3Gr.jpg3de Regiment Grenadiers (3Gr)

3e Régiment de Grenadiers

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Infanterieregiment van de tweede reserve
Ontdubbeld van
1ste Regiment Grenadiers
Onderdeel van
Staf, I en III Bataljon: Maritieme Basis
II Bataljon: 18de Infanteriedivisie
Bevelhebber
Kolonel F. Coibion
Standplaats
Staf, I en III Bataljon: Belgische Kust
Commandopost te Lissewege

II Bataljon: Verbindingskanaal Maas-Schelde
Kwartier Oostmalle
Commandopost te Steenovens

Samenstelling
I Bataljon
(Kapitein-commandant W. Jorissen)
1ste Compagnie Fuseliers (Cdt F. Brohez)
2de Compagnie Fuseliers (Lt graaf J. de Renesse)
3de Compagnie Fuseliers (Lt Claude Dumont de Chassart)
4de Compagnie Mitraileurs (Cdt H. Jacqmain)

II Bataljon
(Majoor T. Lejeune)
5de Compagnie Fuseliers (Cdt M. Van Horen)
6de Compagnie Fuseliers (Cdt C. de Brochowski)
7de Compagnie Fuseliers (Cdt M. Massart)
8ste Compagnie Mitraileurs (Cdt L. Van Doorselaer)

III Bataljon
(Kapitein-commandant V. Monefeldt)
9de Compagnie Fuseliers (Cdt H. Gerard)
10de Compagnie Fuseliers (Lt G. Dendauw)
11de Compagnie Fuseliers (Lt J. Loumaye)
12de Compagnie Mitraileurs (Lt M. Uyttebroeck)

Stafcompagnie (Kapitein-commandant J. de Hulst)
Medische Compagnie (Geneesheer Luitenant A. Rener)
Peloton Verkenners (Luitenant Louis d'Oyere)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen
10mei.jpg
3Gr_Heist.jpg
Grenadiers op de zeedijk van Heist in april 1940.
Het 3Gr werd in september 1939 gemobiliseerd te Mechelen. Het kader werd opgeroepen op 20 september. De troep volgde twee dagen later. Het regiment wordt op 11 april 1940 opgesplitst. Terwijl het gros van de troepen naar de Belgische kust vertrekt, blijft het IIde bataljon en het peloton verkenners aangehecht bij de 18de Infanteriedivisie in de Kempen.

I/3Gr
Het Iste bataljon is op 10 mei samen met het IIIde bataljon verantwoordelijk voor de bewaking van het oostelijke deel van de Belgische kustlijn. De regimentsstaf wordt te Lissewege ondergebracht. Het Iste bataljon wordt ontplooid tussen Zeebrugge en Blankenberge. De bataljonsstaf zoekt een onderkomen te Zeebrugge. Drie compagnies blijven in dit dorp en de haven. De vierde compagnie wordt naar Knokke Heist gestuurd. Het bataljon zal aan de kust bewakingsopdrachten uitvoeren tot zondag 26 mei 1940.

II/3Gr
Het II/3 Gr neemt bij het alarm zijn stellingen in aan het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten dat deel uitmaakt van het Verbindingskanaal Maas-Schelde.

De 18de Infanteriedivisie moet er de zogenaamde Vooruitgeschoven Positie bemannen. De taak van de troepen bestaat in het vernietigen van de bruggen om de Duitse invallers trachten af te remmen, om zich daarna terug te trekken achter het Albertkanaal. De divisie is echter onvolledig. Van het 3Gr liggen er twee bataljons aan onze kust. en het 39Li is korte tijd voorheen vertrokken naar kantonnementen binnen de Versterkte Positie Antwerpen en heeft het kanaal verlaten. Ook 26A wordt elders ingezet. Er rest de 18e Infanteriedivisie slechts 4 bataljons, samen met het eigen eskadron cyclisten en dat van de 15e Infanteriedivisie. De divisie heeft wel nog de I/17A ontvangen om vuursteun te leveren bij een inval uit de richting Eindhoven. Deze kleine formatie moet een front van 40 Km bemannen.

De posities van het bataljon omvatten het kwartier Oostmalle dat strekt van Sint-Lenaarts in het westen tot Sint-Jozef in het oosten. De 7de compagnie ligt op links, de 6de compagnie in het centrum en de 5de compagnie in het oosten. Tussen Sint-Lenaarts en de anti-tankgracht van de Versterkte Positie Antwerpen zijn geen troepen langsheen het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten gestationeerd. Vanaf Sint-Jozef neemt het 3de Regiment Karabiniers de linies over. Het bataljon wordt ondersteund door de staf van het 1ste eskadron van de Groep Wielrijders van de 15de Infanteriedivisie die zich eveneens te Steenovens bevindt. Ook het peloton verkenners bevindt zich bij de bataljonsstaf.

De bruggen worden opgeblazen tijdens de loop van de dag wanneer het duidelijk wordt dat de Duitsers Nederland en België binnengevallen zijn.

III/3Gr
Het III/3 Gr bevindt zich eveneens aan de kust en is verantwoordelijk voor de beveiliging van de kuststrook tussen Zeebrugge en Blankenberge. Ten westen van De Haan ligt het 37Li. Te Zeebrugge neemt het I/3Gr over. De staf van het bataljon is ingekwartierd te Wenduine. Twee compagnies verblijven in dit dorp. Een derde compagnie wordt te Blankenberge gestationeerd en de laatste compagnie blijft in algemene reserve te Lissewege.
11mei.jpg
II/3Gr
Op vraag van het Franse 7de leger dat Nederland binnentrekt om onze noorderburen bij te staan, blijft de 18de Infanteriedivisie aan de Vooruitgeschoven Positie om de flank van de oprukkende Fransen te dekken. Ook het II/3 Gr blijft op zijn stellingen op uitkijk voor de Duitse voorhoeden.
12mei.jpg
II/3Gr
In Nederland nemen de Duitsers te stad Tilburg in en trekt het Franse 7de leger terug naar de lijn Breda-Turnhout. Voor de grenadiers verandert er voorlopig niks. Na de middag bereiken de eerste Duitsers rond 13u00 de voorposten in de ondersector van het 3Gr en worden er onder vuur genomen door het I/17A.
13mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr blijft nog een laatste dag op zijn stellingen, terwijl het Franse 7de leger zich in volle vaart naar het zuiden begeeft.
14mei.jpg
II/3Gr
De terugtocht van het Franse 7de leger uit Nederland nadert zijn voltooiing. Na in de nacht van 13 op 14 mei het bevel te hebben ontvangen om zich zich terug te trekken naar de K.W. Stelling, blaast het II/3 Gr de aftocht richting Antwerpen. Het peloton verkenners vormt de achterhoede tijdens de mars. De Duitse troepen komen aan op het kanaal en kunnen dit makkelijk oversteken aangezien het niet langer wordt verdedigd.
15mei.jpg
II/3Gr
Via de Turnhoutse baan marcheren de Grenadiers de Versterkte Positie Antwerpen binnen om vervolgens te Wijnegem het Albertkanaal over te steken.

De volledige 18de infanteriedivisie bereikt bij het begin van de dag de Versterkte Positie Antwerpen en gaat in kantonnement te Ranst, Broechem en Emblem.
16mei.jpg
II/3Gr
Tijdens de nacht van 15 op 16 mei verplaatsen de eenheden van de 18de divisie zich tot aan de oude fortengordel rondom Antwerpen. Er wordt gekantonneerd rondom Borsbeek en Boechout. Die dag beslist het Groot Hoofdkwartier om het leger terug te trekken naar de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. De algehele terugtocht zal in twee fasen gebeuren en de Versterkte Positie Antwerpen zal tijdens de nacht van 16 op 17 mei opgegeven worden.
17mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr steekt tijdens de nacht van 16 op 17 mei samen met de andere eenheden van de 18de infanteriedivisie de Rupel over te Boom. Vervolgens gaat het westwaarts en wordt de Schelde overgestoken via de brug van Temse. Aangekomen in het Waasland zet de divisie koers naar Lokeren. In de stad zelf en in de gemeenten net ten noorden worden nieuwe logementen opgezocht.
18mei.jpg
II/3Gr
De 18de divisie wordt doorgestuurd naar de stad Gent. De nachtelijke etappe van 17 op 18 mei gaat van Lokeren tot de oostrand van het Bruggenhoofd Gent. De mannen zijn nu onderweg sinds 13 mei en de lange nachtelijke verplaatsingen hebben duidelijk hun tol geëist.

Het 3C zoekt de streek rond Destelbergen op en kan zich daar reorganiseren en uitrusten. Die zelfde dag komt het II/3Gr samen met het pelton verkenners aan te Gent zelf en zoekt nieuwe kantonnementen op rondom het Groot Dok en achter de Singel.
19mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr bevindt zich nog steeds te Gent en is ontplooid op de linkerflank van de sector van 18de divisie. De stellingen bevinden zich nabij het Groot Dok van de Gentse haven. Op de linkerflank ligt het 20Li. Op de rechterflank het 39Li.
20mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr bevindt zich nog steeds te Gent. Het bataljon rust uit, werkt aan het inrichten van de nieuwe stellingen en reorganiseert zicht.
21mei.jpg
3Gr_Wenduine.JPG
Militairen van het 3Gr te Wenduine.
II/3Gr
Het II/3Gr bevindt zich nog steeds te Gent.

III/3Gr
Het III/3Gr is nog steeds aan de oostkust en ontvangt versterking van een detachement van het 42Li. De 9de compagnie van het 42Li wordt samen met een detachement van de 12de compagnie om er de haven te helpen beveiligen. Dit detachement neemt een naar Zeeland gerichte positie in met op de linkerflank enkele Franse troepen die de havenpier bezetten en op de rechterflank van het IIIde bataljon van het 3Gr.

Ten westen van het III/3Gr heeft het 37Li zijn stellingen verlaten om van de kust naar het front aan het Kanaal Gent-Terneuzen gestuurd te worden.
22mei.jpg
Op de Conferentie van Ieper tussen de Belgen, Fransen en Britten is beslist dat het front achteruit moet. Het Belgische leger zal de aftocht naar de Leie aanvatten en rondom Gent worden de Belgische posities herschikt en wordt het Bruggenhoofd Gent opgegeven. De 16de en de 18de infanteriedivisies zullen de stad verdedigen. De 1ste infanteriedivisie zal de stad verlaten en naar de streek van Kortrijk verhuizen. De 2de en de 4de infanteriedivisie zullen het Bruggenhoofd Gent verlaten, terwijl ten zuiden van de stad de 1ste Divisie Ardeense Jagers en de 5de infanteriedivisie nog achter de Schelde moeten blijven tot de nacht van 23 op 24 mei en zich vervolgens ook achter de Leie moeten terugtrekken.

II/3Gr
Het Groot Hoofdkwartier werkt samen met de andere staven een nieuwe samenstelling uit voor de gevechtsgroep rond het II/3Gr. Het bataljon zal versterkt worden met 6 mortieren Van Deuren van het 3de Legerartillerie.

Het II/3Gr gaat na het vallen van de duisternis in stelling in de Gentse haven, achter het Kanaal Gent-Terneuzen. Het bataljon bevond zich reeds in dit gebied, maar bezet nu de westelijke oever van de haven, met van noord naar zuid de 5de, 6de en 7de compagnie. De compagnie mitrailleurs stuurt elk een peloton naar de overige eenheden. Aan de Meulestedebrug staan de 6 mortieren Van Deuren opgesteld. Ten zuiden van het bataljon zal het 39Li aansluiten.

I/3Gr en III/3Gr
De beide bataljons aan de kust krijgen rond 1800 het bevel om hun posities te verlaten en zich te voet naar Nieuwpoort te begeven. De Belgische legerleiding vreest immers een Duitse opmars van uit Noord-Frankrijk en zal aan de Ijzer een naar het westen gerichte defensieve linie organiseren.
23mei.jpg
II/3Gr
Bij het II/3Gr te Gent worden reeds tijdens de nacht verschillende bruggen in de stad vernietigd. Tussen 02u00 en 03u30 blazen de genietroepen de Meulestedebrug, de Voorhavenbrug en de Muidebrug op.

Tijdens de voormiddag gaat het bataljon samen met de Gentse politie over tot de inbeslagname van fietsen bij de plaatselijke bevolking. Majoor Lejeune wil genoeg fietsen verzamelen voor al zijn manschappen voor het geval de troepen er snel vandoor moeten.

De vijand valt het stadscentrum binnen via de Keizerspoort, maar stoot niet door tot in de haven. De Grenadiers maken dan ook geen contact met de Duitsers. Omstreeks 16u00 gaan vernietigingsdetachementen aan het werk om de petroleumtanks in de haven te vernielen. Rond 18u30 worden de acht grote tanks van de firma Purfina aan de Meulestedebrug opgeblazen door de genie.

Rond 19u00 wil een plaatselijke fabrieksdirecteur en een Gentse schepen dat de 7de compagnie de haven verlaat omwille van het grote aantal vluchtelingen dat zich in die sector ophoudt. Het stadsbestuur wil niet dat er gevechten uitbreken. Commandant Massart weigert en en komt tot ongeregeldheden met de plaatselijke bevolking. De Duitsers laten weten dat de mannen van de compagnie terechgesteld zullen worden als ze om 03u00 niet vertrokken zijn. De Grenadiers blijven toch tot in de nacht op post en verlaten Gent samen met de overige Belgische troepen.

I/3Gr en III/3Gr
De beide bataljons bereiken Nieuwpoort omstreeks 08u30. De troepen rusten uit tijdens de voormiddag en worden vervolgens ontplooid tussen Nieuwpoort-Bad en Nieuwpoort-Stad.

De commandopost van het regiment installeert zich te Nieuwpoort-Bad. Het Iste bataljon bewaakt de zone tussen de badplaats en de stad. Het IIIde bataljon bezet het sluizencomplex en de stad.

Er worden eveneens vier pelotons aangeduid voor het bemannen van steunpunten te Pelikaanbrug, tussen het Kanaal van Veurne en Ramskapelle, te Sint-Joris en aan de westrand van Nieuwpoort-Bad.

Tijdens de avond krijgt het regiment het bevel om van front te wisselen en zich nu richting oosten op te stellen.
24mei.jpg
II/3Gr
De 18de infanteriedivisie zal de reserve van het Vde Legerkorps uitmaken. Dit legerkorps bezet aan het Afleidingskanaal van de Leie de noordelijke sector tussen Strobrugge en Oostwinkel. Na een vermoeiende nachtmars komt ook het II/3Gr aan in het achtergebied van deze sector en wordt op zo'n 20 Km van het Afleidingskanaal rondom Hertsberge gekantonneerd.

I/3Gr en III/3Gr
Het detachement aan de kust wordt afgelost door het 42Li en dient nu de ganse zone tussen Nieuwpoort en De Haan te bezetten.
25mei.jpg
II/3Gr
Aan het Afleidingskanaal van de Leie voeren de Belgen een omvangrijke positiewissel uit. De 6de infanteriedivisie heeft in de nacht van 24 op 25 mei het 9Li naar het zuidelijk front aan de Leie moeten sturen om er de Duitse doorbraak rond Kortrijk trachten te keren. In de ochtend krijgen ook de divisiestaf en het 1Gr het bevel om naar de Leie te vertrekken. De 6de divisie zal afgelost worden door de 18de infanteriedivisie.

De 18de divisie zal voor de nakende actie aan het Afleidingskanaal samengesteld worden uit de volgende eenheden:
  • IIde bataljon van het 3Gr
  • IIde bataljon van het 3C
  • Iste bataljon van het 39Li
  • IVde bataljon van het Regiment Speciale Vestingstroepen Antwerpen
  • 7de Jagers te Voet
  • 1ste Carabiniers
  • Groep Cyclisten van de 18de infanteriedivisie

Dit geheel zal artilleriesteun ontvangen van de vier groepen van het 6A. De Iste en IIIde groep van het 13A leveren bijkomende vuurkracht van op hun nieuwe posities te Kleit Kampel en Prinsenveld. Drie secties C40 Bofors kanonnen van de IXde groep van het 1DTCA staan in voor de luchtafweer.
26mei.jpg
I/3Gr
Na de Duitse doorbraak aan de Leie rukt de vijand op richting Tielt. Het Groot Hoofdkwartier gaat dringend op zoek naar de allerlaatste beschikbare eenheden om het front toch maar trachten intact te houden. De restanten van de 16de infanteriedivisie worden gebruikt als de kern van een nieuwe groepering die toegewezen die onmiddellijk zal worden aan de verdediging Tielt en PIttem.

Het staf van het 41Li vormt het commando deze nieuwe groepering ter grootte van een regiment die samengesteld wordt met het I/41Li, het II/21Li, het I/3Gr en het 18de bataljon Genie. Het I/3Gr wordt onmiddellijk van de kust weggehaald en naar Wingene getransporteerd.

Majoor Van Steelandt van het 41Li stelt zijn commandopost op in de buurt van de kerk van Tielt. De gevechtsgroep wordt in twee verdeeld: een eerste groep op de linkerflank omvat het I/41Li en de 1ste en 3de compagnie van het 18de bataljon Genie, terwijl de rechterflank ingenomen wordt door het II/21Li, I/3Gr en de 2/18Gn. Het I/3Gr rukt op naar de nieuwe frontlinie rond Pittem.

II/3Gr
De Duitsers steken die dag het Afleidingskanaal van de Leie over en de restanten van het II/3Gr trekken zich samen met de 18de divisie 's avonds terug.
27mei.jpg
I/3Gr
Het bataljon wordt gegrepen door een Duitse aanval richting Tielt en raakt tussen Tielt en Pittem betrokken bij zware gevechten. Het bataljon houdt stand tot ongeveer 16u00, maar moet dan te strijd staken en valt uit elkaar.

II/3Gr
Via Oedelem trekken de overblijvende troepen van de 18de divisie tijdens de nacht van 26 op 27 mei naar Oostkamp. Te Maldegem worden de overgebleven detachementen van het 39Li en het 3Gr die nog niet zijn weggevlucht naar Oedelem samengevoegd met het 8J en het 9J. Hier wordt nog de ganse dag stand gehouden op een geïmproviseerde linie van Strobrugge tot Kleit. Rondom 20u00 wordt deze lijn opgegeven en trekken de Belgen zich terug naar Brugge.
28mei.jpg
I/3Gr
De restanten van het uit elkaar geslagen Iste bataljon worden eveneens naar Oostkamp gebracht waar het ganse regiment gehergroepeerd wordt.

II/3Gr
Het IIde bataljon bevindt zich in de streek van Brugge en zal eveneens te Oostkamp verzamelen.

III/3Gr
Het derde bataljon is aan de kust gebleven en zal hier de wapens neerleggen.

Register van Gesneuvelden

8/II

DANZIN

Emile, P.G.

Sdt
Mil


04/11/1909

Schaarbeek

27/05

Oedelem


6/II

DE BROCHOWSKI

Ladislas, J.E.

Cdt



8/11/1896

Antwerpen

27/05

Maldegem


5/II

DEDECKER

Lionel, E.

Sdt
Mil


16/02/1908

Lodelinsart

26/05

Adegem


7/II

LAGASSE DE LOCHT

Charles, L.G.

Adjt



28/10/1913

Elsene

26/05

Adegem


2/I

PAELMANS

Emiel

Sdt
Mil


?

?

27/05

Tielt


3/I

SANSPEUR

Robert, D.J.

Sdt
Mil


04/10/1912

Ronse

25/05

Blankenberge


5/II

TOURNAY

Arsène, A.

Sgt



01/04/1908

Villers-la-Ville

27/05

Brugge


2/I

VAN DE VELDE

Albert, E.

Sdt
Mil


01/10/1910

Hoeleden

30/05

Bavikhove


8/II

VAN DOORSELAER

Lodewijk, J.

Cdt



2/02/1893

Steenhuffel

30/05

Brugge


3/I

VAN DRIESSCHE

Joseph, B.

Sdt
Mil


12/02/1911

Zele

27/05

Pittem


Staf/II

VAN LAER

Maurice, J.R.

Sdt
Mil


06/01/1911

Brussel

27/05

Middelkerke


6/II

VANDERSANDE

Pierre, L.

Sdt
Mil


09/07/1910

Sint-Jans-Molenbeek

25/05

Maldegem

Of + 27/5?
8/II

VANDERVAEREN

Edmond, E.

Sdt
Mil


12/03/1908

Hoeilaart

26/05

Adegem


6/II

VERTOMMEN

Matthei

Sdt
Mil


02/09/1909

Nieuwrode

03/06

Brugge


2/I

WYCKAERT

Joannes

Sdt
Mil


29/08/1910

Gent

06/06

Oudenaarde


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
3Gr_Cdt_Van_Doorslaer.JPG
3Gr_Sdt_Van_Driessche.jpg
3Gr_Sdt_Wyckaert.JPG

Cdt Van Doorselaer
Sdt Van Driessche
Sdt Wyckaert

Bibliografie en Bronnen