-Genappe en op spoorwegbruggen in de Brusselse voorstad.
  • Een detachement van de 4Cie van XXIV/GVCE, onder bevel van Kapitein-commandant Serckx en bestaande uit vier officieren en 120 manschappen, was tijdens de mobilisatie reeds in versterking van de Administratieve Compagnie der Interneringskampen. Deze compagnie stond in voor de bewaking van geïnterneerde militairen van buitenlandse nationaliteit die om welke reden dan ook onze landsgrens zijn overgestoken en werden opgepakt en geïnterneerd. Het detachement van de 4Cie stond in voor de bewaking van Britse en Franse officieren die werden geïnterneerd in het preventorium van Terlanen nabij Overijse. Bij het uitbreken van de oorlog worden de geïnterneerde Fransen en Britten overgemaakt aan hun respectievelijke ambassades. De Duitse geïnterneerden worden vanaf nu beschouwd als krijgsgevangenen en worden overgebracht naar de Majoor Weylerkazerne in Brugge. Het detachement van Cdt Serckx blijft in versterking van de Administratieve Compagnie en verhuist mee naar Brugge.

XXV Bataljon
Dit bataljon werd voor een tweede en definitieve keer gemobiliseerd op 15 april 1940. De compagnies zijn verantwoordelijk voor de beveiliging van de neutrale zone rond het parlement en het koninklijk paleis te Brussel.

XLV Bataljon
Het XLV/GVCE wordt de 10 maart 1940 opgericht in Namen en staat onder bevel van Majoor Petit. De Compagnies bewaken verschillende gevoelige installaties in de Naamse binnenstad tot 12 mei 40.

XLVI Bataljon
Dit bataljon wordt op 14 januari 40 gemobiliseerd te Gembloux. De vier compagnies voeren tot 12 mei bewakingsopdrachten uit in respectievelijk Gembloux (1Cie), Jemeppe (2Cie), Bovesse (3Cie) en Flawine (4Cie). Het bataljon wordt bevolen door Kapitein-commandant Martin.

XLVII Bataljon
Het XLVII/GVCE mobiliseert op 14 januari 40 te Phillippeville en staat onder bevel van Kapitein-commandant Jadoul. Op 10 mei voert het bataljon verschillende opdrachten uit langs de Maas maar krijgt diezelfde dag nog opdracht terug te plooien op Florennes en Binche. Het bataljon zal er verblijven tot 17 mei.
11mei.jpg
XXII Bataljon
Zoals voorzien in de geallieerde plannen, ontplooit de Britse 3de Divisie zich te Leuven. Aan de brug van de Tiensesteenweg komt Britse luchtafweer te staan en zet de Britse genie zich aan het werk voor het ondermijnen van het kunstwerk. Bovendien is ook ons 5de Regiment Jagers te Voet nog aanwezig. De GVCE loopt er nutteloos bij en besluit zijn wachtpost aan de brug te sluiten. Ook de wachtposten ten zuiden van de stad worden teruggeroepen na aankomst van de Britten.

Het bataljon stuurt een detachement uit naar Veltem om de zendmast van het NIR te gaan bewaken.

De 1ste compagnie wordt tijdens de avond overgebracht naar nieuwe kantonnementen in de school aan de Koning Albertlaan.

Omstreeks 22u00 worden ook de wachtposten aan de Ateliers de la Dyle, de gasfabriek en het depot van Shell ontruimd. Alle wachtposten van de 1ste en de 2de compagnies brengen de nacht door in hun kantonnementen.

XXIII Bataljon
Het 1ste peloton wordt vanaf 09u00 uitgestuurd om zijn wachtposten in te nemen. Het 2de peloton verlaat de Middenschool vanaf 13u00 om zich op te stellen op de voorziene punten doorheen de stad. Een uur later komt een wachter per fiets aan vanuit Tienen. Hij heeft de orders bij van Majoor Stappaerts voor de 2de compagnie. Stappaerts is bijzonder vaag en vraagt aan Luitenant Rossaerts om de dienst zo goed mogelijk waar te nemen en om 'op eigen initiatief te handelen'. Intussen is de aftocht van het veldleger van het Albertkanaal naar de K.W. Stelling in volle gang en krioelt het te Diest van militairen. De Belgische cavalerie zal aan de Demer en de Gete een tijdelijke stelling bemannen om de terugtocht naar de K.W. Stelling te dekken. Rossaerts begrijpt dat zijn manschappen te Diest geen nuttige taken kunnen verrichten en stuurt om 21u00 het 1ste peloton naar Zichem. Het 2de peloton kantonneert in de Middenschool.

Luitenant Kirkpatrick is eerder op de dag ons land binnengereden en kan die avond Diest bereiken. Hij slaagt er evenwel niet in om zijn compagnie terug te vinden.

XXIV Bataljon
Nijvel ligt in het operatiegebied van het Franse IIIde Legerkorps dat langsheen de Dyle stelling ten zuiden van Waver zal postvatten. De GVCE krijgt dan ook te maken met grote groepen Franse soldaten die aangekomen zijn in ons land.
12mei.jpg
XXI Bataljon
Een detachement van de 4de Compagnie, onder leiding van Luitenant Colette, wordt belast met de bewaking van een aantal "administratief geïnterneerde buitenlanders van vijandige naties" die te Brussel verzameld werden. De gevangenen zullen onder bewaking op de trein richting Frankrijk gezet worden. Luitenant Colette zal zich tijdens het transport laten opmerken door zijn bijzonder hardvochtig optreden jegens de gevangenen. Het detachement zal na heel wat omzwervingen uiteindelijk via Orléans en Saumur in het Camp du Faugas in het zuiden van Frankrijk belanden.

XXII Bataljon
Het verdere verblijf te Leuven van de GVCE is niet langer nodig nu de stad bij de terugtocht van het veldleger naar de K.W. Stelling in de frontlinie zal komen te liggen. Het bataljon wordt teruggetrokken naar Erps-Kwerps en wordt hier stand-by gehouden. De wacht aan de zendinstallatie te Veltem wordt nog wel verder gezet.

XXIII Bataljon
Het 1ste Peloton wordt omstreeks 03u00 doorgestuurd naar Scherpenheuvel. Ook het 2de peloton heeft intussen ook Diest verlaten. Even na 05u00 stuurt Rossaerts een patrouille per fiets terug naar Diest, maar de manschappen kunnen de stad niet bereiken omdat de brug op de baan naar Schaffen reeds is vernield door de Belgische genie. De beide pelotons worden die ochtend naar Rillaar gezonden. Wanneer de manschappen hier rond 10u00 aankomen, staat de genie klaar om het kruispunt in het midden van het dorp op te blazen. Zonder verdere instructies laat Rossaerts verder marcheren naar Wezemaal via Houwaart en Vlasselaar. Luitenant Kirkpatrick is intussen nog steeds op zoek naar zijn manschappen.

XLV Bataljon
Op 12 mei wordt de opdracht in Namen beëindigd en krijgt het bataljon bevel terug te plooien op Veurne. Tijdens de terugtocht naar Veurne sneuvelen de soldaten Ciparisse en Marchal. Het bataljon zal tot 18 mei in Veurne verblijven.

XLVI Bataljon
Het bataljon krijgt het bevel zijn bewakingsopdrachten te beëindigen en zich via Braine-l'Alleud en Bergen naar Ieper te begeven waar ze de 18 mei toekomen. De 1Cie van Luitenant Molle vertrekt later en komt de 18 mei toe in Wervik
13mei.jpg
XXII Bataljon
De 1ste Compagnie moet 150 manschappen naar de Sint-Annakazerne te Laken sturen om de wachtcompagnie van het koninklijk park af te lossen. De rest van de compagnie is op dat ogenblik nog van wacht te Veltem, maar zal Brussel verlaten na aflossing door de 2de Compagnie.

XXIII Bataljon
Na een overnachting te Wezemaal, willen de manschappen van de 2de Compagnie zo snel mogelijk de veilige linies van de K.W. Stelling bereiken. Om 07u00 zijn de beide pelotons op weg naar Kessel-Lo. Een tweetal uur later stuit de compagnie op enkele stafofficieren van de 1ste Infanteriedivisie. Die geven Luitenant Rossaerts het bevel om via Rotselaar, Werchter en Haacht naar Keerbergen te trekken. De manschappen marcheren de ganse dag door.
14mei.jpg
XXII Bataljon
Tijdens de namiddag trekt ook de 2de Compagnie richting Brussel. Het ganse bataljon bevindt zich nu in de Sint-Annakazerne te Laken.

XXIII Bataljon
Nog tijdens de nacht wordt de 2de Compagnie doorgestuurd vanuit Keerbergen naar Rijmenam waar op dat ogenblik het 6de Linieregiment heeft postgevat aan de K.W. Stelling. Het 6Li heeft liever geen overtollige manschappen in haar ondersector en stuurt Rossaerts en de zijnen om 02u00 de baan op naar Zemst. Alle Belgische eenheden die niet nodig zijn voor de verdediging van de K.W. Stelling moeten zich immers achter het Kanaal van Willebroek in veiligheid stellen. Die middag kan Luitenant Kirkpatrick uiteindelijk zijn eenheid bijbenen. Luitenant Rossaert noteert in zijn velddagboek dat hij om 14u00 het bevel heeft overgedragen.

XXIV Bataljon
De stad Nijvel wordt die dag als belangrijk verkeersknooppunt aangevallen door de Luftwaffe en ondergaat een zwaar bombardement. Tijdens het bombardement komt de Soldaat Michaux om het leven. Meerdere militairen van het XXIV raken tijdens het bombardement gewond, de Soldaten Pinchart en Polet overlijden later aan hun verwondingen. De Fransen willen de GVCE weg uit de stad. Kapitein-commandant Tacq moet zijn 3de en 4de Compagnie doorsturen naar Aalst. Beide compagnies worden te Aalst in onderhoud geplaatst bij het plaatselijke Xde Bataljon. Tacq verplaatst zijn bataljonsstaf naar Halle vindt een onderkomen in Chateau Blondeau.
15mei.jpg
XXII Bataljon
De wachters worden te Brussel opnieuw aan het werk gezet. Er worden ploegen uitgezet ter bewaking van het stadhuis, het paleis van de gouverneur van Brabant en het depot van Shell aan de Fernand Demetskaai.

XXIII Bataljon
Kirkpatrick heeft nu opnieuw het roer in handen en laat zijn compagnie naar Brussel marcheren, waar Majoor Stappaerts zou teruggevonden kunnen worden. Via het plaatscommando kan inderdaad contact gemaakt worden met de bataljonscommandant. Stappaerts heeft echter bevelen voor zijn eenheid en kan Kirkpatrick alleen medelen dat hij volgens de instructies van de provinciecommandant Generaal-Majoor Lemercier op eigen initiatief dient te handelen. De compagnie blijft de rest van de dag ter plaatse.
16mei.jpg
XXI Bataljon
De hoofdstad wordt ontruimd nu het veldleger de K.W. Stelling zal opgeven. De Britse troepen gaan over tot de vernieling van heel wat spoor- en wegbruggen in het Brusselse. Het XXIste bataljon verlaat aan het eind van de dag de hoofdstad. De 1ste compagnie trekt naar Ternat. De 2de compagnie komt aan te Hekelgem.

XXII Bataljon
Alle wachtposten worden rond 10u00 teruggeroepen naar de Sint-Annakazerne. Om 14u30 volgt het vertreksein en zet het bataljon zich op weg naar Lebbeke. De dagmars naar Lebbeke is een bijzonder gevaarlijke bedoeling en de manschappen moeten meermaals de gracht induiken op zoek naar dekking tegen Duitse vliegtuigen. Het bataljon overnacht te Lebbeke.

XXIII Bataljon
Tijdens de vroege nacht verneemt Kirkpatrick via de staf van het Cavaleriekorps dat hun Transportkorps zich terugtrekt naar het westen. De compagniecommandant besluit dan maar om deze terugtocht te vervoegen en laat even na middernacht de tocht naar Grimbergen aanvatten. Grimbergen blijkt echter propvol militairen te zitten en de 2de compagnie kan er niet kantonneren en moet verder marcheren. Omstreeks 03u30 vinden de manschappen een onderkomen in de dorpscinema van Wolvertem. De uitgeputte manschappen vallen er onmiddellijk in slaap en blijven de ganse dag in het dorp. Die middag schrijft Kirkpatrick toch nog in zijn veldboekje dat hij de manschappen laat oefenen in het manipuleren van hun wapens en gasmaskers.

Op de baan naar Merchtem wordt het intussen steeds drukker. Tijdens de komende nacht zal het veldleger de K.W. Stelling verlaten en alle eenheden die rond het Kanaal van Willebroek lagen, zijn reeds begonnen aan de terugtocht naar Gent.

XXIV Bataljon
De Luftwaffe voert verschillende raids uit op de stad Halle. Drie manschappen van de GVCE verliezen alle kalmte en moeten in shock naar Brussel afgevoerd worden. Halle ligt in de Britse legerzone en wanneer de Britten laten weten dat om 17u00 de brug over de Zenne te zullen opblazen, verzamelt de GVCE op de linkeroever. Commandant Tacq en de rest van het bataljon verplaatsen zich naar Aalst. De ongeveer 65 manschappen die over een fiets beschikken, vertrekken in een afzonderlijke groep.

XXV Bataljon
Het bataljon verlaat Brussel tijdens de nacht van 16 op 17 mei en verplaatst zich naar Asse.
17mei.jpg
XXI Bataljon
Na aankomst in Oost-Vlaanderen wordt het bataljon doorgestuurd naar Deinze. Het ganse bataljon kan zich hier hergroeperen.

XXII Bataljon
Het Leuvense bataljon wordt doorgestuurd naar Lokeren. De manschappen verlaten Lebbeke vanaf 05u00 en komen tijdens de voormiddag aan te Lokeren. De compagnies worden ingekwartierd. Bij een luchtaanval op de kantonnementen van de 1ste compagnie worden de gebouwen zwaar beschadigd. De manschappen zijn gelukkig op dat ogenblik op straat opgesteld om hun soldij te ontvangen en kunnen aan het korte bombardement ontsnappen.

XXIII Bataljon
Nadat de 2de compagnie de ganse nacht heeft toegekeken hoe de troepen van het Cavaleriekorps door Wolvertem getrokken zijn, besluit Kirkpatrick mee te reizen met enkele batterijen van het 9A en het 10A die naar Sint-Niklaas onder weg zijn. De 2de compagnie verlaat Wolvertem rond 07u00. Luitenant Kirkpatrick heeft intussen vernomen dat reeds op 14 mei de stad Brugge aangeduid werd als algemene verzamelplaats voor de eenheden van de Wachters van Verkeerswegen en Inrichtingen en hij gaat dan ook op zoek naar de beste manier om deze stad te bereiken.

Via Dendermonde en Grembergen bereikt de 2de compagnie rond 14u00 de gemeente Hamme waar een onderkomen gevonden wordt in de danszaal.

XXIV Bataljon
Het bataljon verblijft tijdens de voormiddag rond Aalst en ontvangt vervolgens het bevel om Izegem te vervoegen.

XLVII Bataljon
Op 17 mei krijgt het bataljon de opdracht om twee detachementen te vormen, één detachement wordt op de trein gezet in het station van Thieu in de buurt van Bergen om zich naar Poperinge te begeven. Een tweede detachement zal hetzelfde traject per fiets uitvoeren. Op 19 mei vervoegt het tweede detachement de rest van het bataljon in Poperinge.
18mei.jpg
X Bataljon
Om 07u00 geeft de Stafchef van de Provincie Oost-Vlaanderen het bataljon de opdracht om zich naar Deinze te begeven zonder langs Gent te passeren. Het bataljon komt er in de loop van de namiddag toe maar slaagt er niet meer in om het Commando van de Provincie Oost-Vlaanderen te contacteren gezien deze staf intussen was opgedoekt. Daar de opdracht luidde om zich naar het zuidwesten te begeven beslist de bataljonscommandant, Kapitein-commandant Berns, om verder te trekken naar Ieper.

XXI Bataljon
De wachters overnachten te Deinze. Het bataljon wordt omstreeks 08u00 doorgestuurd naar Kortrijk en bereikt deze stad rond het middaguur. Tijdens de avond worden de compagnies verplaatst naar Geluwe

XXII Bataljon
Om 15u30 krijgt het bataljon de opdracht om naar Hillare te verhuizen.

XXIII Bataljon
De 2de compagnie wil aanvankelijk nog steeds naar Sint-Niklaas, maar verneemt via de staf van de 5de infanteriedivisie dat de eenheden van deze formatie die zich in de buurt bevinden zich naar Gent terugtrekken. Luitenant Kirkpatrick besluit dezelfde route te volgen.

De manschappen belanden uiteindelijk in Tielt en zoeken rond 19u00 een onderkomen in het plaatselijke college. In de stad is er een druk verkeer van Belgische en Franse eenheden op weg richting Diksmuide.

XXIV Bataljon
De provinciestaf van West-Vlaanderen stuurt het bataljon naar Bulskamp. Het eerste detachement van de eenheid komt aan in dit dorp rondom 16u30. De bagage werd echter in Izegem op een goederentrein geladen, die bij gebrek aan een locomotief nog niet vertrokken is. Bovendien ligt het station van Izegem op een door het Franse leger gebruikte evacuatieroute naar het zuiden en moet de GVCE dan ook wachten tot tientallen Franse treinen voorbij getrokken zijn. Rond 20u00 kan de trein dan toch vertrekken. Het treinstel houdt rond middernacht te Lichtervelde halt.

XXV Bataljon
Het bataljon bevindt zich te Lovendegem.

XLV Bataljon
Majoor Petit krijgt 's avonds bevel zich klaar te maken om de volgende ochtend met eigen middelen naar Rouen te vertrekken. Hij moet twee marsdetachementen samenstellen, één zal per fiets pogen Rouen te bereiken, het tweede detachement moet hetzelfde traject te voet afleggen. De nacht voor de tocht naar Frankrijk worden alle overblijvende militairen van XLV/GVCE gekantonneerd in Adinkerke.

XLVI Bataljon
In zijn kantonnement in Ieper krijgt Cdt Martin opdracht om zich met zijn bataljon naar Rouen te begeven. De bataljonscommandant geeft de opdracht door aan de 1Cie die zich nog in Wervik bevindt. De rest van de dag wordt de beweging naar Frankrijk voorbereid.
19mei.jpg
X Bataljon
Het bataljon vertrekt uit Deinze om 03u00 in de morgen en komt later die dag in Ieper aan. Onmiddellijk na de aankomst van het bataljon in Ieper krijgt het van de Ieperse Plaatscommandant de opdracht om zich naar Frankrijk te begeven. De beweging naar Frankrijk wordt ingezet en het bataljon kantonneert de nacht van 19 op 20 mei in Kassel.

XXI Bataljon
GVCE_Thuin.jpg
De GVCE van Thuin in maart 1940.
Het bataljon wordt overgeplaatst naar Proven en Roesbrugge nabij Poperinge en wordt ingekwartierd bij burgers.

XXIII Bataljon
Om 07u00 zet de compagnie zich op weg naar Handzame. Vervolgens wordt verder gemarcheerd naar Nieuwkapelle waar de manschappen rond 13u00 de hun toegewezen kantonnementen in het klooster betrekken.

XXIV Bataljon
Generaal Glorie, militair commandant van de kustprovincie, bezoekt het bataljon. Het bataljon wordt toegewezen aan de verdediging van de kust en zal de zone tussen Nieuwpoort en Sint-Idesbald bewaken. Het 3de Regiment Grenadiers neemt de bewaking waar ten oosten van Nieuwpoort. Tussen Sint-Idesbald en de Franse grens wordt de bewakingstaak overgenomen door het XXVste bataljon van de GVCE. Het bataljon blijft voorlopig nog te Bulskamp in afwachting van de ontplooiing aan de kust. De bagagetrein is nog steeds op weg en kan na een lange en moeizame rit uiteindelijk Veurne binnenrijden rond 15u00. De bagage wordt naar Bulskamp gebracht.

XXV Bataljon
Het bataljon zal in staan voor de bewaking van de kuststrook tussen Sint-Idesbald en de Franse grens. Ook dit bataljon blijft voorlopig in zijn kantonnementen te Brugge.

XLV Bataljon in Frankrijk
In de vroege ochtend steken beide marsdetachementen de Franse grens over te Adinkerke. Het detachement fietsers staat onder bevel van Luitenant Yvergneaux en zal proberen zo ver mogelijk te komen richting Rouen. In de avond bereiken ze Fruges op zo'n 18 kilometer noord van Hesdin. Het detachement te voet onder leiding van Majoor Petit zelf zal rond de middag Pihem (12 Km ten noordwesten van Saint-Omer) bereiken. De ganse dag komen nog kleine detachementen van het bataljon toe in Pihem, de manschappen zijn uitgeput.

XLVI Bataljon in Frankrijk
Het bataljon zonder de 1Cie verlaat Ieper om 06u30, een gedeelte verplaatst zich per fiets, de rest voert de verplaatsing te voet uit. Tegen de avond wordt Kassel bereikt waar ze de nacht zullen doorbrengen.

XLVII Bataljon in Frankrijk
Op 18 mei krijgt Cdt Jadoul opdracht om zich met eigen middelen naar Rouen te begeven hetgeen erop neer komt dat een gedeelte zich per fiets en een ander gedeelte zich te voet zal verplaatsen. Het bataljon steekt op 19 mei de grens nabij Poperinge over en zal tegen de avond Saint-Omer bereiken en er overnachten.
20mei.jpg
62Li_overzicht_Duitse_opmars.jpg
Overzicht van de Duitse opmars van 16 tot 20 mei 1940
X Bataljon in Frankrijk

Wanneer het bataljon om 08u00 in Kassel klaarstaat om verder zuidwaarts te trekken komt de Officier Betaalmeester terug uit Saint-Omer met proviand. Aangezien de soldaten sinds hun vertrek uit Aalst nog niet bevoorraad werden stelt Cdt Berns het vertrek uit om hen de kans te geven iets te eten. Het oponthoud duurt een halve dag en pas in de middag wordt de terugtocht richting Rouen verder gezet. De te volgen reisweg loopt van St-Omer via Hesdin naar Abbeville. Het bataljon vertrekt geordend uit Kassel maar door talrijke verkeersopstoppingen versplinterd de bataljonscolonne. In kleine groepjes wordt verder getrokken maar de snelheid langs de baan wordt herleidt tot 2 Km per uur. Vele eenheden verliezen contact met het bataljon en worden door de Franse autoriteiten omgeleid. De duisternis is reeds ingevallen maar Abbeville is nog niet bereikt. Slecht een kleine groep van een 70-tal militairen waaronder de bataljonscommandant slaagt erin de Somme nabij St-Valérie sur Somme over te steken, de rest van het bataljon wordt gedwongen naar het noorden terug te keren. De 1ste Compagnie (1Cie) onder bevel van Cdt Berckmans komt niet ver en wordt nog de 20 mei in de buurt van Abbeville krijgsgevangen genomen. De 2Cie slaagt erin naar Boulogne-sur-Mer terug te keren maar de colonne wordt op 22 mei gebombardeerd door de vijandelijke luchtmacht waarbij Sgt D'Haese en de Soldaten De Bruycker, Luwaert, Van Leuven Petrus, Van Leuven Casimir, Vlaminck, Van Haverbeke, Hendrickx en Franck om het leven komen. De 3de en de 4de Cie worden eveneens op de terugtochstweg naar het noorden onderschept.

XXI Bataljon
Het bataljon krijgt Menen als volgende bestemming.

XXIII Bataljon
Om 11u00 vertrekken de manschappen naar Poperinge waar op bevel van Generaal Clément de compagnie zal ontwapend worden. Kirkpatrick en zijn mannen bereiken rond 16u00 het grensdorpje Abele en installeren zich in een boerderij op enige afstand van de dorpskern. De manschappen worden ontwapend.

XXIV Bataljon
Het bataljon wacht nog steeds af te Bulskamp.

XXV Bataljon
De compagnies worden verplaatst naar De Panne om de bewakingsopdracht van de Westkust aan te vangen.

XLV Bataljon in Frankrijk
Luitenant Yvergneaux verneemt dat hij niet verder naar het zuiden kan doortrekken en besluit via Montreuil terug te keren tot Boulogne dat hij bereikt in de avond van 22 mei. Het detachement te voet blijft te Pihem om te recupereren en te reorganiseren.

XLVI Bataljon in Frankrijk
De volgende morgen zet het bataljon zijn tocht verder langs overvolle wegen. Het blijkt onmogelijk het bataljon samen te houden en de compagnies verliezen contact met het bataljonscommando. Cdt Martin rijdt voorop met zijn stafvoertuig en wacht de colonne op in Hesdin om de detachementen richting Rouen op te sturen. Tegen 17u00 passeert hij de Somme en houdt halt te Sainte-Genevièvre om er het bataljon te hergroeperen, slechts een gering aantal militairen bereikt de Somme voor het invallen van de nacht.

XLVII Bataljon in Frankrijk
Omstreeks 14u00 verlaat het bataljon Saint-Omer om zijn tocht verder te zetten richting Abbeville. Hesdin wordt diezelfde avond nog zonder problemen bereikt en Cdt Jadoul besluit tijdens de nacht verder te trekken naar Abbeville waar de colonne te voet de volgende ochtend toekomt. Ze botsen er op terugtrekkende Franse en Britse troepen die ze vertellen dat de bruggen over de Somme gesprongen zijn en dat ze terug naar het noorden moeten, richting Boulogne. Het bataljon raakt volledig versnipperd en de vermoeide detachementen worden één na één ingehaald door de Duitsers. Een kleine groep bereikt enkele dagen later nog Boulogne waar de soldaten Dricot, Gerin, Paquet en Tombeur op 23 mei omkomen tijdens luchtbombardementen.

Het detachement per fiets onder leiding van Luitenant Dupont van de 1Cie, die de voorhoede van het bataljon vormde, was verder doorgereden tot bij de Somme. Ter hoogte van de spoorwegovergang in Drugy tussen Sint-Riquier en Abbeville worden ze door een Franse officier gesommeerd stelling te nemen langs de spoorwegberm. Lt Dupont stelt zijn mannen op maar is geen partij voor de Duitse pantservoertuigen die voor zijn stelling opduiken. Na een kort vuurgevecht waarbij een soldaat sneuvelt, wordt het detachement overmeesterd.

Cdt Jadoul die over een stafvoertuig beschikte is de enige die tijdig de Somme heeft kunnen overschrijden en het zuiden van Frankrijk kon bereiken. Zijn bataljon heeft het niet gehaald.
21mei.jpg
X Bataljon in Frankrijk
Het detachement van Cdt Berns bereikt Rouen omstreeks de middag en wordt doorgestuurd naar het bos van Anseray nabij Conches waar ze een bivak inrichten. Het X/GVCE komt nu onder bevel van de 7de Infanteriedivisie en vangt de geïsoleerde detachementen van het I, XII, XXVIII, XXXI, XXXII, XLII, XLV en XLVI Bataljon GVCE op. Het nieuw samengestelde X/GVCE zal in Conches verblijven tot 26 mei.

XXI Bataljon
Menen wordt al snel weer verlaten wanneer duidelijk wordt dat het veldleger naar de Leie zal teruggetrokken worden. Het bataljon keert aanvankelijk terug naar Poperinge en wordt bij aankomst doorgestuurd naar Abele. Er wordt opnieuw bij burgers overnacht.

XXIII Bataljon
Na de middag worden de wapens en munitie afgeleverd in het geïmproviseerde depot dat door Majoor Anthone is ingericht te Abele. Vervolgens wordt een nieuwe verblijfplaats in de meisjesschool van het dorp opgezocht.

XXIV Bataljon
De compagnies worden eindelijk ontplooid langsheen de kust en verlaten Bulskamp kort na de middag. Commandant Tacq installeert zich in de Villa Bénédicta te Koksijde-Dorp. Het detachement wielrijders wordt gebruikt voor de bewaking van de bataljonsstaf en het uitvoeren van snelle patrouilles.

XLV Bataljon in Frankrijk
Majoor Petit stuurt een detachement onder leiding van Luitenant Libert voorop met de opdracht overgangen over de Somme te verkennen en een kantonnement ten zuiden van de rivier in te richten. Deze verkenningsploeg valt echter onder Duits vuur nabij Hesdin en slaagt erin naar Pihem terug te keren waar ze Majoor Petit op de hoogte brengt dat er geen doorkomen aan is. De Franse Plaatscommandant van Saint-Omer bevestigd dat Abbeville gevallen is en dat het bataljon terug naar het noorden moet. Hierop beslist Maj Petit om 's avonds nog naar Boulogne door te marcheren in de hoop te kunnen inschepen naar het zuiden of naar Engeland. De ganse nacht wordt doorgemarcheerd en tegen de ochtend bereiken ze de buitenwijken van Boulogne. De weinige bevoorradingscamions worden gebruikt om achterblijvers op te pikken en ze naar Boulogne te vervoeren.

XLVI Bataljon in Frankrijk
Op 21 mei in de vroege morgen bereikt Luitenant Pinchart met een honderdtal wielrijders Saint-Genevièvre en dit is dan ook het grootste detachement dat erin geslaagd is de Somme over te steken. Niet meer dan 150 manschappen van XLVI/GVCE bereiken uiteindelijk via Rouen, Toulouse en Poitiers het zuiden van Frankrijk. De rest van de compagnies die versnipperd hun weg voortzetten worden gevangen genomen. Het XLVI bataljon zal uiteindelijk zeven gesneuvelden tellen tijdens hun tocht naar het zuiden. De 1Cie van Luitenant Molle die gedeeltelijk per vrachtwagen en per fiets vanuit Wervik vertrok bereikt de Somme niet, een detachement onder bevel van Luitenant Lemaire bereikt Boulogne en leidt er verliezen, een ander detachement bereikt Calais. Lt Molle keert op zijn stappen terug en bereikt met 48 man De Panne.
22mei.jpg
XXI Bataljon
Het XXIste bataljon trekt te voet Frankrijk in, om aan de Duitse omsingeling in Vlaanderen trachten te ontkomen. Majoor Anthone weet op dat ogenblik echter nog niet dat de Duitsers reeds de Atlantische kust bereikt hebben en de geallieerde legers definitief afgesneden zijn.Het bataljon kan Steenvoorde bereiken en overnacht op Franse bodem onder de blote hemel.

XXIII Bataljon
De 2de compagnie blijft zonder opdracht in het dorp. Luitenant Kirkpatrick vraagt zijn mannen of er interesse bestaat om het veldleger te vervoegen, maar de respons is pover en niemand blijkt hier veel zin in te hebben.

XLV Bataljon in Frankrijk
Majoor Petit meldt zich aan bij de Franse Plaatscommandant van Boulogne en krijgt er te horen dat hij onmogelijk kan inschepen naar Zuid-Frankrijk noch naar Engeland. XLV/GVCE krijgt het karmelietenklooster van Saint-Martin als kantonnementsplaats aangewezen. Hier vervoegt het detachement van Lt Yvergneaux het bataljon.
23mei.jpg
XXI Bataljon
De GVCE wordt teruggeroepen naar ons land wanneer duidelijk geworden is dat een evacuatie naar Frankrjk niet langer realiseerbaar is. Het bataljon bereikt opnieuw Abele. De laatste wapens worden ingeleverd ten behoeve van het veldleger. Het onbewapende bataljon voert enkele werkzaamheden uit en legt rond Abele enkele anti-tankhindernissen aan.

XXIII Bataljon
Kirkpatrick stuurt een koerier per fiets naar het hoofdkwartier van Generaal Clément van het verzamelcentrum van Belgische militairen om trachten uit te vissen waar het XXIIIste bataljon zich bevindt. Rond 13u00 kan de koerier terugkeren met het bericht dat Majoor Stappaerts zich in Ieper zou bevinden. Kirkpatrick stuurt daarop zijn beide pelotonscommandanten richting Ieper om met Stappaerts in contact trachten te treden. Vier uur later staan de beide heren opnieuw in Abele: de majoor laat meedelen dat de 2de compagnie in het dorp moet blijven er opnieuw bewapend mag worden. De manschappen voorzien zich van 50 geweren met 1,840 patronen.

Die avond volgt een telefoonbericht van Majoor Stappaerts. De 4de compagnie die net te Abele is toegekomen moet een detachement van 40 manschappen samenstellen en doorsturen naar de 2de compagnie. Luitenant Kirkpatrick moet vervolgens zijn manschappen naar Ieper begeleiden.

XXIV Bataljon
Om 15u00 wordt het bataljon in staat van alarm gebracht. Generaal Glorie laat weten dat de bruggen te Wulpen, Veurne en Adinkerke op het Kanaal Veurne-Duinkerken dringen bezet moeten worden door bewakingsdetachementen. Bij iedere brug wordt een peloton opgesteld. De spoorbrug te Veurne wordt in geopende stand gezet.

XLV Bataljon in Frankrijk
Opnieuw probeert de bataljonscommandant plaats te krijgen aan boord van de schepen die naar Engeland vertrekken maar zonder succes. Hij neemt contact op met Kolonel Coucke, commandant van 53Li, die het bevel voert over de verschillende gestrande Belgische detachementen in Boulogne. Hij krijgt opdracht alle geïsoleerde militairen van de verschillend GVCE bataljons te groeperen en zich te vestigen in kazerne in de haven. Deze wordt echter gebombardeerd en er vallen slachtoffers. Het bataljon vindt een nieuw kantonnement in de gebouwen van de Direction des Contributions Directe in de rue de la Paix maar ook daar worden ze gebombardeerd.
24mei.jpg
XXI Bataljon
Abele wordt rond 13u15 aangevallen door de Duitse luchtmacht. Er worden een burger en zeven militairen gemeld onder de dodelijke slachtoffers.

XXIII Bataljon
Rond 08u30 zet de groep met Luitenant Kirkpatrick zich op weg naar Ieper. De toch zal tweeënhalf uur duren en om 11u00 bereikt het detachement de Industriële School te Ieper. Ieper wordt die middag zwaar gebomdardeerd door de Luftwaffe. De wachters vernemen later dat er 57 dodelijke slachtoffers gevallen zijn in de stad. Bij de 1ste en de 4de Compagnie van het XXIIIste bataljon vallen meerdere slachtoffers te betreuren, allen afkomstig uit Tienen. De soldaten Copermans, Lejeune, Mertens en Stockmans komen om tijdens het bombardement, de soldaten Baerts, Cerulus, Debecker, Torry en Vollon worden nog overgebracht naar verschillende ziekenhuizen maar overlijden later ten gevolge van hun verwondingen. Bij de compagnie van Luitenant Kirkpatrick wordt sergeant Gény gewond. Het luchtalarm weerklinkt die dag nog meermaals. De 2de compagnie verlaat Ieper weer en overnacht in de gemeenteschool van Zillebeke.

XLV Bataljon in Frankrijk
De officieren gaan zoals bevolen op zoek naar de verschillende geïsoleerde detachementen van GVCE bataljons die gestrand zijn in Boulogne en brengen ze samen in de rue de la Paix tot wanneer om 13u00 het gebouw door de Duitsers overrompeld wordt en de ongeveer 400 samengetroepte GVCE militairen krijgsgevangen nemen. XLV/GVCE houdt op te bestaan.
25mei.jpg
XXI Bataljon
Het bataljon verblijft zonder opdracht te Abele.

XXIII Bataljon
Net na middernacht worden Kirkpatrick en zijn manschappen uit hun bed gelicht en naar Koekelare gezonden. De mars wordt rond 01u00 aangevat en duurt zo'n drie uur. Wanneer het dag wordt, bereikt de compagnie de katholieke school in dit dorp. Er wordt de ganse dag gewacht. Aan het eind van de namiddag wordt het peloton met de manschappen van de 4de compagnie en het peloton cyclisten van het XXIIIste bataljon verdeeld onder de naburige hoeves. De overige manschappen blijven in het dorp. Ook de Luitenant Betaalmeester van het bataljon duikt op. Kirkpatrick ontvangt voor de eerste keer sinds de start van de oorlog bevoorrading voor zijn manschappen en krijgt ook een voorschot van 2,000 frank voor de troepenhuishouding.
26mei.jpg
X Bataljon in Frankrijk
Het hersamengestelde X/GVCE wordt ingescheept in het station van Conches om te vertrekken naar Pont-Saint-Esprit waar ze op 31 mei toekomen. Het bataljon wordt er ontbonden en de militairen worden ingelijfd bij het 7ChA van het VOC/ChA

XXI Bataljon
De 2de compagnie wordt doorgestuurd naar Oostvleteren. De compagniecommandant, Luitenant Flameng, wordt aangeduid om een detachement van ongeveer 350 geïsoleerde militairen over te brengen naar Koksijde. De missie zal de komende twee dagen in beslag nemen en Flameng zal slechts na de mobilisatie aankomen.

XXIII Bataljon
Kirkpatrick blijft de ganse dag in te Koekelare. Er valt niets bijzonders te melden.

XXIV Bataljon
De Panne wordt een eerste keer aangevallen door de Duitse luchtmacht. Ook de Koninklijke Baan tussen De Panne en Koksijde wordt geviseerd als belangrijke verkeersas voor de geallieerde legers. Deze strook van de kustweg wordt op 27 mei voorbehouden voor eenrichtingsverkeer richting Franse grens. Te Koksijde komen inmiddels steeds meer gevluchte burgers en militairen aan. Een peloton van de 2de compagnie wordt uitgestuurd om het geïmproviseerde legerdepot te Jabbeke te gaan bewaken. De 3de compagnie concentreert zich op de bewaking van Koksijde-Dorp. Men vreest een Duitse opmars via de kanaalkust en de compagnie bouwt verscheidene defensieve stellingen doorheen het dorp. De manschappen worden voorts ingezet om de schade aan de gebombardeerde wegen in de omgeving te herstellen.
27mei.jpg
XXIII Bataljon
De Luitenant Betaalmeester van het bataljon komt opnieuw aan om de boekhouding van de compagnie op orde te zetten. Er komen die dag nog 13 verloren gewaande manschappen van het 4de Peloton van de 4de Compagnie aan, waaronder ook twee gewonden. De hemel ziet zwart van de Duitse vliegtuigen. Na de middag valt een verdwaalde vliegtuigbom in de velden bij het dorp. Een vrouw schiet er het leven bij in. Kirkpatrick besluit om zijn manschappen buiten de bebouwde kom te laten overnachten. Net voor het vertrek verneemt hij echter dat het peloton cyclisten en het peloton met de mannen van de 4de compagnie buiten het dorp gemitrailleerd werden door vijandelijke jachtvliegtuigen. Het plan om Koekelare te verlaten wordt dan ook afgeblazen en de mannen overnachten in het dorp. Die avond komt ook nog een dokter van de DTCA langs. De wachters beschikken immers niet over eigen medisch personeel. Er worden enkele zieken verzorgd. Rond 20u00 volgt alweer een luchtaanval. Dit maal landen de bommen op het dorp. Bij de aanval komen zeven Belgische artilleristen om en vallen er ook twee gewonden.

XXIV Bataljon
Sint-Idesbald wordt door het Britse leger gebruikt als inschepingsplaats bij de evacuatie van hun leger naar het Verenigd Koninkrijk. Verschillende schepen komen Britse militairen oppikken van het strand.
28mei.jpg
XXIII Bataljon
De eerste geruchten van de overgave van ons leger worden rond 08u00 bevestigd. De manschappen blijven in hun kantonnementen te Koekelare en terwijl Kirkpatrick de boodschap van koning Leopold III voorleest, wacht iedereen gelaten de vijand af.

XXIV Bataljon
Commandant Tacq wordt om 10u45 opgebeld door de staf van Generaal Glorie en verneemt het nieuws van de overgave.

Register van Gesneuvelden

3/XII

APERS

Jozef, T.

Sdt
Mil
25

25/11/1905

Doel

27/05

Gistel


1/XLV

BAETE

Joseph, C.

Sgt
Mil
24

22/12/1904

Eksaarde

31/05

Hesdin (F)


1/XXIII

BAETS

François

Sdt
Mil
25

11/09/1905

Vissenaken

04/06

Ieper

Gewond bij bombardement van 24/05
4/XLII

BARBIER

Joseph, H.A.

Sdt
Mil
24

20/04/1904

Flémalle-Haute

14/05

Tongeren


Onbekend

BASTIN

Simon, J.B.

Sdt
Mil
23

09/05/1903

Montignies-sur-Sambre

23/05

Verquin (F)


4/XLV

BAYE

Léon, J.

Sdt
Mil
19

5/06/1898

Forville

24/05

Grand-Fort-Philippe (F)


1/VII

BELPAEME

Aramis, A.

Sdt
Mil
22

03/04/1902

Lesdins (F)

13/05

Gent


VI

BERGER

Emile, J.J.

Sgt
Mil
26

22/04/1906

Mettet

26/05

Ecquemicourt (F)


2/XLII

BERNARD

Léon, J.J.

Sdt
Mil
25

16/05/1905

Latinne

31/05

Roeselare


3/XXIV

BILLEMONT

Lucien

Sdt
Mil
19

19/08/1895

Harmignies

14/05

Nivelles


3/XXII

BINST

Jacob

Sdt
Mil
25

08/01/1905

Grimbergen

10/05

Kapelle-op-den-Bos


XXI

BOCHART

Mathieu

Sdt
Mil
19

11/12/1900

Brussel

01/06

Koksijde


XLV

BODART

Antoine, H.F.

Sdt
Mil
19

01/06/1899

Leuze

29/05

Oudekapelle


2/I

BRAEMS

Pierre, P.

Sdt
Mil
24

27/06/1904

Knokke

09/06

Knokke


Onbekend

BREUGELMANS

Victor

Sdt
Mil
30

22/03/1910

Wuustwezel

20/05

Berneuil (F)


XLVI

BROLET

Léon

Sdt
Mil
19

13/12/1896

Saint-Hubert

24/05

Poperinge


Onbekend

BROUNS

Joseph, G.

Sdt
Mil
28

28/12/1908

Lissewege

21/05

Brugge


XXIII

CERULES

Alfons

Sdt
Mil
24

29/08/1904

Neerlinter

25/05

Ieper

Gewond bij bombardement van 24/05. Overleden in Zwarte Zustersziekenhuis Ieper.
Onbekend

CHARLES

Fernand, L.C.

Sdt
Mil
22

22/01/1902

Gilly

03/06

Céroux-Mousty


2/XLV

CIPARISSE

Léopold

Sdt
Mil
20

26/03/1900

Namur

15/05

Houtain-le-Val


4/X

CLAPDORP

Henri, C.L.

Sdt
Mil
19

21/09/1899

Zele

10/05

Dendermonde


II

COLLIE

Omer, J.

Sdt
Mil
25

17/01/1905

Komen

27/05

Watou

Gedood bij luchtaanval op Scheldebrug
4/XXIII

COPERMANS

Joseph, A.

Sdt
Mil
25

25/08/1905

Diest

24/05

Ieper

Gedood bij luchtbombardement
1/IX

CORBUSIER

Charles, A.J.

Sdt
Mil
25

14/04/1905

Clermont-sous-Huy

29/05

Alveringem


4/XXXII

COTTIELS

Marcel, L.

Kpl
Mil
24

17/04/1904

Gilly

26/05

Izegem


2/XLV

DASNOIS

Georges, E.

Brig
BV


20/04/1903

Honnay

29/05

Boulogne (F)


Onbekend

DE BACKER

Frans, A.

Sdt
Mil
21

29/11/1901

Wanzele

28/05

Boulogne (F)


I

DE BRANT

René, A.

1Sgt



25/04/1904

Sint-Niklaas

24/05

Harelbeke


2/XLII

DEBART

Julien, J.

Sdt
Mil
25

19/05/1904

Vinalmont

29/05

Nieuwkapelle


1/XXIII

DEBECKER

Jules, A.

Sdt
Mil
20

17/01/1900

Glabbeek-Zuurbemde

24/05

Ieper

Gewond bij bombardement van 24/05.Overleden in Zwarte Zustersziekenhuis Ieper.
2/X

DE BRUYCKER

Gustaaf, E.

Sdt
Mil
21

18/10/1901

Lede

28/05

Boulogne (F)

Verwond 22/5.
2/XVII

DE CAT

Frans, E.

Sdt
Mil
22

13/05/1902

Tremelo

31/05

Westkapelle

Verwond 13/5 te Zeebrugge. Westkapelle (NL) ?
XLVI

DECOUX

Arthur, J.B.

Sdt
Mil
22

29/06/1902

Arsimont

23/05

Sangatte (F)


XXIII

DEFALQUE

Victor, E.J.

Brig
Mil
20

11/01/1900

Jodoigne

15/05

Limelette

Of + 16/05?
2/XXIV

DEGREVE

Samuel

Sdt
Mil
15

24/09/1895

Châtelineau

27/05

Boulogne (F)


1/XLVI

DEHAN

Edmond, G.J.

Sdt
Mil
20

22/10/1900

Jemeppe-sur-Sambre

22/05

Boulogne (F)


XXX

DE KEYSER

Charles, F.M.

Sdt
Mil
25

19/01/1904

Soignies

04/06

Loos (F)


XLVI

DELANDE

Joseph, U.

Sdt
Mil
19

30/04/1897

Temploux

24/05

Abele (Watou)


Onbekend

DELCOURT

Elisé

Sdt
Mil
29

09/06/1909

Nivelles

04/07

Sint-Andries

Overleden in hospitaal Abdij Zevenkerken
4/XXXIV

DELPOMDOR

Alfred, E.

Sdt
Mil
23

21/07/1903

Saint-Ghislain

25/05

Izegem


1/VII

DE PAEPE

Henri, G.

Sdt
Mil
21

23/06/1901

Deurle

14/05

Gent


7/VII

DE PAUW

Maurits

Kpl
Mil
22

27/08/1902

Gent

13/05

Gent

Overleden Hulphospitaal 30 te Sint-Amandsberg
1/VII

DE RIJCKE

Emiel, C.

Sdt
Mil
23

10/03/1903

Gent

13/05

Gent


1/XI

DE ROECK

Isidoor, R.

Sdt
Mil
22

16/07/1902

Ninove

01/06

Aalst


1/X

DE SAEDELEER

Remi

Sdt
Mil
22

01/11/1902

Erpe

24/05

Peuplingues (F)


4/XI

DESODT

Cyriel, A.

Sdt
Mil
25

17/03/1905

Langemark

27/05

Watou


2/XXXII

DEVILLERS

Victor, J.

Sdt
Mil
19

11/10/1899

Montignies-sur-Sambre

20/05

Izegem


2/VII

DEVREESE

Armand, F.J.

Sgt
Mil
24

10/08/1904

Oostende

13/05

Gent


1/XL

DE WAEL

Seraphin, E.

Sdt
Mil
22

18/01/1902

Aalst

30/05

Saint-Pol (F)


2/VII

DEZY

Antoine, J.G.

Brig
Mil
25

27/04/1905

Courcelles

01/06

Oostende


X

D'HAESE

Victor

Sgt
Mil
21

28/07/1901

Lede

22/05

Boulogne (F)


XXI

DOBBELAERE

Alfred, L.J.

Sdt
Mil
25

04/06/1905

Brussel

08/06

Klemskerke


Onbekend

DONNAY

Jules

Sgt
Mil


10/06/1921

Dinant

12/05

Saint-Servais


Onbekend

DONNI

Julien

Brig
Mil
24

01/12/1904

Landen

24/05

Boulogne (F)

Gedood in luchtaanval
XXIV

DOUCHAMPS

Maurice

Brig



21/04/1898

Court-Saint-Etienne

14/05

Nivelles


2/XLII

DRAUX

Jules, I.

Sdt
Mil
24

03/03/1904

Bertrix

16/05

Wasmuel


XLVII

DRICOT

Joseph, G.

Sdt
Mil
19

14/07/1899

Treignes

23/05

Boulogne (F)


Onbekend

DUHR

Mathieu, J.P.

Sdt
Mil
24

20/11/1901

Köln (D)

28/05

Schuiferskapelle


4/XI

DUMORTIER

Raphaël, D.D.

Kpl
Mil
23

02/06/1904

Moregem

19/05

Brugge

Of + 28/05 Zeebrugge?
1/XXV

DUMOULIN

François, J.

Sdt
Mil
22

29/10/1902

Chapelle-à-Oie

24/05

Gravelines (F)


1/XXI

EVERAERT

Francis

Sdt
Mil
22

25/06/1902

Meldert

24/05

Watou


4/X

FAMELAER

Jozef, L.

Sgt
Mil
22

10/12/1902

Wetteren

10/05

Dendermonde


1/XLII

FRAITURE

Jean, J.

Sdt
Mil
25

29/06/1905

Hannut

29/05

Oudekapelle


XLII

FRAITURE

Ernest, E.G.

Sdt
Mil
24

01/06/1904

Latinne

23/05

Abele (Watou)


2/X

FRANCK

Remi, G.

Sdt
Mil
21

27/04/1901

Scheldewindeke

22/05

Boulogne (F)


XXXII

FRERE

Gustave, A.N.

Lt
Res


21/02/1901

Charleroi

27/05

Oostende


Onbekend

GARDINAL

Maurice, A.J.

Sdt
Mil
25

22/03/1905

Brugge

27/05

Brugge


4/XXIII

GEGO

Eugène, D.G.

Sdt
Mil
22

06/01/1902

Grand-Rosière-Hottomont

01/06

De Panne


XLII

GENIE

Florent, L.

Sgt
Mil
24

04/03/1904

Les Waleffes

24/05

Abele (Watou)


3/XLVII

GERIN

Marcel, J.G.

Sdt
Mil
24

08/08/1904

Sart-en-Fagne

23/05

Boulogne (F)


Onbekend

GILLET

Joseph, J.B.

Sdt
Mil
25

01/04/1905

Libin

24/05

Boeschepe (F)

Of + Bailleul (F)?
1/XLIII

GINKELS

Joseph, A.

Sdt
Mil
25

21/03/1905

Sint-Margriete-Houtem

17/05

Sint-Niklaas


2/XLVI

GRANDHENRY

Jean, B.J.

Sdt
Mil
25

27/08/1905

Châtelet

12/05

Ernage


2/I

GUILLIAMS

Maurice

Sdt
Mil
22

27/12/1902

Anderlecht

22/05

Auroux (F)


2/IV

HAUTFENNE

Jean, B.A.

Sdt
Mil
24

25/08/1904

Sint-Joost-ten-Node

24/05

Boulogne (F)


2/X

HENDERICKX

Arthur, A.

Sdt
Mil
22

14/11/1902

Wichelen

24/05

Boulogne (F)


1/XLVI

HENNUY

Ernest, J.

Sdt
Mil
24

05/05/1904

Auvelais

23/05

Boulogne (F)


Onbekend

HOEBEKE

Emiel, M.

Sdt
Mil
22

09/05/1902

Gent

26/05

Sint-Michiels

Verdwenen
4/XLV

HUBERT

Victor, L.

Sdt
BV
19

12/06/1899

Charleroi

23/05

Boulogne (F)

Verwond 22/05
XLVI

HUEGAERTS

Fréderic, J.

Kpl
BV
19

18/01/1899

Kampenhout

21/05

Camiers (F)


2/XXX

HUREZ

Henri, V.

Kpl
Mil
19

16/10/1897

Strépy-Bracquegnies

01/06

Westende


Onbekend

JANSSENS

Frans, A.

Sdt
Mil


18/10/1902

Heist-op-den-Berg

31/05

Westkapelle


2/XLII

LACROIX

Fernand, A.

Sdt
Mil
25

26/05/1905

Villers-le-Bouillet

01/06

Brugge


Onbekend

LAMBOT

Emile

Sdt
Mil
18

12/08/1898

Florennes

23/05

Outreau (F)


2/XLII

LAPIERRE

Adolphe, J.B.

Sdt
Mil
23

07/06/1903

Moha

29/05

Oudekapelle


2/XLII

LAUNOY

Léon, E.

Sdt
Mil
25

04/02/1905

Huy

30/05

Nieuwkapelle


2/XXIV

LAURENT

Jules, L.J.

Sdt
Mil
25

24/02/1905

Rebecq-Rognon

15/05

Clabecq


4/XXXII

LEDUC

Georges, E.

WM
Mil
23

17/02/1903

Charleroi

25/05

Izegem


Onbekend

LEEMANS

Petrus

Sdt
Mil
32

08/04/1912

Oosterweel

26/05

Veurne

Verwond 24/05
1/XXV

LEJEUNE

Lambert, M.A.

Sdt
Mil
20

21/01/1899

Seraing

24/05

Ieper

Gedood bij luchtbombardement
XLV

LEONARD

Louis, L.

Sdt
Mil
22

11/03/1902

Namur

21/05

Abbeville (F)


3/X

LERMINIAUX

Joseph

Sdt
Mil
22

27/10/1902

Kerksken

21/05

Le Quesnoy-en-Artois (F)


3/X

LIEVENS

Cesar, P.

Sdt
Mil
22

19/12/1902

Kerksken

25/05

Saint-Amand-les-Eaux (F)

Verwond 21/05 te Le Quesnoy
XLVI

LORPHEVRE

Adrien

Sdt
Mil
19

28/08/1899

Vedrin

05/06

Beernem


X

LUWAERT

Petrus, F.

Sdt
Mil
25

25/11/1905

Hofstade

22/05

Boulogne (F)


4/XXIII

MARCHAL

Joseph, F.

Sdt
Mil


19/03/1902

Aische-en-

16/05

Braine-le-Comte


XLV

MARCHAL

Hyacinthe, A.G.

Sdt
Mil
22

02/04/1902

Sart-Bernard

13/05

Namur


2/XXIII

MASSON

Jules, G.

Sdt
Mil
25

21/10/1905

Grand-Rosière-Hottomont

22/05

Boulogne (F)


1/XXIII

MERTENS

Charles, J.

Kpl
Mil
21

06/11/1901

Tienen

24/05

Ieper

Gedood bij luchtbombardement
1/XL

MESTRE

Constant, H.

Sdt
Mil
25

05/07/1905

Montegnée

12/05

Tongrinne


3/XXIV

MICHAUX

Charles, F.J.

Sdt
Mil
23

21/08/1903

Nivelles

14/05

Nivelles

Gedood op de Grand-Place van Nijvel tijdens luchtbombardement
2/XXXII

NAILIS

Modeste, H.

Sdt
Mil
20

22/09/1900

Verviers

27/05

Oostende


Onbekend

NOE

Joseph, M.

Kpl
Mil
26

02/07/1905

Ruddervoorde

26/05

Ruddervoorde


Onbekend

NOTENBOOM

Joseph, F.

Sgt
Mil
21

12/12/1900

Oostende

01/06

De Panne


4/X

OOSTERLINCK

Maurits

Sdt
Mil
24

02/07/1904

Berlare

10/05

Dendermonde


1/XLVII

PAQUET

Gaston, L.A.

Sdt
Mil
20

17/11/1900

Finnevaux

30/05

Boulogne (F)


I/VIII

PETERS

Victor, J.

Sdt
Mil
24

05/09/1904

Nazareth

27/05

Torhout


XXIV

PINCHART

Hector, G.C.

Kpl
Mil
24

23/10/1904

Ottignies

20/05

Nivelles

Verwond tijdens bombardement van 14 mei
1/XLII

PIRARD

Louis, G.J.

Sdt
Mil
25

23/02/1905

Meeffe

29/05

Oudekapelle


4/XLII

PIRARD

Christian, J.H.

Sdt
Mil
24

20/01/1905

Saint-Georges-sur-Meuse

12/05

Bovenistier


4/XXIV

POLET

Joseph

Sdt
Mil
18

24/09/1898

Court-Saint-Etienne

18/05

Nivelles

Verwond tijdens bombardement van 14 mei
1/XLVII

POTTEMBERG

Pierre, H.J.

Sdt
Mil
19

30/04/1899

Erpent

16/05

Tournai


4/XLVI

RAMLOT

Lucien, L.G.

Sdt
Mil
19

4/01/1899

Ciney

28/05

Hesdin (F)


4/XLVI

RENIER

Aimable, L.G.

Sdt
Mil
24

15/04/1904

Floreffe

21/05

Camiers (F)


2/XLVI

ROMAIN

Armand, M.J.

Sdt
Mil
19

14/01/1898

Hemptinne

14/05

Namur

Verwond 11/05
1/VI

SALMON

Octave, E.L.

Sdt
Mil
21

11/05/1901

Ressaix

01/06

Brugge


1/XXI

SCHOUKENS

Gaston, P.

Sdt
Mil
21

11/06/1901

Dilbeek

11/06

Ronse

Overleden in hospitaal. Wederdienstnemer
Onbekend

SCHUERMANS

Jozef

Sdt
Mil
22

07/11/1902

Herentals

21/05

Malaunay (F)


III

SEVENANT

Maurice

Sdt
Mil
24

16/09/1904

Jabbeke

27/05

Leffinge


1/VIII

SNOECK

Frans, T.

Sdt
Mil
24

15/11/1904

Nevele

27/05

Torhout


4/II

STAMPER

Abel, E.

Kpl
Mil
23

26/09/1903

Komen

30/05

Poperinge


1/XXIII

STOCKMANS

Fréderic

Sdt
Mil
22

18/11/1902

Zétrud-Lumay

24/05

Ieper

Gedood bij luchtbombardement
4/XXII

SYMONS

Hendrik

Sdt
Mil
25

28/02/1905

Kapelle-op-den-Bos

10/05

Kapelle-op-den-Bos


2/XLII

TITEUX

Gabriel, M.

Kpl
Mil
25

08/03/1905

Maillen

29/05

Nieuwkapelle


1/XLVII

TOMBEUR

Maurice, J.B.

Sdt
Mil
21

27/02/1901

Lustin

28/05

Boulogne (F)


1/XXIII

TORRY

Joseph

Sdt
Mil
21

17/11/1901

Tienen

17/06

Ieper

Gewond bij luchtbombardement van 24/05
1/VII

VAN DER MEULEN

André, C.J.

Kpl
Mil
24

09/01/1904

Gent

13/05

Gent


4/XXXII

VAN DRIESSCHE

Henri, J.F.

Sdt
BV


24/10/1895

Wannegem-Lede

?

Clairfontaine (F)


Onbekend

VAN EMELEN

Theofiel

Sdt
Mil
19

20/04/1898

Houwaart

eind mei

Aalst


3/X

VAN HAVERBEKE

Frans, A.F.

Sdt
Mil
22

26/06/1902

Erembodegem

22/05

Boulogne (F)


X

VAN LEUVEN

Petrus, J.

Sdt
Mil
21

03/10/1901

Lede

24/05

Boulogne (F)


2/X

VAN LEUVEN

Casimir

Sdt
Mil
22

02/12/1902

Vlierzele

22/05

Boulogne (F)


4/XXV

VANDEVELDE

Georges, G.J.

Sdt
Mil
22

18/02/1902

Perwez

16/05

Clabecq


3/XXVII

VERDIERE

Odon, F.

Kpl
Mil
26

02/03/1906

Antoing

27/05

Oostende


1/VII

VERNIERS

Louis, A.

Sdt
Mil
24

24/02/1904

Avron (F)

13/05

Gent

Overleden Hulphospitaal 30 te Sint-Amandsberg
Onbekend

VERSLUYS

Herni, M.

Sdt
Mil
25

05/08/1905

Aalter

03/07

Sint-Andries

Overleden hospitaal Adbij Zevenkerken
1/XXX

VERSTRAETE

Edouard

Sdt
Mil
22

29/01/1902

Ghlin

01/06

Westende

Verwond 25/05
3/III

VIERSTRAETE

Gerard, J.

Sdt
Mil
23

27/03/1903

Izegem

16/06

Brugge


2/X

VLAEMINCK

Victor

Sdt
Mil
21

14/08/1901

Serskamp

22/05

Boulogne (F)


1/XXIII

VOLLON

Ludovic, J.

Sdt
Mil
20

2/03/1897

Hakendover

02/06

Ieper

Gewond bij luchtbombardement van 24/05
4/X

WIJNS

Amandus

Sdt
Mil
23

07/09/1903

Mere

24/05

Peuplingues (F)


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
GVCE_Sdt_Baets_Frans.jpg
GVCE_Sdt_Coucke_Robert.jpeg
GVCE_Sdt_Debecker.JPG
GVCE_Sdt_De_Bruycker.jpg
Sdt Baets
Sdt Coucke
Sdt Debecker
Sdt De Bruycker
GVCE_Sdt_De_Saedeleer.JPG
GVCE_Sdt_Gardinal.JPG
GVCE_Sdt_Luwaert1.JPG
GVCE_Sdt_Gaston_Schoukens.jpg
Sdt De Saedeleer
Sdt Gardinal
Sdt Luwaert
Sdt Schoukens
GVCE_Sdt_Sijmons.jpg
GVCE_Sgt_Versluys.jpg
GVCE_Sdt_Vollon.jpg
GVCE_Sdt_Wijns.jpg
Sdt Sijmonds
Sdt Versluys
Sdt Vollon
Sdt Wijns

Bibliografie en Bronnen

1.
Dossier GVCE, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere
2.
L'armée belge de France en 1940, door Jean Jamart Col BEM Hre, 1994, uitgeverij Schmitz, Bastogne
3.
Lt Colette wordt vermeld in het boek "België in de Tweede Wereldoorlog, deel 5 De Kollaboratie, p 24". Maurice de Wilde, 1985 [On line beschikbaar]: http://www.dbnl.org/tekst/wild022belg02_01/wild022belg02_01_0002.php [Laatst geraadpleegd op 06 november 2016]
4.
Relaas van Soldaat Octave Sanspoux van 3/XXIV [On Line beschikbaar]: https://octavesanspoux.jimdo.com/les-g-v-c/ [Laatst geraadpleegd op 09 mei 2017]