32A.jpg32ste Regiment Artillerie

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment van de artillerie

Ontdubbeld van
1ste Artillerieregiment
2de Artillerieregiment
13de Artillerieregiment


Onderdeel van
Versterkings- en Opleidingscentrum Artillerie


Bevelhebber
Kolonel Duquesnoy tot 14 mei
Luitenant-kolonel Scohy vanaf 14mei


Adjudant-Majoor
Kapitein-commandant A. Willemart


Standplaats
Karthuizerkazerne te Brugge


Samenstelling
I Groep
(Reservisten 1A, Divisieartillerie 1Div)
(Kapitein-commandant A. Terlin)
1ste Batterij Instructie (Lt Arthur Freedman)
2de Batterij Instructie (Lt Bury)
3de Batterij Instructie (Lt De Porre)
4de Batterij Instructie (Lt De Smet)
1ste Batterij Versterking (Cdt R. Bastin)
2de Batterij Versterking (Cdt E. De Winter)
1/I/32
2/I/32
3/I/32
4/I/32
1VB/I/32
2VB/I/32

II Groep
(Reservisten 2A, Divisieartillerie 2Div)
(Kapitein-commandant Deweerdt)
1ste Batterij Instructie
2de Batterij Instructie (Cdt Charles du Trieu de Terdonck)
3de Batterij Instructie (Lt Albert Hanet)
1ste Batterij Versterking
1/II/32
2/II/32
3/II/32
1VB/II/32

III Groep
(Reservisten 13A, Legerkorpsartillerie II/CA)
(Kapitein-commandant R. De Dekker)
1ste Batterij Instructie 155mm M17 houwitsers (Lt J. Bridoux)
2de Batterij Versterking (Lt Dubois)
1/III/32
2VB/III/32

Schoolbatterij (Kapitein-commandant Pemen)


Batterij Algemene Diensten (Luitenant R. Berard)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

13A_Karthuizerkazerne_Brugge.jpg
32A werd gemobiliseerd in de Karthuizerkazerne te Brugge, tevens kazerne van 13A
Staf/32A

Voor de mobilisatie besliste de legerleiding dat er voor de artillerie, in tegenstelling tot de andere wapens van het leger, geen eigen Versterkings- en Opleidingscentrum (VOC) opgericht zou worden. Er bestonden ook geen specifieke versterkings- en opleidingsregimenten om de rekruten van de klas '40 op te leiden of om de nog op te roepen reservisten op te vangen. Dit diende te gebeuren door de Schoolbatterijen van elk regiment afzonderlijk die als achterwacht zouden achterblijven in de kazerne eens de gemobiliseerde regimenten naar hun gevechtsposities vertrokken.

Bij de mobilisatie in 1939 krijgt de artillerie een specifieke versterkings- en opleidingsstructuur onder de koepel van het Aanvullings en Opleidings Depot van de Artillerie (AOD/A oftewel in het Frans: Dépôt de Renfort et d'Instruction de l'Artillerie - DRI/A). Aanvankelijk worden binnen dit depot een aantal Schoolbatterijen gegroepeerd om de vorming van nieuwe artilleristen over te nemen van de gemobiliseerde eenheden van het veldleger. In het voorjaar van 1940, kort na de eerste oproepingen van de klas 40, ontstaan uit deze structuur een aantal onafhankelijke regimenten; 31A, 32A, 33A en 34A als versterkings- en opleidingsregimenten voor de lichte artillerie, het 6LA voor de zware artillerie en 3DTCA voor de luchtdoelartillerie.

Het 32ste Regiment Artillerie (32A) wordt opgericht in februari 1940 in de Karthuizerkazerne te Brugge en dient beschouwd te worden als een ontdubbelingsregiment van 1A, 2A en 13A. De Karthuizerkazerne is trouwens het vredesvoet garnizoen van 13A. De bevelhebber van het nieuwe regiment is Kolonel Duquesnoy. Van bij de oprichting van het regiment worden de miliciens van de klas 40 aangehecht bij de Instructiebatterijen voor het volbrengen van hun opleiding. De Versterkingsbatterijen bestaan voor 10 mei alleen uit kaderpersoneel, hebben geen eigen kanonnen en zullen slechts hun manschappen ontvangen na het starten van de vijandelijkheden. Deze versterkingen, zijnde van mobilisatie vrijgestelde reservisten, zullen pas opgeroepen worden bij afkondiging van de algemene mobilisatie (fase E van het mobilisatieplan).

Door het feit dat de Batterijen Instructie en de Batterijen Versterking afkomstig zijn van drie verschillende regimenten werden de batterijen niet doorlopend genummerd maar start de nummering opnieuw voor elke groep. De samenstelling van het 32A wordt als volgt bepaald:
  • Iste Groep (ongeveer 700 man) bestaande uit 6 batterijen gevormd door rekruten en reservisten van het 1A, de divisieartillerie van de 1Div.
  • IIde Groep bestaande uit 5 batterijen gevormd door rekruten en reservisten van het 2A, divisieartillerie van de 2Div.
  • IIIde Groep bestaande uit 2 batterijen gevormd door rekruten en reservisten van het 13A de korpsartillerie van het IIde Legerkorps.

Niettegenstaande het 13A tijdens de mobilisatie wordt aangeduid als korpsartillerie voor het IVde Legerkorps kan men stellen dat het 32A het Versterkings- en Opleidingsregiment was van de artillerie-eenheden van het vooroorlogse IIde Legerkorps.

SchoolBij/32A
In de Schoolbatterij van 32A worden de toekomstige kaders gegroepeerd. Het betreft de Kandidaat Reserve Officieren en de Kandidaat Reserve Onderofficieren bestemd voor 1A, 2A en 13A. De batterij wordt bevolen door Kapitein-commandant Pemen.
10mei.jpg
32A_Batterij_1940.jpg
Militairen van het 32A te Brugge in het voorjaar van 1940.
Staf/32A
Om 06u00 wordt de algemene mobilisatie afgekondigd naar aanleiding van de Duitse inval in België. Door de afkondiging van de algemene mobilisatie worden de oudere reservisten en vrijgestelden opgeroepen om de batterijen versterking te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Eveneens om 06u00 geeft de Generale Staf van de Versterkings- en Opleidingstroepen (HK/TRI) het bevel om, zoals voorzien in het mobilisatieplan, uit te wijken naar oorlogskantonnenmenten die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het was de bedoeling om hier, verwijderd van het front, de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten

De artilleristen van 32A maken zich na de afkondiging van de algemene mobilisatie klaar om hun vooraf verkende oorlogskantonnementen in te nemen. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de batterijen instructie van 31A zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen. Terwijl de versterkingsbatterijen zich klaarmaken om de reservisten op te vangen nemen de batterijen instructie van 31A oorlogskantonnementen in te Beernem en Oedelem. Het regiment verlaat tijdens de ochtend de kazerne te Brugge om zich hier te installeren.

I/32A
Een eerste batterij versterking wordt binnen de Iste Groep opgericht te Oedelem en maakt zich klaar voor de ontvangst van zijn reservisten.
11mei.jpg
32A_Soldaat_Jef_Verbraecken.jpeg
Instructiebatterij van II/32A met miliciens van de klas '40 bestemd voor 2A. (foto Reinhilde Olbrechts).
Staf/32A
De reservisten blijven toekomen te Oedelem en Beernem en worden verdeeld over de versterkingsbatterijen.

II/32A
Soldaat Jef Verbraecken en zijn makkers van de klas 40 bestemd voor het 2A werden ingedeeld bij één van de instructiebatterijen van de II/32A. Traditioneel werd hierbij een groepsfoto gemaakt [7].
12mei.jpg

13mei.jpg
Staf/32A
Door de snelle opmars van de Duitsers werd het voor het Groot Hoofdkwartier (GHK) snel duidelijk dat de verdere opleiding van de nieuwe rekruten enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van het HK/TRI om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste wereldoorlog gebeurde.

Ook het 32A maakt zich klaar voor de evacuatie naar Frankrijk, maar blijft voorlopig nog ter plekke. De verplaatsing naar Frankrijk is echter totaal niet voorbereid. Er is geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er zijn geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er is slechts proviand voor twee dagen en er bestaat geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moet de commandant van het 32A zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse leger van generaal Giraud door Vlaanderen vervoerd hebben op weg naar Breda. Het bevel om naar Frankrijk te vertrekken komt echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en begint hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.
14mei.jpg
Staf/32A
Om de verhuis naar Frankrijk beter te kunnen coördineren worden de zes Versterkings- en opleidingsregimenten van de artillerie gehergroepeerd in een Versterkings-en Opleidingscentrum van de Artillerie (VOC/Aie). Het VOC/Aie wordt te Beernem opgericht op 14 mei en krijgt als bevelhebber Kolonel Duquesnoy van het 32A. Het commando van 32A wordt overgenomen door Luitenant-kolonel Scohy van het Vestingregiment van Luik. Duquesnoy gaat onmiddellijk over tot een reorganisatie. De artillerie van het veldleger heeft immers belangrijke verliezen geleden en er moeten dringend nieuwe batterijen gevormd worden om de tekorten aan te vullen. Om dit doel te bereiken zullen een aantal versterkingsbatterijen met oudere reservisten samengevoegd worden in nieuwe batterijen. Deze batterijen worden bewapend met de beschikbare kanonnen van de instructiebatterijen. De rekruten van de instructiebatterijen die nu geen vuurmonden meer hebben, worden gehergroepeerd in een nieuw Regiment Instructie dat onder het bevel van Luitenant-Kolonel De Bueger van het 3DTCA komt te staan.

De reorganisatie verloopt niet erg vlot. Vooreerst heerst er onduidelijkheid over welk type geschut het veldleger precies nodig heeft. Uiteindelijk zal blijken dat er in eerste instantie alleen interesse zal zijn in batterijen die over C105L kanonnen en 155mm M17 houwitsers beschikken. Daarnaast zijn ook niet alle batterijen van het VOC/Aie op volle sterkte en is er een algemeen tekort aan uitrusting en wapens. Tenslotte gebeurt deze reorganisatie te midden van de plannen van het GHK om alle VOC's naar Frankrijk te evacueren. Kolonel Duquesnoy krijgt bevestiging dat terwijl zijn staf en de herbewapende versterkingsbatterijen in ons land zullen blijven, het Regiment Instructie zich klaar moet maken voor de aftocht naar Zuid-Frankrijk. De schoolbatterij van 32A wordt ontbonden en de Kandidaat Reserve Onderluitenanten worden in overtal bij de overige batterijen geplaatst.

Groepering Instructie/32A
De niet-operationele batterijen met de rekruten van de klas '40 van het 32A worden definitief ontdaan van hun geschut en bewapening en mogen elk slechts 30 geweren en 3.000 patronen behouden. Deze batterijen worden klaargemaakt voor evacuatie. De manschappen worden met hun beperkte bewapening en het nodige lesmateriaal op de trein gezet richting Frankrijk om daar hun opleiding in het departement van de Aude te vervolmaken. De Groepering Instructie 32A bestaat uit de manschappen van 1/I/32A, 2/I/32A, 3/I/32A, 4/I/32A, 1/II/32A, 2/II/32A, 3/II/32A en 1/III/32A, samen goed voor 2.000 manschappen met twee treinen naar Limoux zullen reizen. De eerste trein heeft de Lt Dubois als treincommandant, de tweede trein wordt bevolen door Lt Freedman.

Groepering Versterking/32A
Het detachement van het 32A dat in ons land zal blijven, maakt zich klaar voor een verandering van standplaats. De Lt Res J. Bridoux, commandant van de 1ste Instructiebatterij van III/32A gaat niet mee naar Zuid-Frankrijk met zijn batterij. Hij vervoegt de Groepering Versterking/32A met drie 155mm M17 houwitsers en maakt een Versterkingsbatterij operationeel die zal worden overgedragen aan 14A om de verliezen bij I/14A te compenseren. Vermoedelijk wordt deze batterij samengesteld met het personeel van de 2VB/III/32A want deze reservisten zijn vertrouwd met de 155mm M17 Schneider houwitsers.

De andere Versterkingsbatterijen nemen eveneens de kanonnen van de Instructiebatterijen over en zullen naar Kortemark gezonden worden. In afwachting van deze verplaatsing, worden twee batterijen operationeel gemaakt uit de reservisten van de I/32A voor de verdediging van het nabije militaire vliegveld van Male. De eerste batterij krijgt C75GP geschut en wordt bevolen door Luitenant J. Janssens. De tweede batterij ontvangt Ob105GP houwitsers en staat onder bevel van Luitenant P. Wynants.
15mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
De eerste trein richting Frankrijk vertrekt vanuit Beernem. Dit eerste konvooi met de rekruten bestemd voor 13A en 2A staat onder het bevel van Luitenant Dubois (commandant van de 2/I/32A) en van Luitenant Albert Hanet (commandant van 3/II/32A). Het treinstel bestaat met uitzondering van een passagiersrijtuig voor de officieren uitsluitend uit goederenwagens. Het konvooi zal na een treinreis van vier dagen toekomen in Argelès. Cdt du Trieu de Terdonck, commandant van 2/II/32A gaat niet mee naar Frankrijk.

Groepering Versterking/32A
  • Detachement Janssens/Wynants
    De groepering Janssens/Wynants installeert zich op het vliegveld van Male. De militairen beschikken slechts over 18 karabijnen en twee FM30 lichte mitrailleurs. Voor de vuurmonden is slechts één van de twee voorziene paardengespannen beschikbaar en de batterijen beschikken niet over de munitiecaissons. De transportcapaciteit voor artilleriemunitie is dan ook beperkt tot de voortreinen van het geschut. Tenslotte zijn er veel te weinig paarden zodat elk kanon getrokken wordt door de in vredestijd voorziene vier paarden, in plaats van het in oorlogstijd gebruikelijke span van zes dieren. De groepering zal tot 17 mei te Male verblijven.
16mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
Het tweede konvooi met de rekruten van 1A vertrekt eveneens uit Beernem tijdens de nacht van 16 op 17 mei (vermoedelijk op 17 mei om 03u30) onder leiding van Luitenant Arthur Freedman (commandant van 1/I/32A). Dit treinstel bestaat uit passagiersrijtuigen.
17mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
  • Detachement Freedman
    Na om 03u30 vertrokken te zijn uit het station van Beernem spoort de trein aanvankelijk via Brugge, Torhout en Roeselare tot Ingelmunster waar halt gehouden wordt omwille van vijandelijke luchtaanvallen. Het treinstel van Luitenant Freedman verlaat Ingelmunster en rijdt via Lendelede, Heule, Kortrijk, Marke, Lauwe en Moeskroen richting Franse grens. Na passage te Tourcoing bereiken de militairen Hazebrouck.

Groepering Versterking/32A
  • Detachement Janssens/Wynants
    De opdracht op het vliegveld van Male wordt beëindigd en de beide batterijen worden samengevoegd met de batterij Ob105GP onder Luitenant De Kriek van de II/32A tot een nieuwe groepering onder bevel van Kapitein-commandant Semal.
18mei.jpg
32A_CampdArgeles.jpg
Camp d'Argelès waar II/32A een zestal dagen verbleef vooraleer naar Limoux te vertrekken
Groepering Instructie/32A in Frankrijk

  • Detachement Dubois
    De eerste trein met rekruten van het 32A onder leiding van de Luitenants Dubois en Hanet bereikt de Franse stad Argelès. Het konvooi zal hier halt houden gedurende zes dagen om uiteindelijk op 24 mei door te reizen naar Limoux. De trein bereikte het zuiden van Frankrijk op het ogenblik dat het HK/TRI nog volop aan het onderhandelen was met de Fransen over de kantonnementsplaatsen die zouden vrij gemaakt worden om de VOC's op te vangen. In afwachting van een oplossing worden de eerst aangekomen eenheden ondergebracht in kampen die werden gebouwd om Spaanse vluchtelingen op te vangen na het einde van de Spaanse burgeroorlog [6].
  • Detachement Freedman
    Luitenant Freedman en zijn militairen bereiken Boulogne-sur-Mer. Hier volgt een oponthoud dat tot 's anderendaags zal duren.

Groepering Versterking/32A
Het Groot Hoofdkwartier wijzigt zijn plannen van 14 mei om de versterkingsbatterijen in ons land te houden en beveelt aan Kolonel Duquesnoy om het VOC/Aie onmiddellijk klaar de maken voor de evacuatie naar Frankrijk. Het Belgisch opperbevel lijkt er zich onvoldoende van bewust dat dit evacuatiebevel veel te laat komt. Na de Duitse doorbraak te Sedan stormen de troepen van Hitler immers razendsnel naar de Atlantische kust en zullen de geallieerden nog geen twee dagen later afsnijden in Noord-Frankrijk en België wanneer de kuststad Abbeville veroverd wordt.
  • Detachement Semal
    De groepering Semal krijgt het bevel om zich tegen 20 mei naar Deurle te verplaatsen om van hier uit de artillerie van het VIde Legerkorps te versterken. Dit legerkorps beveelt de 2de, 4de en 5de Infanteriedivisies en zal worden ingezet voor de verdediging van het Bruggenhoofd Gent. De groepering beschikt over een volledig stel van twaalf vuurmonden, waaronder vier stukken C75GP en acht stukken Ob105GP.
19mei.jpg
5Cy_Abbeville_Noyelle(2).JPG
Enige uitweg per spoor vanuit Abbeville is de lijn richting Dieppe via Cahon
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
  • Detachement Freedman
    Het treinstel met Luitenant Freedman steekt de Somme over te Abbeville en begeeft zich richting Amiens via het spoor langs de zuidelijke oever van de Somme. Deze beslissing van de Franse verkeersregelaars leidt het detachement pal in de richting van de Duitse opmars naar de Atlantische kust.
20mei.jpg
62Li_overzicht_Duitse_opmars.jpg
Duitse opmars van 16 tot 21 mei wanneer de Atlantische kust bij Noyelle-sur-Mer bereikt wordt
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
  • Detachement Freedman
    De trein kan ternauwernood rechtsomkeer maken naar Abbeville en slaagt er in de stad 's morgens nog te passeren. Vanaf 09u00 start de Luftwaffe met een onafgebroken bombardement van Abbeville, vanaf 11u00 wordt ook het station gebombardeerd en is er geen doorkomen meer aan. Eens voorbij Abbeville gaat het via Cahon, Quesnoy-le-Montant en Eu richting Dieppe [5]. Het detachement van Lt Freedman is door het oog van de naald gekropen want tijdens de nacht van 20 op 21 mei bereikt de Duitse voorhoede het stadje Noyelle-sur-Mer aan de Atlantische kust. Hierdoor wordt de terugtochtweg voor heel wat Belgische eenheden die op weg zijn naar het zuiden van Frankrijk definitief afgesloten.

Groepering Versterking/32A
De groepering verlaat Kortemark. De korte verplaatsing loopt via Staden, Langemark en Boezinge tot in Elverdinge.
  • Detachement Semal
    De groepering Semal is aangekomen te Deurle en zal op 20 en 21 mei twee detachementen naar het 2de Regiment Artillerie uitsturen om verliezen aan te vullen bij de gevechten rond Kwatrecht. Luitenant Janssens moet twee C75GP vuurmonden laten vertrekken en Luitenant Wynants dient al zijn Ob75GP houwitsers door te sturen naar 2A.
21mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
  • Detachement Freedman
    Vanuit Dieppe rijdt de trein van Luitenant Freedman via Aufflay, Rouen, St-Etienne du Rouvray, Elboeuf, Orival en Glos-sur-Risle naar Serquigny.

Groepering Versterking/32A
De manschappen worden verplaatst naar het nabijgelegen Vlamertinge. Het regiment moet een C75TR kanon naar het front sturen om het 3de Regiment Artillerie aan te vullen.. Het paardengespan zal onder leiding van de stukscommandant vertrekken. Er wordt geen stuksbemanning meegestuurd. De vuurmond vertrekt richting Izegem en zal te Tielt aansluiting vinden bij het 3A. Het overgebleven C105L materieel van het regiment wordt van Vlamertinge naar De Flesse nabij Tielt gestuurd. Ook het enkele C105L kanon en de twee caissons van het 33A zijn onderweg naar De Flesse. De groepering dient het veldleger te gaan versterken.
  • Detachement Semal wordt detachement Pemen
    Na het vertrek van de zes vuurmonden ter versterking van het 2A, is het detachement Semal herleid tot zes stuks geschut. De batterij van Luitenant Janssens is herleid tot een enkele sectie van twee C75GP. De batterij van Luitenant Wynants heeft geen vuurmonden meer. Het bevel over de groepering wordt overgenomen door Cdt Pemen, ex-bevelhebber van de Schoolbatterij.
22mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
  • Detachement Freedman
    Luitenant Freedman en zijn militairen trekken verder en passeren Argentan, Le Mans, Sablé-sur-Sarthe, Tiercé, Ecouflant, Angers, Ingrandes, Oudon, Mauves, Nantes, Vertou, Clisson, La Roche-sur-Yon en Luçon om aan te komen te Saintes.

Groepering Versterking/32A
In ons land laat de staf van het VOC/Aie aan al zijn achtergebleven eenheden weten dat de evacuatie naar Frankrijk niet langer uitvoerbaar is. Alle eenheden van het VOC/Aie die op dat ogenblik nog in Noord-Frankrijk of België aanwezig zijn, zullen ten dienste van de strijd in Vlaanderen ingezet worden.
  • Detachement Pemen
    De manschappen kunnen in hun kantonnement de artillerieduels horen die aan de oostrand van het Bruggenhoofd Gent uitgevochten worden. Tijdens de late namiddag krijgt de groepering het bevel om tot een stellingname ter plekke over te gaan. De ontplooiing is nog maar net gestart wanneer een tegenbevel gegeven wordt om terug te trekken naar een nieuwe locatie ongeveer halverwege tussen Lotenhulle en Aalter.
23mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
  • Detachement Freedman
    De voorlaatste etappe leidt het treinstel van Saintes via Bordeaux, Lamothe-Canéjan, Morcenx, Dax, Minbaste, Puyoô, Pau, St-Pé-de-Bigorre, Lourdes, Tarbes en Lannermezan naar Toulouse.

Groepering Versterking/32A
  • Detachement Pemen
    Het detachement Pemen wordt onder het bevel geplaatst van de 4de Infanteriedivisie en houdt zich ter beschikking van Kolonel Smedts, commandant 8A. De zes overgebleven vuurmonden worden overgeheveld naar het 8ste Regiment Artillerie. De sectie C75GP van Luitenant Janssens wordt aangehecht bij de I/8A. De batterij Ob105GP van Luitenant De Kriek wordt in versterking gegeven van de IV/8A. Luitenant Wynants staat aan het hoofd van de drie niet-operationele secties en beschikt naast de Luitenants Van Volden, Henkel, Garain en Taeleman ook nog over een onbekend aantal militairen en paarden en een hoeveelheid divers artilleriematerieel. Het detachement zal aanvankelijk nog nabij Aalter verblijven.
  • Detachement Bastin
    Uit de overgebleven middelen van de Groepering Versterking wordt een nieuw detachement samengesteld ter versterking van het 3de Regiment Artillerie. Deze batterij zal vier C75TR vuurmonden tellen en wordt geleid door Kapitein-Commandant Bastin. De officier krijgt te horen dat hij de II/3A dient te vervoegen om hier de 5de Batterij opnieuw op te richten. Er is geen schootsbureel of transmissiematerieel beschikbaar. Bastin moet zich tevreden stellen met de vage belofte dat de II/3A het nodige zal doen. De nieuwe batterij moet zich te Moorslede ter beschikking stellen van Majoor Degaye van II/3A.
24mei.jpg
32A_Limoux(2).JPG
Limoux in de Aude, hergroeperingszone voor de Aie in Zuid-Frankrijk
Groepering Instructie/32A in Frankrijk

De groepen komen aan te Limoux en worden toegewezen aan hun kantonnementen. Het treinstel van Luitenant Freedman rijdt binnen omstreeks 05u00. De eenheden liggen verspreid over een zone van zo'n 10 kilometer. Bij het regiment stelt men vast dat hun bevelhebber Luitenant-kolonel Scohy niet ter plaatse is geraakt. Kapitein-commandant Willy Tollenaere wordt als korpschef ad interim van de Groepering Instructie/32A aangewezen. De toestand van de manschappen is vrij benard en vooral de ravitaillering van de troepen is een ernstig probleem.

Groepering Versterking/32A
  • Detachement Pemen
    Kolonel Smedts zal nog meerdere keren beroep doen op de middelen van het detachement Pemen om tekorten aan manschappen en materieel bij zijn 8A aan te vullen.
  • Detachement Bastin
    Kapitein-commandant Bastin verlaat Vlamertinge omstreeks 04u00 en zet koers naar Moorslede. Zijn detachement komt hier omstreeks het middaguur aan, maar kan geen rendez-vous maken met de II/3A. Bastin stuurt een van zijn sectiechefs uit om Majoor Degaye trachten terug te vinden. De II/3A is samen met IV/3A ontplooid ten voordele van het 12de Linieregiment dat tijdens de namiddag van 24 mei af te reken krijgt met een succesvolle Duitse oversteek van de Leie te Kuurne. Majoor Degaye is dan ook niet bij machte om zich om het detachement Bastin te bekommeren. De batterij overnacht te Moorslede.
  • Detachement du Trieu
    Kapitein-commandant du Trieu wordt met twee batterijen C75TR naar Diksmuide gestuurd ter versterking van de 14de Infanteriedivisie die de kanonnen zal gebruiken als geïmproviseerd anti-tankgeschut. De kanonnen zijn afkomstig van de II/32A, terwijl de paardengespannen aangeduid worden uit de overgebleven middelen van de I/32A. De eerste batterij wordt aangehecht bij het 38ste Linieregiment om aan de verdediging van de stad deel te nemen en komt aan te Esen rondom 16u30. De tweede batterij wordt doorgestuurd naar het 35ste Linieregiment om ingezet te worden bij de bruggen over de IJzer en de Lovaart nabij Fort Knokke, Pollinkhove en Fortem. De beide batterijen bevoorraden zich in het munitiedepot te Houthulst. Dit detachement zal niet in actie komen en beëindigt de veldtocht op 28 mei zonder verdere incidenten.
25mei.jpg
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
De militairen van het I/32A worden verspreid over de dorpen Cépie, Alaigne, Preixan en Cambieure. Luitenant Freedman verblijft bij baron de la Tour te Cépie. Eens de eenheden van het regiment geïnstalleerd zijn, tracht men de dagelijkse routine van karweien en lessen te hervatten in de hoop op die manier ooit weer eens een volwaardig artillerieregiment te vormen.

Groepering Versterking/32A
Het 32A stelt een batterij fuseliers samen. De batterij omvat 4 gevechtsgroepen van elk 50 manschappen en wordt bewapend met FN Mausers Model 1889 geweren. Deze batterij wordt 's avonds vervoerd naar Langenhoek op zo'n 5 kilometer ten zuiden van Torhout. Ook het 32A en 33A leveren elk een batterij fuseliers. De ganse groepering wordt bevolen door Majoor Scouvemont van het 33A. Bij een incident te Lichtervelde komt de Soldaat Reyskens om. Soldaat Werelds wordt bij hetzelfde incident verwond en overlijdt op 27 mei in een veldlazaret te Lichtervelde aan zijn verwondingen.
  • Detachement Pemen
    De overgebleven manschappen van het detachement Pemen worden onder leiding van Luitenant Wynants doorgestuurd naar Lichtervelde. Van hier uit zullen de militairen de rest van de groepering te Leke vervoegen.
  • Detachement Bastin
    De batterij van Kapitein-commandant Bastin heeft de nacht doorgebracht te Moorslede. De officier begeeft zich tijdens de ochtend naar het hoofdkwartier van de 3de Infanteriedivisie dat zich eveneens te Moorslede bevindt en kan zo in contact komen met Majoor Degaye, commandant van II/3A. De majoor stuurt zijn nieuwe 5de Batterij naar Lichtervelde, allicht om deze te vrijwaren van de nakende nederlaag aan de Leie. De commandopost van de II/3A bevindt zich net ten noorden van Ingelmunster.
26mei.jpg
Groepering Versterking/32A
De rest van de groepering verhuist naar Leke.
  • Detachement Bastin
    De vier kanonnen zijn aangekomen te Lichtervelde waar de ganse dag gewacht wordt op nieuwe orders van Majoor Degaye. De batterij zal hier zonder opdracht tot het einde van de veldtocht verblijven.
27mei.jpg
Groepering Versterking/32A
De nog aanwezige detachementen worden naar Slijpe verplaatst.
28mei.jpg
32A_Limoux.JPG
Kantonnementen van 32A ten noorden van Limoux in de Aude
Groepering Instructie/32A in Frankrijk

Het Belgische leger capituleert in Vlaanderen, maar de naar Frankrijk gestuurde troepen blijven buiten het capitulatieakkoord en voor hen zal de oorlog verder duren. De Groepering Instructie 32A in Frankrijk bestaat nog steeds uit volgende batterijen: 1/I/32A, 2/I/32A, 3/I/32A, 4/I/32A, 1/II/32A, 2/II/32A, 3/II/32A en 1/III/32A die gestationeerd zullen worden te Cépie, Cambieure en Lauraguel (Aude), drie dorpen ten noorden van Limoux.

Groepering Versterking/32A
De militairen van het in ons land achtergebleven deel van het 32A capituleren te Slijpe.
04 juni
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
Het HK/TRI onder bevel van Luitenant-generaal Wibier, is ingegaan op een Frans verzoek om 10.000 militairen te leveren voor het uitvoeren van veldwerken ten voordele van de Franse divisies opgesteld in tweede echelon langs de Seine, in Parijs en langs de Marne. In eerste instantie worden de Bataljons Versterking aangeduid voor deze opdracht teneinde de opleiding van de jonge rekruten niet te onderbreken. Aangezien de Groepering Instructie/32A niet over Batterijen Versterking beschikt moet het 32A initieel geen werkbataljons leveren.
06 juni
Groepering Instructie/32A in Frankrijk
Op 6 juni bevestigen de Fransen hun vraag om nog eens 20.000 militairen extra te leveren om veldwerken uit te voeren, 16.000 aan te duiden door het HK/TRI. Het HK/TRI ziet zich nu genoodzaakt om ook de Bataljons Instructie met deze opdracht te gelasten. Ook het VOC/Aie krijgt nu de opdracht om werkbataljons op te richten die naar de Franse frontlinie gestuurd zullen worden. De Groepering Instructie/32A moet twee werkbataljons, I/32A en II/32A, van ongeveer 840 man op te richten. Deze werkbataljons bestaan uit vier compagnies van elk ongeveer 200 man en zullen vanuit Limoux naar het Frans-Duitse front in het noorden gestuurd worden, waar ze opdrachten zullen uitvoeren ten behoeve van het Franse leger. De compagnies zullen een beperkte bewapening meekrijgen en hebben elk slechts een peloton dat met geweren en 60 patronen per militair uitgerust wordt.
07 juni
I/32A in Frankrijk
Het werkbataljon samengesteld door I/32A staat onder bevel van Kapitein-commandant Roze van het 14A. De manschappen voor dit bataljon worden geput uit de vier batterijen instructie van de Iste Groep en de 1ste Batterij Instructie van de IIIde Groep die omgevormd worden tot vier compagnies. De initiële bestemming van II/32A is Troyes in het Departement van de Aude. De compagnies stappen op 7 juni in het station van Cépie op de trein en reizen naar het noorden via Parijs en Meaux naar Château-Thierry langs de Marne. De reis verloopt in beestenwagons zonder enig comfort voor de militairen. Tijdens de treinreis overlijdt op 8 juni Sdt Van Schil te Saint-Saveur-en-Puisaye.
  • De 1Cie van I/32A wordt bevolen door Lt Res Gaston Cools
  • De 2Cie van I/32A wordt bevolen door Lt Res De Porre
  • De 3Cie van I/32A wordt bevolen door Lt Res Hoornaerts
9 juni
I/32A in Frankrijk
Het bataljon van Cdt Roze bereikt Château-Thierry ten zuiden van Soissons en moet hier in de trein wachten op zijn opdracht. Het Franse leger lijkt de Belgen te willen inzetten voor het aanleggen van veldversterkingen op de Marne. Op 9 juni zullen de Duitsers echter het Franse front in de Champagne-streek doorbreken zodat een nieuwe terugtocht zich opdringt. De Belgen brengen de nacht van 9 op 10 juni door te Château-Thierry maar houden zich klaar voor een nieuwe verplaatsing per trein.

II/32A in Frankrijk
Het werkbataljon II/32A wordt samengesteld uit de batterijen instructie van de IIde Groep en de 2de Batterij van de IIIde Groep. Het geheel staat onder bevel van Kapitein-commandant Deweerdt en vertrekt op 9 juni vanuit Belvèze-du-Razès richting Châlons-sur-Marne (oftwel Châlons-en-Champagne). De treinreis naar het noorden zal vier dagen duren.
  • De 1Cie van II/32A wordt bevolen door Lt Res Marcel Verbrugghen
  • De 4Cie van II/32A wordt bevolen door Lt Res Jonet van het 11A bijgestaan door OLt Journée eveneens van 11A.
10 juni
I/32A in Frankrijk
Het I/32A verlaat in de ochtend Château-Thierry en spoort een veertigtal kilometer naar het zuiden tot aan de vallei van de Seine waar ze te Romilly-sur-Seine uitstappen. De manschappen krijgen welgeteld twee uur de tijd om naar voedsel op zoek te gaan aangezien de Franse overheden het bataljon niet kunnen ravitailleren. Er wordt opnieuw gewacht in de trein.
11 juni
I/32A in Frankrijk
Het treinstel van Cdt Roze verlaat Romilly-sur-Seine en volgt de vallei van de Seine tot Troyes maar wordt dan tot ieders verbazing weer naar de Marne gedirigeerd. De manschappen bereiken Vitry-le-François en stijgen hier eindelijk uit. De hongerige en dorstige militairen behelpen zich aan voedsel, geld en gebruiksvoorwerpen in een treinstel op een aanpalend spoor, wat tot een incident leidt met de Franse gendarmerie. Een Belgische soldaat met een achtergelaten portefeuille in de hand wordt opgepakt en afgevoerd. Het lot van de man is onbekend. Om 21u00 vertrekt de trein uit Vitry om nu koers te zetten naar de vallei van de Aube. De compagnies zullen tijdens de nacht van 11 op 12 juni afstappen te Creney-près-Troyes en worden gelegerd te Villechétif ten westen van Troyes. Het bataljon wordt ingedeeld bij het Franse 4de leger. De Belgen moeten er ten behoeve van de Franse troepen loopgrachten en steunpunten gaan aanleggen in de buurt van Troyes. Cdt Roze ontvangt echter geen gereedschap.
12 juni
I/32A in Frankrijk
Het bataljon brengt de dag werkloos door en blijft wachten in Villechétif op concrete orders. Uiteindelijk wordt de nacht van 12 op 13 mei nog in deze stad doorgebracht.
13 juni
32A_Avallon.JPG
Reisweg gevolgd door de 1Cie van I/32A van 13 mei 21u00 tot 15 mei 22u00
I/32A in Frankrijk

De Fransen kunnen de Duitse opmars niet meer stuiten en de werkbataljons moeten zich terugtrekken. Het I/32A nabij Troyes krijgt 's avonds het bevel om in kleine groepjes te voet of per fiets te vluchten richting Avallon en daar opnieuw te verzamelen bij het station. Tijdens de nacht van 13 op 14 mei wordt Troyes zwaar gebombardeerd. Zo'n 350 manschappen slagen erin om op 15 mei samen te komen aan het station van Avallon waar Cdt Roze op hen wacht. Om het uur vertrekt een trein uit Avallon richting zuiden. Het detachement wacht nog tot 19u30 op achterblijvers en stapt dan op een trein naar het zuiden. Sommigen slagen er niet in het station van Avallon te bereiken en worden door de Duitsers gevangen genomen en naar België afgevoerd. Anderen duiken onder en slagen er in op eigen kracht ons land te bereiken in de verwarring van de terugkeer van de gevluchte Belgische burgers. Anderen vluchten dan weer in kleine groepjes naar het zuiden door op voertuigen te springen van burgers of zelfs per fiets doorheen het Centraal Massief. De meesten komen onderweg terecht in Montpellier waar het HK/TRI een opvangcentrum had ingericht in een boomkwekerij 'Les pépinières Richter'. Enkel indien ze via dit opvangcentrum passeerden konden ze gratis gebruik maken van de Franse treinen.
  • 1/I/32A
    Lt Cools besluit met zijn compagnie te voet terug te keren en vertrekt nog dezelfde nacht uit Villechétif. De compagnie marcheert gedurende de ganse nacht en de daaropvolgende dag via Chaource tot Tonnerre waar na een mars van 58 km de nacht van 14 op 15 mei wordt doorgebracht. Op 15 mei wordt de mars voortgezet van Tonnerre naar Nitry, Joux-la-Ville en Lucy-le-Bois waar ze nog het pad kruisen van Cdt Roze die een stafvoertuig van het Franse leger wist te bemachtigen. Het detachement van Lt Cools bereikt na een nieuwe mars van 48 km de stad Avallon maar mist daar het vertrek van de laatste trein. Hij beslist dan maar met zijn compagnie een kantonnement op te zoeken in een bos nabij Menades ten zuidwesten van Avallon om er de nacht van 15 op 16 mei door te brengen. Hier wordt hij op 17 mei samen met zijn compagnie gevangen genomen door de Duitsers.
  • 3/I/32A
    De compagnie onder leiding van Luitenant Hoornaert, bijgestaan door zijn adjunct Onderluitenant Dombrecht en Adjudant Martens, volgt een gelijkaardig traject en bereikt na een tweedaagse voetmars via Tonnerre, Nitry en Lucy-le-Bois het station van Avallon in de late namiddag van 15 mei.

II/32A in Frankrijk
Door de Duitse vorderingen in de Champagnestreek kan Châlons-sur-Marne niet meer bereikt worden. De trein wordt uiteindelijk afgeleid naar St-Just-Sauvage (Departement van de Marne) in de vallei van de Seine waar de manschappen van II/32A om 11u45 uitstappen. Het bataljon krijgt de opdracht om een Frans Geniebataljon te helpen met het aanbrengen van prikkeldraadversperringen op de zuidelijk oevers van de Aube net ten noorden van St-Just-Sauvage.

Nog tijdens de uitvoering van de verkenningen voor de opdracht laat het Frans Geniebataljon weten dat de Duitsers te dicht genaderd zijn en dat ze de werken zullen staken om de terugtocht naar het zuiden aan te vatten. Hierop verzamelt Cdt Deweerdt zijn compagniecommandanten en laat ze weten dat het bataljon vanaf 21u00 de terugtocht naar het zuiden zal starten.

32A_Planty.JPG
Reisweg afgelegd door de 1Cie van II/32A van 13 mei 21u00 en 14 mei 19u00
De opgelegde marsorde van de bataljonscolonne is eenvoudig; de 1Cie marcheert voorop en de andere compagnies volgen in numerieke volgorde.
  • 1/II/32A
    De 1Cie vertrekt om 21u00 op kop van de bataljonscolonne te voet vanuit St-Just-Sauvage richting Romilly-sur-Seine. Hier krijgt hij te horen dat de brug over de Seine reeds gesprongen is en dat de rivier nog enkel kan worden overschreden te Mazière-la-Grande-Paroisse. Hier wordt halt gehouden om de nacht van 13 op 14 mei door te brengen.
  • 4/II/32A
    Lt Jonet, die zich samen met zijn adjunct OLt Journée, reeds Romilly-sur-Seine bevindt (vermoedelijk meegereisd met I/32A - TBC), wordt om 10u00 aangeduid als commandant van de 4Cie en wacht op de aankomst van de trein van II/32A. Hij heeft intussen al een kantonnement voor zijn compagnie gevonden in een grote slagerij. De manschappen kunnen er van een warme maaltijd genieten terwijl de officieren op verkenning gaan voor de uitvoering van hun opdracht. Wanneer de compagniecommandanten tegen de avond bij de bataljonscommandant verslag uitbrengen over hun verkenning, krijgen ze te horen dat om 21u00 zal worden afgemarcheerd naar het zuiden. Wanneer de 4Cie om 20u00 toekomt op het vertrekpunt voor de mars is enkel de 1Cie van Lt Verbrugghe op het rendez-vous aanwezig. Van de 2Cie en de 3Cie geen spoor. De 4Cie volgt de compagnie van Lt Verbrugghe en houdt eveneens halt in Mazière om een korte rustpauze in te lassen. Tijdens de rustpauze ziet Lt Jonet de 2de en de 3de Cie voorbijpasseren. De 4Cie marcheert die nacht nog door tot Origny-le-Sec waar ze om 01u45 toekomen en er halt houden om de nacht door te brengen.
14 juni
32A_Troyes.JPG
Reisweg afgelegd door de 4Cie van II/32A van 13 juni 21u00 tot 15 juni 18u30
II/32A in Frankrijk

  • 1/II/32A
    Na een korte rustpauze wordt de volgende dag in alle vroegte doorgestapt. Via Origny-le-Sec, Ossey-les-Trois-Maisons, Marigny-Châtel, St-Lupien, Marcilly-le-Hayer, Planty en Vulaines wordt na een voetmars van 40 kilometer Rigny-le-Feron bereikt rond 18u00. Hier wordt opnieuw halt gehouden voor een korte rustpauze. Er wordt appel gehouden en Lt Verbrugghe stelt vast dat nog slechts 133 van de 200 manschappen de compagnie hebben kunnen bijbenen. Om 19u00 wordt in Rigny contact gemaakt met de Duitse kopelementen. Er breekt een vuurgevecht uit tussen de Duitse voorhoede en een Franse Intendance eenheid. Tijdens dit vuurgevecht komt Sdt Lommez om het leven. De 1Cie wordt krijgsgevangen genomen en marcheert de volgende dag terug naar Planty waar ze drie dagen zullen verblijven in een met prikkeldraad afgezette weide. Op 19 juni worden ze doorgestuurd naar het "Durchgangslager" van Nogent-sur-Seine.
  • 4/II/32A
    Wanneer de 4Cie zich de volgende ochtend om 04u00 klaar maakt om zijn tocht verder te zetten blijkt de hoofdcolonne reeds vertrokken te zijn. De 4Cie wijkt af van de reisweg gevolgd door de rest van het bataljon en begeeft zich naar Fontaine-les-Grès waar ze om 07u30 toekomen. Intussen is de Duitse voorhoede reeds tot op 15 km genaderd. Ze zetten door en bereiken Troyes om 13u30. De stad wordt zwaar aangevallen door de Duitse luchtmacht en het detachement moet in enkele kelders schuilen voor het aanhoudend bombardement. Om 15u00 bereiken ze het station waar enkele treinen klaar staan om te vertrekken. Het stationsplein ligt vol fietsen die werden achtergelaten door Franse vluchtelingen. De stationschef laat echter weten dat geen enkele trein meer zal vertrekken omdat anderhalve kilometer buiten de stad de spoorlijn onder vuur gehouden wordt door de Duitsers. De compagnie kan een 35-tal bruikbare fietsen recupereren waarop Lt Jonet een 35 tal manschappen onder leiding van een wachtmeester per fiets laat vertrekken richting Châtillon. De rest van de compagnie brengt de nacht van 14 op 15 mei door in de buurt van het station van Troyes.
15 juni
I/32A in Frankrijk
  • 1/I/32A
    Na een tweedaagse voetmars bereikt de compagnie van Lt Hoornaert het station van Avallon. Om 19u30 kunnen ze te Avallon instijgen in een boemeltrein. Via Liernais en Manlay gaat het richting Autun.

II/32A in Frankrijk
  • 4/II/32A
    De compagnie zet op 15 mei zijn voettocht verder richting Châtillon-sur-Seine en komt om 18u30 tot in Bar-sur-Seine waar eventjes halt gehouden wordt. De stad is reeds ontruimd en er bevinden zich geen treinen meer in het station. Om 21u00 marcheert de compagnie verder om tegen 04u15 Châtillon te bereiken om er de nacht door te brengen. De compagnie heeft 70 kilometer gemarcheerd van het station van Troyes tot Châtillon zonder nachtrust.
16 juni
I/32A in Frankrijk
  • 1/I/32A
    De 1Cie weet te ontsnappen aan de vijand maar heeft een lastige treinreis voor de boeg. Uiteindelijk komen ze pas op 24 juni toe in Limoux. Op 16 juni wordt het traject Autun, Le Creusot, Montceau-les-Mines en Paray le Monial afgelegd. Op 17 juni gaat het tot Roanne om op 18 juni terug naar het noorden te gaan om via Saint-Germain-des-Fossés en Vichy naar Clermont-Ferrand te sporen waar ze op 19 juni toekomen. De volgende dag gaat het verder via Brioude, Châpeauroux, Lagogne, Alès en Quissac om op 22 juni in Montpellier toe te komen. Van Montpellier doen ze er nog twee dagen over om naar Limoux te gaan.
II/32A in Frankrijk
  • 4/II/32A
    In Châtillon-sur-Seine wordt uitgerust tot 08u00. Ook hier is het station leeg maar Lt Jonet kan een machinist overhalen een trein op te stoken en naar het zuiden te vertrekken. Na 20 km komt de trein te Is-sur-Tille vast te zitten achter een reeks geblokkeerde treinstellen. De compagnie stijgt uit en marcheert tot Voulaine waar ze door de Duitsers ingehaald worden. De compagnie is herleidt tot een veertigtal manschappen die pas twee dagen later gevangen genomen worden.
17 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Het uitsturen van de werkbataljons was slecht voorbereid en de uitvoering van de opdracht liep volledig in het honderd. Het Franse leger was niet in staat de Duitse stormloop te stuiten en al snel moesten de werkbataljons teruggestuurd worden. Daarenboven wordt op 17 juni de Franse capitulatie aangekondigd. De terugkeer van de werkbataljons van 32A naar Limoux verloopt niet van een leien dakje. Een groot gedeelte van de manschappen wordt gevangen genomen en de rest keert in kleine groepjes terug.
20 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Na het rampzalige avontuur van de werkbataljons telt de Iste Groep nog slechts zo'n 350 militairen. De IIde Groep telt nog een 400 tal manschappen. Een reorganisatie van de Belgische artillerie in Frankrijk dringt zich op. De afzonderlijke regimenten verdwijnen en worden allen ondergebracht bij het VOC/Aie. De Groepering Instructie 32A wordt ondergebracht in de Instructiegroep van het Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk en komt zo onder het bevel van Majoor Hardenne te staan.
22 juni
Groepering Instructie 32A in Frankrijk
Met de ondertekening van de Franse capitulatie in Compiègne op 22 juni wordt het duidelijk dat de rol van de VOC's in Frankrijk is uitgespeeld. Het VOC/Aie bevindt zich in het niet bezet stuk van Frankrijk en valt onder de Vichy regering. Er zijn niet direct plannen om Frankrijk te verlaten en uit te wijken naar een uitvalsbasis van waaruit de strijd kan worden verdergezet. De Vichy regering zal dit zeker niet aanmoedigen en eerder beslag leggen op het aanwezige militair materieel zoals dit met de Duitsers was overeengekomen.
24 juni
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
Met grote vreugde wordt het detachement van Lt Hoornaert onthaald in Cépie. Men had er niet meer op gerekend om de 350 manschappen die in Avallon op de trein zijn gestapt nog terug te zien. Prompt mag het detachement door de straten van Cépie defileren. Lt Hoornaert, OLt Dombrecht en Adjt Martens krijgen een eervolle vermelding op het dagorder van het 32A. De Groepering Instructie 32A kan nu de finale balans opmaken van het uitsturen van zijn twee werkbataljons naar het noorden. Uiteindelijk bereikte slechts 750 van de uitgestuurde 1.680 manschappen Limoux en er werden ook verliezen geleden.
11 juli
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
De troepen worden ongeduldig en willen zo snel als mogelijk terugkeren naar België. Onder impuls van Geneesheer Luitenant Torrekens en Aalmoezenier Vergaelen eist een deel van het regiment de onmiddellijke demobilisatie van alle miliciens en de terugkeer naar ons land. Luitenant Torrekens bedreigt de officieren die niet akkoord gaan met zijn plannen en laat hen weten dat hij ze bij hun terugkeer in België 'wel zal weten te vinden'. De ontevredenheid wordt nog aangewakkerd door:
  • de frustratie over de mislukte opdracht van de werkbataljons en de onzekerheid over het lot van diegenen die niet zijn teruggekeerd naar de kantonnementen in het zuiden;
  • de onzekerheid over de optie om de nog in Frankrijk verblijvende eenheden naar Noord-Afrika over te brengen om de strijd voort te zetten aan de zijde van Groot-Brittannië;
  • de slechte levensomstandigheden in de kantonnementen, vooral dan het gebrek aan voldoende en kwalitatief voedsel [13];
  • het gebrek aan een degelijk opleidingsprogramma dat zich beperkt tot marsoefeningen en de wacht aan de kantonnementen, echter zonder in het bezit te zijn van munitie;
  • het verscherpt toezicht van de Franse Gendarmerie die kost wat kost wil beletten dat militairen de kampen verlaten om naar Engeland of Spanje te vertrekken.
Dit alles resulteerde in een uit de hand gelopen 11 juli viering te Cambieure (II/32A) waar Lt Hanet tijdelijk de controle over de manschappen verliest.
15 juli
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
De Minister van Landsverdediging, Luitenant-generaal Denis, geeft op 3 juli het HK/TRI de toelating om te starten met de repatriëring van dienstplichtigen jonger dan 32 jaar. De maatregel gaat van kracht op 15 juli. Meerder gemeentebesturen in België nemen het initiatief om hun jongeren op te halen in Zuid-Frankrijk.
18 juli
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
Zo sturen de gemeenten Eeklo en Maldegem reeds op 18 juli bussen naar Limoux om hun militairen te repatriëren. Het commando beperkt zijn pogingen om de massale uittocht tegen te gaan door te eisen dat streng toegekeken wordt dat enkel jongens uit de desbetreffende gemeente gebruik maken van de georganiseerde transporten. Torrekens, die zich aan zijn plichten als geneesheer onttrekt, vertrekt eind juli op eigen initiatief en zal tijdens de oorlog actief zijn in de collaboratie. Lt Dubois maakt een dossier op wegens desertie. Ook Aalmoezenier Vergaelen trekt er van onder en verlaat het leger zonder toestemming. De frustraties van de achterblijvers wordt nog groter.
05 augustus
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
Een 200-tal militairen van 32A beslist om gezamenlijk vanuit de verschillende kantonnementen naar Limoux te marcheren om duidelijkheid te eisen omtrent hun lot. Ze worden onderweg onderschept door de Franse Gendarmerie die enkele waarschuwingsschoten afvuurt boven de hoofden van de betogers. Gebruik makend van de verwarring die ontstaat worden de militairen door de gendarmerie uiteen geranseld. Vier militairen, waaronder Sdt van Belle worden aangehouden en moeten enkele weken later voor de Krijgsraad verschijnen in Carcassonne. Ze worden allen vrijgesproken.
11 augustus
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
Lt Res Cools, die na zijn gevangenname (zie supra) terug vrij kwam en demobiliseerde, organiseert op 11 augustus een groot burgerkonvooi om alle Bruggelingen uit Limoux weg te halen. Het opmerkelijk konvooi vertrekt op 15 augustus uit de streek van Limoux met 108 militairen.
21 augustus
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
In de Midi bevonden er zich heel wat door het Belgische leger in beslag genomen vrachtwagens of vrachtwagens die daar eerder met gevluchte burgers waren toegekomen. De enige manier om de demarcatielijn te kunnen oversteken en naar België terug te keren was dat zij ingezet worden om Belgische militairen te repatriëren. Zo vertrekt op 19 augustus een kipwagen met 20 man van 3/I/32A in de laadbak richting België. Het groepje stond onder bevel van Lt Res Geunis. Twee dagen na vertrek tuimelde de vrachtwagen in een ravijn te Bourg-Saint-Andéol. Bij het ongeval komen Luitenant Geunis en Soldaat Seymons om het leven, 14 anderen worden naar het ziekenhuis van Montélimar gebracht voor verzorging [14].
30 augustus
Versterkings- en Opleidingsregiment Artillerie in Frankrijk
Eind augustus wordt het VOC/Aie gerepatrieerd naar ons land bij de ontbinding van de Belgische strijdkrachten in Frankrijk. Van de 2.000 militairen van 32A die naar het zuiden zijn overgebracht schieten er eind augustus nog 330 manschappen over. De laatste militairen halen de uiterste door de Duitsers opgelegde repatriëringsdatum van 23 augustus niet en zullen bijgevolg onherroepelijk krijgsgevangen worden genomen bij het passeren van de demarcatielijn. Lt Hanet is één van de laatst overgebleven officieren.

Register van Gesneuvelden

1/I

BRUSSELMAN

Florent, J.

Sdt
Mil
40

06/02/1920

Tongeren

02/06

Alaigne (F)


3/I

DAMMEKENS

Michel, B, L

Sdt
Mil
40

13/03/1921

Hemelveerdegem

02/08

Limoux (F)

Overleden in militair hospitaal van Limoux. Herbegraven op militaire begraafplaats
van De Panne
3/I

LOMMEZ

Hendrik, L.J.

Sdt
Mil
40

15/12/1920

Heist-op-den-Berg

14/06

Rigny-le-Ferron (F)

Omgekomen tijdens een vuurgevecht tussen Fransen en Duitsers
1/I

REYSKENS

Sylvain, L.

Sdt
Mil
37

06/05/1917

Genk

25/05

Lichtervelde

Gedood door artillerievuur
3/I

SEYMONS

Charles

Sdt
Mil


04/07/1920

Sint-Katelijne-Waver

21/08

Bourg-Saint-Andéol (F)

Omgekomen bij een verkeersongeval.
School Bij

VANGEEL

Gommaar, J.

?



2/11/1896

Deurne

26/05

Ieper


4/II

VANSCHIL

Alfons, A.

Sdt
Mil
40

13/02/1921

Itegem

08/06

Saint-Sauveur-en-Puisaye (F)


4/II

WERELDS

Peter, L.A.F.

Sdt
Mil
33

14/04/1913

Balen

27/05

Lichtervelde

Verwond 25/05 te Lichtervelde. Overleden in lazaret.
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
32A_Sdt Dammekens.JPG
32A_Sdt_Seymons.jpg
32A_Sdt_Werelds.jpg


Sdt Dammekens
Sdt Seymons
Sdt Werelds



Bibliografie en Bronnen

1.
Jamart, J. 1994, L'armée belge de France en 1940, Bastenaken: Schmitz.
2.
Verslag Kapitein-commandant Roze, groepscommandant III/14A later commandant I/32A, Evere, archief CHD
3.
Gelard, J., 1988, La campagne des 18 jours des 7A, I/22A et I/32A (issus du 1A), Louvain-la-Neuve: Academia.
4.
van Belle Juliaan, 1992, 1940: Die lange hete zomer - Delen I, II, III, IV en V, Zedelgem, uitgeverij Nostra Flandria. De schrijver, geschiedkundige en Bruggeling, maakte deel uit van de II/32A en heeft enkele getuigenissen van lotgenoten gebundeld in zijn werken.
5.
Het station van Abbeville bevindt zich ten zuiden van de Somme en beschikt over een groot rangeerterrein (la gare anglaise). Vanuit Abbeville lopen twee sporen; één die de Somme stroomopwaarts volgt naar het zuidwesten richting Amiens en een tweede die initieel de Somme stroomafwaarts volgt naar het noordoosten om vervolgens ter hoogte van Cahon af te buigen naar het zuidoosten richting Dieppe.
6.
In Argelès-sur-Mer, een stadje op de Frans-Spaanse grens langs de Middellandse Zee, bevond zich een oud interneringskamp voor vluchtelingen van de Spaanse burgeroorlog. Meerdere Belgische regimenten werden door de Fransen tijdelijk ondergebracht in dit kamp gekend om zijn slechte levensomstandigheden. Achtergrondinformatie bij het interneringskamp van Argelès-sur-Mer [On Line Beschikbaar]: http://cider-argeles.blogspot.be/ [Laatst geraadpleegd 14 november 2017]
7.
De groepsfoto werd genomen in de kazerne Kolonel Rademakers langs de Kazernevest te Brugge, voor het monument ter nagedachtenis aan de tijdens WOI gesneuvelde militairen van het 4Li en 24Li, herkenbaar door het opschrift "Bello occisis Patriae Servientes".
8.
Achtergrond bij Soldaat Milicien Michel Dammekens [On Line beschikbaar]: http://www.dammekens.org/Familiealbum/FamilieD/Michel/Michel%20in%20het%20leger.html [Laatst geraadpleegd op 14 november 2017] Soldaat Dammekens werd opgenomen in het militair hospitaal van Limoux op 27 juni 40 en overleed er ten gevolge van een aanslepende ziekte op 02 augustus 1940. Hij staat echter niet vermeld op de officiële lijst der gesneuvelden van 32A
9.
Verslag Luitenant Marcel Verbrugghe, batterijcommandant II/32A, Evere, archief CHD
10.
Verslag Luitenant Arthur Freedman, batterijcommandant I/32A, Evere, archief CHD
11.
Verslag Luitenant Gaston Cools, batterijcommandant I/32A, Evere, archief CHD
12.
Verslag Luitenant Albert Hanet, batterijcommandant II/23A, Evere, archief CHD
13.
Sdt Juliaan van Belle vermeld in zijn boek dat een soldaat van het 32A in een 'naburig kantonnement' van Limoux werd neergeschoten door een boer toen hij probeerde pluimvee te 'stelen' om de karige maaltijden van de militaire veldkeuken aan te vullen. Hij vermeldt geen naam maar is formeel dat de militair aan zijn verwondingen is overleden. Hier zou een verklaring kunnen liggen voor het overlijden van Sdt Brusselman. Hij stierf te Alaigne, een buurgemeente van Lauraguel waar Sdt van Belle gekantonneerd was (TBC - indien het gaat om een andere militair is die niet vermeld in de officiële lijst van gesneuvelden). Het gebeurde wel meer dat de jonge militairen loslopende eenden of kippen probeerden te vangen om hun maaltijden te verbeteren. Ze waren dan ook steeds op hun hoede voor de reactie van boze boeren.
14.
Volgens een getuigenis van Sdt Horemans (I/32A) die bij het verkeersongeval gewond raakte, kwamen naast Sdt Seymons nog vier andere militairen om het leven waaronder de Lt Marcel Geunis (Lt Geunis staat vermeld op de lijst der gesneuvelden van het 2de Legerdepot).
15.
Lt Hoornaert, die eerder met 350 man uit de Champagnestreek terugkeerde en hiervoor een eervolle vermelding kreeg, werd aangeklaagd voor insubordinatie toen hij net als Lt Geunis naar België wilde terugkeren. Hij werd hiervoor door Cdt Tollenaere vrijgesproken tijdens een tuchtprocedure in Limoux maar moest zich na de oorlog nog voor de Onderzoekscommissie verantwoorden. Ook hier werd de aanklacht geseponeerd.