33Li.jpg33ste Linieregiment (33Li)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Infanterieregiment van de tweede reserve
Ontdubbeld van
3de Linieregiment

Taalstelsel
Nederlandstalig

Onderdeel van
13de Infanteriedivisie

Bevelhebber
Kolonel L. De Waele

Adjudant-Majoor
Kapitein-commandant G. Devos

Standplaats
Versterkte Positie Antwerpen
Commandopost te Brasschaat

Samenstelling
I Bataljon (Majoor D. De Coen)
1ste Compagnie Fuseliers (Lt C. De Ketelaere)
2de Compagnie Fuseliers (Lt V. Dubois)
3de Compagnie Fuseliers (Lt F. Verhasselt)
4de Compagnie Mitrailleurs (Cdt S. Warnier)

II Bataljon (Kapitein-commandant F. Leonard)
5de Compagnie Fuseliers (Cdt C. Mesure)
6de Compagnie Fuseliers (Lt W. Lambin)
7de Compagnie Fuseliers (Cdt A. Creyf)
8ste Compagnie Mitrailleurs (Lt R. Canva)

III Bataljon (Kapitein-commandant A. Lacroix)
9de Compagnie Fuseliers (Lt D. Boon)
10de Compagnie Fuseliers (Cdt J. Knaepen
11de Compagnie Fuseliers (Lt P. Adriaenssens)
12de Compagnie Mitrailleurs (Cdt F. Genotte)

Stafcompagnie (Kapitein-commandant F. Van De Weyer)

Geneeskundige Compagnie (Geneesheer Luitenant R. De Bruycker)

Peloton Verkenners (Onderluitenant G. Petit)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

33Li_II_Bataljon_Beringen.jpg
De officieren van het IIde Bataljon van het 33Li op 18 januari 1940 te Beringen.
Staf/33Li
Het 33ste Linieregiment (33Li) wordt in oktober 1939 gemobiliseerd als ontdubbelingsregiment van het 3Li. Het 33Li wordt toegevoegd aan de 13de Infanteriedivisie (13Div), een divisie van tweede reserve. De tweede reserve was in hoofdzaak samengesteld uit miliciens van de oudere klassen 28, 29, 30 en 31. In de infanterieregimenten van de tweede reserve ontbreekt het vierde bataljon met de zware mitrailleurs, de mortieren en de anti-tankkanonnen C47mm. De fuseliers kregen in hoofdzaak oude Belgische Mauser geweren uit 1889 en Franse Chauchat lichte mitrailleurs die in 1915 aangekocht werden. Bovendien ontbrak het aan DBT granaatwerpers en moesten de mannen het stellen met Vivien Bessières tromblons die op de loop van hun geweer gevezen kunnen worden en een dracht van nauwelijks 150m hadden.

De twee andere infanterieregimenten van de 13Div zijn 32Li en 34Li. Na initieel te zijn opgesteld in het Bruggenhoofd Gent verhuist het 33Li in april 1940 naar de Versterkte Positie Antwerpen (VPA). De commandopost van het regiment wordt opgesteld te Brasschaat.

Aan de vooravond van de oorlog staat de 13de Infanteriedivisie opgesteld in de Versterkte Positie Antwerpen en beveiligt er de noordoostelijke sector tussen Kapellen en het Kanaal van Turnhout. In tegenstelling tot Luik en Namen werden de oude forten te Antwerpen niet herbewapend, maar ingericht als infanteriesteunpunten. Vanaf het midden van de jaren '30 wordt in elk fort een aantal stellingen voor mitrailleurs en klein antitankgeschut gebouwd. Aan elk fort is een compagnie van het 1ste Regiment Speciale Vestingseenheden Antwerpen toegewezen. Deze compagnieën bestaan uit een honderdtal militairen en zijn uitgerust met een dozijn zware en lichte mitrailleurs. De oude forten en schansen zijn verbonden door een nieuw aangelegde anti-tankgracht. Vanuit de forten en de schansen kan scherend vuur afgegeven worden over de anti-tankgracht. Geïntegreerd in de stelling van het 33Li bevinden zich het Fort van Brasschaat en de Schans Drijhoek.

De drie infanterieregimenten van de 13Div staan opgesteld in lijn achter de anti-tankgracht. Het 33Li neemt de midden ondersector in van de divisie rond Brasschaat Het 32Li richt de linkerflank in ten noorden van Kapellen en het 34Li bemant stellingen op de rechterflank tot aan het Kanaal van Turnhout (ook Verbindingskanaal Maas-Schelde).

Het regiment zal rechtstreekse artilleriesteun ontvangen van de IIde Groep van het 21A (II/21A) en de 1ste Sectie van de 10de Batterij van de IVde groep van het 3LA (10/IV/3LA) uitgerust met vier loopgraafmortieren van het type Mortier Van Deuren 58L (MVD 58L)
10mei.jpg
t_antwerpen.jpg
13Div_Forten_rond_Antwerpen.png
De regimenten van de 13Div bezetten de noordoostelijke sector van de Versterkte Positie Antwerpen

Staf/33Li
Na de ontvangst van het alarm tijdens de nacht van 9 op 10 mei neemt het regiment zijn stellingen in. Onmiddellijk na de afkondiging van het alarm wordt alarmstadium II voor het VPA afgekondigd. Voor de eenheden opgesteld in de VPA gelden immers specifieke alarmmaatregelen die gaan van alarmstadium I tot V, de hoogste graad van alarm. De Staf/32Li wordt in zijn commandopost iets na 06u00 verwittigd van de afkondiging van de algemene mobilisatie naar aanleiding van de Duitse inval.

Tijdens de voormiddag beveelt de 13Div om over te gaan naar alarmstadium III. Dit betekent dat de wegen die de anti-tankgracht kruisen richting Nederland en Kempen nog wel open blijven, maar dat alle verkeer voortaan gecontroleerd wordt. Het schootsveld voor de anti-tankgracht (het eerste echelon) wordt vrijgemaakt door ondermeer het kappen van struiken en maaien van gewassen. Het regiment werkt hard om zijn stellingen te verbeteren, maar mag het schootsveld nog niet vrijmaken op het tweede echelon en op de dwarsstellingen. Alleen op de voorste linie worden struiken en gewassen uit de weg geruimd om de militairen een goed uitzicht te geven. Overvliegende vijandelijke vliegtuigen zorgen ervoor dat de werken meermaals dienen gestaakt te worden.

Net zoals elders binnen de Versterkte Positie Antwerpen, krijgen de bataljonscommandanten ook het tactische bevel over de forten en schansen die binnen hun kwartieren liggen. Zo beveelt Kapitein-commandant Lacroix nu naast zijn eigen troepen ook de Schans van Drijhoek waar de 7de Compagnie van het 1ste Regiment SVE Antwerpen een aantal mitrailleursnesten bemant. Lacroix installeert tevens zijn commandopost in een Duitse bunker uit WO1 op een honderdtal meter ten westen van de Bredabaan. Het Franse 121e Régiment d'Infanterie Motorisé komt vanaf de late namiddag aan te Brasschaat als onderdeel van de opmars van het Franse 7de Leger naar Breda en Noord-Brabant.


I/33Li
Het Iste Bataljon staat opgesteld rondom de Voshollei ten zuiden van Brasschaat als het reservebataljon van de 13de Infanteriedivisie. Luitenant Hautecler, stafofficier van de 13Div, is afgedeeld met een detachement van ongeveer 125 manschappen van het I/33Li om vijf voorbereidde vernielingen tussen de Belgisch-Nederlandse grens en de VPA te bewaken. De commandopost van Hautecler bevindt zich in het gehucht Wuustwezel-Grens. Twee ploegen bevinden zich op de Bredabaan, twee op de baan naar Loenhout en één op de baan naar Brecht. De voorbereide vernieling op de Bredabaan, ter hoogte van de Schans van Drijhoek, wordt bewaakt door een peloton van I/33Li. De vernieling bestaat uit een chicane die de toegangsweg tot de VPA gedeeltelijk afsloot. Onder de chicane is een springlading van 750 Kg aangebracht om de de Bredabaan af te grendelen in geval van een Duitse nadering richting Antwerpen.


Om 21u30 meldt de Franse Luitenant-kolonel Lestoqoui zich aan op de staf van de 13Div te Schoten. LtKol Lestoquoi beveelt een verkenningsgroepering die belast is met het openen van de marsroutes voor de 25 (FRA) Division d'Infanterie motorisée [25 (FRA) DIM] van het 7de Franse Leger die zich naar Breda in Noord-Brabant (Nederland) begeeft. Het 7de Franse Leger heeft opdracht gekregen om stelling te nemen op de lijn Geertruidenberg - Tilburg - Turnhout. Hij vraagt om een Nederlandstalige officier in versterking te krijgen teneinde de kontactname met het Nederlandse leger te vereenvoudigen. De staf van de 13Div duidt Luitenant Hautecler aan voor deze opdracht. Hij vergezelt de Franse luitenant-kolonel tot aan de grens van Wuustwezel waar de Fransen om 22u00 opgewacht worden door enthousiaste Nederlandse militairen. Lt Hautecler zet zijn liaisonopdracht verder in Nederland en bereikt samen met de Franse verkenners Breda rond 24u00. In deze stad is hij getuige van de ontmoeting tussen de LtKol Lestoquoi en de Nederlandse Kolonel Schmidt in de vroege ochtend van 11 mei.


II/33Li
Het IIde Bataljon vormt de tweede linie en hun stellingen lopen ongeveer 1 Km ten noorden van het dorp Brasschaat. Het regiment heeft uitkijkposten op de watertoren van Brasschaat en tussen de linies van het IIde Bataljon.


III/33Li
Het IIIde Bataljon bemant de loopgrachten achter de anti-tankgracht; dit bataljon heeft postgevat tussen het 32Li en het II/34Li en stelt van west naar oost de 9de, 10de en 11de Compagnie op één enkele lijn op. Het bataljon wordt versterkt met een peloton C47 anti-tankkanonnen (vier stuks geschut) en de mitrailleurs van de Schans van Drijhoek.

Pl Vknr/33Li
Het Peloton Verkenners onder leiding van Onderluitenant Petit wordt per fiets en motorfiets uitgestuurd naar de omgeving van Wuustwezel en de Nederlandse grens.
11mei.jpg
t_antwerpen.jpg
SVE_Schans_Drijhoek.JPG
Schans "Drijhoek" op het kruispunt van de Pauwelslei en de Bredeabaan in steun van III/33Li
Staf/33Li
Het regiment werkt druk verder aan het verbeteren van zijn stellingen. Kolonel De Waele inspecteert de werken. De regimentscommandant stelt zich ook in verbinding met de Franse infanteristen en verneemt dat het Franse 121e Régiment d'Infanterie Motorisé naar Breda zal oprukken en daarbij zijn bevoorradingsechelon en veldhospitaal wil opstellen te Brasschaat. De Belgische kolonel is verontrust door de aanwezigheid van zoveel militaire motorvoertuigen rond zijn commandopost en vreest een Duitse luchtaanval. Reeds op de tweede oorlogsdag komen honderden Belgische en Nederlandse vluchtelingen aan op de posities van het 33Li om zich binnen de VPA in relatieve veiligheid trachten te stellen.


Rond 14u00 vindt een bijzonder hevige luchtaanval plaats op de militaire installaties van het kamp van Brasschaat. Een formatie van 32 Stuka duikbommenwerpers bestookt het Polygoon in een reeks aanvalsgolven die tot ongeveer 17u00 aanhoudt. Onder meer het Remontedepot van het Leger, de Artillerieschool, de Cavalerieschool (oftewel Ruiterijschool) en het Fort van Brasschaat worden geraakt. Naast de kazernes van het Polygoon worden ook de Franse troepen die zich richting Breda begeven bestookt.
12mei.jpg
t_antwerpen.jpg
33Li_Wuustwezel_Douane.jpg
Luitenant Hautecler had zijn commandopost in het douanekantoor te Wuustwezel-Grens.
Staf/33Li
De Nederlandse kapitein Haberhorn komt om 07u45 aan in de linies van het regiment. Hij meldt dat zich er zich te Wuustwezel een detachement van zo'n 150 manschappen en een 20-tal voertuigen bevinden. De Nederlanders behoren tot de 4de Compagnie van het Korps Motordienst en vormen de bevoorradingscolonne van de Peeldivisie. De troepen werden naar Zeeland gestuurd, maar kunnen door de hevige luchtaanvallen in Noord-Brabant de geplande reisweg van Breda naar Rosendaal niet meer volgen. De vrachtauto's willen zich per se in veiligheid stellen binnen de VPA. De Belgen ontwapenen hun bondgenoten en sturen ze vervolgens door naar Antwerpen. Het detachement vind uiteindelijk onderdak in de Luchtbalkazerne en zal later doorrijden naar Terneuzen.

Intussen assisteert het medisch personeel van het 33Li bij het verzorgen van de talrijke gewonden van het Franse leger die toekomen in een door onze zuiderburen ingericht veldhospitaal te Brasschaat. Even voor 10u00 wordt het duidelijk dat de Franse troepen die twee dagen eerder met veel bravoure richting Nederland oprukten, zich zullen terugtrekken naar het zuiden. De eerste Franse detachementen die terugkeren van de Nederlandse grens kruisen de Belgische linies.

Rond het middaguur worden de wegvernielingen te Wuustwezel uitgevoerd en vliegt het wegdek aan de grensovergangen de lucht in. Om 13u00 wordt overgegaan naar alarmfase IV waarbij de meeste overgangen over de anti-tankgracht gesloten worden. Per regiment wordt nog één doorgang opengehouden en bewaakt. De afbakeningen rond de aangelegde mijnenvelden blijven voorlopig ook nog staan, maar zullen verwijderd worden zodra duidelijk wordt dat de vijand dichterbij komt.

De spionnenkoorts zet zich verder. Wachtposten van het 33Li houden drie Duitse burgers aan die met valiezen geladen richting Nederland willen. Ook de Duitse arts Dr Bussens wordt te Brasschaat gearresteerd. Na het vallen van de nacht wordt nog op vermeende parachutisten gejaagd op het fort van Merksem.

I/33Li
Rond het middaguur worden de wegvernielingen te Wuustwezel uitgevoerd door het detachement onder leiding van Luitenant Hautecler.
13mei.jpg
t_antwerpen.jpg
Staf/33Li
Tijdens de nacht komen de eerste eenheden van het Franse leger terug van het mislukte offensief in Noord-Brabant. Een eerste colonne Franse voertuigen komt aan rond 04u30 en rijdt door naar Kapellen. Overige Franse detachementen melden dan weer dat het Franse leger Breda nog steeds bezet houdt en daar stand zal houden. Dit bericht wordt rond 09u30 weer tegengesproken wanneer het gerucht loopt dat Breda gevallen is. Nederlandse en Franse troepen blijven toekomen aan de anti-tankgracht en de oorlog komt nu wel heel dichtbij voor de mannen van het 33Li. Te Brasschaat ontstaat een verkeersfile, als gevolg van de talrijke vluchtende voertuigen, die de stafofficieren van het 33Li slechts met veel moeite kunnen ontknopen. Het regiment laat alle burgers ontruimen uit de zone van het eerste echelon. De Duitsers worden te Zundert (NL) gesignaleerd en Luitenant Hautecler meldt dat de wegvernieling te Wuustwezel-Grens uitgevoerd is. Een Franse legerarts bevestigt tijdens de avond dat Breda inderdaad ingenomen is en het Franse leger in volle terugtocht is.
14mei.jpg
t_antwerpen.jpg
Staf/33Li
Steeds meer detachementen van het Franse leger trekken zich terug door de Belgische linies, daarbij niet alleen gebruik makend van de Bredabaan maar ook van de loopbruggen die tijdelijk over de anti-tankgracht rond de VPA aangelegd zijn. Het Franse 121e Régiment d'Infanterie Motorisé laat een hele reeks wegvernielingen uitvoeren in het voorgebied van de VPA en dekt voorlopig nog de stellingen van de Belgen.

Pl Vknr/33Li
Het peloton verkenners meldt dat er Duitse troepen te Wuustwezel gesignaleerd zijn. Uit de bossen rond de Kleinenberg vorderen diverse detachementen van de vijand. Het dorp Brecht is voorlopig nog in Franse handen. Het 476ste Duitse Infanterieregiment [476(DEU)IR] vordert duidelijk langsheen de Bredabaan en even voor middernacht wordt bevestigd dat nu ook Gooreind bezet is.
15mei.jpg
t_antwerpen.jpg
Staf/33Li
De Duitsers rukken verder op naar Antwerpen in zuidwestelijke richting, ongeveer parallel met de Bredabaan. De Franse troepen trekken zich terug richting Brecht en zo ontstaat een no-mans-land tussen de VPA en de Duitse posities rond Gooreind. De laatste wegvernielingen worden uitgevoerd. Luitenant Hautecler laat nog in extremis wegvernieling 34 te Maria-ter-Heide aanzetten en meldt dat hij hier beschoten is door de vijand. Omstreeks 16u10 bereiken de eerste Duitse troepen de meest veraf gelegen Belgische mijnenvelden voor de VPA. Onderluitenant Hendrickx wordt uitgestuurd met een patrouille naar de noordrand van het Kamp van Brasschaat en kan melden dat de vijand hier nog niet is aangekomen. De Belgen wachten verder af. Rond 23u00 opent de Duitse artillerie voor de eerste keer het vuur.
16mei.jpg
t_antwerpen.jpg
Staf/33Li
Op 16 mei komt onverwachts het bevel van het geallieerd opperbevel (via de Franse generaal Bilotte) om naar het westen terug te trekken. Zonder dat men de K.W. Stelling en de VPA ten volle verdedigd heeft moeten deze stellingen worden prijsgegeven. In het zuiden wist het Duitse leger immers een doorbraak te forceren over de Maas in de streek van Sedan en in het noorden heeft Nederland zich overgegeven. Deze beslissing zal ook gevolgen hebben voor de verdedigers van de VPA. De Belgische legerleiding besluit om het veldleger terug te trekken op een nieuwe defensieve lijn langs de as Terneuzen-Gent-Oudenaarde. Voorlopig moeten de eenheden van de VPA nog ter plaatse blijven, de Versterkte Positie Antwerpen zal opgegeven worden tijdens de nacht van 17 op 18 mei.

III/33Li
Omstreeks 14u30 worden twee Duitse verkenners gesignaleerd voor het eerste echelon ter hoogte van bunker 13 en 13bis. De Duitsers laten enkele reisduiven op om berichten terug te sturen naar de eigen linies. Twee uur later, om 16u30, wordt gemeld dat er vijandelijke troepen per vrachtwagen aangevoerd worden tot op het vliegveld van Brasschaat. De vijand komt steeds dichterbij en even voor 18u00 ontdekken de Belgen een vijandelijk mitrailleurnest in het huis van notaris Lombaerts, op ongeveer 100m voor de eigen linies. De Duitsers verkennen de Belgische stellingen en houden zich gedeisd in afwachting van de aanval.

Pl Vknr/33Li
Onderluitenant Petit van het peloton verkenners meldt even voor 09u00 dat hij machinegeweervuur gehoord heeft in de omgeving van het kamp. De vijand rukt op naar het Kamp van Brasschaat.
17mei.jpg
t_antwerpen.jpg
Staf/33Li
Omstreeks middernacht tijdens de nacht van 16 op 17 mei vallen de Duitse troepen de VPA aan. De Bredabaan vormt nog steeds de belangrijkste as voor deze opmars en het 33Li ligt dan ook direct in het vizier van de vijandelijke troepen. Het regiment ligt tot ongeveer 02u25 onder vijandelijk vuur. Vervolgens wordt het weer rustig. Het 33Li wordt vanaf het middaguur alweer beschoten. Het Kamp van Brasschaat wordt door de Duitsers bezet en de schermutselingen aan de VPA houden de ganse dag aan. Het regiment ontvangt rond 16u30 de nodige bevelen voor de evacuatie uit Antwerpen.

I/33Li
Het I/33Li wordt aangeduid om de achterhoede van de divisie te vormen. Het bataljon zal hiervoor zes T13 tankjagers van de Compagnie C47 op T13 van de 8ste Infanteriedivisie ontvangen. De pelotons verkenner van 32Li, 33Li en 34Li worden gedetacheerd bij de achterhoede. Het bataljon moet om 20u30 op post zijn om de laatste bruggenhoofden te verdediging tot alle troepen van de divisie kunnen afmarcheren. Het regiment krijgt het bevel om te 21u10 het Albertkanaal over te steken om de mars naar het westen aan te vatten. De terugtocht zal verlopen via de Schijnbrug, Onderwijsstraat en Handelsstraat tot aan de Singel. Vervolgens zal via de Brederodestraat naar Hoboken verder getrokken worden om hier via de militaire bootbrug de Schelde over te steken.

II/33Li en III/33Li
Vanaf 19u00 start de Duitse artillerie echter met een nieuwe beschieting van de Belgische linies die een uur zal duren. De artilleriebeschieting stuurt de plannen voor een geordende aftocht danig in de war Na het beëindigen van de vuurvoorbereiding beukt het 476(DEU)IR om 20u00 in op de compagnies van het III/33Li die zich reeds klaargemaakt hebben voor de aftocht. Kolonel De Waele besluit de aftocht te onderbreken en laat de loopgrachten op het tweede echelon te Vosseslag bezetten door het nog voltallige IIde Bataljon. In de chaos worden een aantal manschappen op het eerste echelon gevangen genomen, maar het regiment kan zich zonder kritieke schade terugtrekken van zijn stellingen. Vervolgens trekt het regiment door de nacht richting Sint-Niklaas, waar kantonnementen opgezocht worden tussen Haasdonk en de stad. De 13Div zal zich moeten terugtrekken naar de westelijke Scheldeoever via een noodbrug op heipalen die door onze genie te Hoboken werd aangelegd.
18mei.jpg
t_waasland.jpg
Staf/33Li
De brug in Hoboken wordt nog opengehouden tijdens de voormiddag om de laatste achterblijvers en vluchtelingen toe te laten de Schelde over te steken. Daarna vliegt de brug de lucht in. Het regiment neemt kantonnementen in te Sint-Niklaas, met uitzondering van de achterhoede van het I/33Li dat de Kruibeke ingekwartierd wordt.

I/33Li
Het I/33Li krijgt de opdracht om te westelijke oever van de rivier te bezetten tot de laatste Belgen weggetrokken zijn.
19mei.jpg
t_waasland.jpg
Staf/33Li
De 13de Infanteriedivisie trekt tijdens de nacht van 18 op 19 mei verder door het Waasland. Het 33Li bereikt het dorp Hulleken en wordt hier ingekwartierd. Het paardengerij wordt te Zaffelare ondergebracht.
Het Belgische verdedigingsplan voor het Kanaal Gent-Terneuzen neemt zijn definitieve vorm aan. In het noorden bewaakt de 1ste Cavaleriedivisie de sector rond Terneuzen. In het centrum zal worden bemand door het Vde Legerkorps met de 17de en 6de infanteriedivisies. Het zuidelijke deel van het kanaal is voor rekening van het IIde Legerkorps met de 13de en 11de Infanteriedivisies.
De 13Div wordt nu onder bevel gesteld van het IIde Legerkorps om de sector Zelzate-Terdonk in te nemen en te verdedigen. De 11Div zal stelling nemen ten zuiden van 13Div.
20mei.jpg
t_gentterneuzen.jpg
Staf/33Li
De 13de infanteriedivise wordt doorgestuurd naar de hen toegewezen posities aan het Kanaal Gent-Terneuzen en zal de sector tussen Zelzate en Terdonk innemen. De divisiecommandant, Generaal Duthoy, verdeelt de eenheden in zijn sector. De divisiestaf installeert zich aan de Singel te Evergem. Aanvankelijk worden op het eerste en het tweede echelon langsheen de kanaaloever de noordelijke ondersector bezet door het 33Li en de zuidelijke ondersector door het 32Li. Op het derde echelon worden de resterende twee bataljons van het 34Li opgesteld op de as langsheen de Rostenbeek, Wachtebeek, Avrijevaart en Burggravenstroom. Het II/34Li wordt ter beschikking geplaatst van de ten zuiden gelegen 11de Infanteriedivisie.

De posities worden later op de dag herschikt. Het 34Li dat stond opgesteld op het derde echelon wordt naar voor gestuurd en moet stelling nemen langs het kanaal. In één beweging wordt het 33Li en het 34Li samengevoegd tot één enkel (nieuw) regiment dat vanaf nu het 33/34Li zal genoemd worden:
  • het I/33Li en I/34Li fusioneren tot het nieuwe Iste Bataljon van 33/34Li onder bevel van Majoor De Coene
  • het II/33Li en het III/33Li worden samengevoegd tot het nieuwe IIde Bataljon van 33/34Li onder bevel van Commandant Léonard
  • het III/34Li blijft integraal bestaan als het IIIde Bataljon van het 33/34Li en wordt verder bevolen door Commandant Eerdekens

Het 32Li en het nu samengevoegde 33/34Li plaatsen telkens twee van hun drie bataljons op het eerste echelon, met het 33/34Li in de noordelijke ondersector en het 32Li in de zuidelijke ondersector. De 13Div krijgt nu het IVde Bataljon zware wapens van het 14Li in steun. De middelen van IV/14Li worden in versterking gestuurd van de regimenten in lijn waardoor de bataljons van 33/34Li nu een aantal C47 anti-tankkanonnen ontvangen. De bataljons worden ook nog eens versterkt met T13 tankjagers van overige formaties.

Het 33/34Li wordt als volgt opgesteld:
  • het IIIde Bataljon van 33/34Li neemt het noordelijk kwartier in langsheen de kanaaloever, vanaf een afgesproken punt 200m ten zuiden van de brug van Zelzate tot een punt 200m ten zuiden van Rieme; dit bataljon bezet daarbij de uitgestrekte installaties van de Kuhlmann fabriek
  • het IIde Bataljon van 33/34Li bezet het zuidelijk kwartier
  • het Iste Bataljon van 33/34Li wordt toegewezen aan het tweede echelon en wordt opgesteld langsheen de spoorlijn tussen Rieme en Zelzate
  • de commandopost 33/34Li wordt opgesteld ten westen van het stationnetje van Rieme
21mei.jpg
t_gentterneuzen.jpg
Staf 33/34Li
Tijdens de tweede helft van de nacht van 20 op 21 mei ondergaat het 33/34Li sporadische artilleriebeschietingen tijdens zijn ontplooiing langsheen het kanaal. De detachementen zijn rond 05u00 op post. Het artillerievuur neemt toe tijdens de voormiddag en maakt het de manschappen moeilijk om zich in te graven. Vanaf de namiddag worden vijandelijke verkenners gesignaleerd op de baan van Wachtebeke naar Zelzate. De Belgen vallen al snel onder mitrailleurvuur van uit de dorpskern van Zelazate. De Duitsers ondernemen enkele beperkte pogingen om met rubberbootjes het kanaal te Zelzate over te steken. Het 33/34Li houdt aanvankelijk goed stand en beantwoord elke oversteekpoging met een dicht geweervuur. De Belgische artillerie beschiet voortdurend de vijandelijke oever.

De 11de divisie krijgt het bevel om het I/14Li naar Ertvelde te verplaatsen en stand-by te houden voor een eventuele tussenkomst. Intussen gaat het legercommando ook op zoek naar een permanente versterking voor de 13de Infanteriedivisie en wordt het 37Li van zijn bewakingsopdracht aan de kust teruggeroepen. De bombardementen blijven verder duren en her en der breekt brand uit. De Duitsers ondernemen een oversteekpoging bij de 11de Infanteriedivisie te Terdonk. Hoewel het binnen de eigen linies niet tot een directe aanval komt, gaan toch bepaalde groepjes militairen van het 33/34Li er van door.

Het 33/34Li zal afgelost worden door het 37Li van zodra dit regiment aangekomen is van de kust.

III 33/34Li
Het IIIde Bataljon installeert een observatiepost in de schoorsteen van de Kuhlmann fabriek. Omstreeks 17u00 ontketenen de Duitsers een bijzonder hevig artilleriebombardement op het kwartier van het IIIde Bataljon en de installaties van Kuhlmann. Even later duikt ook de Luftwaffe op. Het 33/34Li komt onder zware druk te staan en de manschappen van het regiment dreigen hier en daar te wijken onder de aanhoudende beschietingen. Verscheidene groepjes militairen vluchten te voet of per fiets van de kanaalzone weg.
22mei.jpg
t_gentterneuzen.jpg
Staf 33/34Li
Het 33/34Li wordt op het derde echelon geplaatst na de aankomst van het 37Li tijdens de nacht van 21 op 22 mei. Het 37Li bemant samen met het 32Li de frontlijn. Het 33/34LI verplaatst zich:
  • het Iste bataljon bezet het dorp Ertvelde en wordt versterkt door een peloton C47 anti-tankgeschut
  • het IIde bataljon verdedigt de zone van de zuidelijke dorpsrand van Ertvelde tot Kluizen
  • het IIIde bataljon wordt opgesteld rond Stoepe
  • de commandopost van Kolonel De Waele verhuist naar de westrand van Ertvelde

Diezelfde nacht heeft het Groot Hoofdkwartier beslist de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde te verlaten om het veldleger terug te trekken achter het Leopoldkanaal, het Afwateringskanaal van de Leie en de Leie zelf. De aftocht zal tijdens de twee volgende nachten plaatsvinden. Het Kanaal Gent-Terneuzen zal verlaten worden tijdens de tweede nacht, van 23 op 24 mei, om eerst nog het depot de Eeklo te kunnen leegmaken. Langs de ganse lengte van het Kanaal Gent-Terneuzen is er slechts sporadisch contact met de Duitsers en het 33/34Li beleeft een rustige nacht.
23mei.jpg
t_gentterneuzen.jpg
Het 33/34Li werkt verder aan zijn nieuwe posities op het derde echelon van de 13de Infanteriedivisie.

Om 10u30 opent de Duitse artillerie opnieuw het vuur lansgheen de ganse kanaalzone. Net na het middaguur volgen nieuwe infanterieaanvallen met rubberbootjes op diverse locaties. De Kuhlmann fabrieken en brandstofdepots rond Rieme staan in lichterlaaie. Zowel het 37Li als het 32Li komen onder zeer zware druk te staan en diverse detachementen vluchten weg uit de frontlinie.

Vanaf 16u00 stromen grote groepen vluchtende militairen doorheen het derde echelon. Kolonel De Waele en een aantal officieren van de regimentsstaf trachten zoveel mogelijk vluchtelingen tegen te houden om ze terug te sturen naar het front. Vijandelijke patrouilles duiken echter op voor de linies van het IIIde bataljon te Stoepe en het wordt duidelijk dat de kanaaloever verloren is. Het derde echelon kan echter nog steeds stand houden.

De genie blaast de kerktoren van Ertvelde op om deze na ontruiming van het dorp te kunnen ontzeggen aan Duitse waarnemers.
24mei.jpg
t_rust.jpg
Tijdens de nacht verlaat het 33/34Li samen met de rest van de 13de infanteriedivisie het kanaal en begeeft zich over het Afleidingskanaal van de Leie.

De 13de Infanteriedivisie gaat in reserve en wordt in de streek van Beernem naar nieuwe kantonnementen overgebracht. De artillerie van de divisie wordt doorgestuurd naar eenheden aan het front. De gevechtswaarde van de divisie is zodanig afgebrokkeld dat de eenheden niet meer aan het front zullen ingezet worden.

Na een mars via Lembeke, Eeklo, Oostwinkel en Ursel komt het 33/34Li rond 07u00 aan te Knesselare. De rest van de dag wordt gerust.
25mei.jpg
t_rust.jpg
Een nieuwe reorganisatie dringt zich op. Het IIIde bataljon wordt ontbonden en bij het II/33Li gevoegd.

De vijand nadert intussen het Afleidingskanaal van de Leie en de manschappen merken een Duitse observatieballon op in de richting van Zomergem. Het wordt duidelijk dat het regiment allicht niet heel veel langer ter plekke zal kunnen blijven.
26mei.jpg
t_rust.jpg
Het regiment wordt verder gereorganiseerd en opnieuw klaargemaakt voor een mogelijke inzet. Kapitein-commandant Lacroix wordt aangeduid om het nieuwe IVde bataljon te bevelen. Dit bataljon zal alleen een 13de compagnie mitrailleurs krijgen onder leiding van Kapitein Flamand en wordt niet verder uitgebouwd.

Even na 17u00 volgt dan het bevel voor een nieuwe aftocht. Het regiment zet zich een uur later in beweging en marcheert via Sint-Joris en Hertsberge naar Waardamme. Omstreeks 21u00 komen de colonnes aan.
27mei.jpg
t_rust.jpg
Het 33/34Li kantonneert te Waardamme. Omstreeks 18u00 wordt het regiment verder van het front weggestuurd naar Westkerke.
28mei.jpg
t_rust.jpg
De overblijvende eenheden bevinden zich tijdens de ochtend rondom Westkerke ten oosten van Gistel en vernemen daar het nieuws van de capitulatie.

Register van Gesneuvelden

12/III

BEKAERT

Karel, M.

Sdt
Mil


10/08/1910

St-Amandsberg

23/05

Brasschaat


12/III

DE GRAEVE

Marcel, A.

Sdt
Mil


17/03/1913

Brugge

23/05

Brasschaat


Onbekend

DE TANDT

Evarist

Sdt
Mil


13/08/1910

Sint-Maria-Oudenhove

25/05

Sint-Niklaas


Onbekend

DEBRUYNE

Maurits

Sdt
Mil


31/12/1912

Staden

12/05

Brasschaat


Onbekend

DESCHACHT

Kamiel, L.

Sdt
Mil


11/10/1910

Zuienkerke

23/05

Eeklo


Staf

DRIESSENS

René, J.

Sgt



4/03/1899

Brugge

26/05

Oostende


2/I

DUJARDIN

Albert, P.

Sdt
Mil


26/06/1910

Harelbeke

29/05

Deinze


2/I

HOUZE

Robert, F.G.

Sdt
Mil


06/10/1908

Trazegnies

23/05

Ertvelde


2/I

LAMAURIS

Robert, J.F.

Sdt
Mil


24/07/1908

Morlanwelz

23/05

Eeklo


11/III

VAN HECKE

Alfons

Sdt
Mil


19/05/1909

Zomergem

27/05

Oostende

Verwond aan Kanaal Gent-Terneuzen.
10/III

VAN VOLSEM

Roman

Kpl



08/05/1910

Zomergem

20/05

Brasschaat


11/III

VANDENHEEDE

Alfons

Sdt
Mil


16/01/1911

Nazareth

24/05

Brasschaat


7/II

VERBANCK

Karel, F.

Kpl



28/10/1910

Oostduinkerke

23/05

Torhout


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
33Li_Sdt_Bekaert.jpg
33Li_Sgt_Driessens.jpg
33Li_Sdt_De_Tandt_Evarist.jpg
33Li_Sdt_Van_Hecke.jpg
Sdt Bekaert
Sgt Driessens
Sdt De Tandt
Sdt Van Hecke

Bibliografie en Bronnen