3Gr.jpg3de Regiment Grenadiers (3Gr)

3e Régiment de Grenadiers

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Infanterieregiment van de tweede reserve
Ontdubbeld van
1ste Regiment Grenadiers
Onderdeel van
Staf, I en III Bataljon: Maritieme Basis
II Bataljon: 18de Infanteriedivisie
Bevelhebber
Kolonel F. Coibion
Standplaats
Staf, I en III Bataljon: Belgische Kust
Commandopost te Lissewege

II Bataljon: Verbindingskanaal Maas-Schelde
Kwartier Oostmalle
Commandopost te Steenovens

Samenstelling
I Bataljon
(Kapitein-commandant W. Jorissen)
1ste Compagnie Fuseliers (Cdt F. Brohez)
2de Compagnie Fuseliers (Lt graaf J. de Renesse)
3de Compagnie Fuseliers (Lt Claude Dumont de Chassart)
4de Compagnie Mitrailleurs (Cdt H. Jacqmain)

II Bataljon
(Majoor Theo Lejeune)
5de Compagnie Fuseliers (Cdt M. Van Horen)
6de Compagnie Fuseliers (Cdt Ladislas de Brochowski)
7de Compagnie Fuseliers (Cdt M. Massart)
8ste Compagnie Mitrailleurs (Cdt Lodewijk Van Doorslaer)

III Bataljon
(Kapitein-commandant V. Monefeldt)
9de Compagnie Fuseliers (Cdt Henri Gérard)
10de Compagnie Fuseliers (Lt G. Dendauw)
11de Compagnie Fuseliers (Lt J. Loumaye)
12de Compagnie Mitrailleurs (Lt M. Uyttebroeck)

Stafcompagnie (Kapitein-commandant J. de Hulst)
Medische Compagnie (Geneesheer Luitenant A. Rener)
Peloton Verkenners (Luitenant Louis d'Oyere)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

3Gr_Heist.jpg
Grenadiers op de zeedijk van Heist in april 1940.
Staf/3Gr
Het 3e Regiment Grenadiers (3Gr) werd opgericht op 20 september 1939 in de Prins Albertkazerne te Brussel met de wederoproeping van de bataljonscommandanten, compagniecommandanten en keuronderofficieren. Het gros van het regiment werd op 22 september 1939 gemobiliseerd te Mechelen als ontdubbelingsregiment van het 1ste Regiment Grenadiers (1Gr). De tweede reserve was in hoofdzaak samengesteld uit miliciens van de oudere klassen 28, 29, 30 en 31. In de infanterieregimenten van de tweede reserve ontbreekt het vierde bataljon met de bijkomende zware mitrailleurs, de mortieren en de anti-tankkanonnen C47mm. De fuseliers kregen in hoofdzaak oude Belgische Mauser geweren uit 1889 en Franse Chauchat lichte mitrailleurs die in 1915 aangekocht werden. Bovendien ontbrak het aan DBT granaatwerpers en moesten de mannen het stellen met Vivien Bessières tromblons die op de loop van hun geweer gevezen kunnen worden en een dracht van nauwelijks 150m hadden.

Het 3Gr verbleef vervolgens tot 3 oktober 1939 in het Kamp van Beverlo voor een opleidingsperiode, samen met de overige formaties van de 15de Infanteriedivisie en de 18de Infanteriedivisie. Op 4 oktober 1939 werd het regiment op de trein gezet naar Oostende en werd verantwoordelijk voor de verdediging van de oostkust. Tijdens deze inzet overleed de bevelhebber van het regiment, Luitenant-kolonel Robberechts, op 17 november 1939. Kolonel Coibion van de Hogere Directie van de Infanterie nam het commando over.

In december 1939 werd de divisie verplaatst naar het Bruggenhoofd Gent om daarna, in januari 1940, naar het Albertkanaal overgeplaatst te worden. In februari 1940 belandde het 3Gr in de sector Leuven van de K.W. Stelling.

Tenslotte komt de 18de Infanteriedivisie op 24 februari 1940 aan op de Vooruitgeschoven Stelling langsheen het Verbindingskanaal Maas-Schelde in de sector tussen Sint-Lenaarts en Arendonk. De formatie zal hier de 9de Infanteriedivisie aflossen. Het gros van de grenadiers (Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr) gaan over naar het commando van de Versterkte Positie Antwerpen (Vde Legerkorps). De staf wordt ingekwartierd te Mortsel Oude-God, het Iste Bataljon te Wilrijk en het IIIde Bataljon te Borsbeek. Het IIde Bataljon (II/3Gr) en het Peloton Verkenners (Pl Vkr/3Gr) blijven bij de 18de Infanteriedivisie (18Div) in de Kempen.

Op 11 april 1940 keren de Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr terug naar de Belgische kust.

Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr
Eens aangekomen in de kuststreek komt het regiment onder bevel te staan van Luitenant-generaal Etienne Glorie, commandant van de Maritieme Basis. De Maritieme Basis bestaat naast het 3Gr nog uit het Marinekorps, het 37ste Linieregiment, I/5LA en de 7de Batterij van II/5LA.

De commandopost van het 3Gr wordt te Lissewege opgesteld. Het Iste Bataljon is samen met het IIIde Bataljon verantwoordelijk voor de bewaking van het oostelijke deel van de Belgische kustlijn. Het Iste Bataljon bewaakt het kwartier tussen Zeebrugge en de Nederlandse grens. De bataljonsstaf heeft zijn onderkomen te Zeebrugge. Drie compagnies verblijven in dit dorp. De vierde compagnie is te Knokke-Heist ingekwartierd. Het IIIde Bataljon is toegewezen aan de zone tussen Wenduine en Zeebrugge. De staf van dit bataljon is ingekwartierd te Wenduine. Twee compagnies verblijven in dit dorp. De 9de Compagnie is te Blankenberge gestationeerd en de laatste compagnie blijft in algemene reserve te Lissewege.

II/3Gr
Het IIde Bataljon (II/3Gr) bevindt zich aan de vooravond van de oorlog nog steeds in de Kempen en staat onder bevel van de 18de Infanteriedivisie (18Div). De 18Div bewaakt hier een sector van de zogenaamde Vooruitgeschoven Positie. De taak van de divisie bestaat er in om door het uitvoeren van vernielingen aan de bruggen en het wegennet de Duitse invallers af te remmen, om zich daarna terug te trekken binnen het oostelijke uiteinde van de Versterkte Positie Antwerpen. De 18Div is echter nog steeds onvolledig. Bij de overplaatsing van de Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr van het Vde Legerkorps naar de Maritieme Basis werd het volledige 39Li toegewezen aan de Versterkte Positie Antwerpen en heeft dit regiment de Vooruitgeschoven Positie moeten verlaten. Ook 26A ontbreekt nog steeds en wordt eveneens binnen de Versterkte Positie Antwerpen ingezet. Er resten de 18Div bijgevolg nog slechts 4 infanteriebataljons, aangevuld met de Groep Wielrijders van de eigen divisie en de Groep Wielrijders van de 15de Infanteriedivisie. Luitenant-generaal Six heeft wel nog de I/17A als artilleriesteun ontvangen. Daarenboven moet de kleine divisie een bijzonder uitgestrekt front met een lengte van zo'n 40 Km bemannen.
10mei.jpg
Staf/3Gr
3Gr_Lissewege_Gemeentehuis.jpg
Het gemeentehuis van Lissewege, CP van 3Gr.
De commandopost van het regiment wordt geopend op het gemeentehuis van Lissewege. Op de eerste oorlogsdag is Kolonel Coibion met spoedverlof. Hij zal rond de middag terugkeren bij zijn regiment om het bevel over te nemen van commandant a.i. Kapitein-commandant Monefeldt. Vanaf 13u00 meldt de regimentsstaf de doortocht van gemotoriseerde troepen van het Franse leger op weg naar Zeeland. De hoofdweg langsheen de Belgische kust is door de Franse militaire planners aangeduid als I-1, de meest westelijke van in totaal vijf opmarsroutes die het 7de Leger van Generaal Giraud zal gebruiken bij zijn opmars naar Nederland.

I/3Gr
Het bataljon bezet zijn steunpunten te Zeebrugge met drie compagnies en verspreidt zijn vierde compagnie over de gemeentes Knokke en Heist. De commandopost van het bataljon bevindt zich te Zeebrugge.

II/3Gr
Het II/3Gr noteert om 03u07 de ontvangst van het algemeen alarm in zijn velddagboek. De posities van het bataljon omvatten het kwartier Oostmalle dat strekt van Sint-Lenaarts in het westen tot Sint-Jozef in het oosten. De 7de Compagnie ligt op links, de 6de Compagnie in het centrum en de 5de Compagnie in het oosten. Tussen Sint-Lenaarts en de anti-tankgracht van de Versterkte Positie Antwerpen zijn geen troepen langsheen het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten gestationeerd. Vanaf Sint-Jozef neemt het 3de Regiment Karabiniers de linies over. Het bataljon wordt ondersteund door het 1ste Eskadron van de Groep Wielrijders van de 15de Infanteriedivisie die zich eveneens te Steenovens bevindt. Ook het Peloton Verkenners bevindt zich bij de bataljonsstaf van II/3Gr. De bruggen over het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten worden opgeblazen in de loop van de dag wanneer het duidelijk wordt dat de Duitsers Nederland en België binnengevallen zijn.

III/3Gr
Tijdens de nacht van 9 op 10 mei 1940 is Sergeant Smekens van wacht bij de telefoon op de commandopost van het bataljon. Kort na 01u00 trommelt hij de officieren uit hun bed op aangeven van de regimentsstaf. Tegen 02u00 is de bataljonsstaf op post. De oorlogscommandopost van het bataljon wordt geopend te Wenduine. De troepen worden uitgestuurd naar hun gevechtsposities en tegen 04u15 hebben de laatste troepen hun kantonnementen verlaten. De staf van de 12Cie blijft eveneens te Wenduine. De 9Cie wordt ontplooid te Blankenberge. De 10Cie wordt opgesteld van De Haan tot Wenduine. De 11Cie gaat te Lissewege in reserve. Ten westen van het bataljon, vanaf De Haan, starten de posities van het 37Li. Vanaf Zeebrugge tot aan de Nederlandse grens neemt het I/3Gr over.

Kapitein-commandant Monefeldt komt even voor 13u30 aan bij zijn bataljon nadat hij het bevel over het regiment overgegeven heeft aan de uit verlof teruggekeerde Kolonel Coibion. De rest van de dag wordt besteed aan het inrichten van de diverse steunpunten. Bij valavond bevestigt Monefeldt dat 2/3 van de manschappen op de steunpunten van wacht zal zijn, terwijl telkens 1/3 kan gaan slapen. Vanaf 03u00 moeten de gevechtsposities volledig bemand worden om een eventuele landing bij dageraad te onderscheppen.
11mei.jpg
Staf/3Gr
Na een rustige nacht meldt de regimentsstaf de regelmatige passage van nieuwe colonnes van het Franse leger.

Hierbij horen nu ook detachementen die de Franse legerleiding langsheen onze kust wil ontplooien. Als eerste arriveert het IIIde Bataljon van het 225ème Regiment d'Infanterie (III/225RI) per vrachtwagen. Dit bataljon is een element van de tijdelijke groepering Détachement Maillot. Deze groepering vormt de voorhoede van de 68ème Division d'Infanterie van de Groupement Littoral Nord, op zijn beurt een onderdeel van het commando Amiral Nord geleid door Vice-Admiraal Jean-Marie Abrial. De groepering wordt bevolen door Luitenant-Colonel Maillot en omvat naast het III/225RI ook nog de 59ème Groupe de Reconaissance de Division d'Infanterie en twee detachementen van de marine. Deze troepen worden verspreid over de drie belangrijkste havens van onze kust te Nieuwpoort, Oostende en Zeebrugge om de Noordzeeflank van het Franse leger veilig te stellen. Het III/225RI neemt de haven van Zeebrugge in en bezet eveneens de bruggen aan het westelijke uiteinde van het Leopoldkanaal, het Afleidingskanaal van de Leie en het Kanaal naar Brugge. De Franse militairen installeren zich zonder overleg rondom de posities van het 3Gr.

De rest van de Franse 68ème Division d'Infanterie zet zich langzaam in beweging. Om 20u00 vertrekt het I/225RI met de uit België teruggekeerde vrachtwagens van uit Duinkerke naar Knokke. Het bataljon zal hier tijdens de nacht van 11 op 12 mei aankomen om de zeedijk en het militaire vliegveld in te nemen. De overige infanterie-eenheden van de divisie zullen de verplaatsing te voet afleggen.

II/3Gr
Op vraag van het Franse 7de leger dat Nederland binnentrekt om onze noorderburen bij te staan, blijft de 18de Infanteriedivisie aan de Vooruitgeschoven Positie om de flank van de oprukkende Fransen te dekken. Ook het II/3 Gr blijft op zijn stellingen op uitkijk voor de Duitse voorhoeden.

III/3Gr
Het bataljon kent een nacht zonder incidenten. Ook het III/3Gr meldt de komst van Franse troepen. Na de middag komt de kolonel op inspectieronde.
12mei.jpg
Staf/3Gr
Kolonel Coibion staat verbaast wanneer de staf van het Franse 225ème Regiment d'Infanterie op het gemeentehuis van Lissewege aankomt om hier het hoofdkwartier van het regiment in te richten. Na overleg met de Maritieme Basis wordt besloten om het dorp over te geven aan het Franse leger. De regimentsstaf verhuist naar Wenduine.

II/3Gr
In Nederland nemen de Duitsers de stad Tilburg in en trekt het Franse 7de leger terug naar de lijn Breda-Turnhout. Voor de grenadiers verandert er voorlopig niks. Na de middag bereiken de eerste Duitsers rond 13u00 de voorposten in de ondersector van het 3Gr en worden er onder vuur genomen door het I/17A.

III/3Gr
Bij de gasfabriek te Wenduine vindt een ernstig incident plaats wanneer wachtpost Soldaat Bellemans van de 10Cie plaatselijke inwoner Albert Deprez neerschiet. Bellemans had na de nodige waarschuwingen het vuur geopend en er wordt besloten dat hij correct handelde. Doorheen de ganse dag worden verschillende burgers gearresteerd door de nerveuze militairen. De arrestanten worden allen overgedragen aan de Rijkswacht van Blankenberge.

Pelotonscommandant Luitenant Faurès van de zelfde 10Cie gaat over naar de diensten van het Militair Auditoraat op verzoek van het Ministerie van Landsverdediging. Hij wordt vervangen door Luitenant Druet.
13mei.jpg
Staf/3Gr
De Maritieme Basis laat weten dat de Franse 68 (FRA) Div het 341ème Régiment d'Infanterie zal opstellen tussen Oostende en Blankenberge. Tijdens de nacht van 13 op 14 mei zal de verdediging van Blankenberge overgenomen worden door een detachement van dit regiment. De 9de Compagnie van het III/3Gr die de gemeente bezet, krijgt het bevel om naar Wenduine uit te wijken en het gros van het bataljon te vervoegen.

I/3Gr
Ten gevolge van de aankomst van de Franse troepen, wordt het Iste Bataljon verplaatst naar een nieuw kwartier vanaf de vuurtoren van Oostende over Bredene tot De Haan.

II/3Gr
Het II/3Gr blijft nog een laatste dag op zijn stellingen, terwijl het Franse 7de leger zich in volle vaart naar het zuiden begeeft.

III/3Gr
De 9de Compagnie krijgt het bevel om Wenduine over te dragen aan een detachement van het Franse 341ème Régiment d'Infanterie en moet vervolgens Wenduine vervoegen. De aflossing zal aan het eind van de dag starten.
14mei.jpg
Staf/3Gr
De regimentsstaf verneemt dat de Franse verkenners van de 59ème Groupe de Reconaissance de Division d'Infanterie ons land zullen verlaten om Zeeuws-Vlaanderen binnen te trekken en Breskens over te nemen van de troepen van hun 60ème Division' Infanterie. Het III/225RI zal hen tijdens de nacht van 13 op 14 mei volgen.

II/3Gr
De terugtocht van het Franse 7de leger uit Nederland nadert zijn voltooiing. Na in de nacht van 13 op 14 mei het bevel te hebben ontvangen om zich zich terug te trekken naar de Versterkte Positie Antwerpen, blaast het II/3Gr de aftocht richting Antwerpen. Het peloton verkenners vormt de achterhoede tijdens de mars. De Duitse troepen komen aan op het kanaal en kunnen dit makkelijk oversteken aangezien het niet langer wordt verdedigd.

III/3Gr
De aflossing van de 9de Compagnie door het detachement van het Franse 341ème Régiment d'Infanterie wordt uitgevoerd tussen 02u45 en 03u50. De compagnie vervoegt Wenduine. Het bataljon wordt om 19u45 op preadvies geplaatst om zich te verplaatsen. Orders worden beloofd voor de komende nacht, maar zullen niet aankomen tot de ochtend van 15 mei.
15mei.jpg
Staf/3Gr
Na de capitulatie van Nederland vertrekt ook het 341ème Régiment d'Infanterie richting Breskens nadat de rest van de 68 (FRA) Div divisie het bevel heeft ontvangen om Zeeuws-Vlaanderen binnen te trekken. De 68 (FRA) Div krijgt als opdracht de zuidelijke oever van de Zeeschelde te beveiligen.

II/3Gr
Via de Turnhoutse baan marcheren de Grenadiers de Versterkte Positie Antwerpen binnen om vervolgens te Wijnegem het Albertkanaal over te steken. De volledige 18de infanteriedivisie bereikt bij het begin van de dag de Versterkte Positie Antwerpen en gaat in kantonnement te Ranst, Broechem en Emblem.

III/3Gr
Om 10u45 krijgt het bataljon eindelijk het marsbevel dat beloofd was voor de vorige avond. Het bataljon moet naar Blankenberge vertrekken om hier het Iste Bataljon af te lossen. De 10de Compagnie zal Wenduine blijven bewaken. De inplaatsstelling te Blankenberge start om 13u15 en wordt als volgt uitgevoerd:
  • De bataljonsstaf en de staf van de 12Cie worden ondergebracht te Uitkerke.
  • De 9Cie bewaakt Blankenberge.
  • De 10Cie bewaakt Wenduine.
  • De 11Cie wordt verspreid over Blankenberge en Uitkerke.
16mei.jpg
II/3Gr
Tijdens de nacht van 15 op 16 mei verplaatsen de eenheden van de 18de divisie zich tot aan de oude fortengordel rondom Antwerpen. Er wordt gekantonneerd rondom Borsbeek en Boechout. Die dag beslist het Groot Hoofdkwartier om het leger terug te trekken naar de lijn Terneuzen-Gent-Oudenaarde. De algehele terugtocht zal in twee fasen gebeuren en de Versterkte Positie Antwerpen zal tijdens de nacht van 16 op 17 mei opgegeven worden.

III/3Gr
De posities van het bataljon blijven ongewijzigd.
17mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr steekt tijdens de nacht van 16 op 17 mei samen met de andere eenheden van de 18de infanteriedivisie de Rupel over te Boom. Vervolgens gaat het westwaarts en wordt de Schelde overgestoken via de brug van Temse. Aangekomen in het Waasland zet de divisie koers naar Lokeren. In de stad zelf en in de gemeenten net ten noorden worden nieuwe logementen opgezocht.

III/3Gr
De posities van het bataljon blijven ongewijzigd.
18mei.jpg
II/3Gr
De 18de divisie wordt doorgestuurd naar de stad Gent. De nachtelijke etappe van 17 op 18 mei gaat van Lokeren tot de oostrand van het Bruggenhoofd Gent. De mannen zijn nu onderweg sinds 13 mei en de lange nachtelijke verplaatsingen hebben duidelijk hun tol geëist.

Het 3C zoekt de streek rond Destelbergen op en kan zich daar reorganiseren en uitrusten. Die zelfde dag komt het II/3Gr samen met het pelton verkenners aan te Gent zelf en zoekt nieuwe kantonnementen op rondom het Groot Dok en achter de Singel.

III/3Gr
Negen dagen na de start van de veldtocht meldt het bataljon een tweede ernstig incident. Te Blankenberge worden enkele steunpunten van de 11de Compagnie worden gemitrailleerd door een Duits vliegtuig. Er vallen geen slachtoffers.
19mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr bevindt zich nog steeds te Gent en is ontplooid op de linkerflank van de sector van 18de divisie. De stellingen bevinden zich nabij het Groot Dok van de Gentse haven. Op de linkerflank ligt het 20Li. Op de rechterflank het 39Li.

III/3Gr
Om 14u45 laat de regimentsstaf weten dat het bataljon nogmaals verplaatst wordt en nu is toegewezen aan de verdediging van de kuststrook tussen Zeebrugge en Heist. Het bataljon zal hierbij versterking krijgen van de 3de Compagnie van het Franse 341ème Régiment d'Infanterie (341RI) dat nu met de rest van de 68ème Division d'Infanterie aangehecht is bij het 7de Leger. Het 341RI is aangeduid om een Duitse landing op onze kust te helpen voorkomen en bezet de kust van Zeeuws-Vlaanderen tussen Breskens en Heist. De opstelling wordt als volgt:
  • De commandopost van het bataljon wordt ontplooid in het station van Zeebrugge.
  • De 9Cie verdedigt het sluizencomplex en de bruggen over het kanaal naar Brugge, het Afleidingskanaal van de Leie en het Leopoldskanaal in en om de haven.
  • De 10Cie wordt ontplooid in het dorp en op de havenmuur.
  • De 11Cie wordt opgesteld net ten westen van het dorp
  • De 3Cie van het 341RI wordt verantwoordelijk voor de verdediging van Heist. De Franse Capitaine Laurens, bevelhebber van deze compagnie, komt aan op de bataljonsstaf omstreeks 20u45. Zijn compagnie wordt tegen 23u00 opgesteld.
20mei.jpg
II/3Gr
Het II/3Gr bevindt zich nog steeds te Gent. Het bataljon rust uit, werkt aan het inrichten van de nieuwe stellingen en reorganiseert zicht.

III/3Gr
De opstelling van het bataljon blijft ongewijzigd. Tijdens de avond wordt de kust op verschillende locaties gebombardeerd door de Luftwaffe. Er is geen schade bij het bataljon.
21mei.jpg
3Gr_Wenduine.JPG
Militairen van het 3Gr te Wenduine.
II/3Gr
Het II/3Gr bevindt zich nog steeds te Gent.

III/3Gr
Het III/3Gr is nog steeds aan de oostkust en ontvangt versterking van een detachement van het 42ste Linieregiment (42Li) bestaande uit de 9de Compagnie Fuseliers van het 42Li (9/III/42Li) en een deel van de 12de Compagnie Mitrailleurs (12/III/42Li). Dit detachement wordt in de haven van Zeebrugge opgesteld en neemt een naar Zeeuws-Vlaanderen gerichte positie aan.

De 3de Compagnie van het Franse 341RI wordt teruggeroepen van Heist en in de Zeebrugse haven opgesteld om een naar Zeeuws-Vlaanderen gerichte positie aan te nemen.

Ten westen van het III/3Gr verlaat het 37Li zijn stellingen om van de kust naar het front aan het Kanaal Gent-Terneuzen gestuurd te worden.

Tijdens de avond volgt een Duitse luchtaanval op het woongedeelte van de Vuurtorenwijk te Oostende ("den Opex).
22mei.jpg
Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr
Op de Conferentie van Ieper tussen de Belgen, Fransen en Britten is beslist dat het front achteruit moet. Het Belgische leger zal de aftocht naar de Leie aanvatten en rondom Gent worden de Belgische posities herschikt en wordt het Bruggenhoofd Gent opgegeven. De 16de en de 18de infanteriedivisies zullen de stad verdedigen. De 1ste infanteriedivisie zal de stad verlaten en naar de streek van Kortrijk verhuizen. De 2de en de 4de Infanteriedivisie zullen het Bruggenhoofd Gent verlaten, terwijl ten zuiden van de stad de 1ste Divisie Ardeense Jagers en de 5de infanteriedivisie nog achter de Schelde moeten blijven tot de nacht van 23 op 24 mei en zich vervolgens ook achter de Leie moeten terugtrekken.

De regimentsstaf en de beide bataljons aan de kust krijgen rond 1800 het bevel om hun posities te verlaten en zich te voet naar Nieuwpoort te begeven. De Belgische legerleiding vreest immers een Duitse opmars van uit Noord-Frankrijk en zal aan de Ijzer een naar het westen gerichte defensieve linie organiseren. De mars wordt tijdens de nacht van 22 op 23 mei uitgevoerd.

II/3Gr
Het Groot Hoofdkwartier werkt samen met de andere staven een nieuwe samenstelling uit voor de gevechtsgroep rond het II/3Gr. Het bataljon zal versterkt worden met 6 mortieren Van Deuren van het 3de Legerartillerie. Het II/3Gr gaat na het vallen van de duisternis in stelling in de Gentse haven, achter het Kanaal Gent-Terneuzen. Het bataljon bevond zich reeds in dit gebied, maar bezet nu de westelijke oever van de haven, met van noord naar zuid de 5de, 6de en 7de compagnie. De compagnie mitrailleurs stuurt elk een peloton naar de overige eenheden. Aan de Meulestedebrug staan de 6 mortieren Van Deuren opgesteld. Ten zuiden van het bataljon zal het 39Li aansluiten.
23mei.jpg
Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr
De eerste elementen van het regiment bereiken Nieuwpoort omstreeks 08u30. Na de mars van zo'n 40Km zijn er heel wat achterblijvers waarvan er velen met de kusttram het regiment zullen vervoegen. De troepen rusten uit tijdens de voormiddag en worden vervolgens ontplooid te Nieuwpoort-Bad en Nieuwpoort-Stad. De commandopost van het regiment installeert zich te Nieuwpoort-Bad. Het Iste Bataljon bewaakt de zone tussen de badplaats en de stad. Het IIIde Bataljon bezet het sluizencomplex en de stad. Er worden eveneens vier pelotons van het III/3Gr aangeduid voor het bemannen van steunpunten te Pelikaanbrug, tussen het Kanaal van Veurne en Ramskapelle, te Sint-Joris en aan de westrand van Nieuwpoort-Bad.

Tijdens de avond krijgt het regiment het bevel om van front te wisselen en zich nu richting oosten op te stellen. Dit is allicht te wijten aan het feit dat een doorbraak van de Duitsers uit Noord-Frankrijk richting België minder waarschijnlijk is. Het wordt stilaan duidelijk dat alles in het werk gesteld moet worden om de haven van Duinkerke te beveiligen teneinde de British Expeditionary Force (BEF) toe te laten naar Engeland terug te keren.

II/3Gr
Bij het II/3Gr te Gent worden reeds tijdens de nacht verschillende bruggen in de stad vernietigd. Tussen 02u00 en 03u30 blazen de genietroepen de Meulestedebrug, de Voorhavenbrug en de Muidebrug op.

Tijdens de voormiddag gaat het bataljon samen met de Gentse politie over tot de inbeslagname van fietsen bij de plaatselijke bevolking. Majoor Lejeune wil genoeg fietsen verzamelen voor al zijn manschappen voor het geval de troepen er snel vandoor moeten.

De vijand valt het stadscentrum binnen via de Keizerspoort, maar stoot niet door tot in de haven. De Grenadiers maken dan ook geen contact met de Duitsers. Omstreeks 16u00 gaan vernietigingsdetachementen aan het werk om de petroleumtanks in de haven te vernielen. Rond 18u30 worden de acht grote tanks van de firma Purfina aan de Meulestedebrug opgeblazen door de genie.

Rond 19u00 wil een plaatselijke fabrieksdirecteur en een Gentse schepen dat de 7de compagnie de haven verlaat omwille van het grote aantal vluchtelingen dat zich in die sector ophoudt. Het stadsbestuur wil niet dat er gevechten uitbreken. Commandant Massart weigert en en komt tot ongeregeldheden met de plaatselijke bevolking. De Duitsers laten weten dat de mannen van de compagnie terechgesteld zullen worden als ze om 03u00 niet vertrokken zijn. De Grenadiers blijven toch tot in de nacht op post en verlaten Gent samen met de overige Belgische troepen.
24mei.jpg
Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr
Het regiment wordt Nieuwpoort afgelost door eenheden van het 42Li van de 15Div. De stellingen van het Iste Bataljon worden overgenomen door II/42Li en III/42Li en de beveiliging van het sluizencomplex wordt door het IIIde Bataljon overgedragen aan het XXX/GVCE. Het 3Gr dient nu de kustlijn tussen Lombardsijde en de haven van Oostende te bezetten. Het regiment wordt als volgt verspreid:
  • De commandopost van het regiment wordt opgesteld aan de Elizabethlaan 323 te Oostende.
  • De 9Cie wordt opgesteld te Lombardsijde en Westende-Bad.
  • De 10Cie bewaakt te Oostendse haven en het dorp Mariakerke.
  • De 11Cie bezet het militaire vliegveld te Stene.
  • De 12Cie stelt enkele gevechtsgroepen samen uit de militairen van de stafgroep en plaatst deze langsheen de zuidrand van Oostende.

II/3Gr
De 18de infanteriedivisie zal de reserve van het Vde Legerkorps uitmaken. Dit legerkorps bezet aan het Afleidingskanaal van de Leie de noordelijke sector tussen Strobrugge en Oostwinkel. Na een vermoeiende nachtmars komt ook het II/3Gr aan in het achtergebied van deze sector en wordt op zo'n 20 Km van het Afleidingskanaal rondom Hertsberge gekantonneerd.
25mei.jpg
Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr
Het regiment behoudt zijn nieuwe posities tussen Lombardsijde en de haven van Oostende.

II/3Gr
Aan het Afleidingskanaal van de Leie voeren de Belgen een omvangrijke positiewissel uit. De 6de Infanteriedivisie (6Div) heeft in de nacht van 24 op 25 mei het 9Li naar het zuidelijk front aan de Leie moeten sturen om er de Duitse doorbraak rond Kortrijk trachten te keren. In de ochtend krijgen ook de divisiestaf en het 1Gr het bevel om naar de Leie te vertrekken. De 6Div zal afgelost worden door de 18Div.

De 18Div zal voor de nakende actie aan het Afleidingskanaal samengesteld worden uit de volgende eenheden:
  • IIde Bataljon van het 3Gr
  • IIde Bataljon van het 3C
  • Iste Bataljon van het 39Li
  • IVde Bataljon van het Regiment Speciale Vestingstroepen Antwerpen
  • 7de Jagers te Voet
  • 1ste Carabiniers
  • Groep Cyclisten van de 18de Infanteriedivisie

Dit geheel zal artilleriesteun ontvangen van de vier groepen van het 6A. De Iste en IIIde groep van het 13A leveren bijkomende vuurkracht van op hun nieuwe posities te Kleit Kampel en Prinsenveld. Drie secties C40 Bofors kanonnen van de IXde groep van het 1DTCA staan in voor de luchtafweer.
26mei.jpg
Staf/3Gr, I/3Gr en III/3Gr
Na de Duitse doorbraak aan de Leie rukt de vijand op richting Tielt. Het front van het VIIde Legerkorps staat onder ernstige druk. Het Groot Hoofdkwartier gaat dringend op zoek naar de allerlaatste beschikbare eenheden om de linies toch maar trachten intact te houden. De restanten van de 16de Infanteriedivisie (16Div) worden gebruikt als de kern van een nieuwe groepering ter grootte van een regiment die onmiddellijk zal toegevoegd worden aan de verdediging Tielt en Pittem. Het staf van het 41Li vormt het commando deze nieuwe groepering. De troepen zullen geleverd worden door een amalgaam van het I/41Li, het II/21Li, het I/3Gr en het 18de Bataljon Genie.

I/3Gr
Het I/3Gr wordt van de kust weggehaald en naar Wingene getransporteerd. Majoor Van Steelandt van het 41Li stelt zijn commandopost op in de buurt van de kerk van Tielt. De gevechtsgroep wordt in twee verdeeld: een eerste groep op de linkerflank omvat het I/41Li en de 1ste en 3de Compagnie van het 18de Bataljon Genie, terwijl de rechterflank ingenomen wordt door het II/21Li, I/3Gr en de 2/18Gn. Het I/3Gr rukt op naar de nieuwe frontlinie rond Pittem.

II/3Gr
De Duitsers steken die dag het Afleidingskanaal van de Leie over en de restanten van het II/3Gr trekken zich samen met de 18de Infanteriedivisie (18Div) 's avonds terug. Bij de doortocht van Adegem, een deelgemeente van Maldegem sneuvelen Adjt KROLt Lagasse de Locht en de Soldaten Dedecker en Vandervaeren.

III/3Gr
Het IIIde Bataljon blijft aan de kust, maar dient de 9Cie af te staan aan het 42Li. De compagnie dient samen met de 7Cie van het 42Li een voorpost in te nemen op de Ijzerstelling langsheen het Lokanaal. De 9Cie van 3Gr wordt hierbij opgesteld tussen Eggewaartskapelle en Fortem met als doel de brug van Oeren de blokkeren. Het 42Li zal korte tijd later eveneens verplaatst worden naar de streek rond Tielt, zodat de 9Cie alleen achterblijft. De compagnie zal tot het eind van de veldtocht op zijn positie aan het Lokanaal blijven.

De verdediging van de kust tussen Lombardsijde en Westende-Bad wordt overgenomen door de 1Cie van het XXIV/GVCE onder leiding van Luitenant Grégoire.
27mei.jpg
I/3Gr
Het bataljon wordt gegrepen door een Duitse aanval richting Tielt en raakt tussen Tielt en Pittem betrokken bij zware gevechten. Het bataljon houdt stand tot ongeveer 16u00, maar moet dan te strijd staken en valt uit elkaar.

II/3Gr
Via Oedelem trekken de overblijvende troepen van de 18Div tijdens de nacht van 26 op 27 mei naar Oostkamp. Onder hen de 8Cie Mitrailleurs onder bevel van Kapitein-commandant Van Doorslaer, een veteraan van de Eerste Wereldoorlog. De 8Cie ondergaat een luchtbombardement bij hun doortocht in Oedelem. Hierbij sneuvelt de Soldaat Danzin. Cdt Van Doorslaer raakt gewond en wordt in allerijl overgebracht naar het Militair Hospitaal van Brugge waar hij later aan de gevolgen van zijn verwondingen overlijdt.

Te Maldegem worden de overgebleven detachementen van het 39Li en het 3Gr die nog niet zijn weggevlucht naar Oedelem samengevoegd met het 8J en het 9J. Hier wordt nog de ganse dag stand gehouden op een geïmproviseerde linie van Strobrugge tot Kleit. De 6Cie van II/3Gr neemt aan deze gevechten deel tijdens dewelke de compagniecommandant Kapitein-commandant De Brochowski en de Soldaat Vandersande sneuvelen. Rondom 20u00 wordt deze lijn opgegeven en trekken de Belgen zich terug naar Brugge.

III/3Gr
De opdrachten en posities van de diverse detachementen van het III/3Gr worden niet meer gewijzigd.
28mei.jpg
I/3Gr
De restanten van het uit elkaar geslagen Iste bataljon worden eveneens naar Oostkamp gebracht waar het ganse regiment gehergroepeerd wordt.

II/3Gr
Het IIde bataljon bevindt zich in de streek van Brugge en zal eveneens te Oostkamp verzamelen.

III/3Gr
Het derde bataljon is aan de kust gebleven en zal hier de wapens neerleggen.
29 mei
9de Compagnie, III/3Gr
De 9de Compagnie heeft de veldtocht beeindigd aan de brug van Oeren op het Lokanaal. Kapitein-commandant Gérard is niet op de hoogte van de positie van zijn regiment en kan zich ook niet in verbinding stellen met de staf van de Maritieme Basis. Hij besluit naar Brugge te trekken om inlichtingen. Gérard komt zo aan op het Groot-Hoofdkwartier waar hij tot zijn verbazing vaststelt dat de staf het 3Gr op geen enkele stafkaart terug te vinden is. Net na WO2 zullen Generaal-majoor Van Overstraeten, militair raadgever van de Koning, en Kapitein-commandant Monefeldt, bataljonscommandant, in hun briefwisseling over dit onderwerp besluiten dat het Groot Hoofdkwartier tussen 26 en 28 mei de regimentsstaf en het IIIde Bataljon van 3Gr geheel uit het oog verloren hadden en in de waan vertoefden dat ook deze detachementen naar het VIIde Legerkorps doorgestuurd waren.

Register van Gesneuvelden

8/II

DANZIN

Emile, P.G.

Sdt
Mil


04/11/1909

Schaarbeek

27/05

Oedelem

Gedood tijdens luchtbombardement op Oedelem.
6/II

DE BROCHOWSKI

Ladislas, J.E.

Cdt



8/11/1896

Antwerpen

27/05

Maldegem


5/II

DEDECKER

Lionel, E.

Sdt
Mil


16/02/1908

Lodelinsart

26/05

Adegem


7/II

LAGASSE DE LOCHT

Charles, L.G.

Adjt



28/10/1913

Elsene

26/05

Adegem


2/I

PAELMANS

Emiel

Sdt
Mil


?

?

27/05

Tielt


3/I

SANSPEUR

Robert, D.J.

Sdt
Mil


04/10/1912

Ronse

25/05

Blankenberge

Gedood tijdens luchtbombardement op Blankenberge.
5/II

TOURNAY

Arsène, A.

Sgt



01/04/1908

Villers-la-Ville

27/05

Brugge


2/I

VAN DE VELDE

Albert, E.

Sdt
Mil


01/10/1910

Hoeleden

30/05

Bavikhove


8/II

VAN DOORSLAER

Lodewijk, J.

Cdt



2/02/1893

Steenhuffel

30/05

Brugge

Op 26 mei gewond tijdens luchtbombardement op Oedelem, overleden in Militair Hospitaal van Brugge
3/I

VAN DRIESSCHE

Joseph, B.

Sdt
Mil


12/02/1911

Zele

27/05

Pittem


Staf/II

VAN LAER

Maurice, J.R.

Sdt
Mil


06/01/1911

Brussel

27/05

Middelkerke


6/II

VANDERSANDE

Pierre, L.

Sdt
Mil


09/07/1910

Sint-Jans-Molenbeek

25/05

Maldegem

Of + 27/5?
8/II

VANDERVAEREN

Edmond, E.

Sdt
Mil


12/03/1908

Hoeilaart

26/05

Adegem


6/II

VERTOMMEN

Matthei

Sdt
Mil


02/09/1909

Nieuwrode

03/06

Brugge


2/I

WYCKAERT

Joannes

Sdt
Mil


29/08/1910

Gent

06/06

Oudenaarde


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
3Gr_Cdt_Van_Doorslaer.JPG
3Gr_Sdt_Van_Driessche.jpg
3Gr_Sdt_Wyckaert.JPG

Cdt Van Doorslaer
Sdt Van Driessche
Sdt Wyckaert

Bibliografie en Bronnen

1.
Achtergrondinformatie bij Cdt Lodewijk van Doorslaer [On Line beschikbaar]: https://londerzeelwo1.files.wordpress.com/2017/04/voorstelling_van_boek-journal-de-classe-van-korporaal-lodewijk-jozef-van-doorslaer-in-de-groote-oorlog5.pdf [Laatst geraadpleegd 06 oktober 2017]
2.
Taghon, P., 1986, Gent mei 1940, Gent: Historica.
3.
Dossier 3Gr, Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, Evere.
4.
Journal des marches et des opérations 1940, 225ème Régiment d'Infanterie.