CyF.jpg

Bataljon Grenswielrijders Limburg (Bon GrWi Lim)

Bataillon de Cyclistes-Frontière du Limbourg (Bon CyF Lim)

Overzicht op 10 mei 1940

Type
Bataljon wielrijders van het actieve leger
Ontdubbeld van
n.v.t.

Taalstelsel
Nederlandstalig

Onderdeel van
Cavaleriekorps

Bevelhebber
Luitenant-kolonel Marcel Geniesse

Adjudant-Majoor
Luitenant Felix Deckers

Standplaats
Dekkingsstelling Limburg
Kazerne de Caritat de Peruzzis, Lanaken
Kamp van Beverlo, Leopoldburg
Commandopost te Gruitrode

Samenstelling
Detachement Kaulille


1ste Compagnie Wielrijders
(Luitenant George Fraeys)
1ste Peloton (OLt Charles De Jonghe)
2de Peloton (OLt Raphael D'Hooghe)
3de Peloton (Adjt KROLt Louis Bonneux)

2de Compagnie Wielrijders
(Kapitein-commandant Albert Leroy)
1ste Peloton (Lt Hubert Van Ruyskensvelde)
2de Peloton (OLt Jacques Lemmens)
3de Peloton (Adjt Gustave Behiels)

Detachement Maaseik


3de Compagnie Wielrijders
(Luitenant Xavier Haenen)
1ste Peloton (OLt Aschhoop)
2de Peloton (OLt Huybrechts)
3de Peloton (Adjt Louis Peeters)

4de Compagnie Wielrijders
(Luitenant Camille Lebon)
1ste Peloton (Lt Xavier De Fraipont)
2de Peloton (OLt Albert Dans)
3de Peloton (OLt Herbots)

Detachement Lanaken


5de Compagnie Wielrijders
(Kapitein-commandant Henri Giddelo)
1ste Peloton (Lt Hubert Boyen)
2de Peloton (Lt Oscar Romedenne)
3de Peloton (Lt graaf Roger de Lichtervelde)

6de Compagnie Wielrijders
(Luitenant Viktor Leeuwerck)
1ste Peloton (Lt Richard Manteleers)
2de Peloton (Lt Frans Busseniers)
3de Peloton (Adjt Robert Gillebeert)

18-Daagse Veldtocht

Datum
Belangrijkste Gebeurtenissen

BnCyFLim_Radio_Interview.jpg
In november 1939 bezocht een ploeg van het NIR de grenswacht te Lanaken.
Staf/Bon GriWi
Het Bataljon Grenswielrijders Limburg werd reeds op 26 augustus 1939 gemobiliseerd en bewaakt sinds die datum onze noordoostgrens tegen een mogelijke vijandelijke inval. Het bataljon werd net zoals de andere eenheden van de grenswielrijders gevormd rond een kern van beroepsvrijwilligers aangevuld met miliciens. Dit moet er voor zorgen dat de eenheid permanent gevechtsklaar kan zijn en niet aan de opleidingscycli van de jaarlijkse contingenten dienstplichtigen gebonden is. De eerste rekruteringscampagne voor de grenswielrijders werd uitgevoerd in 1934.

Tijdens de mobilisatiemaanden krijgt het bataljon een dubbele taak. Enerzijds worden een reeks alarmposten (postes d'alerte oftewel PA), al dan niet in kleine bunkertjes, langsheen de Belgisch-Nederlandse grens bemand. Anderzijds is het bataljon ook verantwoordelijk voor de bewaking van een aantal voorbereide vernielingen. Onder meer de springladingen onder de bruggen te Maaseik, Briegden, Veldwezelt en Vroenhoven worden bewaakt door het bataljon.

De grenswielrijders maken melding van elk interessant feit of gerucht dat opgevangen wordt en rapporteren dit per telefoon aan de bataljonsstaf die de inlichtingen doorgeeft aan het Centre de Renseignements Avancé te Hasselt. Dit document is een integrale transcriptie van alle meldingen tussen augustus en november 1939:



Op 10 januari 1940 maakt een Duits verbindingsvliegtuig een noodlanding aan het kanaal te Maasmechelen. Aan boord bevinden zich twee Duitse majoors, Reinberger en Hoensmans. Grenswachter Gerard Rubens en Sergeant Frans Habets rijden direct naar de landingsplaats en kunnen de Duitsers overmeesteren, net voor dat zij enkele documenten trachten te verbranden. Onmiddellijk blijkt dat deze documenten een klein maar niet onbelangrijk gedeelte van Hitlers aanvalsplannen op het Westen bevatten. Ten gevolge van dit incident wordt het Duitse plan voor de invasie van het westen aangepast.

Het bataljon wordt tijdens de mobilisatie ook hervormd en voorbereid op een mogelijke uitbreiding tot regiment. Op 16 maart wordt het bataljon vergroot van drie compagnies naar zes compagnies. Een aantal T13 tankjagers komen aan bij de eenheid. Een verdere uitbreiding van het bataljon zal er evenwel nooit komen. De laatste versterking van het bataljon dateert van 1 mei 1940 wanneer 570 dienstplichtigen van de klas 40 overgeplaatst worden van het 1VOC en het 2VOC naar de grenswielrijders en het bataljon moeten vervoegen in het Kamp van Beverlo.

Aan de vooravond van de Duitse inval is het bataljon in twee detachementen gesplitst: de eerste vier compagnies zijn vertrokken naar het Kamp van Beverlo voor een trainingsperiode samen met de nieuwe miliciens. De 5de en 6de compagnies zijn nog steeds op het terrein en staan onder het bevel van het Iste legerkorps (I/CA). Het derde peloton van de 6de compagnie is evenwel niet actief en werd pas onlangs gevormd. De compagnies te Leopoldsburg beschikken niet over hun volledige dotatie aan voertuigen, fietsen en verbindingsmaterieel. Ook is de bewapening niet compleet. Een deel van het personeel is niet aanwezig en is aangehecht bij het 2de Gidsen dat de ondersector Kaulille-Neeroeteren van het Verbindingskanaal Maas-Schelde bemant.
10mei.jpg
t_albertkanaal.jpg
Staf/Bon GrWi Lim
Grenswacht_Honden.JPG
Grenswielrijders bij de brug van Lanaken in november 1939.

Tijdens de avond van 9 mei is een gedeelte van het Bon GrWi Lim vertrokken op een nachtoefening in de omgeving van Kaulille en Meeuwen. Kort na middernacht ontvangt het bataljon het alarm en de compagnies die op dat ogenblik nog op nachtoefening zijn krijgen de opdracht terug te keren naar Beverlo. Zij vertrekken omstreeks 03u00 naar het kamp maar de colonne wordt onderweg onderschept door een stafofficier van het Cavaleriekorps die hen laat weten dat ze zullen ontplooid worden als reserve bij de eenheden op de Vooruitgeschoven Stelling.

De manschappen die nog in Beverlo aanwezig zijn, worden gewekt rond 01u00. Om 03u30 wordt de colonne voor het vertrek naar de stellingen gevormd. Van de 3de en 4de compagnie blijven een onderofficier en dertien manschappen als achterwacht in het Kamp van Beverlo om de uitrusting te bewaken die niet onmiddellijk kan meegenomen worden. De zes compagnies worden vervolgens als volgt ontplooid:
  • de 1ste en 3de Compagnie worden naar Gruitrode gestuurd om bij het 2de Gidsen aangehecht te worden; de 1ste Compagnie beschikt ook over drie T13 tankjagers
  • de 2de Compagnie trekt naar Hechtel en wordt bij het 1ste Carabiniers-Cyclisten geplaatst
  • de 4de Compagnie wordt doorgestuurd naar As om het 1ste Jagers te Paard te versterken
  • de 5de Compagnie wordt opgesteld langs het verbindingskanaal Briegden - Neerharen te Lanaken
  • de 6de Compagnie verlengt dit dispositief langs de Zuid-Willemsvaart van Rekem tot Vucht
  • Luitenant-kolonel Geniesse installeert zijn commandopost te Gruitrode nabij de commandopost van 2G.

De bataljonsstaf blijft tijdens de voormiddag op post te Gruitrode. Vier compagnies staan die ochtend onder het bevel van verschillende eenheden behorende tot de Groepering Ninitte, twee compagnies staan onder bevel van het Iste Legerkorps (I/CA) en de staf heeft slechts een adviserende rol. Aan het eind van de voormiddag krijgt Luitenant-kolonel Geniesse te horen dat zijn volledig bataljon nu onder bevel komt van het I/CA om de zwaar belaagde 4de en 7de Infanteriedivisies te versterken. De bataljonsstaf wordt naar Tongeren gestuurd waar het HK van het I/CA zich bevindt en de rest van de eenheid moet hergroeperen in de streek van Tongeren nabij Piringen.

1Cie/Bon GrWi Lim
De 1ste Compagnie wordt even na 06u00 door het 2G van Gruitrode naar Opitter en Neerglabbeek gezonden. Nog geen twee uur later worden de manschappen teruggeroepen naar Gruitrode om de verdediging van dit dorp te verzekeren. Omstreeks 09u00 wordt één peloton en één T13 naar de brug van Voorshoven op het Verbindingskanaal Maas-Schelde gedetacheerd om de tweede vernielingspoging van de slechts gedeeltelijk gesprongen brug te beveiligen.

Aan het eind van de ochtend krijgt de compagnie het bevel om zich naar Tongeren te begeven waar ze samen met de 4de Cie onder bevel komt van het 1ste Legercorps (I/CA). Omstreeks 16u00 worden de 1ste en 4de Compagnie doorgestuurd naar het HK van de 7Div te Genoelselderen in het kader van de voorbereiding van een tegenaanval om de bruggen van Veldwezelt en Vroenhoeven te heroveren. De tegenaanval gaat uiteindelijk niet door en de compagnies zullen gebruikt worden om een dwarsstelling in te richten.

2Cie/Bon GrWi Lim
De 2de Compagnie krijgt net voor 08u00 de opdracht van het 1Cy om op te rukken van Hechtel naar Brug 11 te Lommel die nog niet vernield werd. De compagnie moet de toegang tot de brug beveiligen. Een motorrijder wordt omstreeks 13u00 naar de brug uitgestuurd om de manschappen eveneens naar Tongeren terug te halen. De compagnie komt rond 23u00 aan te Rutten nabij Tongeren en gaat in reserve. De eenheid heeft de grootste moeite gehad om het Albertkanaal over te steken.

3Cie/Bon GrWi Lim
Grenswacht_Limburg_Brug_Vroenhoven.jpg
De brug van Vroenhoven gefotografeerd van uit een Duits verkenningstoestel (foto: Patrick Leenders).
De 3de Compagnie wordt kortstondig ontplooid door het 2G te Gruitrode en Neerglabbeek. Net voor 07u00 beveelt het Cavaleriekorps de manschappen naar Sint-Truiden te verhuizen. Het detachement wordt de ganse dag ingezet bij de uitbouw van de verdediging van de stad en bereikt Tongeren in de loop van de avond. De compagnie gaat eveneens in reserve te Rutten.

4Cie/Bon GrWi Lim
De 4de Compagnie ten slotte wordt door het 1JP vanuit As, waar de commandopost van 1JP zich bevindt, kort naar voor geschoven om de brug van Lanklaar te beveiligen. De brug te Lanklaar wordt gebruikt als rendez-vous punt voor de manschappen van 1JP die de alarmposten aan de grens bemannen en wordt zo lang mogelijk open gehouden. Om 08u30 wordt de brug opgeblazen waarna de 4Cie snel naar As terugkeert. Het detachement wordt verder niet ingezet en dient zich tegen het middaguur naar Tongeren te begeven waar ze onder bevel komen van het I/CA. De compagnie wordt na 16u00 samen met de 1ste Compagnie uitgestuurd naar het HK van de 7Div te Genoelselderen.

5Cie/Bon GrWi Lim
De 5de en 6de Compagnie zijn tijdens de nacht van 9 op 10 mei op het terrein ontplooid. In de kazerne te Lanaken bevinden zich op dat ogenblik de staf van Kapitein-commandant Giddelo het peloton Boyen en de 1Cie van het 21Gn. Net na middernacht wordt iedereen gealarmeerd en de 5Cie vervoegt zijn gevechtsposities nabij de overgangen over het Verbindingskanaal Briegden- Neerharen. Dit kanaal verbindt het Albertkanaal met de Zuid-Willemsvaart.

Het peloton Boyen (1Pl) wordt in reserve gehouden in de kazerne, het peloton Romedenne (2Pl) bewaakt de brug van Tournebride en de net ten noorden gelegen sluis van Neerharen, het peloton de Lichtervelde (3Pl) levert de bewakingsdetachementen voor de wegbrug, spoorwegbrug en de van Lanaken.

De grenswielrijders leveren daarnaast ook de wachtdetachementen bij de bruggen van Briegden, Veldwezelt en Vroenhoven. De ploegen bij de laatste twee bruggen rapporteren aan Luitenant de Lichtervelde. De grenswacht was verantwoordelijk voor het bewaken van de springinrichting die door het 21Gn onder de bruggen werd aangebracht, terwijl de nabije verdediging verzekerd werd door manschappen van het 2C en 18Li.

De commandopost van Kapitein-commandant Giddelo bevindt zich in de kazerne te Lanaken (Kwartier de Caritat de Peruzzis) vlakbij de brug van Briegden. Vanuit deze commandopost kan het bevel gegeven worden om de bruggen te laten springen. Kapitein-commandant Giddelo, een ervaren bevelhebber die zich onderscheiden had tijdens de Eerste Wereldoorlog, heeft delegatie om de vernieling van de bruggen van Vroenhoven, Veldwezelt en Briegden te bevelen bij een vijandelijke overschreiding van de Belgisch-Nederlandse grens. Om 04u30, simultaan met de aanval op de bruggen wordt ook de kazerne van de grenswielrijders te Lanaken gebombardeerd. Kapitein-commandant Henri Giddelo, de Korporaal Bernard Pierard en de Soldaten Remi Van Welden, Jean Custers en Leopold Benats komen om in het bombardement. Soldaat Marcel Amerlinck wordt zwaar gewond afgevoerd naar het veldhospitaal van het Iste Legerkorps te Borgloon waar hij later aan zijn verwondingen sterft. De telefoon- en radioverbindingen vallen uit; het bevel om de bruggen te laten springen wordt niet meer doorgegeven.

KazerneLanaken_01.jpg
De kazerne van Lanaken kort na het bombardement.

Luitenant Manteleers, pelotonscommandant bij de 6Cie is rond 05u30 op bevel van zijn compagniecommandant met zijn peloton naar Lanaken vertrokken. Manteleers zal als oudste beroepsofficier het bevel over de 5de Compagnie overnemen en Giddelo's plaats innemen. Hij tracht de manschappen in de kazerne te hergroeperen en behoudt voorlopig zijn detachementen aan de bruggen en sluizen rond Lanaken. Tijdens de late namiddag verliest de 5Cie het contact met de kanaaloever te Lanaken en trekt via de brug van Briegden terug naar Tongeren, twee pelotons bereiken Rutten, twee overige pelotons blijven aan de noordoostrand van de stad. Bij het bombardement op de kazerne de Caritat de Peruzzis werd ook de autobus van het peloton Henreaux van het 21Gn getroffen. Zij kwamen toevallig voorbij onderweg naar een barrage op het Kanaal Briegden-Neerhaeren die ze moesten afsluiten. Zes genisten verloren hierbij het leven.

6Cie/Bon GrWi Lim
De 6de Compagnie verlengt de linies naar het noorden toe en staat opgesteld langs de Zuid-Willemsvaart vanaf de bunker net ten zuiden van de brug van Rekem tot aan de brug van Vucht. Deze posities strekken zich uit over een afstand van maar liefst 6 Km en omvat eveneens de tussenliggende bruggen van Boorsem en Maasmechelen. De compagnie is daarbij aangehecht aan de Wielrijdersgroep van de 17de Infanteriedivisie waarvan het 1ste Eskadron de posities van de 6de Compagnie van de grenswacht aandikt. De compagnie beschikt ook over twee T13 pantserwagens. De pelotons zijn als volgt ingezet:
    • Het peloton Gillebeert (3Pl) bezet de twee noordelijke bruggen te Vucht en Maasmechelen en de kanaalbunkers 48, 49 en 50
    • Het peloton Busseniers (2Pl) is verdeeld over de bruggen van Boorsem en Rekem
    • Het peloton Manteleers (1Pl) vormt het tweede echelon
    • De compagnie beschikt over een vooruitgeschoven post nabij Kotem aan de Maas
    • De commandopost van Luitenant Leeuwerck bevindt zich eveneens te Maasmechelen


Luitenant Leeuwerck ontvangt rond 07u30 het bericht dat de brug over het Albertkanaal te Gellik is vernield en hij onmiddellijk moet overgaan tot het opblazen van de bruggen in het onderkwartier van zijn compagnie. Tegen 08u00 vliegt de brug van Rekem als laatste de lucht in. Terzelfder tijd maken de eerste Duitse verkenners contact met de grenswacht te Vucht. Een uur later wordt ook te Boorsem en Rekem geschoten. Alleen te Maasmechelen blijft het rustig: de oostelijke kanaaloever biedt immers geen dekking aan een oprukkende vijand. Aanvankelijk wordt tot ongeveer 10u00 over een weer geschoten. De Duitsers hebben ook mortieren en een 37mm antitankkanon aangevoerd. De Belgische T13's vuren terug maar moeten zich onder druk van de vijandelijke mortieren terugtrekken. Te Vucht dringt de invaller niet aan. De meeste slachtoffers onder de Belgen vallen bij het 2de peloton te Boorsem en te Rekem (Soldaten Jean Segers en Albert Rowies). Korporaal Maurice Habets was ploegoverste van een ploeg MG (Machinegeweer) en bemande met zijn ploeg een schutterskuil tussen de bruggen van Boorsem en Rekem. Wanneer zijn ploeg dreigde ingesloten te worden en probeerde te ontkomen werd hij verwond. Hij werd als krijgsgevangene afgevoerd naar het hospitaal van Geilenkirchen waar hij aan zijn verwondingen overlijdt.

BrugVeldwezelt.jpg
Bunker N aan de brug van Veldwezelt

De Duitse 35ste Infanteriedivisie (35(DEU)ID) kan tijdens de voormiddag de Zuid-Willemsvaart overschrijden tussen Eisden en Vucht en lukt er in om de grenswielrijders en de Wielrijdersgroep van de 17de infanteriedivisie tot de aftocht dwingen. De 6de Compagnie verlaat vanaf 15u00 de kanaaloever. Het peloton Busseniers vertrekt als eerste, gevolgd door het peloton Gillebeert rond 17u00. Luitenant Leeuwerck verliest daarbij voor enige tijd het contact met zijn manschappen omdat hij zich bij de aanvang van hun terugtocht op de CP van Majoor Van Derton van de Wielrijdersgroep van de 17de Infanteriedivisie bevindt. Bij de aftocht raken ook de beide T13 voertuigen defect. Deze worden prompt achtergelaten door de bemanningen. De 6Cie moet terugplooien op Tongeren om de rest van het bataljon te vervoegen. Busseniers zal later getuigen dat zijn manschappen op een vlot het Albertkanaal overstaken rond 19u00. De twee overblijvende pelotons van de 6Cie worden naar Piringen gestuurd.

Wachtdetachement bij de brug van Veldwezelt (5Cie Bon GrWi Lim)
Het wachtdetachement van de Grenswielrijders Limburg verantwoordelijk voor het brug van Veldwezelt wordt bevolen door Korporaal Milicien William Cornée aangezien de bunkeroverste, Sergeant Georges Verelst, zich in Beverlo bevond voor de opleiding van nieuwe rekruten. Het wachtdetachement telt 13 man en bemant de bunker N die zich net naast de brug, ten zuiden van de baan bevindt.

De bunker C die zich onder de westelijke brugpijler bevond evenals de bunker D iets ten noorden van de brug wordt bemand door secties van 2C, de bunker B1 ten zuiden van de brug wordt bemand door een sectie van 18Li.

Om 00u30 wordt Korporaal Cornée door Commandant Giddelo op de hoogte gebracht van het alarm. Na ontvangst van het alarm start hij onmiddellijk met de het klaarmaken van het ontstekingsmechanisme in de springkast die zich in de hal van de bunker bevindt. Om 01u35 is hij hiermee klaar. Zijn sectie staat opgesteld buiten de bunker. Ook de burgemeester van Veldwezelt is op de hoogte van het alarm en laat zoals gebruikelijk bij een alarm de huizen in de onmiddellijke omgeving van de brug ontruimen.


Korporaal Cornée ziet om 04u15 vliegtuigen zonder kentekens overvliegen en meldt dit aan Luitenant Boyen in de kazerne van Lanaken. Hij mag de brug nog niet laten springen. Om 04u20 horen ze de alarmschoten afgevuurd door het Fort van Eben Emael waarop Majoor Van Driessche, commandant van II/2C en tevens brugcommandant aan zijn Regimentscommandant vraagt om de brug te laten springen maar ook hij krijgt de toelating niet. Pas wanneer de Duitse zweefvliegtuigen hun duikvlucht naar hun landingsplaats aanvatten geeft Kapitein Jammaer commandant van 6/II/2C het bevel op de vliegtuigen te schieten.

De sectie van Korporaal Cornée duikt de bunker in en begint met het aansteken van de springstoffen wat enkele minuten vergt. Het zweefvliegtuig van Oberjäger Ellersiek (Trupp 2) maakt een harde landing op 50 meter van de bunker. Wie niet gewond raakt bij de landing springt uit het vliegtuig en in één beweging wordt het café naast de brug, van waaruit de Trupp beschoten wordt, opgeblazen. De Duitse parachutisten stormen naar de onbeschermde achterkant van bunker en blazen de inkomhal op. De springinrichting die zich tussen de buitendeur en de gepantserde binnendeur bevond wordt vernietigd. Vervolgens wordt de gepantserde binnendeur geforceerd en springstoffen worden naar binnen gegooid. Maar liefst 12 van de 13 grenswielrijders komen om. De aanval was noodlottig voor de Korporaals Cornée, Vanhoof en Geerinckx evenals voor de Soldaten Velghe, Vanhees, Van Brabant, Thomassen, Salembier, Mertens, Vermeulen, Minnebier en Bovoy. Alleen Soldaat Willem Vrancken overleeft. De brug valt intact in Duitse handen. Luitenant Boyen probeert de bunker N nog te telefoneren maar slaagt er enkel in de bunker C, onder de westelijke brugpijler, te bereiken. In deze bunker bezet door 2C was reeds paniek uitgebroken. Wanneer hij uiteindelijk in verbinding komt met Luitenant Cusseniers van de 5Cie van II/18Li wordt de lijn onderbroken. De kazerne van Lanaken is intussen tot puin herleidt.

Wachtdetachement bij de brug van Vroenhoven (5Cie Bon GrWi Lim)
2C_Bunker_N_10_mei.JPG
Onder de bemanning van Bunker N werd een ware slachting aangericht.

Bij de brug van Vroenhoven speelt zich een gelijkaardig scenario af. Hier wordt de bunker M bemand door een sectie van de grenswielrijders bevolen door Sergeant Crauwels. Omstreeks 04u30 landen zeven zweefvliegtuigen in het vak van de 1Cie van I/18Li en drie aan de overkant van het kanaal. Wachtmeester Ignoul van de Territoriale Rijkswachtbrigade Tongeren loopt als eerste op de gelande zweefvliegtuigen af maar raakt hierbij dodelijk gewond. Op het ogenblik dat Sergeant Crauwels beslist de brug te laten springen valt de vijand de bunker aan.

Korporaal Jan Neys, de fuselier-mitrailleur (FM), wordt neergeschoten wanneer hij de achterkant van de bunker probeert te verdedigen. De inkomdeur wordt met een holle lading verwoest en de springinrichting met granaten vernietigd. Hierbij sneuvelen Sergeant Crauwels, Korporaal De Spiegelaere en een soldaat van het 18Li die dekking had gezocht in de bunker. De rest van de sectie was zoals voorzien naar de beneden verdieping van de bunker gegaan om zich in veiligheid te brengen bij de explosie van de brug. Allen raakten ze ernstig verbrand door de brandbommen die in de bunker werden gegooid. Het uiteindelijk gevolg is dat ook hier de brug intact in de handen van de vijand valt.

Wachtdetachement bij de brug van Briegden
Kapitein Louis, commandant van de 5Cie van II/2C , wil de brug van Briegden zo snel mogelijk laten springen na het nieuws van de luchtlanding op de brug van Veldwezelt vernomen te hebben. Het wachtdetachement van het Bon GrWi Lim gaat echter niet in op zijn vraag omdat de 5Cie en 6Cie van het Bon GrWi Lim evenals de Groep Cy 17Div nog over de brug moeten passeren. Kapitein Louis besluit het bevel te negeren en poogt zelf de brug te laten springen. Dit lukt niet en uiteindelijk gaat de vernieling van de brug niet meer door de 10 mei 40. De brug wordt door een venielingsdetachement van 6Gn vernietigd de 11 mei om 09u00.
11mei.jpg
Grenswacht_Limburg_Brug_Vroenhoven_Bunker_M.jpg
Bunker M aan de brug van Vroenhoven (foto: Patrick Leenders).

t_albertkanaal.jpg
Staf/Bon GrWi Lim
Gezien op 10 mei de geplande tegenaanval van de 7Div tegen de Duitse bruggenhoofden niet is doorgegaan wordt nu door het I/CA het plan opgevat om een dwarsstelling (bretel) op te richten op de as Eigenbilzen - Mopertingen - Kleine Spouwen - Rijkhoven en die vervolgens langs de Demer te verlengen tot in Tongeren. De 4Div moet de stelling voorbereiden van Eigenbilzen tot aan Kleine Spouwen, de 7Div is verantwoordelijk vanaf Kleine Spouwen (inclusief) tot Tongeren. De 7Div brengt volgende eenheden in lijn; het Bataljon Grenswielrijders Limburg die Kleine Spouwen voor hun rekening moeten nemen, het Eskadron Wielrijders en de Compagnie C47/T13 van de 7Div, de Groep Wielrijders van de 17Div, het 2/I/1L en het 2L die het zuidelijk gedeelte van de stelling moeten bemannen.

Het Bon GrWi Lim ontplooid vier compagnies in lijn tussen Kleine Spouwen en Rijkhoven. Het 11Li reageert echter veel te laat en de stelling stort in nog voor ze goed en wel aangelegd is. De Grenswielrijders moeten dan ook de stelling reeds verlaten omstreeks 11u00.

Het bataljon zet koers naar Borgworm waar alle compagnies dienen te hergroeperen. De staf van het bataljon komt hier rond 15u00 als eerste aan, kort gevolgd door de manschappen van de 1ste compagnie. Er ontbreken echter honderden manschappen op het appel en het ganse bataljon zit verspreid in het gebied tussen Tienen en Borgworm. Luitenant-kolonel Geniesse vertrekt op zoek naar nieuwe orders en kan enkele uren later meedelen dat het bataljon naar Landen verder moet.

De manschappen verlaten Borgworm en zetten koers naar Landen. Onderweg worden de manschappen tegengehouden en teruggestuurd naar Borgworm. De colonnes houden halt rond Gingelom voor overleg. Uiteindelijk brengen de restanten van de detachementen van Kaulille en Maaseik. de nacht door in de buurt. De manschappen worden niet bevoorraad, maar ontvangen gelukkig koffie en brood van de plaatselijke bevolking.

1ste, 2de, 3de en 4de compagnies
Om 03u50 worden de 2de en 3de Cie die nog te Tongeren verbleven eveneens onder het bevel van de 7Div geplaatst en vervoegen de 1ste en 4de Cie te Genoelselderen. Van noord naar zuid zullen tussen Kleine Spouwen en Rijkhoven de 4de, 1ste, 2de en 3de Cie ontplooid worden. Het is echter reeds vijf na twaalf voor de Belgen en het plan blijkt al snel onuitvoerbaar. De 1ste en 2de compagnies maken contact met de vijand rondom Kleine-Spouwen. De compagnies worden ook aangevallen door Duitse vliegtuigen die er alles aan doen om elke Belgische tegenactie af te grendelen. Onderluitenant Aschhoop en een handvol manschappen wordt gevangen genomen. Korporaal Albert Jans sneuvelt.

De grenswielrijders trekken zich terug wanneer duidelijk wordt dat de ganse 7de Infanteriedivisie weggedrukt wordt door de invaller. Onder dekking van de drie T13 voertuigen ontkomen de grenswielrijders van de 2de en 3de Cie in een eerste fase tot in Genoelselderen. Vervolgens wordt koers gezet naar Tongeren. Kolonel Geniesse en zijn staf verlaten Genoelselderen wanneer reeds de eerste Duitse pantserwagens op de Tongersesteenweg opgedoken zijn. De 1ste en 4de compagnies gaan er van door via de baan van Kleine-Spouwen naar Tongeren.

5de en 6de compagnies
De twee laatste compagnies die pas laat te Tongeren zijn toegekomen en die aanzienlijke verliezen geleden hebben de dag voordien zullen niet ontplooid worden op de dwarsstelling en worden in reserve gehouden rond Tongeren.
12mei.jpg
BonGrWLim_Kpl_Reyniers_Grenswacht_Kaulille.jpg
Klaroenblazer Maurits Reyniers en collega grenswachters uit Kaulille in 1939. (foto Omer Reyniers)
t_onderweg.jpg
Bon GrWi Lim
De adjunct van Kolonel Geniesse vertrekt op verkenning en ontdekt dat Franse troepen postgevat hebben langsheen de Kleine Gete en front maken naar het Zuidwesten. Om 05u00 is het nog steeds niet duidelijk wat het bataljon nu moet ondernemen. Het bataljon nog steeds onder bevel van de 7Div krijgt geen nieuwe orders waardoor de aftocht op eerder chaotische wijze verder gezet wordt.

Het grootse detachement van het bataljon, waaronder de bataljonsstaf en de bevelhebbers en de restanten van de detachementen van Kaulille en Maaseik, vertrekt rond 09u00 op bevel van Kolonel Geniesse richting Walshoutem, Lincent, Jauche en Geldenaken. Onderweg wordt vernomen dat het Franse leger dat zich op het zuidelijke deel van de K.W. Stelling de stalen Cointet anti-tankhekkens reeds vergrendeld heeft en er geen vrije doorgang naar het westen meer is.

Vervolgens wordt naar Bierges nabij Waver gereden waar het detachement rond 13u00 aankomt en door de Britten bevoorraad wordt. De compagnies zijn uit elkaar geslagen en trekken in vaak kleinere, afzonderlijke detachementen op eigen houtje verder. De 1ste compagnie heeft nog slechts een operationele T13 en het effectief van de eenheid is herleid tot nauwelijks een peloton.

Kapitein-commandant Leroy heeft inmiddels een schriftelijk bevel van de staf van het Cavalariekorps ontvangen. Om 15u15 schrijft Kolonel Geniesse dan ook in zijn velddagboek dat alle detachementen van de lichte troepen die niet op de Demer/Gete-Stelling tussen Halen en Tienen ontplooid worden naar de zone tussen Boutersem en kilometerpaal 36 van de baan Leuven-Tienen. Het bataljon is nu terug onder bevel van het Cavaleriekorps.

Een half uur later stuurt Geniesse zijn troepen dan ook naar het kruispunt op de baan Leuven-Tienen te Boutsersem. Zijn manschappen zullen ontplooid worden in twee kleine groeperingen. Het detachement van Kaulille neemt het kruispunt in de dorpskom in. Het detachement van Maaseik wordt langsheen het station van Vertrijk ontplooid. De commandopost van het bataljon blijft te Boutersem opgesteld staan. De verkenning van deze stellingen gebeurt vanaf 18u00. Uiteindelijk zijn de manschappen pas tegen middernacht op post.
13mei.jpg
BonGrWLim_Grenswacht_Kaulille_2.jpg
Grenswielrijders van het Detachement Kaulille tijdens de mobilisatie. (foto Omer Reyniers)

t_onderweg.jpg
Bon GrWi Lim
De grenswielrijders wachten af op hun nieuwe stellingen. De ganse dag wordt gerust. Intussen kunnen groepjes grenswielrijders die van het bataljon afgezonderd raakten opnieuw aansluiting vinden bij hun eenheid. Rondom 18u00 weerklinkt het alarm en worden alle gevechtsposities bemand. Er gebeurt niets en enige tijd later laat Kapitein-commandant Leroy weten dat het bataljon naar het westen zal verder trekken.
14mei.jpg
Grenswielrijders_Limburg.jpg
Limburgse grenswachters net voor de oorlog.

t_onderweg.jpg
Bon GrWi Lim
Het bataljon verlaat Boutersem om 04u00 en fietst richting Lubbeek. Vervolgens wordt via Holsbeek, Wijgmaal, Herent, Buken, Kampenhout, Elewijt en Eppegem het Kanaal van Willebroek bereikt. De manschappen bereiken de westelijke oever via overgang te Verbrande Brug en houden vervolgens vanaf 08u00 halt te Beigem. Rondom 11u00 zijn de overgebleven troepen van het bataljon weer compleet.

Het bataljon wordt na de middag enigszins naar het oosten verplaatst. De colonnes steken opnieuw het kanaal over en houden halt te Zemst en Laar. Kolonel Geniesse krijgt te horen dat in een nabijgelegen park zich een dertigtal wielrijders van het 1ste en 2de Regiment Grenswielrijders schuil houden. De gevluchte militairen worden bij het Limburgse bataljon gevoegd.

De commandopost van het bataljon wordt in de gemeentelijke jongensschool van Zemst-Laar ondergebracht.
15mei.jpg
t_onderweg.jpg
Bon GrWi Lim
De dag wordt de Zemst en Laar doorgebracht. Er valt niets bijzonders te signaleren. Die avond krijgen de manschappen te horen dat de K.W. Stelling de volgende ochtend zal verlaten worden. Kolonel Geniesse verneemt tijdens de vooravond dat een honderdtal manschappen van zijn bataljon nabij Aalst samengebracht werden. Er wordt een plan gemaakt om het bataljon opnieuw te hergroeperen en orde op zaken te stellen na de lange en verwarde aftocht uit Limburg.
16mei.jpg
t_onderweg.jpg
Het bataljon vertrekt naar Moorsel voor een definitieve hergroepering. De marsroute loopt van Laar over Humbeek, Wolvertem, Merchtem en Mazenzeel. Te Moorsel wordt rond het middaguur het de detachement dat daags voordien ontdekt was, teruggevonden. Deze eerder verdwaalde militairen omvatten vooral manschappen van de 1ste en 2de compagnies, een T13 die te Tongeren verloren gewaand werd en een deel van de te Landen achtergelaten bagagetros. Het opnieuw operationele bataljon wordt nu onder bevel van het 1ste Legerkorps geplaatst.
17mei.jpg
Grenswielrijders_Limburg_06.JPG
Grenswielrijders in het Kamp van Beverlo (foto Francis Bensch).
t_onderweg.jpg
De verplaatsing gaat verder. De tocht naar Gent verloopt in twee groepen en start omstreeks 04u30:
  • de manschappen zonder fiets marcheren af onder leiding van Luitenant de Fraipoint en worden op een achttal kilometer van Moorsel opgepikt door vrachtwagens
  • de fietsers rijden over Aalst richting Gent

Het bataljon komt aan in het Citadelpark van Gent vanaf 07u50. Om 09u00 krijgen de eerste manschappen hun kantonnementen toegewezen. Er komt eindelijk bevoorrading via de intendance. De rest van de dag wordt gebruikt om de pelotons en compagnies te reorganiseren en om het terkort aan fietsen aan te vullen met opgeëiste tweewielers.

Om 14u00 loopt het nieuws binnen dat het bataljon naar het Kanaal Gent-Terneuzen zal gestuurd worden.

Om 18u00 worden de compagnies de baan op gestuurd:
  • de 1ste, 2de en 3de compagnie vertrekken naar het zuidelijke uiteinde van het Kanaal Gent-Terneuzen
  • de 4de, 5de en 6de compagnies blijven voorlopig te Gent
  • de commandopost van het bataljon installeert zich te Drongen

Het bataljon krijgt echter al snel nieuwe bevelen: de eenheid zal ontplooid worden in het Bruggenhoofd Gent in de zone toegewezen aan de 4de infanteriedivisie. Deze divisie wordt in een eerste fase opgesteld in het ganse gebied tussen de gemeente Semmerzake, stroomopwaarts van Gent, tot de gemeente Gijzegem, stroomafwaarts van Gent. Het bataljon wordt opgesplitst in drie detachementen die de infanterie van deze divisie moeten aanvullen en versterken in afwachting van de voltooiing van de terugtocht van de K.W. Stelling van de rest van het veldleger.

De compagniecommandanten worden om 23u00 allen op het hoofdkwartier van de 4de Infanteriedivisie in het Kasteel van Zwijnaarde ontboden.
18mei.jpg
BonCyFLim_Wimpel_Grenswacht.jpg
Trompetwimpel van de Limburgse Grenswacht (foto: Omer Reyniers).
t_gent.jpg
Rond 01u30 komen de compagniecommandanten aan te Zwijnaarde. Elk detachement van het bataljon zal aan een infanterieregiment van de divisie toegewezen worden:
  • de 1ste en de 2de compagnie worden aangehecht bij het 7Li
  • de 3de en de 4de compagnie worden in steun geplaatst van het 11Li
  • de 5de en de 6de compagnie tenslotte worden toegewezen aan het 15Li

De compagniecommandanten worden vervolgens tot op de regimentsstaven gebracht om de ontplooiing van hun eenheden te bespreken.

De 3de en 4de compagnie van het Bataljon Grenswielrijders Limburg worden die dag in steun geplaatst van het regiment. De compagnies worden op de rechterflank ontplooid, tussen het III/11Li en de posities van het 15Li.

Om 08u30 echter worden de grenswachters verplaatst naar de linkerflank rond Gijzenzele. De nieuwe installatie zal voltooid worden tegen het middaguur.

Het bataljon verneemt intussen omstreeks 08u15 dat het eerste eskadron van de Groep Wielrijders van de 17de Infanteriedivisie het nabijgelegen vliegveld van Sint-Denijs-Westem zal vernielen.

De Belgische troepen die tijdens de nacht van 16 op 17 mei de K.W. Stelling verlieten, beginnen in grote aantallen aan te komen in het Bruggenhoofd Gent en de definitieve opstelling neemt haar vorm aan. De 4de infanteriedivisie wordt samengebracht in de centrale sector van het Bruggenhoofd Gent bij de aankomst van de 2de en de 5de infanteriedivisies. Het bruggenhoofd wordt nu door deze drie formaties bemand. Het bataljon Grenswielrijders blijft aangehecht bij de 4de infanteriedivisie.
19mei.jpg
t_gent.jpg
Het bataljon verlaat de sector van de 4de Infanteriedivisie vanaf 04u00. De eenheden van het batajon komen aan te Sint-Denijs-Westrem. Na een korte stellingname worden de compagnies toegewezen aan kantonnementen. Tijdens de vooravond worden de manschappen verdeeld over diverse gebouwen in de gemeente.

De 4de compagnie vindt onderdak in de meisjesschool en een leegstaande villa. De compagnie telt die dag nog 85 manschappen.
20mei.jpg
t_gent.jpg
Het bataljon overnacht te Sint-Denijs-Westrem en krijgen een dag rust.

Omstreeks 20u00 worden de compagniecommandanten naar het kasteel van Hutsepot gezonden voor een vergadering met een stafofficier van de 16de Infanteriedivisie.
21mei.jpg
Grenswielrijders_Limburg_07.JPG
Grenswielrijders kort na de oprichting van het bataljon in 1934 (foto Francis Bensch).
t_gent.jpg
Op bevel van Luitenant-kolonel De Loucker, korpscommandant van het 44Li, worden de grenswielrijders naar de brug van Zwijnaarde verplaatst. Aanvankelijk zullen de grenswielrijders de opdracht krijgen om er de westelijke oever van de Schelde te verdedigen, maar er volgt al snel een tegenbevel om de rivier over te steken en meer naar het oosten posities in te nemen. Het bataljon moet samen met de Groep Wielrijders van de 16de Infanteriedivisie assisteren bij de uitbouw van een defensieve stelling die tussen Melle en Zwijnaarde de bocht in de Schelde dient af te snijden en de toegang naar Gent uit het zuidoosten moet afgrendelen.

De wielrijders van de 16de divisie zullen het oostelijke uiteinde van deze stelling bezetten. De grenswielrijders bezetten het westelijke eind doorheen Merelbeke. De stelling komt onder het operationele bevel van het 44Li te staan.

Bij een vijandelijk bombardement even voor 08u00 komen Sergeant Conard en Grenswielijders Broux en Claeys om. Grenswielrijder Van Cuyck en drie anderen raken gewond. Omstreeks 14u30 ondergaat de commandopost van Kolonel Geniesse een luchtaanval. Er vallen geen slachtoffer. De Belgische artillerie vat tijdens de namiddag de beschieting van de Duitse linies aan.
22mei.jpg
t_gent.jpg
Het Bn Grenswielrijders Limburg worden door De Loucker naar de zuidwest rand van Drongen gestuurd om er nieuwe orders in ontvangst te nemen. De manschappen vertrekken rond 10u30. Het bataljon wordt opnieuw onder bevel van het Iste Legerkorps geplaatst.

De grenswielrijders moeten steun leveren aan de 16de en 18de infanteriedivisies die na de Conferentie van Ieper de dag voordien toegewezen zijn aan de verdediging van de stad Gent. In een eerste fase worden twee pelotons van de vijfde compagnie als mobiel steunelement aangehecht bij het 3C. De rest van het bataljon zal onder het II/3Gr komen te staan. De Grenswielrijders gaan met telkens drie compagnie in reserve te Drongen en Baarle/Afsnee.
23mei.jpg
BonCyFLim_Beverlo_01.jpg
Limburgse Grenswachters in het Kamp van Beverlo.

t_gent.jpg
De detachementen van de Grenswielrijders blijven de ganse dag door te Drongen en te Baarle/Afsnee en hebben de opdracht gekregen om de mobile reserve te vormen van de 16de Infanteriedivisie voor tussenkomst bij een eventuele luchtlanding. Het bataljon komt dan ook niet in actie.

De grenswielrijders worden tegen de avond op de hoogte gebracht van de nakende ontruiming van het Bruggenhoofd Gent. Het bataljon wordt net na 15u10 opgetrommeld.

Tegen 17u30 zijn de wielrijders in de stad. De 6de compagnie helpt bij de verdediging van de Coupure en versterkt de sector van het II/3C. De 4de compagnie moet bij elk van de drie bruggen over de Verbindingsvaart telkens een klein bruggenhoofd bemannen, maar komen hier pas om 20u00 aan omdat ze een omweg via Mariakerke moeten maken.

De overige eenheden gaan in stelling langsheen de Leie ten zuiden van het centrum en langsheen de spoorweg Oostende-Brussel ten westen van het Sint-Pietersstation.

Het bataljon moet vervolgens samen met de wielrijdersgroepen van de 16de en de 18de infanteriedivisies de achterhoede vormen wanneer de infanterie zich wegtrekt van de stad. De laatste bruggen in de stad worden opgeblazen zodra de infanteristen er vandoor getrokken zijn.
24mei.jpg
t_onderweg.jpg
Om 03u30 trekken de grenswielrijders weg uit Gent. Er wacht hen een lange nachtelijke verplaatsing, want de mobiele troepen maken deel uit van de achterhoede van het Iste legerkorps bij zijn terugtocht naar de Leie en het Afleidingskanaal van de Leie. Het bataljon is de laatste eenheid die uit Gent wegtrekt. De stad wordt de volgende ochtend helemaal ingenomen.

Rond 15u00 bereiken de eenheden hun nieuwe kantonnementen. De staf en de derde en vierde compagnies houden halt te Ruiselede. De eerste en tweede compagnie verblijven te Vinkt. De vijfde en zesde compagnies zoeken een onderkomen in Poesele.

Het Bn Grenswielrijders Limburg worden vervolgens aangehecht bij de Groepering Leroy. Dit samenraapsel van lichte troepen zal gebruikt worden om de zuidflank van het Belgische leger te helpen beschermen tegen een mogelijke aanval van de Duitse troepen die de Franse kust bereikt hebben nabij Boulogne en Calais. Er wordt verwacht dat de grenswielrijders zich samen met de beide groepen wielrijders van de 13de en de 16de infanteriedivisie en de compagnie T13 van de 10de infanteriedivisie zullen ontplooien op de linie Ieper-Menen. De bevelhebber van de groepering wordt Generaal Leroy van het IVde Legerkorps. Ook het Eskadron Pantserwagens van het Cavaleriekorps wordt aangehecht bij deze formatie, maar de tanks krijgen vrijwel onmiddellijk een andere opdracht en zullen nooit aankomen.

Kolonel Geniesse verneemt deze nieuwe opdracht op de staf van het Iste Legerkorps. De korpsstaf dringt aan op een onmiddellijk vertrekt, maar Geniesse vraagt de nodige tijd om zijn manschappen op de hoogte te brengen, zijn eenheden klaar te maken voor het vertrek en iedereeen eerst nog de tijd te gunnen voor een maaltijd.

De grenswielrijders vertrekken dan ook pas rond 21u00 naar hun nieuwe bestemming. De nachtelijke tocht zal over Roeselare lopen.

De bataljonscommandant geeft zijn compagnies drie uur de tijd voor de initiële verplaatsing en duidt de wijk Aardappelhoek aan als rendez-vous punt. De kolonel begeeft zich daarop naar de commandopost van Generaal Leroy voor verdere orders.
25mei.jpg
BonCyFLim_Hoeve_Begijnhof_Heule.jpg
De historische hoeve Begijnhof vormde het sluitstuk van het Kwartier Centrum van de linies van het bataljon.
t_leie.jpg
De Groepering Leroy kan slechts met de grootse moeite zijn nieuwe eenheden verzamelen en ontplooien. Bovendien moet het oorspronkelijke opstellingsplan gewijzigd worden door de snelheid van de Duitse opmars na de doorbraak over de Leie te Kortrijk op 24 mei.

Tijdens de nacht van 24 op 25 mei lukt het uiteindelijk toch om enige cohesie te verkrijgen en worden de verschillende detachementen opgesteld langsheen de lijn Menen-Moorsele-Gullegem-Kathoek. Ook het Bataljon Motorwielrijders Ardeense Jagers is inmiddels toegevoegd aan de Groepering Leroy.

De grenswielrijders hebben uiteindelijk nog langer gedaan over de verplaatsing en de compagniecommandanten krijgen pas om 01u25 hun orders voor de komende ontplooiing.

Het bataljon grenswielrijders wordt opgesteld tussen Heule en Kathoek en de compagnies worden als volgt verdeeld:
  • Kwartier west: 5de en 6de Compagnies onder bevel van Luitenant Leeuwerck. Deze compagnies sluiten rond Heule aan bij de naburige Groep Wielrijders van de 16de divisie
  • Kwartier centrum: 1ste en 2de compagnies onder Kapitein-commandant Leroy. Deze compagnie bezetten stellingen aan weerszijde van de Izegemstraat.
    • Bij de 1ste compagnie vormen de pelotons van Onderluitenant D'hooghe en Adjudant Bonneux het eerste echelon ten westen van de Izegemstraat. De commandopost van Luitenant Fraeys en het peloton van 1ste Sergeant Majoor Listers worden rond de historische hoeve Begijnhof gehouden.
  • Kwartier oost: 3de en 4de Compagnies onder Luitenant Lebon. Deze compagnies vervolledigen de stellingen tot aan de Kathoek en sluiten in deze omgeving aan op het 12Li

Binnen elk kwartier worden drie pelotons in de eerste vuurlinie geplaatst en het vierde peloton in steun gehouden. Er dienen ook patrouilles uitgevoerd te worden om de stellingen te dekken. Alle verbindingen met de bataljonsstaf zullen per koerier verlopen aangezien het telefoonmaterieel uitgeput is.

De opmars verloopt van Roeselare over Sint-Eloois-Winkel en Sint-Katharina-Kapelle. Bij de doortocht van Lendelede vallen de manschappen ten prooi aan artilleriebeschietingen, wat heel wat chaos veroorzaakt binnen de gelederen. De eerste troepen komen aan omstreeks 03u30. Rond 05u00 is de meerderheid van de manschappen min of meer op post.

De kwartieren west en oost zijn bezet kunnen worden zonder contact met de vijand en de opstelling is daar dan ook relatief vlot verlopen. De troepen bestemd voor het kwartier centrum vallen reeds bij aankomst onder geweervuur en kunnen dan ook slechts met de grootste moeite hun stellingen uitkiezen en innemen.

Het bataljon grenswielrijders wordt al snel op twee verschillende locaties aangevallen.

Vooreerst volgt een aanval op het front van kwartier oost. Het peloton op de Kathoek heeft af te rekenen met twee defecte lichte mitrailleurs en ziet zich al snel genoodzaakt om enigszins naar het noorden te wijken. De overige pelotons worden naar het westen weggedrukt en trachten de spoorlijn te bereiken. Her en der worden groepjes grenswachters gevangen gemaakt.

Daarnaast moet het bataljon een tweede klap incasseren op de scheidingslijn tussen de kwartieren west en centrum. De grenswielrijders moeten hun flank wegtrekken uit Heule en hun troepen naar de hoeve Begijnghof. De weerstand van de Belgen wordt al snel gebroken en rond 09u00 is het bataljon verslagen.

Rond Heule worden heel wat krijgsgevangenen gemaakt onder de grenswielrijders. Alle compagnies delen in de klappen en maar liefst tien officieren worden gevangen genomen. Commandant Leroy, bevelhebber van de 2de compagnie, sneuvelt te Lendelede. De compagniecommandanten van de 3de, 4de en 5de compagnies bevinden zich onder de gevangenen.

Het bataljon tracht een nieuw steunpunt te installeren nabij de spoorwegovergang en het station te Sint-Katarina. Onderluitenant Dejonghe krijgt het bevel over dit steunpunt en moet trachten om de troepen die uit het 1ste echelon weggevlucht zijn te herorganiseren. De T13 pantserwagens van het bataljon proberen tussenbeide te komen maar moeten zich al snel terugtrekken omwille van een gebrek aan munitie.

De Duitsers zijn echter onstuitbaar en nemen al snel Lendelede in waardoor de posities van de groepering Leroy verder bedreigd worden. De wielrijderseenheden van de groepering worden naar de lijn Sint-Elois-Winkel- Izegem teruggetrokken.

Na de middag plaatst de Groepering Leroy zich ter hoogte van Izegem om zich achter de linies van de 10de infanteriedivisie in veiligheid te stellen. Deze formatie tracht nu de frontlijn van Sint-Eloois-Winkel tot Izegem op te lappen. Deze divisie heeft steun gekregen van het pas aangekomen 9Li dat tussen Bosmolens en Izegem postgevat heeft.

Het wagenpark van het bataljon verplaatst zich op 25 mei van Hulste naar Kachtem. De rit van de colonne motorvoertuigen loopt over Lendelede, Sint-Eloois-Winkel, Rumbeke en Roeselare.
26mei.jpg
BonCyFLim_Vergunning_Kpl_De_Witte.jpg
Vergunning van Korporaal De Witte (foto: Omer Reyniers).

t_leie.jpg
De Groepering Leroy wordt ontbonden.

De restanten van de Limburgse grenswielrijders dienen zich terug te trekken tot op de noordelijke oever van het Kanaal van Roeselare naar de Leie en melden rond 15u00 aangekomen te zijn in te Kachtem. De manschappen houden halt in het gehucht Hoge. Luitenant-kolonel Geniesse meldt dat hij slechts een bijzonder klein detachement heeft kunnen hergroeperen en zijn bataljon herleid is tot een handvol manschappen:
  • Vijf officieren, 3 onderofficieren, 7 soldaten, een arts en drie brancardiers vormen de stafgroep. De staf beschikt alleen over de ambulance en de vrachtwagen van het medisch peloton.
  • Twee onderofficieren, twee korporaals en achttien soldaten is al wat overblijft van de gevechtscompagnies. Van hun bewapening schieten nog 17 geweren, 1 FM30 lichte mitrailleur en 4 GP pistolen over.

Geniese staat nu in verbinding met de staf van de 10de Infanteriedivisie. Intussen stuurt hij ook een nota naar Luitenant-kolonel Tilot van de Brigade Grenswielrijders met de vraag om alle militairen die tot het Limburgse bataljon behoren terug te sturen naar hun eenheid.

Uiteindelijk komen die dag toch nog ongeveer tweehonderd Limburgse grenswielrijders aan te Kachtem.

Het bataljon verplaatst zich aan het eind van de dag naar Gits.
27mei.jpg
t_leie.jpg
Op bevel van de 10de Infanteriedivisie verplaatst Kolonel Geniese zijn bataljon naar het even verderop gelegen Sint-Jozef-Geite. De manschappen vinden onderdak in de boerderij van Livinus Cool aan de Hillebosstraat 1 op het grondgebied van de gemeente Kortemark.
28mei.jpg
t_leie.jpg
De rond Kolonel Geniesse verzamelde manschappen vernemen het nieuws van de overgave te Sint-Jozef.

Het bataljon kantonneert in dit dorp, samen met de staf en het wielrijderseskadron van de 10de Infanteriedivisie.

Het wagenpark en de manschappen die nog over een fiets beschikken rijden op 29 mei via Gits naar Roeselare, Aardooie en Dentergem. Hier brengen de manschappen de nacht door. Op 30 mei wordt doorgereden naar Olsene. Hier worden de motorvoertuigen gescheiden van de cyclisten door de bezetter. De wielrijders worden naar Oudenaarde gestuurd waar de fietsen moeten ingeleverd worden.

Register van Gesneuvelden

5

AMERLINCK

Marcel, O.

Sdt
Mil
37

29/03/1918

Wevelgem

24/05

Borgloon

Verwond te Lanaken op 10/5
Onbekend

AVONTS

Leonard

Sdt
Mil
33

29/04/1913

Antwerpen

25/05

Torhout


5

BENATS

Leopold, Jozef

Sdt
Mil
33

15/01/1910

Groot-Gelmen

10/05

Lanaken

Gedood bij luchtbombardement
Onbekend

BOKKEN

Pierre, J.L.

Sdt
Mil
32

24/02/1912

Tongeren

24/05

Kuurne


5

BOVOY

Joseph

Sdt
Mil
37

08/07/1917

Boechout

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
5

BRABANT

Daniël, H.

Sdt
Mil
38

08/01/1919

Kortrijk

10/05

Veldwezelt


5

BROUX

Michel, J.

Sdt
Mil
30

12/03/1910

Lanaken

21/05

Merelbeke

Gedood omstreeks 07u45 in bombardement
Onbekend

CLAEYS

Arthur, A.

Sdt
Mil
29

25/06/1909

Moeskroen

21/05

Merelbeke

Gedood omstreeks 07u45 in bombardement
Onbekend

COLLIGNON

Jan, L.

Sdt
Mil
40

05/01/1921

Antwerpen

24/05

Kuurne


2

CONARD

Joseph, E.

Sgt
Mil
31

15/09/1911

Attenhoven

21/05

Merelbeke

Gedood omstreeks 07u45 in bombardement
Onbekend

COOMANS

Leopold, L.

Sdt
Mil
38

06/07/1919

Meerhout

24/05

Heule


5

CORNEE

William, J.B.

Sdt
Mil
30

02/09/1910

Gent

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
Onbekend

CORNELISSEN

Pierre, A.

Sdt
Mil
35

06/09/1915

Maaseik

10/05

Rosmeer


5

CRAUWELS

Pieter, J.E.

Sgt
Mil
30

18/01/1910

Vroenhoven

10/05

Vroenhoven

Gedood nabij Bunker M (brug)
5

CUSTERS

Jean, P.

Sdt
Mil
29

16/09/1909

Bellaire

10/05

Lanaken

Gedood bij luchtbombardement
5

DE SPIEGELAERE

Leon, L.

Kpl
Mil
29

15/12/1909

Heist

10/05

Vroenhoven

Gedood in Bunker M (brug)
3

DELANGHE

Andries, J.

Sdt
Mil
40

12/08/1920

Zottegem

10/05

Tienen


Onbekend

GEERINCKX

Petrus, J.

Kpl
Mil
31

18/03/1911

Heist-op-den-

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
1

GEUENS

Maria, V.

Sdt
Mil
32

01/07/1912

Balen

21/05

Brugge


5

GIDDELO

Henri, Elise Albert

Cdt



23/05/1894

Hasselt

10/05

Lanaken

Gedood bij luchtbombardement
6

HABETS

Maurice

Kpl



?

?

15/05

Geilenkirchen (D)

Verwond te Rekkem op 10/5
Onbekend

HERMANS

Albert, T.L.

Sdt
Mil
35

14/10/1915

Ophoven

24/05

Kuurne


1

HUSKENS

Sebastien

Sdt
Mil
33

08/03/1913

Grote-Brogel

11/05

Kuttekoven


3

HUYBRECHTS

Albert, H.J.

OLt



19/01/1917

Oostende

26/05

Ronse

Verwond te Heule op 24/5
Onbekend

JANS

Albert

Kpl
Mil
35

26/06/1915

Alken

10/05

Kleine-Spouwen


Onbekend

KEMPENAIRE

Pierre, J.

Sdt
Mil
39

?

?

26/05

Bavikhove


2

LEROY

Albert, P.J.

Cdt



2/08/1893

Zuidschote

25/05

Lendelede


Onbekend

LIZIN

Jean, H.J.

Kpl
Mil
38

21/03/1918

Havelange

11/05

Villers-Saint-Siméon


5

LOX

Lucien, J.

Sdt
Mil
34

22/05/1913

Tongeren

10/05

Riemst


5

MERTENS

Herman, E.

Sdt
Mil
37

17/04/1917

Sint-Amandsberg

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
Onbekend

MINNEBIER

Jean, H.

Sdt
Mil
29

29/11/1909

Sint-Jans-Molenbeek

10/05

Veldwezelt


3

NEYS

Jan, G.

Kpl
Mil
31

28/04/1911

Meerhout

10/05

Vroenhoven

Gedood in Bunker M (brug)
Onbekend

PIERARD

Bernard, J.

Kpl
Mil
32

16/08/1912

Sint-Andries

10/05

Lanaken

Militaire postbode. Overleden 17/5?
Onbekend

REMORY

Achiel, C.

Sdt
Mil
34

30/06/1914

Oudenburg

13/05

Neeroeteren


6

ROWIES

Albert, J.V.

Sdt
Mil
36

15/11/1915

Hoeilaart

10/05

Rekem


5

SALEMBIER

?

Sdt



?

?

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
6

SEGERS

Jean, L.

Sdt
Mil
29

19/09/1909

Sint-Gillis

10/05

Rekem


5

THOMASSEN

Jean, Joseph

Sdt
Mil
38

16/02/1919

Liège

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
Onbekend

TIMMERMANS

Albert

Sdt



?

?

11/05

Rosmeer


5

VAN BRABANT

Daniël

Sdt



?

?

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
Onbekend

VANDEBROECK

Henri

Sdt
Mil
29

?

Scherpenheuvel

12/05

Elsene


5

VANHEES

Petrus, E.

Sdt
Mil
30

24/12/1909

Kleine-Spouwen

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
1

VANHOOF

Gommer, A.

Kpl
Mil
35

31/03/1915

Lier

28/05

Oudenaarde


5

VANHOOF

Henri, J.

Sdt
Mil
30

25/12/1910

Puurs

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
Onbekend

VANHULLE

Emiel

Sdt
Mil
27

15/07/1907

Sint-Laureins

21/05

Ransart


Onbekend

VAN OPDENBOSCH

Jean, J.G.

Sdt
Mil
33

26/10/1913

Roselies

27/05

Torhout


2

VAN WELDEN

Remi

Sdt
Mil
36

06/06/1916

Gent

10/05

Lanaken

Gedood bij luchtbombardement
5

VELGHE

Octaaf, R.

Sdt
Mil
29

03/05/1909

Nokere

10/05

Veldwezelt

Gedood in Bunker N (brug)
5

VERMEULEN

Joannes, M.

Kpl
Mil
37

16/02/1919

Baal

10/05

Veldwezelt


Onbekend

WILS

Arthur, Karel

Sdt
Mil
31

21/11/1911

Balen

21/05

Merelbeke


Bovenstaande lijst werd opgemaakt aan de hand van het bestand der gesneuvelden van de Achttiendaagse Veldtocht van het Centrum voor Historische Documentatie van Defensie, aangevuld met zorgvuldig getoetste gegevens uit personeelsdossiers van de Sectie Administratieve Expertise - Ondersectie Notariaat van Defensie, het steekkaartenbestand van het IV-NIOOO en enkele overlijdensakten op bel-memorial.org. Meer informatie over het bestand der gesneuvelden vindt U op de pagina Aanpak en Achtergrond. Geverifieerde aanvullingen en correcties bij deze lijst zijn van harte welkom op 18daagseveldtocht@gmail.com
BnCyFLim_Sdt_Amerlinck.jpg
BonGwLim_Sdt_Bovoy.JPG
Bon GriWi Lim Kpl Cornee.jpg
BonGwLim_Sgt_Crauwels.jpg
Sdt Amerlinck
Sdt Bovoy
Kpl Cornee
Sgt Crauwels
CyFLim_Cdt_Giddelo.jpg
Bon GriWi Lim Kpl Habets (2).jpg
BonGwLim_Sdt_Neys.jpg
BnCyFLim_Kpl_Pierar.JPG
Cdt Giddelo
Kpl Habets
Kpl Neys
Kpl Pierard
BonGwLim_Sdt_Vanhees.jpg
BonGwLim_Sdt_Velghe.jpg
BonGwLim_Sdt_Van_Welden.jpg

Sdt Vanhees
Sdt Velghe
Sdt Van Welden

Bibliografie en Bronnen

1
Dossier Bataljon Grenswielrijders Limburg, Centrum voor Historische Documentatie, Evere
2
Nalatenschap Korporaal Maurits Reyniers, Detachement Kaulille (met dank aan Omer Reyniers)
3
Doodsprentjes uit collectie van Patrick Leenders
4
Getuigenis Marcel Cuyvers, Detachement Lanaken