35Li.jpg35ste Linieregiment (35Li)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Infanterieregiment van de tweede reserve

Ontdubbeld van
5de Linieregiment

Onderdeel van
14de Infanteriedivisie

Bevelhebber
Kolonel H. Hatry

Standplaats
Dekkingsstelling Albertkanaal
Ondersector Beringen

Samenstelling
I Bataljon (Majoor R. De Sutter)
1ste Compagnie Fuseliers (Lt E. Dept)
2de Compagnie Fuseliers (Cdt F. Van Mensel)
3de Compagnie Fuseliers (Cdt G. Smeesters)
4de Compagnie Mitrailleurs (Lt A. Janssens)

II Bataljon (Kapitein-commandant G. Deweer)
5de Compagnie Fuseliers (Cdt J. Neve)
6de Compagnie Fuseliers (Cdt Charles De Laet)
7de Compagnie Fuseliers (Lt A. Regnier)
8ste Compagnie Mitrailleurs (Cdt P. Jourdain)

III Bataljon (Majoor R. Buysschaert)
9de Compagnie Fuseliers (Lt Z. Van Riel)
10de Compagnie Fuseliers (Lt I. Van Vlaenderen)
11de Compagnie Fuseliers (Lt A. Steyaert)
12de Compagnie Mitrailleurs (Cdt J. Micheels)

Stafcompagnie

Geneeskundige Compagnie (Geneesheer Luitenant H. Dunant)

Peloton Verkenners (Onderluitenant J. De Clercq)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen
10mei.jpg
t_albertkanaal.jpg
35Li_Albertkanaal.jpg
Initiële opstelling van het 35Li aan het Albertkanaal (Centrum voor Historische Documentatie).
Het 35ste Linieregiment bezet de ondersector op de linkerflank van de 14de Infanteriedivisie aan het Albertkanaal. Deze ondersector ligt tegenover de mijnstad Beringen. Ten westen van het regiment ligt het 1Gr van de 6de infanteriedivisie en ten oosten sluit het 38Li aan.

De regimentsstaf ontvangt precies om 01u12 de alarmmelding via de staf van de 14de divisie: de troepen moeten onmiddellijk hun gevechtsstellingen innemen en het regiment wordt verwittigd dat de 11de Infanteriedivisie bij zijn aftocht uit het Kamp van Beverlo van de bruggen van Tervant en Beringen zal gebruik maken.

De manschappen worden onmiddellijk uit hun bed gelicht en zijn omstreeks 05u00 op post langsheen het Albertkanaal. De oorlogsmunitie wordt verdeeld en het schootsveld van elke stelling wordt vrijgemaakt door het kappen van struiken die het zicht belemmeren. Het regiment is opgesteld als volgt:
  • het Iste bataljon bezet het noordelijke kwartier langsheen de oever van het Albertkanaal
  • het IIIde bataljon bemant het zuidelijke kwartier, eveneens aan het kanaal
  • de beide bataljons beschikken over 4 C47 anti-tankkanonnen van de divisietroepen
  • het IIde bataljon heeft posities ingenomen op het tweede echelon
  • de II/22A levert rechstreekse artilleriesteun aan het regiment
  • het wagenpark staat opgesteld te Zelk

Bij dageraad zien de manschappen de eerste overvliegende vijandelijke vliegtuigen en wordt het duidelijk dat het alarm deze keer wel menens was en dat de oorlog is uitgebroken. Vanaf 06u30 worden diverse ploegen het kanaal overgestuurd om bomen en struikgewas om te hakken en het schootsveld van de bunkers en loopgrachten vrij te maken.

Het peloton verkenners heeft de voorposten ingenomen op de noordelijke kanaaloever. Rond 10u00 dient het peloton twee verkenningsteams uit te sturden naar Koersel en Beverlo om de wijde omgeving te verkennen.

Rondom 11u00 passeren de laatste colonnes van de 11de Infanteriedivisie over de kanaalbruggen van Tervant en van Beringen. Deze troepen verlieten nog voor dageraad het Kamp van Beverlo en zijn onderweg naar de buurt van Diest. Ook enkele detachementen van de eenheden die de Vooruitgeschoven Positie op het Verbindingskanaal Maas-Schelde bemanden trekken zich terug via deze bruggen.

Net na de middag wordt de enige zender-ontvanger van het regiment opgehaald door de transmissietroepen en naar Herk-de-Stad gebracht. Het verdwijnen van deze ERP post betekent dat het regiment niet langer per radio kan communiceren.

De brug van Tervant wordt omstreeks 17u00 opgeblazen door de Belgische genie.

Het peloton verkenners vervoegt het regiment op de zuidelijke kanaaloever omstreeks 20u15.
11mei.jpg
t_albertkanaal.jpg
Het 35Li blijft op post aan het Albertkanaal. Net na middernacht krijgt de regimentsstaf te horen dat een lading munitie is afgeleverd in het station van Zoutleeuw. Een ploeg van zes vrachtwagens wordt uitgestuurd om de munitie op te halen. Te Zoutleeuw wordt echter ontdekt dat de munitie niet is aangekomen. De munitietrein zal later op de dag toch aankomen, maar zal in hoofdzaak munitie bevatten voor het FM30 licht machinegeweer. Het 35Li beschikt niet over dit wapentype en kan kan ook niets aanvangen met de toegezonden munitie.

De laatste troepen van de Vooruitgeschoven Positie trekken zich terug over het Albertkanaal en maken daarbij nog steeds gebruik van de brug van Beringen. De brug wordt vervolgens rond 04u00 door de genie vernietigd. De drijvende loopbrug van het leger vormt nu de enige overgang over het kanaal. Het regiment moet de loopbrug gedeeltelijk terugtrekken om te beletten dat steeds grotere groepen vluchtende burgers van de overgang gebruik maken.

Het regiment moet tijdens de voormiddag zijn 2de reserverantsoenen zien vertrekken. De rantsoenen wordt opgehaald voor gebruik door een andere eenheid van het leger.

Vanaf 16u00 wordt een aanvang gemaakt met het uitvoeren van boomvellingen op de baan van Beringen naar Paal. Deze hindernissen moeten de vijand afremmen bij een eventuele oversteek over het kanaal.

Tegen de avond worden de eerste vijandelijke contacten gemeld wanneer aan de noordelijke oever kleine groepjes Duitse verkenners opduiken. Een observatieploeg van het 22A en de uitkijkposten van de 9de compagnie nemen de vijand als eerste waar.

Op het Groot Hoofdkwartier is het intussen duidelijk geworden dat de vijand na de overval op de 7de Infanteriedivisie op 10 mei het Belgische front aan het Albertkanaal heeft weten te breken en oprukt in zuidwestelijke richting tussen Hasselt en Luik. De algehele terugtocht van het oostelijke deel van het Albertkanaal werd bevolen en het veldleger zal post vatten achter de K.W. Stelling tussen Antwerpen en Leuven. Het Cavaleriekorps zal hierbij een tussenstelling bezetten langsheen de Demer en de Gete. Om de aftocht in goede orde te laten verlopen, krijgt de 14de Infanteriedivisie het bevel om de dwarsstelling van Lummen in te nemen en zich zo ten dele naar het oosten te draaien. Het 36Li zal de dwarsstelling van Lummen innemen en het 38Li zal het scharnierpunt van deze beweging vormen. Het 35Li dient op post te blijven aan het Albertkanaal.

De meer noordwaarts gelegen troepen van het 1Gr melden even na 22u00 dat de vijand met rubberbootjes tracht over te steken naar bunker A31. De oversteek blijft beperkt, maar er wordt toch de ganse nacht over een weer geschoten.
12mei.jpg
t_albertkanaal.jpg
Tijdens de nacht van 11 op 12 mei voert de 14de Infanteriedivisie de geplande positiewissel uit. Het op rechts liggende 36Li en 38Li vertrekt naar de dwarsstelling van Lummen in een poging om de Duitse opmars van uit Tongeren tegen te houden. Het 38Li komt hierdoor op het scharnierpunt van de stellingen aan het Albertkanaal te liggen en vormt nu het meest oostelijke regiment langsheen deze ganse verdedigingslinie.

De Duitsers bezetten definitief de noordelijke oever van de ondersector beginnen steeds meer druk uit te oefenen op het regiment. Van tussen de huizen van Beringen wordt steeds vaker over het kanaal gevuurd. Het 35Li wil riposteren met zijn granaatwerpers, maar moet met grote ergernis vaststellen dat de verouderde VB granaten die met trombons afgevuurd worden niet eens tot op de noordelijke kanaaloever reiken en doelloos in het kanaal landen. Tot overmaat van ramp raken een groot deel van de al even oude Chauchat lichte mitrailleurs al snel defect.

Het regiment vraagt dan maar een eerste vuuropdracht bij de II/22A aan en omstreeks 07u00 komen Belgische artilleriegranaten een eerste keer neer op Beringen.

Een ploeg van het peloton verkenners vertrekt even na 11u00 naar Hulst om het contact met het nabijgelegen 1Gr na te kijken. De verkenners vinden er alleen maar verlaten loopgrachten en het wordt al snel duidelijk dat de ten westen gelegen Belgische 6de infanteriedivisie zich tijdens de nacht helemaal heeft teruggetrokken van het Albertkanaal. De flank van het 35Li wordt niet langer verdedigd en de onrust neemt toe. De Duitsers maken van de vroegtijdige aftocht van het 1Gr al snel gebruik maken om ongestoord het kanaal over te steken en een bruggenhoofd op de zuidelijke oever op te bouwen. Het ganse peloton verkenners wordt uitgestuurd om de flank te dekken.

Vanaf de vroege namiddag breken hevige gevechten uit bij de 3de en 10de compagnies, op de scheiding tussen het eerste en derde bataljon. Het regiment vraagt de II/22A om de Kruisbaan en de Tervantse Heide te bestoken. Een gedeelte van de 2de compagnie moet zich dwars op het kanaal opstellen om infiltratie bij de 3de compagnie in te dijken. De verbinding met de beide compagnies wordt enkele uren later verbroken. De artillerie blijft vuren, maar de II/22A laat weten dat ze even na 20u30 hun stellingen zullen verlaten voor de aftocht naar het westen.

Het pelton verkenners keert verslagen terug naar de commandopost van het regiment. Aan de rand van de ondersector van het 1Gr werd contact gemaakt met de vijand en slechts vier militairen konden ontsnappen.

De vijandelijke infiltraties bij het eerste en derde bataljon blijven aanhouden. Bovendien kunnen de Duitsers ook binnendringen in het tweede echelon van het I/35Li.

Om 20u30 volgt dan ook het onvermijdelijke bevel tot de evacuatie van het Albertkanaal. Heel wat uitrusting, munitie en documenten worden hierbij achtergelaten en ook een deel van de bagagetros gaat verloren. Het regiment vergeet een peloton van de 11de compagnie aan de brug van Beringen te verwittigen van de aftocht. De militairen worden gevangen gemaakt wordt door de vijand. Bij de aftocht moet het 35Li enkele dodelijke slachtoffers achterlaten in de omgeving van Paal.
13mei.jpg
t_onderweg.jpg
soldatenmarcheren.JPG Het 35Li marcheert door de nacht en bereikt rondom 08u00 het Brabantse Langdorp nabij Aarschot. Tijdens de aftocht moeten heel wat achterblijvers afhaken. Bovendien zijn de wegen druk bezet met terugtrekkende militairen en vluchtende burgers. Overal heerst de grootste chaos en verwarring. Te Langdorp ontbreken dan ook reeds heel wat militairen. De manschappen worden er gekantonneerd en moeten zich overdag schuil houden om niet ontdekt te worden door de Luftwaffe.

Het regiment moet zich no snel mogelijk in veiligheid stellen achter de K.W. Stelling en en zal zich vervolgens ten westen van deze verdedigingsgordel hergroeperen. Zodra het begint te schemeren, worden de colonnes opnieuw samengesteld. Omstreeks 21u00 vertrekt het regiment richting Begijnendijk.

De Duitsers hebben intussen de verlaten sector van de 14de Infanteriedivisie ingenomen en hebben een stevig bruggenhoofd over het Albertkanaal uitgebouwd. De vijandelijke troepen rukken verder op naar het zuiden. In het kielzog van de 14de Infanteriedivisie werpen de Belgische troepen in alle haasten een verdedigingslinie op tussen het Albertkanaal en Diest, langsheen de loop van de Winterbeek. Het 1Cy en 2G worden ingezet om de aftocht van de laatste troepen van het Albertkanaal te dekken.
14mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het 35Li komt omstreeks 14u30 aan te Breendonk na een erg lange tweede nachtmars via Begijnendijk, Keerbergen en Mechelen.

Het regiment staat nu veilig en wel over het Kanaal van Willebroek. Opnieuw wordt overdag in kantonnementen verbleven om uit te rusten en luchtaanvallen te vermijden.

Het Iste bataljon wordt ter beschikking gesteld van het Groot Hoofdkwartier dat het nabije Fort van Breendonk bezet.
15mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het regiment verlaat Breendonk omstreeks 18u00 en begeeft zich naar Dendermonde. Aan de bruggen over de Dender heerst een grote drukte. De colonnes komen slechts langzaam vooruit.
16mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het 35Li bereikt Appels omstreeks 03u00. Hier wordt opnieuw halt gehouden.
17mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het I/35Li wordt van zijn bewakingsopdracht te Breendonk ontlast en trekt het regiment achterna. De manschappen vervoegen het regiment te Appels.

Tijdens de avond marcheert het regiment voor een tweede keer de stad Dendermonde in. De troepen zullen in het station Dendermonde ingescheept worden op enkele goederentreinen en zullen naar West-Vlaanderen gezonden worden. De bestemming wordt Beerst, even ten noorden van Diskmuide.
18mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het 35Li vertrekt van uit Dendermonde omstreeks 03u00 tijdens de nacht van 17 op 19 mei. De tocht naar West-Vlaanderen zal heel wat geduld van het regiment vragen. Door de chaos op het spoorwegnetwerk komen de treinen slechts bijzonder moeizaam vooruit.
19mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het 35Li wordt afgezet in het station Diksmuide rondom het middaguur. Het regiment bezet tijdens de namiddag zijn nieuwe kantonnementen te Beerst. Het zal hier de komende drie dagen uitrusten. Ook wordt er naarstig gezocht naar bevoorrading en nieuwe wapens om de achtergelaten uitrusting te vervangen.
20mei.jpg
t_rust.jpg
Het regiment rust uit te Beerst.
21mei.jpg
t_rust.jpg
Het regiment rust uit te Beerst.
22mei.jpg
t_rust.jpg
Het regiment rust uit te Beerst.
23mei.jpg
t_ijzer.jpg
Nu de Duitsers in Noord-Frankrijk nabij Abbeville aan de Atlantische kust staan en de Belgen dus ook van uit het zuiden bedreigd worden, besluit onze legerleiding een verdedigingslinie langsheen de Vlaams-Franse grens uit te bouwen. Diksmuide wordt als belangrijk verkeersknooppunt ingericht als anti-tankcentrum met de overblijfselen van de 14de infanteriedivisie en een batterij artilleristen van het 15A die zonder kanonnen komen te zitten zijn.

Van 21 tot 24 mei bezet het regiment de noordrand van Diksmuide en ook de brug van Tervate:
  • het IIde bataljon neemt de noordelijke helft van de stad in
  • het IIIde bataljon sluit aan ten westen van de stad en bezet het dorp Beerst
  • het Iste bataljon bezet de omgeving van Tervate

Het IIIde bataljon richt Beerst in tot een steunpunt tegen infanterie en tanks. Er worden ook waarnemingsposten tegen luchtaanvallen en luchtlandingen uitgezet. Het IIIde bataljon wordt nu eveneens ingezet om veldwerken uit te voeren langsheen de oever van de Ijzer tussen Diksmuide en Tervate. De manschappen graven schuttersputjes en loopgrachten. Het bataljon krijgt de dubbele opdracht om enerzijds de stellingen aan de rivier te bezetten en anderzijds de verdediging van Beert te blijven verzekeren.

Te Diksmuide krijgt het 35Li versterking van twee C75TR kanonnen die met vlakbaanvuur de toegangswegen tot de stad tegen pantsers moeten verdedigen.
24mei.jpg
t_ijzer.jpg
Het regiment blijft op zijn nieuwe posities.
25mei.jpg
t_ijzer.jpg
Twee officiersverkenningen worden uitgestuurd naar Houtem en Leisele om bij een eventuele opmars van Duitse tanks van uit Frankrijk sneller alarm te kunnen slaan.
26mei.jpg
t_ijzer.jpg
Tijdens de nacht van 25 op 26 mei wordt een positiewissel doorgevoerd. Na het vertrek naar het front van het 41Li moeten de overgebleven troepen een groter gebied voor hun rekening nemen. Het 35Li neemt de volgende linies in:
  • I/35Li bezet de oostelijke oever van de Ijzer tussen kilometerpaal 18 en 25 met drie van de vier compagnies en maakt front richting Frankrijk
  • de derde compagnie van het I/35Li wordt dichter bij de Franse grens opgesteld aan het Kanaal van Veurne naar Lo te Pollinkhove, Lo-Reinine en Fortem. De compagnie maakt ondermeer gebruik van de ruines van het oude Fort Knokke op het grondgebied van Merkem om een steunpunt te installeren. Ook hier wordt richting Frankrijk front gemaakt
  • III/35Li vervolgt de linies aan de Ijzer van kilometerpaal 18 (bij de spoorbrug van Diksmuide) tot aan de baan van Woumen naar Zarren
  • II/35Li bezet de zone tussen Diksmuide en Klerken
27mei.jpg
t_ijzer.jpg
De manschappen blijven op hun stellingen. Kolonel Hatry schrijft een bijzonder boze instructie naar zijn bataljonscommandanten. Hij vindt het niet kunnen dat de manschappen niet continu voortwerken aan de veldversterkingen en is misnoegd om te vernemen dat de schutterputjes en loopgrachten in vele gevallen met golfplaten afgedekt zijn tegen de regen. Hij wil steeds één derde van de manschappen aan het werk zien.

De derde compagnie kijkt verbaasd toe wanneer Franse troepen aankomen aan de Ijzer en het Kanaal Veurne-Lo en zich ingraven op de westelijke oever. De Fransen hebben de opdracht om de perimeter van Duinkerken te beveiligen tegen een opmars uit het oosten, terwijl de Belgen van op de oostelijke oever klaar liggen tegen een inval uit het westen. Deze vreemde situatie houdt aan tot de capitulatie.
28mei.jpg
t_ijzer.jpg
Het 35Li verneemt tijdens de ochtend van 27 op 28 mei het nieuws van de komende capitulatie.

De Franse infanterie nabij Fort Knokke is afgelost door een eskadron van de 1er Dragons Portées. De Franse dragonders blazen prompt de Knokkebrug over de Ijzer op, zodat een deel van de 3de compagnie via Diksmuide moet omlopen om de rest van het regiment te vervoegen. Nabij Diksmuide vernielt de Britse genie alle bruggen zodra de Belgische troepen de westelijke oever van de Ijzer verlaten hebben.

Het regiment marcheert op 29 mei naar Werken en kantonneert hier tot 2 juni. Vervolgens wordt naar Deerlijk doorgetrokken, waarna de de nieuwe krijgsgevangenen vanaf 4 juni een aantal dagen in een lege fabriek te Ronse verblijven. Hier volgt op 10 en 11 juni de demobilisatie van de troep en het reservekader.

Register van Gesneuvelden

10/III

BAUMAN

Simon

Sdt
Mil


22/02/1911

Borgerhout

12/05

Beringen


1/I

BUSSELEN

Albert, J.

Kpl



25/05/1909

Merksem

12/05

Paal


1/I

COOLS

Petrus, A.

Sdt
Mil


15/11/1907

Geel

12/05

Assent


11/III

DE BEL

Richard, P.F.

Kpl



17/02/1911

Antwerpen

07/06

Brugge


9/III

DEVOS

Joannes, A.

Kpl



13/03/1910

Hoboken

24/05

Poperinge


12/III

DEVOS

Petrus, M.

Sdt
Mil


08/08/1908

Vollezele

22/05

Zelem


14/IV

GELDZAHLER

Abraham, I.

Sdt
Mil


22/12/1910

Antwerpen

28/05

Keiem


Onbekend

HELSEN

Peter, F.

Sdt
Mil


03/12/1909

Olen

22/05

Zelem


9/III

JANSSENS

Camiel, L.J.

Sdt
Mil


07/10/1907

Puurs

12/05

Beringen


12/III

MEESENS

Ludovic

Sdt
Mil


25/02/1909

Herselt

22/05

Zelem


1/I

SWINNEN

Alfons, V.

Sdt
Mil


03/10/1909

Scherpenheuvel

14/05

Paal


8/II

TROCH

Jozef, F.

Sdt
Mil


23/08/1910

Blaasveld

16/05

Dendermonde


11/III

VAN DEN PLAS

Emiel

Sdt
Mil
28

01/06/1908

Wechelderzande

12/05

Beringen

Verwond door artilleriegranaat en bij verzorging gedood door geweervuur.
11/III

VAN HAM

Joseph, H.J.

Sdt
Mil


22/04/1911

Antwerpen

14/05

Hechtel


Onbekend

VAN KOETSEM

Roger, A.J.

Sgt



13/03/1910

Antwerpen

12/05

Paal


10/III

VERCAUTEREN

Leo, K.C.

Sgt



28/07/1909

Temse

17/05

Gladbach (D)

Mönchengladbach (D)?
Onbekend

VERDOOLAEGE

Jozef, E.

Kpl



30/05/1908

Antwerpen

24/05

Poperinge


Onbekend

VERWIMP

Joseph, A.

Sdt
Mil


19/05/1908

Noorderwijk

13/05

Zelem


1/I

VYVERMAN

Désiré

Sdt
Mil


17/02/1910

Iddergem

13/05

Aalst

Overleden in Stedelijk Ziekenhuis Sint-Elizabeth.
Staf

WELLNER

Albert, S.

Adjt



24/02/1912

Antwerpen

28/05

Keiem


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
35Li_Sdt_Van_Den_Plas.JPG



Sdt Van Den Plas




Bibliografie en Bronnen

Guldenboek 5-17-35-55 Linieregimenten
Meulenijzer, V., 1941, Gevangen! Vier dagen oorlog aan t' Albertkanaal. Vier maanden in het Stalag, Brussel: Ignis
Royaux, R., jaartal onbekend, Historique des 8e, 16e, 38e et 58e régiments de Ligne 1939-1940, Brussel: Centrum voor Historische Documentatie van de Belgische Strijdkrachten.
Dossier 35Li, Centrum voor Historische Documentatie, Evere