32A.jpg32ste Regiment Artillerie

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment van de artillerie
Ontdubbeld van
1ste Artillerieregiment
2de Artillerieregiment
13de Artillerieregiment

Onderdeel van
Versterkings- en Opleidingscentrum Artillerie

Bevelhebber
Kolonel Duquesnoy tot 14 mei
Luitenant-kolonel Scohy vanaf 14mei

Adjudant-Majoor
Kapitein-commandant A. Willemart

Standplaats
Karthuizerkazerne te Brugge

Samenstelling
I Groep
(Reservisten 1A, Divisieartillerie 1Div)
(Kapitein-commandant A. Terlin)
1ste Batterij Instructie (Lt Arthur Freedman)
2de Batterij Instructie
3de Batterij Instructie
1ste Batterij Versterking (Lt J. Janssens)
2de Batterij Versterking Ob105GP (Cdt De Winter)

II Groep
(Reservisten 2A, Divisieartillerie 2Div)
(Kapitein-commandant Deweerdt)
1ste Batterij Instructie
2de Batterij Instructie (Cdt Charles du Trieu de Terdonck)
3de Batterij Instructie (Lt Albert Hanet)
1ste Batterij Versterking

III Groep
(Reservisten 13A, Legerkorpsartillerie II/CA)
(Kapitein-commandant R. De Dekker)
1ste Batterij Instructie 155mm M17 houwitsers (Lt J. Bridoux)
2de Batterij Versterking (Lt Dubois)

Schoolbatterij

Batterij Algemene Diensten (Luitenant R. Berard)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

13A_Karthuizerkazerne_Brugge.jpg
32A werd gemobiliseerd in de Karthuizerkazerne te Brugge, tevens kazerne van 13A
Staf 32A

Voor de mobilisatie besliste de legerleiding dat er voor de artillerie, in tegenstelling tot de andere wapens van het leger, geen eigen Versterkings- en Opleidingscentrum (VOC) opgericht zou worden. Er bestonden ook geen specifieke versterkings- en opleidingsregimenten om de rekruten van de klas '40 verder op te leiden of om de nog op te roepen reservisten op te vangen. Dit diende te gebeuren door de Schoolbatterijen van elk regiment afzonderlijk die als achterwacht zouden achterblijven in de kazerne eens de gemobiliseerde regimenten naar hun gevechtsposities vertrokken.

Bij de mobilisatie in 1939 krijgt de artillerie een specifieke versterkings- en opleidingsstructuur onder de koepel van het Dépôt de Renfort et d'Instruction de l'Artillerie (DRI/A). Aanvankelijk worden binnen dit depot een aantal Schoolbatterijen gegroepeerd om de vorming van nieuwe artilleristen over te nemen van de gemobiliseerde eenheden van het veldleger. In het voorjaar van 1940, kort na de eerste oproepingen van de klas 40, ontstaan uit deze structuur een aantal onafhankelijke regimenten; 31A, 32A, 33A en 34A als versterkings- en opleidingsregimenten voor de lichte artillerie, het 6LA voor de zware artillerie en 3DTCA voor de luchtdoelartillerie.

Het 32ste Regiment Artillerie (32A) wordt opgericht in februari 1940 in de Karthuizerkazerne te Brugge en dient beschouwd te worden als een ontdubbelingsregiment van 1A, 2A en 13A. De bevelhebber van het nieuwe regiment is Kolonel Duquesnoy. Van bij de oprichting van het regiment worden de miliciens van de klas 40 aangehecht bij de Instructiebatterijen voor het volbrengen van hun opleiding. De Versterkingsbatterijen bestaan voor 10 mei alleen uit kaderpersoneel, hebben geen eigen kanonnen en zullen slechts hun manschappen ontvangen vanaf de afkondiging van de algemene mobilisatie. De van mobilisatie vrijgestelde reservisten worden pas opgeroepen bij afkondiging van fase E van het mobilisatieplan, na het starten van de vijandelijkheden.

Door het feit dat de Batterijen Instructie en de Batterijen Versterking afkomstig zijn van drie verschillende regimenten werden de batterijen niet doorlopend genummerd maar start de nummering opnieuw voor elke groep.
10mei.jpg
32A_Batterij_1940.jpg
Militairen van het 32A te Brugge in het voorjaar van 1940.
Staf 32A
De samenstelling van het 32A wordt als volgt bepaald:
  • Iste Groep (ongeveer 700 man) bestaande uit 4 batterijen gevormd door rekruten en reservisten van het 1A de divisieartillerie van de 1Div.
  • IIde Groep bestaande uit 5 batterijen gevormd door rekruten en reservisten van het 2A, divisieartillerie van de 2Div.
  • III Groep bestaande uit 2 batterijen gevormd door rekruten en reservisten van het 13A de korpsartillerie van het IV Legerkorps.

De oorlogskantonnementen van het regiment bevinden zich te Beernem en Oedelem. Het regiment verlaat tijdens de ochtend de kazerne te Brugge om zich hier te installeren.

I/32A
Een eerste batterij versterking wordt binnen de Iste groep opgericht te Oedelem en maakt zich klaar voor de ontvangst van zijn reservisten.
11mei.jpg
32A_Soldaat_Jef_Verbraecken.jpeg
Instructiebatterij van II/32A met miliciens van de klas '40 bestemd voor 2A. (foto Reinhilde Olbrechts).

Staf 32A
De reservisten blijven toekomen te Oedelem en Beernem en worden verdeeld over de versterkingsbatterijen.

II/32A
Soldaat Jef Verbraecken en zijn makkers van de klas 40 bestemd voor het 2A werden ingedeeld bij één van de instructiebatterijen van de II/32A. Traditioneel werd hierbij een groepsfoto gemaakt
12mei.jpg

13mei.jpg
Staf 32A
Door de snelle opmars van de Duitsers werd het voor het Groot Hoofdkwartier (GHK) snel duidelijk dat de verdere opleiding van de nieuwe rekruten enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde.

Ook het 32A maakt zich klaar voor de evacuatie naar Frankrijk, maar blijft voorlopig nog ter plekke. De verplaatsing naar Frankrijk was echter totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moest de commandant van het 32A zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud door Vlaanderen vervoerd hebben op weg naar Breda. Het bevel om naar Frankrijk te vertrekken kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.
14mei.jpg
Staf 32A
Om de verhuis naar Frankrijk beter te kunnen coördineren worden de zes Versterkings- en opleidingsregimenten van de artillerie gehergroepeerd in een Versterkings-en Opleidingscentrum van de Artillerie (VOC/Aie). Het VOC/Aie wordt te Beernem opgericht en krijgt als bevelhebber Kolonel Duquesnoy van het 32A. Het commando van 32A wordt overgenomen door Luitenant-kolonel Scohy van het Regiment Vestingsartillerie Luik. Duquesnoy gaat onmiddellijk over tot een reorganisatie. De artillerie van het veldleger heeft immers belangrijke verliezen geleden en er moeten dringend nieuwe eenheden gevormd worden om de tekorten aan te vullen. Om dit doel te bereiken, zullen een reeks versterkingsbatterijen met de oudere reservisten samengebracht worden. Deze batterijen worden bewapend met alle beschikbare kanonnen van de instructiebatterijen. De rekruten van de instructiebatterijen die nu geen vuurmonden meer hebben, worden gehergroepeerd in een nieuw Regiment Instructie dat onder het bevel van Luitenant-Kolonel De Bueger van het 3DTCA komt te staan.

De reorganisatie verloopt niet erg vlot. Vooreerst heerst er onduidelijkheid over welk type geschut het veldleger precies nodig heeft. Uiteindelijk zal blijken dat er in eerste instantie alleen interesse zal zijn in batterijen die over C105L kanonnen en 155mm M17 houwitsers beschikken. Daarnaast zijn ook niet alle batterijen van het VOC/Aie op volle sterkte en is er een algemeen tekort aan uitrusting en wapens. Tenslotte gebeurt deze reorganisatie te midden van de plannen van het GHK om alle VOC's naar Frankrijk te evacueren. Kolonel Duquesnoy krijgt bevestiging dat terwijl zijn staf en de herbewapende versterkingsbatterijen in ons land zullen blijven, het Regiment Instructie zich klaar moet maken voor de aftocht naar Zuid-Frankrijk. De schoolbatterij van 32A wordt ontbonden en de Kandidaat Reserve Onderluitenanten worden in overtal bij de overige batterijen geplaatst.

Groepering Instructie 32A
De niet-operationele batterijen met de rekruten van de klas '40 van het 32A worden definitief ontdaan van hun geschut en bewapening en mogen elk slechts 30 geweren en 3.000 patronen behouden. Deze batterijen worden klaargemaakt voor evacuatie. De manschappen worden met hun beperkte bewapening en het nodige lesmateriaal op de trein gezet richting Frankrijk om daar hun opleiding in het departement van de Aude te vervolmaken. De Groepering Instructie 32A bestaat uit de manschappen van 1/I/32A, 2/I/32A, 3/I/32A, 1/II/32A, 2/II/32A, 3/II/32A en 1/III/32A, samen goed voor 2.000 manschappen met twee treinen naar Limoux zullen reizen.

Groepering Versterking 32A
Het detachement van het 32A dat in ons land zal blijven, maakt zich klaar voor een verandering van standplaats. De Lt Res J. Bridoux, commandant van de 1ste Instructiebatterij van III/32A gaat niet mee naar Zuid-Frankrijk met zijn batterij. Hij vervoegt de Groepering Versterking 32A met drie 155mm M17 houwitsers en maakt een Versterkingsbatterij (vermoedelijk de 2/III/32A want deze reservisten zijn vertrouwd met de 155mm M17 Schneider houwitsers) operationeel die zal worden overgedragen aan 14A om de verliezen bij I/14A te compenseren. De andere Versterkingsbatterijen nemen eveneens de kanonnen van de Instructiebatterijen over en zullen naar Kortemark gezonden worden. In afwachting van deze verplaatsing, wordt de 5/II (?) toegewezen aan de verdediging van het nabije militaire vliegveld van Male.
15mei.jpg
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
De eerste trein richting Frankrijk vertrekt vanuit Beernem. Dit eerste konvooi met de rekruten bestemd voor 13A en 2A staat onder het bevel van Luitenant Dubois (commandant van de 2/I/32A) en van Luitenant Albert Hanet (commandant van 3/II/32A) en zal na een lang oponthoud in Argeles aankomen te Limoux op 24 mei.

Groepering Versterking 32A
De batterijen van de groepering versterking installeren zich te Kortemark.
16mei.jpg
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Het tweede konvooi met de rekruten van 1A vertrekt tijdens de nacht van 16 op 17 mei onder leiding van Luitenant Arthur Freedman (commandant van 1/I/32A) en zal eveneens te Limoux aankomen op 24 mei omstreeks 05u00.

Groepering Versterking 32A
De 4/I en 5/II worden samengevoegd tot een nieuwe groepering onder Commandant Semal en worden richting Deurle gezonden. De manschappen worden vermoedelijk gebruikt om de artillerie van de 5de Infanteriedivisie aan te dikken. Deze formatie zal later onderdeel uitmaken van de Groepering Pemen die uiteindelijk aan de artilllerie van het VIde Legerkorps zal toegevoegd worden.
17mei.jpg

18mei.jpg
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
De eerste trein met rekruten van het 32A bereikt de Franse stad Argeles.

Groepering Versterking 32A
Het Groot Hoofdkwartier wijzigt zijn plannen van 14 mei om de versterkingsbatterijen in ons land te houden en beveelt aan Kolonel Duquesnoy om het VOC/Aie onmiddellijk klaar de maken voor de evacuatie naar Frankrijk. Het Belgisch opperbevel lijkt er zich onvoldoende van bewust dat dit evacuatiebevel veel te laat komt. Na de Duitse doorbraak te Sedan stormen de troepen van Hitler immers razendsnel naar de Atlantische kust en zullen de geallieerden nog geen twee dagen later afsnijden in Noord-Frankrijk en België wanneer de kuststad Abbeville veroverd wordt.
19mei.jpg

20mei.jpg
Groepering Versterking 32A
De groepering verlaat Kortemark. De korte verplaatsing loopt via Staden, Langemark en Boezinge tot in Elverdinge.
21mei.jpg
Groepering Versterking 32A
De manschappen worden verplaatst naar het nabijgelegen Vlamertinge. Het regiment moet een C75TR kanon naar het front sturen. Het paardengespan zal onder leiding van de stukscommandant vertrekken. Er wordt geen stuksbemanning meegestuurd. De vuurmond vertrekt richting Izegem en zal bij het 3A terecht komen.

Het C105L materieel van het regiment wordt van Vlamertinge naar De Flesse nabij Tielt gestuurd. Ook het enkele C105L kanon en de twee caissons van het 33A zijn onderweg naar De Flesse. De groepering dient het veldleger te gaan versterken.
22mei.jpg
Groepering Versterking 32A
In ons land laat de staf van het VOC/Aie aan al haar achtergebleven eenheden weten dat de evacuatie naar Frankrijk niet langer uitvoerbaar is. Alle eenheden van het VOC/Aie die op dat ogenblik nog in Noord-Frankrijk of België aanwezig zijn, zullen ten dienste van de strijd in Vlaanderen ingezet worden.
23mei.jpg

24mei.jpg
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
De groepen komen aan te Limoux en worden toegewezen aan hun kantonnementen. De eenheden liggen verspreid over een zone van zo'n 10 kilometer. Bij het regiment stelt men vast dat hun bevelhebber Luitenant-kolonel Scohy niet ter plaatse is geraakt. Kapitein-commandant Willy Tollenaere wordt als korpschef ad interim aangewezen. De toestand van de manschappen is vrij benard en vooral de ravitaillering van de troepen is een ernstig probleem.

Groepering Versterking 32A
De batterij van Commandant De Winter wordt richting Diksmuide gestuurd om aan de verdediging van de stad deel te nemen en komt aan te Esen rondom 16u30. De vier vuurmonden worden in en om Diksmuide opgetseld.
25mei.jpg
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Eens de eenheden van het regiment geïnstalleerd zijn, tracht men de dagelijkse routine van karweien en lessen te hervatten in de hoop op die manier ooit weer eens een volwaardig artillerieregiment te vormen.

Groepering Versterking 32A
Het 32A stelt een batterij fuseliers samen. De batterij omvat 4 gevechtsgroepen van elk 50 manschappen en wordt bewapend met FN Mausers Model 1889 geweren. Deze batterij wordt 's avonds vervoerd naar Langenhoek op zo'n 5 kilometer ten zuiden van Torhout. Ook het 32A en 33A leveren elk een batterij fuseliers. De ganse groepering wordt bevolen door Majoor Scouvemont van het 33A. Bij een incident te Lichtervelde komt de Soldaat Reyskens om. Soldaat Werelds wordt bij hetzelfde incident verwond en overlijdt op 27 mei in een veldlazaret te Lichtervelde aan zijn verwondingen.
26mei.jpg
Groepering Versterking 32A
De rest van de groepering verhuist naar Leke.
27mei.jpg
Groepering Versterking 32A
De nog aanwezige detachementen worden naar Slijpe verplaatst.
28mei.jpg
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Het Belgische leger capituleert in Vlaanderen, maar de naar Frankrijk gestuurde troepen blijven buiten het capitulatieakkoord en voor hen zal de oorlog verder duren. De Groepering Instructie 32A in Frankrijk bestaat nog steeds uit volgende batterijen: 1/I/32A, 2/I/32A, 3/I/32A, 1/II/32A, 2/II/32A, 3/II/32A en 1/III/32A die gestationeerd zullen worden te Cèpie, Cambieure en Lauraguel (Aude), drie dorpen ten noorden van Limoux.

Groepering Versterking 32A
De militairen van het in ons land achtergebleven deel van het 32A capituleren te Slijpe.
06 juni
Staf/Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Het 32A krijgt opdracht om twee werkbataljons, I/32A en II/32A, van ongeveer 840 man op te richten. Deze werkbataljons bestaan uit vier compagnies van elk ongeveer 200 man en worden vanuit Limoux naar het Frans-Duitse front in het noorden gestuurd waar ze opdrachten zullen uitvoeren ten behoeve van het Franse leger.

I/32A in Frankrijk
Het werkbataljon samengesteld door I/32A staat onder bevel van Kapitein-commandant Roze van het 14A en wordt op 7 juni uitgestuurd naar Troyes (Aude). De vier compagnies reizen met de trein via Meaux, Vitry-le-François en Romilly-sur-Seine naar Troyes waar de eenheden aankomen op 11 juni. De compagnies worden gelegerd te Ville-Chétif in de buurt van Troyes en ingedeeld bij het Franse 4de leger. De Belgen moeten er ten behoeve van de Franse troepen loopgrachten en steunpunten gaan aanleggen in de buurt van Troyes.

II/32A in Frankrijk
II/32A staat onder bevel van Kapitein-commandant Deweerdt en zou initieel naar Châlons-sur-Marne vertrekken maar wordt op 9 juni uitgestuurd naar St-Just-Sauvage (Marne). Soldaat Vanschil overlijdt in Saint-Just-Saveur tijdens de uitvoering van deze opdracht
12 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
De Fransen slagen er niet in de Duitse opmars te stuiten en de werkbataljons moeten zich terugtrekken. I/32A nabij Troyes krijgt 's avonds het bevel om in kleine groepjes te vluchten richting Avallons en daar opnieuw te verzamelen. Sommigen worden door de Duitsers gevangen genomen en naar België afgevoerd of slagen er in op eigen kracht ons land te bereiken in de verwarring van de terugkeer van de gevluchte Belgische burgers. Voor Soldaat Lommez werd deze opdracht fataal, hij overlijdt in Rigny-le-Ferron ten zuid-westen van Troyes. Anderen vluchten dan weer in kleine groepjes naar het zuiden. De groepjes onder leiding van Luitenant Hoornaert, Onderluitenant Dombrecht en Adjudant Martens slagen erin het station van Avallons te bereiken. Cdt Roze verzamelt zo'n 350 manschappen aan het station van Avallons en kan daar een trein naar het zuiden bemachtigen waarna het detachement terugkeert naar Limoux. Bij II/32A verloopt het niet anders en ook daar slagen slechts 400 militairen erin om terug te keren naar Limoux. Kort hierna werd op 17 juni de Franse capitulatie aangekondigd.
17 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
20 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Na het rampzalige avontuur van het werkbataljon telt de Iste Groep nog slechts zo'n 350 militairen, de IIde Groep telt nog een 400 tal manschappen. Een reorganisatie van de Belgische artillerie in Frankrijk dringt zich op. De afzonderlijke regimenten verdwijnen en worden allen ondergebracht bij het VOC/Aie. Het 32A wordt zo omgevormd tot de IVde groep van het VOC/Aie en komt onder het bevel van Majoor Hardenne te staan.
22 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Met de ondertekening van de Franse capitulatie op 22 juni wordt het duidelijk dat de rol van de VOC's in Frankrijk is uitgespeeld. Het VOC/Aie bevindt zich in het niet bezet stuk van Frankrijk en valt onder de Vichy regering. Er zijn niet direct plannen om Frankrijk te verlaten en uit te wijken naar een uitvalsbasis van waaruit de strijd kan worden verdergezet. De Vichy regering zal dit zeker niet aanmoedigen en eerder beslag leggen op het aanwezige militair materieel zoals dit met de Duitsers was overeengekomen. De troepen worden ongeduldig en willen zo snel als mogelijk terugkeren naar België. Onder impuls van Geneesheer Luitenant Torrekens en Aalmoezenier Vergaelen eist een deel van het regiment de onmiddellijke demobilisatie van alle miliciens en de terugkeer naar ons land . Luitenant Torrekens bedreigt de officieren die niet akkoord gaan met zijn plannen en laat hen weten dat hij ze bij hun terugkeer in België 'wel zal weten te vinden'. Torrekens deserteert eind juli en zal tijdens de oorlog actief zijn in de collaboratie. Ook Aalmoezenier Vergaelen trekt er van onder en verlaat zonder toestemming het leger.
augustus 1940
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Eind augustus wordt het VOC/Aie gerepatrieerd naar ons land bij de ontbinding van de Belgische strijdkrachten in Frankrijk. Tijdens de repatriatie naar België komt op 21 augustus 1940 Soldaat Seymons nog om het leven in Bourg-Saint-Andéol. De laatste militairen zullen begin september opnieuw in ons land zijn.

Register van Gesneuvelden

1/I

BRUSSELMAN

Florent, J.

Sdt
Mil
40

06/02/1920

Tongeren

02/06

Alaigne (F)


3/I

LOMMEZ

Hendrik, L.J.

Sdt
Mil
40

15/12/1920

Heist-op-den-

14/06

Rigny-le-Ferron (F)


1/I

REYSKENS

Sylvain, L.

Sdt
Mil
37

06/05/1917

Genk

25/05

Lichtervelde

Gedood door artillerievuur
3/I

SEYMONS

Charles

Sdt
Mil


04/07/1920

Sint-Katelijne-Waver

21/08

Bourg-Saint-Andéol (F)


School Bie

VANGEEL

Gommaar, J.

?



2/11/1896

Deurne

26/05

Ieper


4/II

VANSCHIL

Alfons, A.

Sdt
Mil
40

13/02/1921

Itegem

08/06

Saint-Sauveur


4/II

WERELDS

Peter, L.A.F.

Sdt
Mil
33

14/04/1913

Balen

27/05

Lichtervelde

Verwond 25/05 te Lichtervelde. Overleden in lazaret.
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
32A_Sdt_Seymons.jpg
32A_Sdt_Werelds.jpg


Sdt Seymons
Sdt Werelds



Bibliografie en Bronnen

1.
L'armée belge de France en 1940, door Jean Jamart Col BEM Hre, 1994, uitgeverij Schmitz, Bastogne
2.
Verslag Kapitein-commandant Roze, groepscommandant III/14A later commandant I/32A, Evere, archief CHD