57Li.jpg57ste Linieregiment

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Versterkings- en Opleidingsregiment

Ontdubbeld van
7de Linieregiment

Onderdeel van
4de Versterkings-en Opleidingscentrum

Bevelhebber
Majoor Polinard

Standplaats
Mechelen en Kontich

Samenstelling
I Bataljon Instructie
(Kapitein-commandant Kortleven)
1ste Compagnie Fuseliers
2de Compagnie Fuseliers
3de Compagnie Fuseliers (Lt Minten)
4de Compagnie Mitrailleurs

II Bataljon Versterking
5de Compagnie Fuseliers
6de Compagnie Fuseliers
7de Compagnie Fuseliers
8ste Compagnie Mitrailleurs
9de Compagnie Klein Geschut (anti-tankkanonnen C47mm)

Compagnie Diensten

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

3_3_I57_KontichKazerne.jpg
Het 3de peloton van 3/I/57Li in maart 1940 in de kazerne van Kontich (foto Mark Vanderlinden).
Staf 57Li
In normale omstandigheden stonden de verschillende regimenten van het actieve leger zelf in voor de opleiding van hun nieuwe miliciens. Omdat dit moeilijk lag voor de reeds gemobiliseerde regimenten, die zich al op hun gevechtsstellingen bevonden, werd de laatst opgeroepen lichting dienstplichtigen samengebracht in Versterkings- en Opleidingscentra (VOC's). De eerste miliciens van de klas 40 werden vanaf februari 1940 onder de wapens geroepen en vervoegden in maart de Bataljons Instructie van hun respectievelijke Versterkings- en Opleidingsregimenten.

Het 57ste Linieregiment (57Li) wordt opgericht in maart 1940 te Mechelen en te Kontich als Versterkings- en Opleidingsregiment van het 4VOC. Het 57Li staat in voor de opvang en opleiding van niet-getrainde rekruten en van mobilisatie vrijgestelde reservisten van het 7Li en zijn ontdubbelingsregimenten 15Li en 37Li. Net zoals de andere infanterieregimenten van het 4VOC beschikt het 57Li op 09 mei over een Staf, een Bataljon Instructie met de rekruten van de klas 40 en een Compagnie Diensten. Het kaderpersoneel is een samenraapsel van oudere beroeps- en dienstplichtige officieren en onderofficieren van de actieve regimenten. Eén van de kaderleden was Sgt (Res) Vanderlinden. Hij wordt op 26 augustus 1939 gemobiliseerd voor het 7Li maar wordt in maart 1940 als onderrichter doorgestuurd naar het pas opgerichte I/57Li in de Kontich-Kazerne.

De staf van het regiment en een deel van de manschappen, waaronder de 9de Compagnie Klein Geschut uitgerust met C47mm en een detachement met rekruten van de 7Cie, verblijven in de Luitenant-generaal Delobbe kazerne in de Stassartstraat te Mechelen, vlakbij de Dossin kazerne. Een ander deel van het 57Li wordt in de kazerne van Kontich bij het 61Li ondergebracht.

I/57Li
Het Iste Bataljon Instructie (I/57Li) wordt bij de oprichting van het 57Li in maart al geactiveerd en bestaat in hoofdzaak uit de rekruten van de klas '40 van het 7Li. Dit bataljon heeft als opdracht om de opleiding van de nieuwe miliciens te verzekeren. De bevelhebber is Kapitein-commandant Kortleven oorspronkelijk behorende tot het 7Li. Een gedeelte zoniet het volledige Iste Bataljon Instructie bevindt zich gedurende de mobilisatie te Kontich.

II/57Li
Het IIde Bataljon Versterking (II/57Li) dat moest instaan voor de opvang van oudere reservisten en vrijgestelden bestond enkel uit kader en zal pas aangevuld worden met manschappen na de afkondiging van algemene mobilisatie. In afwachting van de algemene mobilisatie wordt het II/57Li op non-actief geplaatst. Dit was slechts gedeeltelijk waar voor de 7de en de 9de Compagnie die over rekruten beschikten en die zich in de Delobbe kazerne bevonden.
10mei.jpg
57Li_Kontich_kazerne.jpg
Kazerne aan de Lintsesteenweg 19 te Kontich waar een gedeelte van het I/57Li mobiliseerde
Staf 57Li
Het 57Li ontvangt rond 01u00 het bevel zich klaar te maken om bij het aanbreken van de dag op 10 mei een vooraf verkend alarmkantonnement in te nemen te Walem, een dorp aan de rand van Mechelen. Men vreest immers dat de reguliere kazernes van ons leger gebombardeerd zullen worden door de Duitse luchtmacht en bijgevolg moeten de Versterkings- en Opleidingsregimenten van de VOC's zich door een onmiddellijke verhuis in veiligheid stellen.

Om 06u00 wordt naar aanleiding van de Duitse inval de algemene mobilisatie afgekondigd waardoor de oudere reservisten en vrijgestelden worden opgeroepen het Bataljon Versterking te vervoegen. Het gaat hier om militairen die omwille van een vrijstelling in de loop van de tweede helft van 1939 terug naar huis gestuurd werden, of nog niet onder de wapens waren geroepen. Eveneens om 06u00 wordt het bevel gegeven om, zoals voorzien in het mobilisatieplan, uit te wijken naar oorlogskantonnenmenten die zich in diverse kleinere dorpen en steden van Oost- en West-Vlaanderen bevinden. Het mobilisatieplan voorzag dat elke eenheid van de VOC's bij een vijandelijke inval zou uitwijken naar een oorlogskantonnement, ver verwijderd van de vijandelijkheden, om de opleiding in relatieve rust te kunnen voortzetten. Het voorziene oorlogskantonnement voor het 57Li is Sint-Andries nabij Brugge. Gedurende de rest van de dag maakt het regiment zich dan ook klaar voor de verplaatsing naar zijn oorlogskantonnement in West-Vlaanderen.

I/57Li
Op 10 mei worden te Kontich de manschappen van het Iste Bataljon Instructie om 02u30 uit hun bed gelicht wanneer op de regimentsstaf van het 61Li het algemeen alarm binnenloopt. De soldaten denken dat het om een oefening gaat en verzamelen op de binnenkoer om kort daarna de kazerne uit te marcheren. De Bataljons Instructie van 57Li en 61Li worden in diverse civiele gebouwen te Kontich ondergebracht waar ze de nacht zullen doorbrengen. Onder meer de nabije Sint-Montfortschool wordt opgevorderd als logementsplaats. In de kazerne van Kontich blijft een beperkte achterwacht aanwezig tot de gebouwen naar behoren ontruimd en afgesloten zijn. Geheel onterecht was de vrees voor Duitse luchtbombardementen niet want de kazerne van Kontich wordt in de vroege ochtend enkele keren overvlogen door verscheidene toestellen waarvan de herkomst aanvankelijk niet achterhaald kan worden. Wanneer de luchtafweer in actie schiet en een vliegtuig ertoe dwingt om bij een uitwijkmanoeuvre alle bommen lukraak te lossen, wordt het al snel duidelijk dat de oorlog uitgebroken is en ons land aangevallen wordt. Iets later wordt de kazerne kort bestookt met brandbommen door enkele vijandelijke vliegtuigen.

57Li_Sgt_Vanderlinden_Kamergenoten.jpg
Sgt Vanderlinden en zijn kamergenoten bij de SchoolCie van het 7Li in 1936 (foto Mark Vanderlinden).
Omstreeks 07u30 bevestigt de bataljonsstaf dat de algemene mobilisatie is afgekondigd en dat de Duitsers binnengevallen zijn. Eén na één lopen verscheidene onheilsberichten binnen: de papierfabriek van de Oude God staat in brand, de vliegvelden van Evere en Deurne zijn door de Luftwaffe aangevallen en in de geniekazerne van Berchem zou het eveneens branden. Er circuleren ook geruchten over een nakende Duitse luchtlanding waardoor het commando van 61Li beslist om de Compagnies Mitrailleurs van I/57Li en I/61Li stelling te laten nemen in de omgeving van de kazerne.

II/57Li
Inmiddels is ook het IIde Bataljon Versterking geactiveerd. Dit bataljon moet de oudste en de vrijgestelde reservisten van het 7Li opvangen en hun militaire vaardigheden opfrissen. De jonge rekruten van de 7de en de 9de Cie die zich in de Luitenant-generaal Delobbe kazerne bevinden worden om 01u30 uit hun bed gelicht. Ze moeten in ijltempo allerlei materieel afhalen, inclusief noodrantsoenen. Om 04u15 verzamelen de troepen op de binnenkoer van de kazerne en vanaf 04u30 marcheren ze weg naar het voorziene alarmkantonnement in Walem. De marscolonne wordt de Antwerpsesteenweg opgestuurd om de stad te verlaten en tijdens hun uittocht zijn ze getuige van het overvliegen van zware bommenwerpers. Enige tijd later wordt halt gehouden bij een fabriek te Walem waar de Staf reeds voorlopig zijn intrek genomen heeft. De 9de Cie wordt ondergebracht in een koperslagerij.
11mei.jpg
4VOC ten Zuidwesten van Brugge.JPG
Het 4VOC te Brugge met in het noorden het kantonnement van het 57Li te Sint-Andries
Staf 57Li

's Ochtend keert het detachement dat de nacht heeft doorgebracht in Walem terug naar Mechelen. Via de buitenboulevards wordt het station bereikt waar de manschappen om 03u00 de trein nemen naar Vlaanderen. De langzame tocht verloopt via Kapelle-op-den-Bos over Londerzeel, Buggenhout en Dendermonde richting Eeklo en Maldegem. Nabij het station van Londerzeel wordt de trein omstreeks 05u00 's morgens aangevallen door de Duitse luchtmacht. De wagons worden gemitrailleerd en de soldaten vluchten de velden in, er vallen enkele gewonden. Het station van Londerzeel wordt volledige vernield en het spoor diende hersteld te worden. Uiteindelijk kon pas om 09u00 terug ingestegen worden en de trein bereikt het station van Brugge bij valavond. Tijdens de vooravond komt nog een trein toe met materieel van het regiment. Door een gebrek aan transportmiddelen blijven de wagons aanvankelijk onaangeroerd staan op het rangeerterrein van het station van Brugge.

I/57Li
Te Kontich-Kazerne (naam van de wijk nabij het station waar de kazerne gelegen was) worden rond 14u00 de mitrailleursposten van I/57Li teruggeroepen naar de kazerne om zich bij de colonnes te voegen die klaarstonden om per trein vervoerd te worden. Om 16u30 zitten de manschappen van het I/57Li op de trein naar Brussel Noord. Van daaruit gaat het te voet naar het Zuidstation waar de militairen aan boord gaan van een trein richting Brugge. Het bataljon komt hier rond 20u00 toe. Het Iste Bataljon Instructie wordt gekantonneerd in de gemeenteschool van Sint-Michiels langs de Rijselstraat waar zich ook het I/61Li bevond.

II/57Li
Terwijl het Iste Bataljon Instructie zich reeds in de gemeenteschool van Sint-Michiels bevindt, komen de eerste militairen bestemd voor het IIde Bataljon Versterking te Kontich aan. De achterwacht van het regiment zal Kontich pas de volgende dag verlaten.

De manschappen van de 7Cie, die met de Staf zijn meegereisd naar Brugge, verlaten tegen valavond de trein en marcheren door naar Sint-Andries waar ze grote balen stro ophalen en deze te voet naar hun kantonnement brengen. De compagnie, een zeventigtal man sterk, wordt ingekwartierd in een kasteeltje langs de Gistelsesteenweg (Kasteel Lebbe). Dit kasteel werd vanaf 1935 bewoond door Charles Lebbe en Agnes Robinson. Charles Lebbe is de eigenaar van de gelijknamige suikerfabriek te Oostkamp en zit in mei 1940 in het buitenland. Zijn echtgenote verbleef nog op het kasteel
12mei.jpg
57Li_kasteel Ter Linden.jpg
Kasteel Ter Linden in Sint-Michiels Brugge
Staf 57Li
Terwijl het materieel eindelijk van de trein kan geladen worden, werkt het regiment druk verder aan het inrichten van de nieuwe kantonnementen te Sint-Andries en Sint-Michiels. De reservisten bestemd voor het II/57Li blijven bij mondjesmaat toekomen. Het openbaar vervoer is immers erg verstoord en de meeste reservisten kunnen slechts met heel veel moeite hun mobilisatiebestemming bereiken.

I/57Li
Tijdens deze zondagvoormiddag wordt het Iste bataljon verplaatst naar nieuwe kantonnementen in Sint-Michiels en Sint-Andries. Een gedeelte van het bataljon wordt geïnstalleerd in het Kasteel Ter Linden aan de (Witte) Molenstraat te Sint-Michiels dat destijds verhuurd was aan ondernemer Vanderstraeten uit Roeselare. De manschappen worden er ingekwartierd in de stallingen en bijgebouwen. Door plaatsgebrek, want ook eenheden van 61Li worden in dit kasteel ondergebracht, wordt ook de zolder ingepalmd. Een ander deel van het bataljon wordt naar het verderop gelegen Kasteel Vogelzang doorgestuurd.

II/57Li
De laatste manschappen uit Kontich komen na de middag rond 15u00 aan op de Torhoutsesteenweg. De achterwacht heeft die ochtend om 04u00 Kontich verlaten. Hun tocht met de trein is tot driemaal toe onderbroken door luchtaanvallen.

De soldaten van de 7Cie houden zich volop bezig met inkwartieren en wonen de zondagsmis bij in de Sint-Baafskerk te Sint-Andries. In de namiddag zijn ze getuige van grote colonnes Fransen die vol zelf vertrouwen naar het oosten trekken. Tussen 22u00 en 02u00 worden de rekruten van de 7Cie uitgestuurd op anti-parachutistenpatrouilles. In afwachting van de aankomst van de staf van II/57Li staat de 7Cie onder bevel van Cdt Kortleven.
13mei.jpg
Staf 57Li
57Li_9Cie_C47mm_Maart1940_Mechelen_Kazerne_De_Lobbe.jpg
Peloton van 9/II/57Li in maart 1940 in de Delobbe kazerne. Sdt Elegeest, bovenste rij derde van links

Het Groot Hoofdkwartier (GHK) beslist dat rekruten van de klas '40 die nog moeten worden opgeleid naar Frankrijk zullen worden doorgestuurd om daar hun opleiding te vervolledigen. Door de snelle opmars van de Duitsers was het voor het GHK snel duidelijk dat de verdere opleiding enkel in Frankrijk, ver achter de linies, kon gebeuren. Alle eenheden van de VOC's die niet ingezet werden voor de beveiliging van Brussel ontvangen de 13 mei om 14u00 het schriftelijk bevel van hun VOC om zich klaar te maken voor de verplaatsing naar Frankrijk. Dit naar analogie van wat er tijdens de Eerste Wereldoorlog gebeurde. Het overbrengen van de versterkingsbataljons naar Frankrijk was echter een minder goed idee want eens de bataljons naar Frankrijk geëvacueerd, konden ze niet meer instaan om de verliezen geleden door de regimenten tijdens de Achttiendaagse veldtocht terug aan te vullen.

De verplaatsing naar Frankrijk was totaal niet voorbereid. Er was geen voorafgaandelijke regeling met de Franse militaire noch burgerlijke overheid, er waren geen voorafgaandelijke verkenningen van kantonnementen, er was slechts proviand voor twee dagen en er bestond geen logistieke organisatie voor herbevoorrading in Frankrijk. Daarenboven moesten de commandanten van de respectievelijke VOC's zelf vervoer per spoor regelen door de treinen te gebruiken die het 7 Franse Leger van generaal Giraud naar Zeeland hadden gebracht. Het bevel om de Versterkings- en Opleidingsregimenten naar Frankrijk te evacueren kwam echter geen dag te vroeg want de 13de mei om 16u00 steken de Duitsers de Maas over te Sedan en beginnen hun opmars naar de Atlantische kust met als opzet zoveel mogelijk geallieerde troepen te omsingelen.

Ook de Staf van het 57Li maakt de nodige voorbereidingen voor het transport naar Frankrijk, voorlopig wordt nog niets medegedeeld aan de soldaten.

II/57Li
De mannen van de 7Cie bezoeken in de voormiddag de velodrome van Sint-Michiels, deze betonnen constructie zal hun schuilplaats worden in geval van hevige bombardementen. In de namiddag worden controleposten uitgezet op de Torhoutsesteenweg waarbij de identiteit gecontroleerd wordt van de chauffeurs van voorbijrijdende voertuigen. De 9Cie wordt aangeduid om in de buurt van Sint-Michiels anti-parachutisten patrouilles te lopen. De bossen rond de statige woningen langsheen de Torhoutsesteenweg worden uitgekamd en er weerklinken enkele geweerschoten. Er wordt niets verdachts gevonden. Intussen blijven grote groepen vluchtelingen langsheen de steenweg voorbij trekken.
14mei.jpg
Staf 57Li
Het regiment overnacht in zijn kantonnementen te Sint-Michiels en Sint-Andries. Ook de vijfde oorlogsdag wordt doorgebracht met het uitvoeren van patrouilles en het afwachten van de komende reis naar Frankrijk.

II/57Li
In de loop van de voormiddag komt het bevel bij de 7Cie binnen dat het bataljon zal vertrekken. De kantonnementen worden leeggemaakt en de troepen vertrekken naar het station van Brugge waar ze tevergeefs wachten op een trein. Na zes uur rondhangen in het station worden ze terug naar hun kantonnementen gestuurd waar ze opnieuw de nacht zullen doorbrengen. Na drie dagen kantonneren in het kasteel Lebbe is het huis volledig uitgeleefd of zoals een soldaat het in zijn dagboek beschrijft: "Trapleuningen zijn versplinterd, deurpanelen liggen midden in de kamer, overal steken de muren en de ramen vol nagels en haken, zolderingen gapen en hele ruiten zijn er amper nog te vinden"
15mei.jpg
Staf 57Li
Het regiment vertrekt na de middag naar Frankrijk. Het personeel en het materieel wordt ingescheept in drie verschillende treinen die elk een verschillend traject naar het Zuiden zullen afleggen. De treinreis door Vlaanderen verloopt bijzonder moeizaam. In elk station wordt halt gehouden om te wachten op toestemming van de baanbeheerders om het volgende deel van het traject af te leggen.

I/57Li
Het Iste bataljon zet zich rondom 15u00 op weg naar het goederenstation Brugge-Zeehaven aan de Dudzeelsesteenweg net ten noorden van de stad. De tocht is ongeveer 12 Km lang en wordt te voet afgelegd. Terwijl de manschappen aan boord gaan van een klaar staande trein, wordt een opgeëiste vrachtwagen gebruikt voor het over een weer brengen van de persoonlijke bagage. Het bataljon verlaat rondom 19u30 het station Brugge-Zeehaven. De officieren reizen in een personenrijtuig achteraan de trein, voor de manschappen en onderofficieren zijn goederenwagons voorzien. De veldkeukens worden geladen op een aantal platte wagons. Het Iste Bataljon passeert het station Diksmuide en komt rond middernacht aan op de Franse grens.

II/57Li
Het IIde Bataljon Versterking vertrekt om 14u00 naar het station van Brugge maar kan pas inschepen rond 18u00 in een tweede trein. Een laatste treinstel wordt gebruikt voor het vervoer van het materieel van het regiment. De trein bestemd voor het transport van II/57Li telt een 25-tal goederenwagons en wordt getrokken door een locomotief van de Franse spoorwegmaatschappij SNCF. Elke goederenwagon biedt plaats aan een dertigtal man. Luchtafweermitrailleurs worden opgesteld op de eerste en de laatste wagon waar in een soort verhoogd compartiment drie man met een machinegeweer plaatsnemen. De jonge rekruten hadden echter geen benul van welke types vliegtuigen nu vriend of vijand waren. Bovendien beschikten ze slechts over 180 patronen waardoor de luchtverdediging niet veel voorstelde. Rond middernacht bereikt de tweede trein via Torhout het station van Roeselare waar de trein halt houdt voor de nacht.
16mei.jpg
I/57Li in Frankrijk
De trein met het Iste Bataljon Instructie houdt nog tijdens de nacht halt te Duinkerke. Na een lang oponthoud bereikt het konvooi de stad Abbeville aan de Franse kanaalkust. Het 57Li is samen met de rest van het 4VOC een van de eerste Belgische geëvacueerde eenheden die er in slaagt om voor de aankomst van de Duitse troepen op een veilige manier de Somme over te steken en Noord-Frankrijk te verlaten.

II/57Li in Frankrijk
's Morgens wordt de tocht voortgezet van Roeselare via Izegem en Kortrijk, waar ze tegen de middag toekomen, naar Moeskroen. De trein vordert aan een tempo van vier kilometer per uur. In Moeskroen steken ze de Belgisch-Franse grens over. De trein komt vast te zitten in Tourcoing en wordt gedurende de nacht verschillende keren overvlogen.
17mei.jpg
I/57Li in Frankrijk
Na Abbeville zet de trein met het Iste Bataljon koers naar Rouen. Ook hier wordt gedurende lange tijd halt gehouden. De manschappen overnachten in de buurt van Rouen aan boord van de trein.

II/57Li in Frankrijk
Het IIde Bataljon heeft meer vertraging opgelopen en dokkert langzaam verder, van Tourcoing naar Roubaix, Rijsel, Hazebroek, Saint-Omer en Calais waar ze om 17u00 toekomen. De trein kan zijn tocht verderzetten en bereikt 's nachts nog Boulogne. De nacht wordt doorgebracht in de Gare Maritime van Boulogne. De manschappen zijn onder de indruk van de verschillende zeppelins die als luchtafweer boven de haven zijn opgelaten. De soldaten zijn nog steeds niet gebriefd over de reden waarom ze zuidwaarts trekken, sommigen vrezen dat ze zullen ingezet worden in Franse bataljons.
18mei.jpg
I/57Li in Frankrijk
Het Iste bataljon verlaat Rouen rond 08u00 en rijdt doorheen Brionne. Nu de oorlogszone ver achter hen ligt, kan de trein heel wat vlotter vaart maken en komen de manschappen sneller vooruit. Rond 15u00 komt het bataljon aan te L'aigle.

II/57Li in Frankrijk
Nu gaat het plots veel sneller, 's morgens verlaten ze Boulogne en via Le Tréport bereiken ze Aumale waar in het station halt wordt gehouden. Na de halte gaat het verder tot ze tegen de avond toekomen in Incarville ten zuiden van de Seine tussen Rouen en Evreux. Het bataljon is juist op tijd over de Somme geraakt en kon zo ontsnappen aan een Duitse omsingeling.
19mei.jpg
I/57Li in Frankrijk
Op weg naar het zuiden van Frankrijk houdt de trein met het Iste bataljon enkele uren halt te Nantes. De begroeting door de plaatselijke bevolking is bijzonder hartelijk. Vervolgens doorkruist het konvooi Rochefort en Bordeaux.

II/57Li in Frankrijk
Vanuit Incarville waar ze 's morgens vertrekken wordt de tocht onverwijld verdergezet naar het zuiden. Tegen de avond bereikt de trein Château-du-Loir tussen Le Mans en Tours.
20mei.jpg
57Li_Isle-Jourdain.PNG
Het 57Li wordt ondergebracht in de buurt van L'Isle-Jourdain ten westen van Toulouse.
I/57Li in Frankrijk
De trein met het Iste bataljon komt aan te Toulouse. Er resten de manschappen van het 57Li nog slechts 30Km tot L'Isle-Jourdain. Na een lange halte in Toulouse waarbij talrijke manschappen de stad inwandelen, wordt de reis voortgezet. Voor de klim naar L'Isle-Jourdain splitst de SNCF de trein in drie delen die elk met behulp van een aparte locomotief de helling opgetrokken worden.
Het bataljon arriveert rondom 19u30 te L'Isle-Jourdain. Er staat de manschappen nog een stevige mars van zo'n 12Km te wachten tot in de nieuwe kantonnementen in de dorpen ten zuidwesten van het stadje. Terwijl het gros van het bataljon zich op weg zet, blijft een detachement achter in het station voor het uitladen van de bagage.


II/57Li in Frankrijk
Het II/57Li passeert 's morgens Versaille en trekt op 20 mei via Dourdan, Chartres, Château-du-Loir, Le Mans, Saumur (23u00) naar Saintes waar ze 's nachts toekomen. In Dourdan werd halt gehouden om de soldaten toe te laten iets te drinken. Aan boord van de trein werd geen water bedeeld. Telkens de trein stopt bij een waterpunt stormen de soldaten naar buiten om iets drinkbaars te bemachtigen en hun veldflessen bij te vullen. Hierbij komt het soms tot vechtpartijen.
Het wordt ook steeds warmer en sommige soldaten klimmen op het dak van de trein om er te zonnebaden. Er wordt niet tegen opgetreden en de discipline is ver zoek temeer daar het op bepaalde momenten fout dreigde af te lopen.
21mei.jpg
57Li_Sgt_Vanderlinden_Hoeve.JPG
Schets van de hoeve te Endoufielle waar Sgt Vanderlinden ingekwartierd was (Bron Mark Vanderlinden).

57Li in Frankrijk
Het 57Li wordt verdeeld onder de dorpen Endoufielle, Marestaing, Castillon-Savès en Labastide-Savès. Het commando van het 4VOC heeft zich inmiddels eveneens te L'Isle-Jourdain geïnstalleerd en ook de beide andere regimenten, het 61Li en het 64Li, kantonneren in de buurt. De eerste opdracht van de eenheden bestaat er in om zo snel mogelijk na installatie de opleiding van de militairen te hervatten. Het ganse 4VOC is er in geslaagd om zo'n 7.200 militairen te evacueren, waarvan ongeveer 3.200 jonge recruten van de klas 40. Zo goed als alle militairen die op 15 mei op het appel aanwezig waren, zijn veilig overgebracht naar Frankrijk wat het 4VOC een der meest volledige groeperingen binnen de verstekings- en opleidingscentra maakt.

I/57Li in Frankrijk
Terwijl het Iste Bataljon zich in de streek installeert, werkt het detachment te L'Isle-Jourdain verder aan het uitladen van de trein. De 3de Compagnie heeft een onderkomen gevonden in het dorp Endoufielle. De manschappen zijn bijzonder verheugd om na vijf dagen op een goederentrein te kunnen slapen op een deftig bed en zich eens behoorlijk te kunnen wassen.

II/57Li in Frankrijk
Vanuit Saintes wordt verder doorgereisd naar Tarbes. 's avonds houdt de trein houdt halt in Lourdes waar de soldaten van het Franse Rode Kruis een warme maaltijd aangeboden krijgen.
22mei.jpg
57Li_Gare_Isle-Jourdain_Gers.jpg
Station van L'Isle-Jourdain waar het 57Li ontscheepte in de Gers
57Li in Frankrijk
Na installatie in haar nieuwe kantonnementen hervat het 57Li op opleiding van haar recruten en reservisten. Het tempo ligt bijzonder traag en de manschappen zullen de komende dagen vaak doorbrengen met nietsdoen, wandelen en zwemmen. Wie centen heeft en vrij van dienst is, bezoekt ook de plaatselijke cafés. Het regiment werkt ook aan de nabije verdediging van de kantonnementen. Er worden her en der schuttersputjes en mitrailleursstellingen ingericht.

II/57Li in Frankrijk
In de ochtend verlaat II/57Li Tarbes en bereikt via Toulouse het station van L'Isle-Jourdain rond 13u30. De bagage wordt achtergelaten in het station en na een mars van 5 km komt ook het IIde Bataljon, één dag na I/57Li, in zijn kantonnement toe. De soldaten worden ondergebracht in verschillende boerderijen langs de baan naar Samatan en Lombez. Meestal niet in het hoofdgebouw maar in één van de open bijgebouwen.
23mei.jpg
Staf/57Li in Frankrijk
Het regiment heeft zijn nieuwe dagelijkse routine van oefeningen en karweien nog niet gevonden, de troepen worden de eerste dagen met rust gelaten..

II/57Li in Frankrijk
De soldaten werken aan hun logementen door kleine verbeteringen aan te brengen. Nu hebben ze ook tijd voor persoonlijke hygiëne en om hun kledij te wassen.
24mei.jpg
Staf/57Li in Frankrijk
Het Belgische legercommando gaat intussen verder met de organisatie van de troepen in Frankrijk.

I/57Li in Frankrijk
Bij het Iste Bataljon wordt stilaan begonnen met de training. De meeste oefeningen worden tijdens de vroege ochtend volbracht om de Zuid-Franse middaghitte te mijden. De 2de Compagnie volbrengt een oefenmars van 12Km. Verder gaat het dagelijks leven in de kantonnementen gewoon verder.
25mei.jpg
57Li in Frankrijk
Niets bijzonders te melden. Net zoals de overige regimenten van de VOC's verblijven ook de manschappen van het 57Li in schuren en stallingen, leegstaande huizen en in plaatselijke boerderijen. De hygiënische omstandigheden laten vaak te wensen over en ook het 57Li moet regelmatig zieke militairen laten afvoeren naar het plaatselijke hospitaal te Gimont. De Franse militaire gezondheidsdienst vraagt uitdrukkelijk aan de Belgen om er voor te zorgen dat alle manschappen ingeënt zijn tegen difterie en tetanus.
26mei.jpg
4VOC in de Gers_Frankrijk.JPG
Kantonnementen van 4VOC ten zuidwesten van L'Isle-Jourdain in de Gers
57Li in Frankrijk
Het commando van het 4VOC heeft zich inmiddels te L'Isle-Jourdain geïnstalleerd en ook de andere regimenten van het 4VOC kantonneren in de buurt. Het ganse 4VOC is er in geslaagd om zo'n 7.200 militairen te evacueren, waarvan ongeveer 3.200 jonge rekruten van de klas 40. Zo goed als alle militairen die op 15 mei op het appel aanwezig waren, zijn veilig overgebracht naar Frankrijk wat het 4VOC één der meest volledige groeperingen binnen de versterkings- en opleidingscentra maakt. Het inwonertal van L'Isle-Jourdain bedroeg toen een 4.000 tal inwoners. Het effect van de Belgische inwijking in deze dunbevolkte streek is niet gering.
De eenheden van het 4VOC bevinden zich op 26 mei in volgende locaties:
  • Staf 4VOC en onafhankelijke compagnies: L'Isle-Jourdain
  • 57Li: L'Isle-Jourdain
  • 61Li: Marestain, Endoufielle, Castillon-Savès, Cazeaux-Savès en Labastide-Savès
  • 64Li: Samatan, Lombez, Cazeaux-Savès en Labastide-Savès

II/57Li in Frankrijk
De eerste zondag in Frankrijk die niet op de trein wordt doorgebracht. Het is feest in L'Isle -Jourdain, de processie gaat uit en de soldaten hebben een dagje vrij, de oorlog lijkt veraf.
27mei.jpg
57Li in Frankrijk
Niets bijzonders te melden.

II/57Li in Frankrijk
Bij de 7Cie wordt de training hervat met dril, een mars en instructie over het gebruik van goniometer bij het opstellen van de MG. Voor het eerst sinds het uitbreken van de oorlog krijgen de rekruten een programma voorgeschoteld. Stilaan dringt ook het slechte nieuws uit België door, het land staat op het punt te capituleren.
28mei.jpg
57Li in Frankrijk
Tegen het middaguur aan vernemen de manschappen van het 57Li dat ons veldleger in Vlaanderen de strijd gestaakt heeft en het ganse land bezet zal worden. Te L'Isle-Jourdain spreekt Generaal-Majoor Colinet, de bevelhebber van het 4VOC het plaatselijke Belgische detachement toe en licht hen in over de plannen van de regering om met de geëvacueerde troepen een nieuw leger uit te bouwen. Het enthousiasme voor het verderzetten van de strijd is echter ver te zoeken onder de Belgen. Het nieuws van de Belgische overgave valt ook niet in goede aarde bij de plaatselijke bevolking en de Belgen worden met grote minachting behandeld. Frankrijk voelt zich duidelijk in de steek gelaten. De manschappen van het 57Li worden ongerust en vrezen geïnterneerd te worden door de Franse overheid. Enkelen maken plannen om naar Spanje te vluchten, maar de Frans-Spaanse grens is nog zo'n 140Km verderop en die afstand zorgt ervoor dat de ontsnappingsplannen al snel koelen.

II/57Li in Frankrijk
Heel vroeg in de morgen wordt opnieuw een trainingsmars georganiseerd. Wanneer de soldaten 's avonds te horen krijgen dat België capituleert slaat de stemming om temeer daar ze niet weten wat hen te wachten staat. Ze merken ook dat de houding van de Fransen ten overstaan van de Belgische soldaten snel omslaat hetgeen hier en daar leidt tot heftige discussies.
29 mei
57Li in Frankrijk
Bij de eenheden van het Belgisch leger in Frankrijk heerst de grootste onduidelijkheid over wat komen gaat. Bij het 57Li lijkt nu een anti-Franse stemming op te duiken en enkele soldaten laten duidelijk horen dat ze niet verder wensen te strijden voor een land dat volgens velen België in de steek gelaten heeft. Terwijl de geruchten over het lot van het leger in de midi de ronde doen, komt ook steeds meer nieuws over de capitulatie aan.

II/57 in Frankrijk
De mannen van de 7Cie zijn ontredderd en weten niet goed hoe ze op het nieuws van de capitulatie moeten reageren. Die dag is er geen programma, alle training werd opgeschort. Ze stellen zich vragen over de toekomst maar de meesten willen zo snel mogelijk naar huis, om zoals ze het uitleggen "het voorbeeld van de koning te volgen" hoewel ze inzagen dat het niet eenvoudig zal zijn om de frontlinie te doortrekken. De komende dagen wordt de training hervat maar heel wat mannen ontbreken op het appel. Ze gaan gewoon werken voor de Franse boeren om iets bovenop hun soldij te verdienen. Er wordt niet tegen opgetreden. Ook wordt het eten gerantsoeneerd, elke sergeant sectiecommandant krijgt een hoeveelheid eten die hij dan moet delen met zijn mannen. Veel vlees zit er niet tussen, hoofdzakelijk brood en sardienen. Een ander probleem speelt het commando parten, het gebrek aan tucht en de uitzichtloosheid van hun situatie zet heel wat soldaten aan tot overmatig drankgebruik.
03 juni
57Li in Frankrijk
Onder een loodzware Franse zomerzon tracht het 57Li de moed er in te houden en de oefeningen te hervatten. Het Bataljon Instructie hervat de opleiding van de jonge rekruten terwijl de pelotons van het Bataljon Versterking terecht komen in opeenvolging van voetmarsen, wachtdienst bij gevoelige punten (zoals het gemeentehuis van L'Isle-Jourdain of de Pont Neuf in Toulouse), het leveren van piketdiensten en rustperiodes. De activiteit van het regiment is bijgevolg eerder beperkt en de manschappen trachten hun dagen zo zinnig mogelijk te vullen met allerhande ontspanningsactiviteiten.

II/57Li in Frankrijk
Bij de 7Cie worden de eerste deserteurs gemeld, een viertal man is richting Spanje vertrokken nadat ze eerst geld en bevoorrading gestolen hebben uit het magazijn van de compagnie.
04 juni
Staf/57Li in Frankrijk
Het Commando van de Versterkings- en Opleidingscentra (HK/TRI) onder bevel van Luitenant-generaal Wibier is deels ingegaan op een Frans verzoek om 20.000 militairen te leveren voor het uitvoeren van veldwerken ten voordele van de Franse divisies opgesteld in tweede echelon langs de Seine, in Parijs en langs de Marne. In eerste instantie worden de Bataljons Versterking aangeduid voor deze opdracht teneinde de opleiding van de jonge rekruten niet te onderbreken. Orders worden verspreid om 10 werkbataljons samen te stellen.

Aan het 3VOC en het 4VOC beiden onder bevel van Generaal-majoor Collinet wordt gevraagd twee Versterkingsbataljons (II/52Li en II/64Li) om te vormen tot twee werkbataljons met elk vier compagnies van 250 militairen. Het 57Li hoeft aanvankelijk slechts één werkcompagnie samen te stellen ter versterking van II/64Li.

II/57Li in Frankrijk
Het II/57Li stelt één werkcompagnie samen onder leiding van Luitenant Capelle die opdracht krijgt om het II/64Li te versterken dat slechts drie compagnies op de been kon brengen. De compagnie van Lt Capelle wordt te voet naar Samatan gestuurd om er het II/64 te vervoegen maar dit bataljon bevond zich sinds 3 juni in het kamp van Mazères waar het bij wijze van tuchtmaatregel in afzondering werd geplaatst. Aangezien Mazères te ver afligt om te voet te bereiken en er geen transport geregeld kan worden, krijgen de militairen van de compagnie Capelle te Samatan een hangar aangeboden om te overnachten. Velen kiezen ervoor om de nacht door te brengen onder de blote hemel. De compagnie van Lt Capelle verblijft enkele dagen in Samatan en wordt uiteindelijk in versterking gestuurd van het I/64Li wanneer ook dit bataljon opgevorderd wordt om naar het noorden te vertrekken.
05 juni
I/57Li in Frankrijk
Ook het Iste Bataljon Instructie blijkt nu manschappen te moeten leveren voor de werkbataljons. Even wordt gemeld dat het bataljon die dag zal vertrekken, maar dit plan gaat niet door en het I/57Li blijft voorlopig ter plekke.
06 juni
Staf/57Li in Frankrijk
Op 6 juni bevestigen de Fransen hun vraag om nog eens 20.000 militairen extra te leveren om veldwerken uit te voeren, 16.000 aan te duiden door het HK/TRI. Het HK/TRI ziet zich nu genoodzaakt om ook de Bataljons Instructie met deze opdracht te gelasten. De drie Bataljons Instructie van 4VOC worden opgevorderd. De Staf/57Li krijgt nu de opdracht om ook zijn Iste Bataljon Instructie om te vormen tot een werkbataljon.

I/57Li in Frankrijk
Luitenant Coremans neemt het bevel over van de 3de Compagnie. Het Iste Bataljon Instructie levert een detachement voor het bouwen van houten barakken te Laroche-sur-Ion. 's Anderendaags wordt dan toch bevestigd dat het bataljon naar Midden-Frankrijk zal vertrekken. De collectieve bewapening moet worden ingeleverd, een beperkt aantal geweren mag behouden blijven. De mannen krijgen op 7 juni te horen dat ze naar het front zullen vertrekken en maken zich klaar.
08 juni
Staf/57Li in Frankrijk
De troepen van het 57Li bestemd voor de werkbataljons zijn inmiddels gesplitst: de compagnie van Lt Capelle is in versterking gestuurd van het I/64Li en het lste Bataljon Instructie vertrekt samen met het I/51Li.

I/57Li in Frankrijk
In alle vroegte wordt de bataljonscolonne samengesteld en iets later wordt de mars naar het station van L'Isle-Jourdain aangevat. Het I/57Li onder het bevel van Kapitein-commandant Kortleven vertrekt samen met het I/51Li onder bevel van Kapitein-commandant Donnay richting Parijs. Beide bataljons worden bij hun vertrek uitgewuifd door generaal Collignon. De treinreis zelf gaat snel vooruit, er zijn bijna geen stopplaatsen behalve de steden Auch, Livourne, Angou, Lême en Poitiers. Tijdens de treinreis stelt er zich echter een probleem, er is onvoldoende drinkbaar water ingescheept en de manschappen zitten al snel door hun rantsoenen. Bij elke halte storten de mannen zich op elk beschikbaar waterpunt maar niet alle water is drinkbaar hetgeen leidt tot algemene misselijkheid.

II/57Li in Frankrijk
De 7Cie wordt aangehecht bij het Iste Bataljon en vertrekt mee naar Parijs.
09 juni
61Li_Saint-germain-en-Laye.jpg
Saint-Germain-en-Laye langs de Seine ten noorden van Versaille
I/57Li in Frankrijk
Het I/57Li en het I/51Li komen om 18u45 aan in Saint-Germain-en-Laye ten westen van Parijs. De manschappen moeten het station onmiddellijk verlaten wegens het gevaar voor bombardementen. Na enkele uren wachten worden ze in de plaatselijke scholen ondergebracht. Sommigen worden ondergebracht in een internaat waardoor ze voor het eerst sinds lang kunnen slapen in bedden met beddengoed. De algemene gezondheidstoestand van de mannen gaat echter achteruit en een aantal onder hen worden ernstig ziek.

Detachement Lt Capelle van II/57Li in Frankrijk
Vanuit Samatan worden de militairen terug naar L'Isle-Jourdain vervoerd waar overgestapt wordt op een klaarstaande goederentrein. Het I/64Li (met de compagnie van Lt Capelle) en het I/61Li worden samen op de trein gezet richting Vaugirard in het 15de Arrondissement van Parijs. Die dag wordt via Bordeaux de stad Angoulème bereikt.
10 juni
I/57Li in Frankrijk
Saint-Germain-en-Laye ligt langs de Seine zo'n 10Km ten noorden van Versailles en is een relatief kleine stad met weinig reserves. De Belgen blijven kampen met een groot tekort aan bevoorrading en gaan naarstig op zoek naar voedsel en water. Luitenant-Geneersheer Charade van het I/57Li moet een tiental zieke manschappen laten afvoeren naar een lokaal ziekenhuis door de gebrekkige hygiënische omstandigheden. In de buurt bevinden zich nu drie Belgische werkbataljons. Naast I/57Li en het I/51Li komt tot overmaat van ramp ook nog het II/10J toe in Saint-Germain. Rond 11u00 wordt Kapitein-commandant Kortleven ontboden bij de Franse plaatscommandant van Saint-Germain maar kan er niet echt op steun noch begrip rekenen. Na enige discussie blijven de Belgen zonder opdracht ter plekke. De drie bataljonscommandanten proberen elk afzonderlijk om contact op te nemen met het Franse opperbevel maar blijven door communicatiemoeilijkheden zonder duidelijke orders voor hun manschappen.

61Li_Bièvres.JPG
Bièvres waar het Detachement van Lt Capelle samen met I/64Li ontscheepte
Detachement Lt Capelle van II/57Li in Frankrijk
De treinreis wordt voortgezet via Blois, Orléans en Tours. De trein met de mannen van Lt Capelle van het II/57Li, die nu het I/61Li en het I/64Li vervoegd hebben, spoort vlot naar het noorden en zet koers naar de streek ten zuidwesten van Parijs. Rondom 16u00 komen de manschappen in Bièvres aan. De trein rijdt heen een weer in de omgeving terwijl het commando op zoek gaat naar de juiste plaats om het werkbataljon te laten uitstijgen. Het front ligt op zo'n 30Km en er zijn opnieuw vliegtuigen aan de hemel opgedoken. Uiteindelijk stijgen de manschappen uit. De nacht wordt doorgebracht rondom het station van Bièvres maar van slapen is door de stijgende spanning geen sprake.
11 juni
I/57Li in Frankrijk
Kapitein-commandant Donnay was meer succesvol in het vinden van een opdracht: hij krijgt het voor elkaar dat van het I/51Li en het I/57Li vier werkploegen van elk ongeveer 50 manschappen toegewezen worden aan het graven van loopgrachten langsheen de baan naar Pontoise. De rest van de manschappen blijft in hun kantonnementen. De Franse troepen verlaten intussen de buurt en de Belgen vrezen alleen achter te blijven. Na een ganse dag wachten en ettelijke vruchteloze pogingen om nieuwe orders te verkrijgen verneemt Kapitein-commandant Kortleven omstreeks 19u00 van een Franse estafette dat de Belgen onmiddellijk moeten afmarcheren naar het zuidwesten en zich naar Etampes en vervolgens Méréville dienen te begeven. De Franse troepen hebben Saint-Germain intussen met autobussen verlaten en de twee Belgische bataljons volledig in de steek gelaten. Er is geen transport voorhanden. Met tussenkomst van Kapitein-commandant Donnay van het I/51Li kan toch een aftandse kipwagen met volle banden in beslag worden genomen om de meest essentiële bagage van de beide bataljons op te laden. De colonnes zullen te voet afreizen vanaf het invallen van de duisternis. De algemene marsrichting loopt naar het zuiden, richting Orléans. Het II/10J wordt een andere richting opgestuurd. Er wordt flink doorgestapt, om het uur wordt een halte ingelast tijdens dewelke de mannen prompt in slaap vallen. De 12 juni 's morgens bereiken ze het stadje Plaisir, halverwege St-Germain en Rambouillet, waar ze halt houden aangezien overdag niet gemarcheerd wordt omwille van de luchtbedreiging. 's Avonds wordt de colonne opnieuw gevormd en trekken ze verder beschermd door de duisternis via Neauphe- le-Château, Saint-Rémy l'Honoré en Les Essart-le-Roi tot Ramboullet. Hier worden ze door de Fransen bevoorraadt.

Detachement Lt Capelle van II/57Li in Frankrijk
De vluchtelingenstroom uit het noorden blijft aandikken. De manschappen vernemen dat nu ook Italië de oorlog heeft verklaard aan Frankrijk. Het detachement blijft tot 13 juni rondom het station van Bièvres. In de omgeving van deze Parijse voorstad zijn inmiddels ook het II/52Li en het II/7ChA aangekomen.
13 juni
Detachement Lt Capelle van II/57Li in Frankrijk
Vanuit Bièvres wordt naar Saint-Cyr-Ecole nabij Versailles gemarcheerd. Na een etappe van ongeveer 16Km komt het detachement aan in de verlaten kazerne van Saint-Cyr. Het oorlogsgeweld komt dichterbij en de manschappen kunnen waarnemen hoe in de omgeving af en toe een bom inslaat terwijl vernielingsdetachementen van de Franse genie aan het werk zijn. De Duitsers naderen inmiddels de Parijse noordrand en die zelfde avond verlaat het werkbataljon haar posities om eveneens de vlucht naar het zuiden aan te vatten.
15 juni
I/57Li in Frankrijk
Na vier zware etappes bereiken de eerste elementen van het I/57Li het dorpje Baudreville in het departement Eure-et-Loir, op zo'n 80Km van het vertrekpunt. Het bataljon is onderweg echter uit elkaar gevallen in talrijke kleinere detachementen. De 1ste Compagnie (1Cie) waar ook Cdt Kortleven marcheert, heeft de meeste vooruitgang geboekt en komt als eerste aan te Baudreville, waar bij navraag geen voedselreserves meer beschikbaar zijn. Vier soldaten van de 1Cie hebben er een plaatselijke bakkerij overgenomen en zijn er in geslaagd om tijdens de nacht zes zakken bloem tot brood te verwerken zodat tijdens de ochtend aan elke aanwezige militair maar ook aan de Franse vluchtelingen een half brood uitgereikt kan worden. Detachementen van de drie andere compagnies bereiken 's anderendaags dezelfde bestemming. Heel wat groepjes militairen trachten echter op eigen houtje verder te komen, daarbij soms ook gebruik makend van opgevorderde fietsen. Via het dorpje Santilly zet het gros vervolgens koers naar Orléans.

Detachement Lt Capelle van II/57Li in Frankrijk
Het werkbataljon van I/61Li, vergezeld van het I/64Li, is de avond voordien aangekomen in het stadje Dourdan op zo'n 45Km ten zuiden van Saint-Cyr. De ravitailleringsoffficier van het 64Li heeft bovendien een duizendtal blikjes pâté op de kop kunnen tikken. Het lange oponthoud in Dourdan heeft er echter voor gezorgd dat het detachement nu zo goed als ingehaald is door de Duitse troepen. Om de totale gevangenname te vermijden, worden de colonnes ontbonden en de manschappen in kleine groepjes vooruit gezonden. Net zoals de meeste andere Belgen in de buurt tracht iedereen te ontkomen naar Orléans.
17 juni
Staf/57Li in Frankrijk
Het uitsturen van de werkbataljons was slecht voorbereid en de uitvoering van de opdracht liep volledig in het honderd. Het Franse leger was niet in staat de Duitse stormloop te stuiten en al snel moesten de werkbataljons teruggestuurd worden. Daarenboven werd op 17 juni de Franse capitulatie aangekondigd. De terugkeer van het werkbataljon van het 57Li naar L'Isle-Jourdain verliep niet van een leien dakje. Een groot gedeelte van de manschappen werd gevangen genomen en de rest keerde in kleine groepjes terug.

I/57Li in Frankrijk
Ondertussen komt het I/57Li, of althans wat er nog van overschiet, aan te Romorantin-Lanthenay waar overnacht wordt in een Franse kazerne. Ze rusten uit om de volgende dag door te marcheren naar Vierzon waar ze zullen opgevangen worden in een Frans kamp dat dient als verzamelpunt voor de terugkerende werkbataljons.
22 juni
57Li in Frankrijk
Het avontuur met de werkbataljons heeft het 4VOC ten minste 2.500 verliezen gekost aan achterblijvers en krijgsgevangenen. Bij de verschillende bataljons zijn tevens een tiental dodelijke slachtoffers gevallen. Ook het 57Li likt haar wonden na de chaotische aftocht uit Parijs wanneer op 22 juni het nieuws van de Franse overgave vernomen wordt.
25 juni
57Li in Frankrijk
Het regiment heeft inmiddels opnieuw haar oude kantonnementen rondom L'Isle-Jourdain ingenomen. De manschappen zijn er van overtuigd dat iedereen nu weldra naar huis zal mogen. De kantonnementen worden enigszins herschikt. Zo komt de 3de Compagnie in Castillon-Savès te liggen. Er wordt die dag soldij uitbetaald.

De Generale Staf van de Versterkings-en Opleidingscentra roept 25 juni tot een dag van nationale rouw uit om de Franse oorlogsslachtoffers te herdenken. Uit solidariteit met hun gastheren, blijven de Belgen weg uit cafés, cinemazalen en winkels.
28 juni
57Li in Frankrijk
Het 4VOC ondergaat een reorganisatie na de zware verliezen van de voorbije twee weken. Het 64Li wordt ontbonden. Het 57Li wordt herleid tot:
  • een bataljon instructie met de rekruten van de klas 40 van het 57Li, 61Li en 64Li
  • een schoolcompagnie
  • een compagnie algemene diensten
1 juli - 5 juli
57Li in Frankrijk
Sommige militairen van het 4VOC lijken het verblijf in Frankrijk danig beu te worden. Te L'Isle-Jourdain vindt een spontane betoging tegen Generaal-Majoor Collinet plaats. Enkele dagen later wordt ook te Endoufielle betoogd. De Belgische militairen maken zich ongerust over de geruchten dat de Duitse bezetter de terugkeer naar ons land verboden heeft. Verder wordt de eerste week van juli doorgebracht met nietsdoen en ontspanning. Op 5 juli worden de oefeningen hervat.
16 juli
4VOC_Isle-Jourdain.jpg
Place de la République in L'Isle-Jourdain waar de betogingen plaatsvonden
57Li in Frankrijk
Bij het 57Li heerst nog steeds de grootste onduidelijkheid over hoe het nu verder moet. Na de Franse capitulatie op 22 juni worden de soldaten ongerust over hun toekomst. Er is nog weinig interesse voor de vorming van nieuwe eenheden om de oorlog voort te zetten. Een nieuwe betoging breekt uit op de Place de la République van L'Isle-Jourdain waaraan een 2.000 tal militairen deelnemen die het wachten en nietsdoen in Frankrijk stilaan beu worden. De rechtstreekse aanleiding voor de betoging was een sergeant van het regiment die gestraft werd met arrest in het cachot. De betogers worden uiteengedreven door Franse gendarmes die geholpen worden door weinig enthousiaste Belgische rijkswachters. In de stad gaan de rolluiken omlaag en winkels worden inderhaast gesloten om plunderingen tegen te gaan. Ook de volgende dagen worden nog kleine opstootjes gemeld. Meerdere groepen soldaten vertrekken richting Bordeaux naar het door de Duitsers bezet gebied in de hoop naar België te kunnen terugkeren. Inmiddels wordt het ook duidelijk dat het leger aan de repatriatie naar ons land werkt. Verscheidene voertuigen verlaten de kantonnementen en zijn volgens de geruchtenmolen naar België vertrokken. Er wordt 's anderendaags verteld dat het 57Li op eigen houtje wil terugkeren naar huis.
21 juli
57Li in Frankrijk
Op de nationale feestdag wordt een Te Deum gezongen in de kerk van L'Isle-Jourdain bijgewoond door Generaal-majoor Collinet. De generaal wordt beschermd door een lijfwacht geleverd door de 9Cie van II/57Li, dit om nieuwe relletjes te vermijden. Bij wijze van protest laten de klaroenblazers het afweten tot grote ergernis van de generaal. De gemoederen blijven heetgebakerd en talrijke militairen van het regiment zijn er uit eigen initiatief met de fiets van door gegaan. In kleine groepjes tracht met naar ons land te reizen. Enkelen moeten weerkeren nadat ze door Franse of Duitse militairen de doorgang ontzegd werden.
29 juli
57Li in Frankrijk
Om 21u00 komen de manschappen van meerdere compagnies weer op straat en betogen voor het gemeentehuis van L'Isle-Jourdain waar de generaal zich bevindt. De manschappen scanderen "Naar huis, naar huis" en sluiten af met het zingen van de Vlaamse Leeuw. Ditmaal treden de Franse gendarmes niet op en laten de Belgische soldaten betijen.
1 augustus
57Li in Frankrijk
De repatriatie van de VOC's is nu goed op gang. Vanuit L'Isle-Jourdain vertrekken die dag vijf treinen met Belgische militairen richting Brussel. Het 57Li blijft voorlopig ter plekke. Er komen regelmatig autobussen uit ons land aan om kleine groepjes militairen terug te voeren. De achtergebleven Belgen dragen steeds meer burgerkledij. Wie geld heeft, koopt op de plaatselijke markt vervangstukken voor zijn uniform.
eind augustus
57Li in Frankrijk
Het 57Li lijkt niet langer meer op een georganiseerde eenheid. Talrijke militairen hebben inmiddels zelf het regiment verlaten of zijn gedemobiliseerd en op transport naar ons land gezet. Vele achterblijvers zijn inmiddels naar Toulouse verder gereisd in de hoop zo sneller naar ons land te kunnen terugkeren. Het bevel van het regiment is overgenomen door Luitenant-Kolonel Simon. Eind augustus wordt het regiment ontbonden. De laatste Belgen passeren de demarcatielijn in Frankrijk en keren huiswaarts. Buiten het beroepskader worden de overgeblevenen van het 57Li gedemobiliseerd en in vrijheid gesteld.

Register van Gesneuvelden

7/II

HOUBRECHTS

Pierre

Sdt
Mil


02/05/1911

Attenhoven

15/06

Blankenberge

Overleden in Militair Hospitaal
Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com

Bibliografie en Bronnen

1.
Jamart, J. 1994, L'armée belge de France en 1940. Bastenaken: Schmitz.
2.
Dagboek van Sergeant Vanderlinden, onderofficier bij de 3de Compagnie van het Iste Bataljon Instructie. (met dank aan Marc Vanderlinden door het ter beschikking stellen van dit dagboek)
3.
Dagboek van Soldaat Leopold Elegeest, rekruut bij de 9de Cie (Cie C47mm) van het IIde Bataljon Versterking.
4.
Dagboek van een Sergeant van de 7de Cie van het IIde Bataljon Versterking [on line beschikbaar]: http://www.blog.seniorennet.be/rollegem/archief.php?catID=2923 [laatst geraadpleegd 26 augustus 2016] Gelijklopend verhaal met dagboek van Sdt Elegeest